Beantwoording technische vragen D66 Omgevingsplan Zonderwijk V02072026 A03072026

TECHNISCHE VRAGEN

Naam Fractie Onderwerp Vergadering Agendapunt

Erik Simonse D66 Vaststellen wijziging Omgevingsplan Veldhoven 'Deelplan Zonderwijk' Besluitvormende raadsvergadering 7 juli 2026 8.3

Vraag:

1. Wat zijn de gevolgen als Veldhoven nog niet alle bestaande bestemmingsplannen voor 1 januari 2032 heeft omgezet in één omgevingsplan voor heel Veldhoven, en daarmee dus niet tijdig zou voldoen aan de Omgevingswet? 2. Hoe zien op hoofdlijnen de planning en aanpak eruit? Welke wijken worden in welk jaar omgezet, welke projecten vallen daarbuiten en worden apart uitgewerkt, en welke thema’s in welk jaar? 3. Welke eventuele risico’s zijn onderkend voor het halen van deze planning? Antwoord: 1. Gemeenten hebben tot en met 31 december 2031 de tijd om de bestaande bestemmingsplannen en andere regels over de fysieke leefomgeving samen te voegen tot één omgevingsplan dat voldoet aan de eisen van de Omgevingswet. De wettelijke einddatum hiervoor is 1 januari 2032. Als een gemeente op dat moment nog niet klaar is, voldoet zij niet aan een wettelijke verplichting uit de Omgevingswet. De bestaande regels uit het tijdelijke deel van het omgevingsplan vervallen echter niet automatisch. Deze blijven van kracht totdat zij zijn omgezet of gewijzigd. De gevolgen zijn daarmee vooral juridisch en bestuurlijk van aard. De gemeente voldoet dan niet aan de wettelijke termijn en kan daarop worden aangesproken door de toezichthoudende overheden. Voor inwoners en initiatiefnemers verandert er niet direct iets aan de geldigheid van de bestaande regels.

Het doel van de Omgevingswet blijft wel dat uiterlijk per 1 januari 2032 alle regels over de fysieke leefomgeving zijn samengebracht in één samenhangend omgevingsplan voor de hele gemeente. 2. Met de omzetting van Zonderwijk wordt een belangrijke eerste stap gezet in de overgang naar één omgevingsplan voor heel Veldhoven. Daarna moeten de bestaande bestemmingsplannen, TAM-omgevingsplannen, verleende uitgebreide omgevingsvergunningen en BOPA’s in de woonwijken ’t Look, Cobbeek, D’Ekker, Heikant/De Kelen, De Polders, Zeelst, Oerle, Meerveldhoven, Veldhoven-Dorp en Zilverackers worden omgezet naar regels die voldoen aan de Omgevingswet. Daarnaast moeten ook de gebieden Centrum, De Run, Habraken en het Buitengebied worden verwerkt in het omgevingsplan.

Om deze opgave beheersbaar uit te voeren is een strategische planning opgesteld waarin de werkzaamheden tot 2032 op hoofdlijnen in beeld zijn gebracht. Deze planning is dynamisch van aard. Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen, gewijzigde wet- en regelgeving, bestuurlijke prioriteiten en opgedane praktijkervaringen kunnen aanleiding geven om de planning gedurende de looptijd bij te stellen. De opgave beperkt zich niet tot het omzetten van bestaande regels. Ook (nieuw) vastgesteld beleid moet worden vertaald naar juridische regels in het omgevingsplan. Zo heeft de gemeenteraad vorig jaar de Erfgoednota vastgesteld. Het daarin opgenomen erfgoedbeleid moet gemeentebreed worden verankerd in het omgevingsplan. Hetzelfde geldt voor ander vastgesteld beleid en voor beleid dat nog in voorbereiding is, zoals het Volkshuisvestingsprogramma. Nieuwe beleidskeuzes moeten uiteindelijk ook juridisch worden geborgd in het omgevingsplan. Het omgevingsplan wordt daarom zowel gebiedsgericht als thematisch opgebouwd. Enerzijds worden regels per gebied omgezet. Anderzijds worden gemeentebrede thema’s met betrekking tot de fysieke leefomgeving, zoals erfgoed, wonen, mobiliteit, duurzaamheid en andere beleidsvelden, stapsgewijs verwerkt. Hierdoor ontstaat geleidelijk één samenhangend omgevingsplan voor heel Veldhoven.

