Bijlage 3_Het IMBK en de financiën: hoe zit het?

Het IMBK en de financiën: hoe zit het?

Wat is het IMBK? Een aantrekkelijke, groene woon-, werk en leefomgeving is van belang voor de inwoners en bezoekers van Veldhoven. De openbare ruimte is de basis voor onder meer sociale samenhang, spelen, sporten en recreëren. Tegelijkertijd is het ook de plek waar we ons verplaatsen op veilige wegen, trottoirs en fietspaden. En onder het speelse groen en de veilige infrastructuur moet er ook ruimte zijn voor een afwatering die recht doet aan de gevolgen van klimaatverandering. Veldhoven lijdt net als zoveel plekken in Europa onder hevige en langdurige regenval of juist lange periodes van hitte en droogte. Onze buitenruimte moet daarop worden aangepast. Om hier vorm aan te geven, heeft gemeente Veldhoven een Integraal Maatschappelijk Beheerkader (IMBK) opgesteld. In dit document staan de plannen voor 2025 tot en met 2028 als het gaat om het beheer, het onderhoud en de vervanging van wegen, riolering, openbaar groen, bomen, speelvoorzieningen, openbare verlichting, verkeersregelinstallaties en civieltechnische kunstwerken.

Waarom een IMBK? De Veldhovense openbare ruimte voldoet niet overal meer aan de eisen van deze tijd. Met het IMBK zetten we noodzakelijke stappen in de goede richting. We geven aan hoe we de door inwoners en gemeenteraad gewenste kwaliteitsniveaus denken te gaan halen. Dat kost vanzelfsprekend geld. Ingrepen in de openbare ruimte zijn vaak duur. De termijn van afschrijving van die bedragen is echter lang (40 tot 70 jaar) en zo houden we de kosten per jaar beheersbaar. In het IMBK wordt de hoogte van de investeringen toegelicht.

Wat kosten de plannen uit het IMBK? Met de uitvoering van het Integraal Maatschappelijk Beheerkader investeren we in de toekomst. We zorgen ervoor dat we ook op de lange termijn klaar zijn voor de klimaatveranderingen die op ons af komen en we houden onze ondergrondse- en bovengrondse infrastructuur veilig. Om dat te kunnen doen, moeten we investeren. De totale uitgaven voor de komende vier jaar komen uit op 105 miljoen euro. Van dat bedrag is 33,5 miljoen euro al gereserveerd in de begroting. Dat bedrag is echter niet voldoende voor de kwaliteit van openbare ruimte die gewenst is. Dat betekent dat we 71,5 miljoen euro extra nodig hebben. Waar zitten deze uitgaven in? Klimaatadaptatie

Het opvangen van de gevolgen van klimaatverandering is veel duurder dan in het verleden. Langdurige natte periodes, weken van droogte en intense hoosbuien stellen ons rioolstelsel op de proef. Dat zien we helaas steeds vaker terug in Veldhoven. Van die 71,5 miljoen euro komt dan ook zo'n 23,7 miljoen euro ten goede aan klimaatadaptieve maatregelen.

Het IMBK en de financiën: hoe zit het? Extra ambitie trottoirs en fietspaden

Bij de vaststelling van de mobiliteitsvisie heeft de raad aangegeven belang te hechten aan een beter onderhoudsniveau van fiets- en wandelpaden. Om een verhoging van dat niveau door te voeren, is 400 duizend euro van de genoemde 71,5 miljoen euro nodig. Vervanging van wegen

