2025 11 03 Algemene beschouwingen-deel 1 - Automatische transcriptie

Spreker 5: college mijnheer Van de Velde. Of ik tevreden ben over het financiële beleid van de gemeente nou we hebben een motie ingediend bij de bestuurs rapportage en daar hebben we in opgeroepen om de het positieve saldo voor alle vier de jaren los te laten. En daar heeft het college goed naar geluisterd. Dus in die zin zijn wij zeker tevreden met het financiële beleid. Dank u wel mijnheer Prinsen. Ja dank u wel voorzitter... Spreker 8: ja, mijnheer Van de Velde of beste Jurre je. Ik zie frontaal op het plaatje staan betaalbaar wonen voor iedereen heb ik daar uw bijdrage net over gemist en zo ja wat bedoelt u daar precies mee? Spreker 35: Hoe ziet u dat vanuit GWP? Nou ik hoop dat u het met mij eens bent. Dat betaalbaar wonen een heel belangrijk... Spreker 5: thema is en wij gaan dat zeker in de aanloop naar de verkiezingen gaan we dan verder over praten? Maar ik heb het inderdaad niet direct opgenomen in mijn bijdrage maar dat wil niet zeggen dat ik het niet belangrijk vind ik heb nog een hele hoop andere thema's die ik heel belangrijk vind waar ik niet op ben ingegaan maar ik vind het betaal dat betaalbaar wonen een heel belangrijk thema is en ik hoop dat met me eens bent... Spreker 8: nee ik wil zeker sorry voorzitter. Ik wil zeker onderstrepen dat ook Harteveld daar zeer zullen. Ik hoor nu dat we daar morgen zullen hebben... Spreker 3: goed.

Dank u wel mijnheer Van de Velde voor uw bijdrage. Dan gaan wij naar de fractie van de VVD. Mevrouw Gonzales... Spreker 36: ja, dank u wel. Voorzitter. Veldhoven groeit en dat is iets om trots op te zijn. Steeds meer mensen willen hier wonen, werken en hun kinderen laten opgroeien. Onze gemeente telt op dit moment 47 een half 1000 inwoners maar in 2050 verwachten we er ruim 58.000. Die groei brengt kansen maar zeker ook verantwoordelijkheden de Veldhovense VVD wil een Veldhoven waar ruimte is om te bouwen, te ondernemen en te leven. Een gemeente die de lasten niet verder verhoogt. Maar de lasten juist verlicht waar voorzieningen op orde zijn en waar je Vlot van A naar B kunt komen. Dat vraagt om duidelijke keuzes de woningnood raakt ook Veldhoven hard. Jongeren en starters trekken weg, ouderen kunnen niet doorstromen en jonge gezinnen zoeken vruchteloos naar een huis. De Veldhovense VVD vindt dat er meer woningen moeten komen. Niet alleen plannen maken, maar vooral ook uitvoeren. Daarom willen wij af van regels, onnodige regels, met name en bureaucratische vertragingen die de woningbouw kunnen belemmeren. De procedures stapelen zich op, terwijl de woningnood in veld vergroot is. Wij zeggen bouwen als dat betekent dat we tijdelijk zouden moeten afwijken van de afgesproken percentages tussen de verschillende woning segmenten. Dan moeten we die ruimte durven nemen.

Daar dienen wij dan ook een motie voor in aangezien het optoppen en splitsen van woningen ook bijdraagt aan de realisatie van meer woningen dienen wij de motie van CPB hierover mede in groen is belangrijk, maar het moet wel realistisch blijven geven. Groen groene daken en andere slimme oplossingen kunnen veel toevoegen een overvloed aan bomen in de volle grond is in een dichtbebouwd centrum niet haalbaar. Mensen komen naar het centrum om te wonen te werken en te winkelen wie de natuur wil opzoeken, gaat naar het bos. Waar mogelijk willen wij dat Veldhovenaar voorrang krijgen bij nieuwbouwwoningen op initiatief van de Veldhovense vv d' zijn eerder de startersleningen ingevoerd. Deze moeten behouden blijven, zodat onze jongeren in Veldhoven kunnen blijven wonen en hier hun toekomst kunnen opbouwen. Voor wat betreft de nieuw te realiseren parkeergarages onder de twee woontorens in het burgemeester elzen Park die Propria bedoeld zijn voor de bewoners vinden wij het onacceptabel dat de exploitatiekosten hiervan bij de gemeente neergelegd worden. Wij pleiten ervoor dat ontwikkelaars bewoners en vastgoedeigenaren bijdrage aan die kosten, zoals ook gebruikelijk is. Hiermee voorkomen we dat

