Brief artikel 42 - D66 - X

*25UIT00438*

datum onderwerp

: 20 februari 2025 ons kenmerk : Beantwoording artikel 42 vragen "X"

: 25UIT00404

Geachte heer Wijman, beste Piet,

In uw brief van 31 januari stelt u een aantal vragen over vastlegging van de noodzakelijke criteria voor deelname aan een bepaald platform en een voortdurende monitoring en evaluatie van deze platforms. Met name gericht op het platform X. Wij geven u hierbij graag antwoord op deze vragen. Vraag 1: Beschikt de Gemeente Veldhoven op dit moment over een adequaat en actueel toetsingskader op grond waarvan al dan niet wordt deelgenomen aan een Social Media Platform? Antwoord vraag 1: Nee, er is op dit moment geen toetsingskader. Er wordt gewerkt aan een social media-strategie voor de Gemeente Veldhoven, een toetsingskader voor strategische keuze van het social mediakanaal zal hier onderdeel van uitmaken. Vraag 2: Voldoet “X’’ op dit moment nog aan deze voorwaarden, waar vrije toegankelijkheid en verificatie van ingevoerde informatie ter discussie staan, de eigenaar van het platform zich actief mengt in de binnenlandse politiek van landen en het enige leidend motief, onder het mom van vrijheid van meningsuiting, lijkt te zijn geld verdienen door de inzet van ondoorzichtige algoritmen? Antwoord vraag 2: Zoals gezegd wordt er gewerkt aan een toetsingskader. Zaken die daar naar verwachting onder andere bij aan de orde zullen komen zijn toegankelijkheid, factchecking, algoritmen, eigendom.

Sinds de overname door de nieuwe eigenaar zijn er op X beperkingen ingevoerd met betrekking tot de vrije toegankelijkheid, denk hierbij aan limieten op het aantal berichten dat zonder inloggen bekeken kan worden. Ook wat betreft verificatie van informatie zijn er zaken aangepast, bijvoorbeeld het betaalde verificatiesysteem. Het kan hierdoor verwarrend zijn voor gebruikers om inschatten of het hier over een betrouwbare bron gaat. Desinformatie op het platform X is een zorgpunt. Daarnaast is er sprake van een politieke betrokkenheid van de eigenaar, die zich mengt zich actief in politieke discussies, wat vragen oproept over neutraliteit. Dit geldt overigens ook voor andere social media-platforms als Meta. X maakt inderdaad gebruik van winstgedreven algoritmen (evenals andere platforms). De werking van de algoritmen is ondoorzichtig en beïnvloedt de zichtbaarheid van berichten.

Door deze beperkingen lijkt X steeds minder geschikt als communicatiekanaal. De gemeente Veldhoven hecht veel waarde aan toegankelijke, open en betrokken communicatie en kiest er al een tijdje voor om het X account niet meer actief te gebruiken. Wij houden de naam van het account op X aan zodat het voor anderen niet mogelijk is om deze over te nemen. Hiermee voorkomen we dat iemand zich kan voordoen als de gemeente Veldhoven én onze gebruikersnaam aanneemt. Daarnaast is het bij een crisis belangrijk om zoveel mogelijk inwoners te bereiken. Dan blijft de mogelijkheid om dit kanaal in te zetten. Het aantal actieve gemeenten op X is in 10 jaar gedaald van 96% naar 56% (januari 2025). Hoewel bijna alle gemeenten nog een account hebben, neemt de activiteit af. Ter informatie, de gemeente Veldhoven heeft 3.149 volgers en onze laatste post dateert van 21 november 2024 (187 weergaven). Vraag 3: Ziet het college mogelijk alternatieven voor “X”? Antwoord vraag 3: Op dit moment is er nog geen volwaardig alternatief. Er bestaan opties zoals Bluesky en Mastodon (open-source platform), maar deze zijn nog klein. Slechts 50 gemeenten hebben een Bluesky-account, waarvan 7 actief. Op Mastodon (januari 2025) zijn 12 gemeenten aanwezig, met slechts 2 actieve accounts. Het totaal aantal Nederlandse gebruikers van deze platforms is onbekend.

We zullen een keuze maken op grond van de te ontwikkelen social mediastrategie. Vraag 4a: Worden deze ontwikkelingen gevolgd? Antwoord vraag 4a: Ja, deze ontwikkelingen worden gevolgd: Monitoring en analyse: Gemeente Veldhoven volgt trends en beleidswijzigingen via nieuws, onderzoek en samenwerking met experts. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) ondersteunt dit proces. Juridische en ethische afwegingen: Wijzigingen in privacybeleid of algoritmes kunnen de communicatie beïnvloeden. Europese regelgeving, zoals de Digital Services Act (DSA), speelt hierbij een rol. Vraag 4b: Leidt dit tot aangepast communicatiebeleid bij gemeenten? Antwoord vraag 4b: Ja, dit kan leiden tot aangepast communicatiebeleid bij gemeenten. Gemeenten zetten meer in op hun eigen websites en nieuwsbrieven om minder afhankelijk te zijn van algoritmen. De gemeente Veldhoven maakt gebruik van verschillende van kanalen. Naast Facebook en Instagram zet gemeente Veldhoven bijvoorbeeld ook in op LinkedIn. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders van Veldhoven, Jeroen Sanders

Jeroen Sanders secretaris

Marcel Delhez burgemeester

2/2