Tot slot is er nog een bedrag van 36,9 miljoen euro dat ook zou worden uitgegeven als het IMBK er niet zou zijn. Dat zit zo: in het verleden gingen we ervan uit dat wegen nooit vervangen hoefden te worden. Ze werden als het ware eeuwigdurend onderhouden. In de beheerplannen werd dan ook alleen geld opgenomen voor onderhoud. Niet voor vervanging van wegen. Dat idee klopt natuurlijk niet. Ook wegen moeten zo nu en dan vervangen worden. En dat gebeurde ook. Alleen de investeringen die daarvoor nodig waren, werden altijd apart aangeboden aan de gemeenteraad. Die waren niet zichtbaar in de beheerplannen. Dat is met het IMBK wel het geval. Het resterende deel van die 71,5 miljoen euro, zo'n 36,9 miljoen euro, is dus in feite een transparantere wijze van registreren en verantwoorden van de werkelijke uitgaven. Uitgaven die vroeger ook gemaakt werden, alleen geen onderdeel uitmaakten van het beheerkader. Overigens is het wel zo dat we zien dat de aard en de omvang van de projecten de komende jaren complexer en groter zijn. Overige vervangingen

In het IMKB is 10,5 miljoen gereserveerd voor overige vervangingen. Het gaat hierbij om bomen, civiele kunstwerken, openbaar groen, openbare verlichting, speelvoorzieningen en verkeersregelinstallaties. Alle bedragen zijn inclusief prijsindex.

10,5

33,5 miljoen huldlçje begroting

23,7 miljoen kllmaatadaptatie

36,9 miljoen vervanging wegen

0,4 miljoen ambitie trottoirs en fietspaden

33,5 miljoen huidige begroting

71,5 miljoen toename IMBK

miljoen overige vervanging

Het IMBK en de financiën: hoe zit het? Transparantie en draagkracht Waar tot nu toe voorstellen voor vervangingen van wegen apart naar de raad gaan, hebben we met het IMBK de vervangingskosten voor de komende vier jaar op een rij gezet. Zo weten we beter waar we de komende vier jaar aan toe zijn. Ook biedt het een bepaalde zekerheid: als de raad instemt met het IMBK zijn de investeringen de komende vier jaar gereserveerd en kunnen we de geplande projecten ook echt gaan uitvoeren. Het voorkomt dat we vervangingsprojecten doorschuiven en relatief veel geld kwijt zijn aan tijdelijke oplapmiddelen om uiteindelijk alsnog tot vervanging over te moeten gaan. Omdat er altijd onvoorziene omstandigheden zijn, stellen we de raad echter wel voor om na twee jaar de uitvoering van het IMBK te evalueren en indien gewenst bijstellingen door te voeren die recht doen aan de dan actuele financiële vooruitzichten.

Wat betekenen de plannen voor de inwoners? Uitgangspunt van alle plannen die de gemeente Veldhoven ontwikkelt, is dat ze in lijn moeten zijn wat er begrotingstechnisch mogelijk is. Gewenste plannen en beschikbaar geld moeten in balans zijn, om ervoor te zorgen dat Veldhoven financieel gezond blijft. Ook het IMBK is hierop getoetst. Het solvabiliteitspercentage komt met deze grote investering niet onder de 300Zo. Jaarlijks zal er in de begroting een bedrag verwerkt worden om de kosten van de investering en onderhoud te verantwoorden en op te vangen. Rioolheffing

Voor wat betreft de investeringen in het riool geldt in Veldhoven de regeling dat deze kostendekkend moeten zijn door de rioolheffing. Dat betekent dat de maatregelen die we nemen om Veldhoven klimaatadaptiever te maken, en op de (middel)lange termijn beter voorbereid te zijn op de lange periodes van regen en droogte en de heftige hoosbuien, direct betaald worden door de inwoners. Dat is een lastige boodschap, zeker omdat niet elke inwoner van Veldhoven 'morgen' al iets merkt van de verbetering. Toch kunnen we onze ogen niet sluiten voor de realiteit. We staan voor grote uitdagingen om uiteindelijk beter toegerust te zijn op wat de klimaatverandering van onze openbare ruimte vraagt. Met dit IMBK gaan we letterlijk meters maken in termen van verbetering van riolering en omgaan met de problematiek van natte voeten en droogte. Om dit te kunnen doen gaat de rioolheffing in 2025 met 65 euro per huishouden omhoog met de plannen uit het IMBK, naar schatting wordt dit bedrag 287 euro. De drie jaren daarna is er, behalve de indexering, nu geen verdere stijging voorzien.