ondernemers en bezoekers straks de rekening van deze garages gaan betalen. Voorzitter. De woonlasten zijn in vier jaar tijd met meer dan 50 procent gestegen. Dat is enorm. De gewone Veldhovenaar merkt dat direct in de portemonnee en het is opvallend dat in het persbericht van de gemeente over de programma begroting in het veld of weekblad met geen woord gerept wordt over het feit dat de inwoners opnieuw meer gaan betalen. De Veldhovense VVD vindt de telkens maar oplopende rekening die onze inwoners gepresenteerd krijgen niet alleen zorgelijk, maar ook onbegrijpelijk. Wij willen een rem op de stijging van de woonlasten. De gemeente moet niet automatisch naar de portemonnee van de burger grijpen zodra er financiële gaten vallen. Daarom dienen wij het amendement van hart voor Veldhoven mee in, waarin verzocht wordt de verhoging van de woonlasten te beperken. Bereikbaarheid is van enorm belang voor een groeiende gemeente zoals Veldhoven. Het moet goed bereikbaar blijven voor inwoners bezoekers en ondernemers fiets en openbaar vervoer zijn belangrijk, zeker weten. Wij zien echter een zorgelijke trend waarin de auto structureel als probleem wordt gezien, terwijl deze voor velen onmisbaar is. Laten we dus niet doen alsof die auto er niet is. Die hoort er ook gewoon bij. Zo zijn er ook miljoenen geïnvesteerd om de doorstroom op de Kemperman te verbeteren.

Nu worden daar twee vrijliggende busbanen aangelegd ten koste van een aantal gewone rijbanen, waardoor er files worden gecreëerd. Wij zijn tegen maatregelen die bewust files veroorzaken want dat schaadt niet alleen de bereikbaarheid, maar ook onze lokale economie. Bereikbaarheid is geen luxe, het is een basisvoorwaarde voor een sterke gemeente. En dan Roon 8000. Nou daar hebben we net al een en ander over gehoord. Het doel is al vanaf de totstandkoming dat er wonen en werken gecombineerd worden op deze plek. Wij vinden dat dit zo moet blijven, ook omdat er elders in Veldhoven weinig of geen ruimte is om deze ondernemers en inwoners een alternatieve locatie te bieden daarom zijn we ook blij te horen dat hart voor Veldhoven de motie zeker gaat indienen morgen en die dienen wij zeker samen met hen in dan veiligheid. Dat staat bij de Veldhovense VVD hoog in het vaandel als gevolg van het aantal incidenten en misdrijven in ons land. Pleiten wij voor een inventarisatie van sociaal onveilige plekken in Veldhoven. Wij zullen hiervoor de motie. Geef de nacht terug indienen. Samen met GroenLinks PvdA en D66 de Veldhovense VVD wil namelijk dat iedereen zich vrij en veilig voelt, zowel overdag als 's nachts. Want pas dan is vrijheid ook echt vrijheid voorzitter. Juist in de kennis regio's brainport is goede leesvaardigheid van essentieel belang.

Het is een belangrijke factor voor de loopbaankansen van jongvolwassenen. Helaas is de laaggeletterdheid nog steeds een groot probleem en blijkt dat de meeste jongeren tussen de 18 en 27 jaar nauwelijks lezen. Goed is dat in de programma begroting is opgenomen dat we inwoners gaan ondersteunen in de basisvaardigheden op het gebied van taal. In dit kader dienen wij samen met GroenLinks PvdA en CDA opnieuw een motie in om in overleg met de bibliotheek te onderzoeken of het lidmaatschap van De Bib voor jongeren tussen de 18 en 27 jaar gratis aangeboden kan worden dan sportverenigingen. Zij vullen een vervullen een belangrijke sociale rol in Veldhoven. Ze zorgen voor gezondheid ontmoeting en plezier maar steeds vaker horen we de groei horen wij over de groeiende ledenaantallen bij de clubs en dat ze daardoor bijna een ledenstop moeten invoeren voor de jeugd, of dat daar zelfs al sprake van is. Dat moet anders. Iedereen moet de kans krijgen om mee te doen. Daarom dienen wij samen met CPB en het CDA een motie in om zoveel mogelijk jeugd te kunnen laten sporten. Ook evenementen verdienen ruimte. Ze zorgen voor ontmoeting, trots en levendigheid. Toch wordt het aanvragen van vergunningen er niet makkelijker op. Het is positief dat onderzocht gaat worden hoe dit versoepeld kan worden. Niet alles hoeft duurder, moeilijker of ingewikkelder. Geef ruimte aan wat Veldhoven mooi maakt.