De omzetting van de verschillende gebieden vraagt bovendien niet overal dezelfde inspanning. De woonwijken kennen over het algemeen een relatief overzichtelijke functiemenging. Voor het Centrum, De Run, Habraken en het Buitengebied geldt dat sprake is van een grotere diversiteit aan functies, belangen en regelgeving. Op bedrijventerreinen spelen onder andere milieuregels, geluid, veiligheid, verkeer en ontwikkelmogelijkheden van bedrijven een rol. In het Centrum komen functies als wonen, detailhandel, horeca, dienstverlening en mobiliteit samen. In het Buitengebied moeten belangen zoals landbouw, natuur, landschap, water en recreatie zorgvuldig worden afgewogen. Hierdoor vraagt de omzetting van deze gebieden meer maatwerk en afstemming. Daarbij is de praktijkervaring met het omzetten van bedrijventerreinen, centrumgebieden en buitengebieden naar de systematiek van de Omgevingswet nog beperkt. Veel gemeenten bevinden zich nog in dezelfde overgangsfase en werken aan vergelijkbare vraagstukken. Een aanvullend aandachtspunt is dat de huidige technische mogelijkheden van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en de plansoftware nog beperkingen kennen. Hierdoor kunnen wijzigingen niet altijd gelijktijdig naast elkaar in procedure worden gebracht. Dit vraagt om een zorgvuldige afstemming tussen projecten en een duidelijke prioritering van de werkzaamheden.

Tegelijkertijd wordt verwacht dat de opbouw van het omgevingsplan in de loop van de tijd efficiënter zal verlopen. De werkzaamheden in de eerste fase vragen relatief veel uitzoekwerk, omdat nieuwe regels moeten worden opgesteld die voldoen aan de eisen en systematiek van de Omgevingswet. Zodra deze basisregels zijn ontwikkeld en juridisch zijn getoetst, kunnen zij vaker worden hergebruikt in andere gebieden. Een voorbeeld hiervan is de functie 'Wonen' die momenteel voor Zonderwijk is uitgewerkt. De regels die hiervoor zijn opgesteld, kunnen grotendeels als basis dienen

voor andere woonwijken. Daarmee hoeft het werk niet telkens opnieuw te worden gedaan en kan de omzetting van vergelijkbare gebieden naar verwachting sneller verlopen. Hetzelfde principe geldt voor andere functies en thema’s die gemeentebreed terugkomen in het omgevingsplan. Naarmate meer bouwstenen beschikbaar komen, groeit het omgevingsplan stapsgewijs uit tot één samenhangend geheel. De verwachting is daarom dat het omgevingsplan richting 2032 steeds sneller gevuld kan worden. De eerste jaren staan vooral in het teken van het ontwikkelen van de systematiek, werkwijzen en juridische bouwstenen, terwijl in latere jaren steeds vaker gebruik kan worden gemaakt van reeds vastgestelde regels en opgedane ervaring. Het samenstellen van het omgevingsplan is daarmee vergelijkbaar met het leggen van een complexe puzzel. De gemeente streeft ernaar deze opgave zo efficiënt mogelijk uit te voeren, waarbij de beschikbare capaciteit, technische mogelijkheden, beleidsontwikkelingen en gebiedsopgaven voortdurend op elkaar moeten worden afgestemd. Tegelijkertijd moeten belangrijke ontwikkelingen in Veldhoven doorgang kunnen blijven vinden. Daarbij kan worden gedacht aan de woningbouwopgave, de verdere ontwikkeling van de HOV4 en andere ruimtelijke projecten die bijdragen aan de ontwikkeling van de gemeente.

Het uitgangspunt blijft dat deze opgaven en de opbouw van het omgevingsplan hand in hand plaatsvinden richting één samenhangend omgevingsplan dat voldoet aan de eisen van de Omgevingswet. 3. De belangrijkste risico's voor het behalen van de planning zijn:  de omvang en dynamiek van de opgave, doordat naast bestaande regels ook nieuw beleid in het omgevingsplan moet worden verwerkt;  de complexiteit van gebieden zoals het Centrum, De Run, Habraken en het Buitengebied, waar veel verschillende functies en belangen samenkomen;  technische beperkingen van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en de plansoftware;  de beperkte beschikbaarheid van kennis en ervaring met de Omgevingswet en de nieuwe instrumenten die daarbij horen. De Omgevingswet is nog relatief nieuw en gemeenten, adviesbureaus, softwareleveranciers, juristen en andere betrokken partijen bevinden zich nog in een leer- en ontwikkelfase.