Om hiervoor te zorgen dienen wij samen met CPB motie en, want zonder onze Veldhovense ondernemers zijn er ook geen bruisende evenementen dan voorzitter maken wij ons zorgen over de interne organisatie van de gemeente. Maar liefst een kwart van de totale personeelskosten bestaat uit dure externe krachten dat is niet houdbaar. De Veldhovense VVD wil investeren in eigen mensen, zodat kennis behouden blijft de afhankelijkheid van externen afneemt. En dat we middelen kunnen inzetten waar ze het meest nodig zijn bij onze inwoners en voor voorzieningen. Wij dienen samen met hart voor Veldhoven motie in voor het opstellen van een plan om het aandeel inhuurkrachten fors te verlagen. Dan tot slot voorzitter. De

begroting die nu voorligt, laat weinig ambitie zien. Het is tijd om koers te bepalen. De Veldhovense VVD kiest voor een helder Compas samen bouwen aan een bereikbaar en betaalbaar Veldhoven met goede voorzieningen. Dat is waar wij voor staan... Spreker 3: dank u wel dank u wel. Dan geef ik het woord voor de aanvullende vragen aan allereerst mijnheer Prinsen... Spreker 8: ja dank u wel voorzitter ja. Mevrouw Gonzales best Chantal. Mooi pleidooi zitten veel dingen in waarvan we zeggen ja dat kunnen we ons goed in vinden. En dat blijkt ook wel maar u noemt onder andere en dat vond ik een bijzondere vindt groen belangrijk. Maar u geeft al aan dat bomen in het centrum. Dat kan niet, maar Baba eert ook, want je moet ze maar in de grond kunnen zetten en dan gaan ze meestal groeien. Spreker 36: Ja dank u wel voorzitter. Nou ik denk dat u mij niet helemaal goed heeft gehoord of ik heb niet goed gezegd zou kunnen maar het is niet zo dat wij helemaal geen boom in het centrum willen, maar het moet kijk, we kunnen niet heel veel bomen daar in de volle grond staan en wij zien daar dus ook andere mogelijkheden om zeker een heel mooi groen centrum te krijgen. Spreker 37: Maar niet volle bomen in de volle grond, wat ook lastig is met de parkeergarage eronder. Dus nou dat laten we dan graag weet je ook straks en ik heb nog ik vind ik... Spreker 8: ik wil u graag complimenteren.

U noemt weer het verlichten van de lasten vanuit de VVD. Daar zijn we heel blij mee dat u dat doet. Want u hebt er ook jaren voor gezorgd dat dat niet het geval was? Dus we zijn blij dat u weer op uw schreden terugkomt. Dus daar wil ik alleen maar mee complimenteren. Spreker 3: Nou ja dan gaan we toch naar het debat dus hadden we bedoeld niet te doen en ik ja dat snap ik sta ik toe want de heer prins heeft het ook gedaan. Maar ik zou u willen vragen ook andere raadsleden niet. Het debat uitlokken is niet de bedoeling van vandaag. Ja. Ik geef toch Stan omdat... Spreker 36: de voorzet gegeven is maximum inkopen. Ja. Dank u wel voorzitter. Ja. Fijn dat u ons eraan herinnert. Maar volgens mij staat nu al vier jaar aan het roer. Kijk u kunt wel... Spreker 38: terugpakken op jaren terug. Maar de afgelopen vier jaar zijn de woonlasten met 50 procent gestegen. Oke. Daarmee stoppen we nu dit debat... Spreker 3: het is alvast een aankondiging van morgen. En ik ga rechter op school zitten zoals u ziet dus ik verwacht daar morgen nog wel te nodigen. Spreker 18: Openen vragen en opmerkingen over mevrouw van Hulst. Dank u voorzitter mijnheer prins was mij net voor want ik wilde aan mevrouw Gonzales vragen of zij wist wat hittestress was want ja we hebben toch echt wel veel groen nodig ook in het centrum.

En als je nu naar Eindhoven kijkt dan zijn ze allemaal aan het vergroenen, ook het centrum waar we gaan winkelen. Spreker 36: Dank u wel. Het antwoord is ja ik zou graag nog even reageren maar ja alleen antwoord op de jazeker. Wij vinden groene is ook heel belangrijk. En ik weet wat het stress dus mevrouw van Hulst. Maar wij zien daar zeker ook andere mogelijkheden voor. Ja. Zoals ik zojuist ook heb benoemd... Spreker 10: dank u wel, mijnheer Koppens. Ja. Het mevrouw Gaza Gonzales. Ik zal eens een keer omdraaien. U pleit ervoor dat de bewoners de ontwikkelaars en de eigenaars meegingen betalen aan de parkeergarages

heeft de VVD een bepaald percentage in gedachten dat ze mee gaan betalen. 20 procent 100 procent of iets daartussen... Spreker 36: van Sas. Dank u wel voorzitter. Nee. Zoverre hebben wij dat nog niet bekeken. Maar wat ik al zeg net ook heb aangegeven is dat dat normaliter gebeurd hè dus dat dat die lasten met name door deze partijen worden gedragen. Dus dat zou ik graag bij het college willen neerleggen om uit te zoeken wat dat dan zou betekenen in financiële zin. Spreker 39: Dank u wel. Dan ga ik naar mijnheer van der molen. Ja. Mevrouw Gonzales. Ja. U gaf aan dat het college files wil veroorzaken. Ik ben benieuwd in welk beleidsstuk dat staat. Spreker 36: Mevrouw Gonzales. Dank u wel voorzitter nou de voorzitter nee kijk er is eerder gezegd in een van de van de raadsvergadering. Kijk op moment dat er vrijliggende busbanen gecreëerd worden, dat daar sowieso files gaan ontstaan. Sterker nog dat we die wel moeten gaan neerleggen omdat anders de bussen moeten aansluiten in de files. Dus daar is dat onder andere op gebaseerd. Dank u wel. Dan ga ik naar mijnheer Hofstee... Spreker 14: ja mevrouw Chantals nee dat is niet helemaal goed mevrouw Gonzales. Het was een het was een goede variant denk ik hè? Een verhaal waarin wij zeker als CDA aanknopingspunten zien.

Dat zullen we morgen denk ik ook laten blijken ik heb wel een vragen nu een verhelderende vraag u vindt de begroting niet erg ambitieus als ik u goed beluister ik ben eigenlijk wel benieuwd welke drie ambitieuze plannen nou heel concreet zou kunnen benoemen van Gonzales. Spreker 36: Nou ja ik heb ik niet zo nu heel sterk mijn netvlies. Ik zou daar morgen wel over op kunnen terugkomen. Nou ja maar hè? Ik heb wel een aantal zaken in ieder geval die wij heel belangrijk vinden en die we nog onvoldoende in de begroting naar voren vinden komen net wel genoemd. En dat is dan toch een net andere kijk op op woningbouw toch meer bouwen en een andere wellicht een andere woningbouw mix en. Nou ja zo kan ik nog een aantal zaken noemen daar kan ik later nog bij u op terugkomen. Spreker 3: Dank u wel van Gonzales. Dan zijn wij wat u betreft klaar met uw bijdrage en de vragen en ga ik door met de fractie van GroenLinks. PvdA. En daar komt de heer Manders voor naar het spreekgestoelte. Voor de bijdrage van zijn fractie nu het woord... Spreker 32: ja, dank u wel voorzitter. Het zijn roerige tijden. Afgelopen week waren de landelijke verkiezingen en over een half jaar staan we alweer aan de vooravond van de gemeenteraadsverkiezingen. En politiek is volop in het nieuws, maar het vertrouwen in de politiek blijft laag.

Mensen verlangen na inhoudelijke discussies fysisch op de lange termijn en vooral het eindelijk aanpakken van grote maatschappelijke problemen, van woningnood tot armoede tot zorg, en waar de landelijke politiek te vaak blijft steken in discussies en slogans zien we gelukkig dat we in Veldhoven wel de handschoen oppakken. En dat mag ook gezien worden. We bouwen nog altijd gemiddeld 400 woningen per jaar waarvan 30 procent sociaal we verhoogde minimaregelingen, zoals de Meedoenregeling en de witgoed regeling, zodat meer inwoners kunnen meedoen. We herontwikkelen het City centrum met ruimte voor 1000 woningen, meer groen en plekken om te ontmoeten. We investeren in Klimaatadaptatie, tegen wateroverlast en hittestress en voor gezonde leefbare wijken. We zetten de voetganger de fietser en het ov op een voor een bereikbare en duurzame gemeente. We bleven investeren in de genoemde startersleningen, zodat starters meer kans krijgen op de woningmarkt. En om het toch te benoemen. Veldhoven was de eerste gemeente in Nederland die de voedselbank subsidiëren voor vers groente en fruit. Dat zijn resultaten om trots op te zijn. Omdat ze direct het

verschil maken in het leven van veel veldhovenaren. En dit is alweer de laatste begroting van deze bestuursperiode. En hoewel in laatste begroting vaak beleidsarm is, betekent dat niet dat we moeten stilstaan. De uitdagingen zijn groot en vragen om handelen. Vandaag en met het oog op morgen en ook in deze begroting zetten we daarom opnieuw goede stappen. We investeren in extra wijk makelaars die inwoners organisaties en gemeenten met elkaar verbinden. Buurtinitiatieven versterken en signalen opvangen van Smit of armoede. We investeren in de integratie tussen bestaande en nieuwe inwoners. Cruciaal in een steeds internationaler Veldhoven. We investeren in onze jeugd, bijvoorbeeld met projecten als buurt gezinnen waar probleem en stabiele gezinnen in de wijk elkaar ondersteunen. En een zichtbaarder centrum, jeugd en gezin op basisscholen. En we blijven koers houden op andere opgaven, bijvoorbeeld door die 400 woningen per jaar te bouwen. En blijven de investeringen in verduurzaming. Maar voorzitter trots over bestaande resultaten en nieuwe investeringen mag ons niet blind maken want de uitdagingen blijven groot Veldhoven en de regio bloeien economisch met veel werkgelegenheid, bedrijvigheid en culturele verrijking. Maar is ook een keerzijde woningnood, druk op voorzieningen en verenigingen, toenemende verkeersdruk en een groeiende kloof tussen arm en rijk.

En laten we eerlijk zijn we weten ondertussen ook wel beter welvaart leidt niet automatisch tot welzijn voor iedereen en dat vraagt om keuzes met het zicht op de lange termijn keuzes voor de toekomst. En daarom kiezen wij voor een koers waarin welvaart en welzijn hand in hand gaan, waar groei niet vooral meer, maar vooral beter betekent en dat betekent investeren in betaalbare woningen. Sterke voorzieningen en verenigingen, armoedebestrijding en leefbare wijken plekken waar mensen elkaar ontmoeten, ondersteunen en waar kinderen kansrijk opgroeien. Een van de grootste uitdagingen blijft de toenemende kloof tussen arm en rijk rijken worden rijker, terwijl anderen steeds dieper in de schulden raken de rij bij de voedselbank in Veldhoven groeit nog steeds een pijnlijk contrast in de zo welvarende gemeenten en regio. En daarom zeggen wij het verhogen van minimaregelingen was belangrijk maar ze moeten ook beter bekend worden. Te veel mensen weten niet welke regelingen zij recht hebben en we roepen het college dan ook op. Blijft dit actief onder de aandacht brengen en wees creatief in de manier waarop en bij die kloof tussen arm en rijk hoort ook het thema weerbaarheid. In een tijd van mondiale spanningen en dreiging moeten we als samenleving ook lokaal voorbereid zijn. Steeds meer Nederlanders schaffen op aanraden van de overheid noodpakketten aan.

Maar uit onderzoek van het armoede fonds blijkt dat mensen in armoede dat niet altijd kunnen. Voorbereid zijn op een crisis mag niet afhangen van inkomen en daarom vragen wij het college. Bent u bereid te bezien of bestaande of nieuwe regelingen ook de aanschaf van noodpakketten of onderdelen hiervan kunnen ondersteunen. Die weerbare samenleving betekent ook omzien naar elkaar en dat staat onder druk de zorgkant met personeelstekorten, waardoor steeds meer van mantelzorgers wordt gevraagd, soms ook in paramedische handelingen, zonder dat zij hier altijd voldoende kennis of begeleiding in hebben. En dat is natuurlijk niet wenselijk. Daarom dienen wij een motie in om te onderzoeken hoe we met onze partners mantelzorgers beter konden ondersteunen in deze groeiende verantwoordelijkheden. En weerbaarheid is ook veiligheid, onveiligheid voor vrouwen op straat, huiselijk geweld en zelfs femicide blijven hardnekkige problemen. Ook hier in Veldhoven en als samenleving moeten we grenzen stellen, elkaar aanspreken en vooral respect tonen. En hoewel dat vanzelfsprekendheden lijken, is er helaas meer nodig. In andere gemeenten worden digitale hulpmiddelen ingezet om slachtoffers van huiselijk geweld te helpen bewijs te verzamelen. En daarom dienen wij een motie in om te onderzoeken of deze tools ook in Veldhoven van meerwaarde kunnen zijn.

Voorzitter Velthoven zet ook in op verduurzaming, maar ook hier zien we de ongelijkheid terug. We hebben mooie initiatieven zoals Veldhoven duurzaam en de klus kar maar inwoners met lage inkomens zijn soms nog moeilijk te bereiken, terwijl zij vaak juist de hoogste energierekening hebben en verduurzaming die kan verminderen. Daarom dienen wij een motie in om de domeinoverstijgende verbinding tussen armoede en duurzaamheid verder te versterken, zodat juist deze inwoners ook laagdrempelig geholpen worden. En als we het dan toch hebben over verduurzaming, dat gaat natuurlijk ook hand in hand met vergroening. Groene wijken zijn gezonder beter bestand tegen hitte en

wateroverlast en ze brengen mensen bij elkaar. En al eerder dienden wij de motie Steenbreek in oftewel steen eruit plant erin en de basis ligt ondertussen wel met de nieuwe duurzaamheidsagenda investeringen en ook capaciteit. Maar we zien nog te weinig voortgang tijd voor meer actie. Dus de schop erin letterlijk daarom vragen wij de wethouder ziet u mogelijkheden om hier extra op in te zetten en nieuw stimulerende maatregelen uit te werken? De keuzes van nu bepalen het Veldhoven vanmorgen en daarom investeren we in onze jeugd. De bibliotheek is hierin een belangrijke partner als plek van ontmoeting, leren en verbeteren in basisvaardigheden en kennis. Steeds meer gemeenten maken het bibliotheek lidmaatschap dan ook gratis tot 27 jaar. En wat ons betreft is Veldhoven de volgende. En daarom dienen wij samen met de VVD'er een motie om dit te onderzoeken. Zo maken we de bibliotheek toegankelijker. Zeker wel belangrijk in een kennis regio als de onze. Ik begon mijn bijdrage met het lage vertrouwen in de politiek. En dat moeten we ons aantrekken. Ook lokaal en los van het aanpakken van de grote maatschappelijke opgave betekent dat ook begrijpelijk en inclusief communiceren vanuit de gemeente zelf. Taal die mensen snappen en waarin ze zichzelf herkennen. College blijft er dan ook aandacht aan geven, maar vertrouwen vraagt ook om echte betrokkenheid.

En participatie betekent daarbij niet altijd gelijk krijgen, maar wel gehoord worden. En we hebben als coalitie grote ambities zoals wijk budgetten en de Jeugdraad. Er zijn zeker stappen gezet, maar wat ons betreft mag er meer kijk naar andere gemeenten, leer experimenteer daarom vragen wij. De wethouder ziet u mogelijkheden om het komende jaar nieuwe vormen van participatie uit te rollen. Voorzitter. Tot slot. De keuzes die we nu maken bepalen het Veldhoven van de toekomst. Een gemeente waar groei niet alleen draait om meer, maar om beter, waar iedereen goed kan wonen in een groene omgeving waar ontmoeting centraal staat en kinderen kansrijk opgroeien dat kan als we keuzes durven te maken. Volgende Veldhoven waar welvaart en welzijn hand in hand gaan en daadwerkelijk iedereen meeprofiteert. Spreker 3: Tot zover dank u wel, mijnheer Manders. Ik zie de vragen voor u tevoorschijn komen en de eerste is van de heer Saris... Spreker 16: ja, beste mijnheer. Manders, beste Wessel, dank u wel voor de duidelijke vrouw. Veel aandacht voor wonen. Dat stemt ons vrolijk ik heb u een vraag of een verzoek hoeft u niet meteen op te reageren, maar er is een woonwijk in Veldhoven. Dat dreigen alle woningen te verdwijnen. En dat is de Roon 8000. Nu wordt er morgen een motie ingediend door HVV bv's VVD'er seniore Veldhoven en ik zou willen uitdagen of willen vragen om nog eens in uw fractie.

Dat te bespreken en wellicht die motie of mee in te dienen of mee daarmee in te stemmen... Spreker 32: ander. Ja voorzitter, we zullen morgen uitgebreid stilstaan bij die motie natuurlijk. We overwegen alle moties op een serieuze manier. Of we die steunen of mij indienen of niet? Spreker 14: En daar zullen we morgen ook uitgebreid op terugkomen. Dank u wel. Dan ga ik naar de Horsten. Ja. Mijnheer Mandos. Ik heb een vraag ik u spreekt uit en niet ten onrechte voor onze kwetsbare medebewoners. Specifiek noemt u dan de Voedselbank om die toch extra te ondersteunen. Dat begrijp ik ook nog maar hoe kijkt u dan aan tegen de andere maatschappelijke initiatieven die eigenlijk ook... Spreker 32: die hulp wel nodig hebben maar het niet zo expliciet uitspreken. Mijnheer Mandos ja voorzitter. Wij hebben niet. Ik heb in mijn termijn niet gezegd dat wij op dit moment bepleit om de voedselbank extra te ondersteunen. Ik heb alleen gezegd dat we dat op een eerder stadium gedaan hebben met vers groente en fruit te subsidiëren. Voor ons zijn al die maatschappelijke partners hè. Bijvoorbeeld in de wel veld wijzer belangrijk. Maar ook de bibliotheek waar ik het over gehad heb, een concreet voorstel voor doen. Dus u heeft in mijn termijn niet één specifieke organisatie gehoord waarvan wij zeggen nu gaan we daar extra op investeren. Dat dat heb ik niet gezegd.

Dank u wel dan nu de heer van de Looij...

Spreker 40: dank u wel voorzitter. Ja. Ik heb de volgende vraag. Ik hoorde de heer Mandos noemen dat er een Jeugdraad zou moeten komen dat er inderdaad een ambitie was ook van deze coalitie wat mij verbaast, is dat er bij de moties en amendementen helemaal niets over een Jeugdraad wordt gerept en dat er ook nog tot nog toe niks bekend is. Moet ik daaruit afleiden dat u eigenlijk die ambitie voor deze periode toch even heeft geparkeerd en dan na de volgende periode gaat doorschakelen. Mijnheer Mandos. Die conclusie klopt niet. Spreker 32: Ik vraag er juist aandacht voor nu. We hebben eerder bijvoorbeeld wel een motie ingediend over wijk budgetten. Hè? Dat we daar aan de slag mee willen. We hebben een nieuwe participatie visie. Daar waren wij ook enthousiast over maar we vinden wel dat extra stappen gezet kunnen worden. En wij vragen nu of dat ook het komende jaar kan en we zijn benieuwd of dat het college daar ook heil in ziet. Maar er zijn andere gemeenten die wel een jeugd gaat hebben volgens mij de gemeente eerste om een voorbeeld te noemen of Bergeijk, een van de twee in ieder geval. En daar werkt het goed. Dus ik hoop dat dat ook in Veldhoven kan. We hebben genoeg jeugd die denk ik ook graag het maatschappelijk debat aan wil... Spreker 21: dus laten we ook vooral die handreiking doen met wat mij betreft ook een Jeugdraad.

Ja dank u helder mijnheer van Dooren ja dank u wel voorzitter mijnheer Manders. U heeft in uw bijdrage over een betere ondersteuning mantelzorgers wat gaat er dan niet goed en wat zou beter moeten? Maar ja we zien door... Spreker 32: de tekorten in de zorg, bijvoorbeeld ook in de thuiszorg dat mantelzorgers steeds meer verantwoordelijkheden krijgen om voor hun eigen dierbaren te zorgen. Tegelijkertijd kunnen zij niet altijd terecht met hun vragen en wordt die die aantal vragen wordt alleen maar groter door de hoeveelheid mantelzorgers die erbij komen en de verantwoordelijkheden die zij hebben. Wat mij betreft kan dat een steunpunt zijn, kan dat een expertisecentrum zijn. Maar laat het vooral ook met onze partners doen die hier al actief op zijn. Maar ik denk dat er nog wel ruimte is om extra op in te zetten en nieuwe initiatieven te ontwikkelen. Spreker 3: Dank u wel. Dan zijn we aan het eind gekomen. Bij met uw bijdrage van uw fractie gaan wij naar seniore Veldhoven. En daarvoor zal mevrouw van Hulst het woord nemen. Spreker 41: Mevrouw van Nelson. Het wordt. Nu wel ja. Dames en heren... Spreker 18: de schaalsprong. Bijna vier jaar geleden kregen wij het coalitieakkoord waar de hele raad ja tegen zijn de Veldhovense opgaven investeren in een duurzame toekomst, investeren in een duurzame toekomst... Spreker 42: voor wie. Voor de mensen uit Zielst. Voor de mensen uit Oers...

Spreker 18: voor de mensen uit Veldhoven dorp en de mensen op de Roon 8000 voor de mensen in Meerveldhoven of misschien wel voor de mensen die in 1965 hier in Veldhoven woonden mijn generatie of in 1989 geboortejaar van onze dochter of 2002 of de mensen die hier nu wonen? Ja. De schaalsprong heeft hoor ik de hele tijd bouwen groter meer Veldhoven pretendeert nogal wat Nederland is 41.865 vierkante kilometer Veldhoven nog geen 40 vier kilometer vierkante kilometer. Dat is nog geen achthonderdste procent van Nederland. Maar toch doet Veldhoven alsof het een wereldspeler is. Zoals die 5000 woningen die bijgebouwd moeten worden. Ondanks dat we een stadje van via dorpen zijn, moet er toch een stedelijke als komen. Maar we moeten wel oppassen dat het geen grote etterende post wordt. Veldhoven zelf is geen wereldspeler. Een bedrijf dat in Veldhoven gevestigd is. Wel ASML dat groeit en groeit, maar te veel is nooit goed. We zullen moeten oppassen. Anders Basten we uit onze kleren. Dan hoor ik weer de mantra van Veldhoven bouwen

seniore Veldhoven vindt dat we hier kritisch naar moeten kijken, zoals sommige andere gemeenten hier in de Kempen bezint eer ge begint. Maar als we dan toch moeten bouwen zo seniore zo seniore Veldhoven en vele burgers van Veldhoven heel blij zijn als er onder in die appartementencomplexen ontmoetingsruimte zouden komen een huiskamer. Of een cafeetje of een restaurant, een kapsalon of misschien wel een buurtwinkeltje en als we deze ruimtes dan ook nog in beton zouden gieten hebben we schuilkelders voor als er rampen zijn, zoals bijvoorbeeld een echte storm. Een hackers aanval of een militaire aanval op Nederland. In veel van zulke gevallen hebben we ook geen communicatie. We zijn en zijn we met elkaar om elkaar te helpen. Tot die tijd moeten we het doen met het boekje van het rijk. Ja. Die duurzame toekomst duurzaam, mooi in het groen, maar wat is groen? In de woonvisies staan dat er per nieuwe woning acht vierkante meter groen bij komt O, het is nu groen, dit bos, dit Agrarisch perceel of deze groene tuin of misschien ook wel dit fietspad wij hebben hier nog steeds geen schriftelijk antwoord op gekregen. Is het nu groen ja of nee graag een antwoord van het college besluit bestaan uit een simpel woord hierop een ja of een nee. Dat er redelijk wat fietspaden in Velthoven zijn 327,2 kilometer. Dat weten we, maar de weg naar het ov laat nog wel eens wat te wensen over.

Seniore Veldhoven vraagt met deze motie om op korte termijn maatregelen te nemen, waardoor met name de bewoners van hoeven Zuid vrijdag de bus hadden kunnen bereiken. In relatie met de Veldhovense mantra bouwen heeft Veldhof het idee dat het een wereldspeler is en daarmee ook groter en groter wil worden, maar dat is bijna onmogelijk. Want meer arbeidsmigranten wil ook zeggen meer kinderen in meer kinderen dus ook meer kinderen in de klas maar waar halen wij die docenten vandaan voor die meer kinderen even intermetzo wij gaan morgen ook een motie nog indienen over de van de die mevrouw die net had heeft ingesproken over club punt ik ga weer door naar mijn arbeidsmigranten, want meer arbeidsmigranten zorgt ook voor langere wachtrijen in de zorg. Waar halen wij die mensen gedaan die in de zorg zouden moeten werken? Deze vraag heeft seniore Veldhoven ook al eens hier in de zaal neergelegd. Persoonlijk heb ik deze aan iemand gevraagd die bij Brainport development werkt. Dit was ook een vraag BIJ1 mr bijeenkomst en ikzelf heb deze vraag persoonlijk aan de burgemeester van Eindhoven gesteld van niemand kan er een antwoord en dan ook van niemand misschien vanavond of morgen van dit college meer mensen zorgt ook voor congestie, verstopping en minimaal twee onderdelen van onze infrastructuur te weten het verkeer en het elektriciteitsnetwerk, ik begin met elektriciteitsnetwerk.

Zo dadelijk komen de files aan de beurt. Meer mensen houdt ook in meer huishoudens met huishoudelijke apparaten meer aansluitingen en meer elektrische auto 's. Maar ons elektriciteitsnetwerk kan dat niet aan. Ik heb dit niet zelf verzonnen. Maar het d' van zeven oktober ons leden kwam met dit artikel. En als het koud is zitten we ook echt in de kou want we moeten met zijn allen van het gas af maar geen elektriciteit is dus ook geen wifi en geen wifi is dus ook geen draadloos netwerk en dan hebben we helemaal geen communicatie meer. Zoals gezegd de infrastructuur komt in de knel het elektriciteitsnetwerk, zoals we net zagen, maar ook de Nederlandse wegen slibben dicht. En het fileleed ook rond Eindhoven neemt alleen maar toe. Ook de Veldhovense wegen gamer gaan door de schaalsprong meer en meer vollopen film is hier al over gesproken en oplossingen bedacht en op papier gezet. Er zijn ook moties over ingediend zoals die van zes februari 2026 om de 30 kilometerzone in Zelst meteen met de openstelling van de Peter zidan en Julianastraat in te voeren. Deze motie is door het CDA hart van Veldhoven, seniore Veldhoven en D66 ingediend en met 17 stemmen voor aangenomen maar deze ligt nog steeds op de plank.

Daarom dient senior Veldhoven in amendementen waarin we vragen direct te beginnen om de 30 kilometerzone in Saels te realiseren, zoals in de aangenomen motie van zes februari 20 is verzocht aan het college graag heeft seniore Veldhoven in uitleg van het college waarom zij dit waarom zij dit verzoek van de raad naast zich of op die plank heeft neergelegd Veldhoven wil meer en meer Veldhoven is nogal projecten aangegaan die veel geld kosten. Het City' centrum de ho 4 en erin is dit allemaal nog wel verantwoord en te betalen. Seniore Veldhoven maakt zich hier zorgen om wij zijn van mening dat er ook gekeken moet worden naar de behoefte van de huidige bewoners van Veldhoven. Nu en in de toekomst het spaarvarken leegmaken, gaat maar een keer. D66 gefeliciteerd met jullie overwinning en aanstaande premier

Rob Jetten die in de verkiezingscampagne beloofde om 10 nieuwe 10 nieuwe steden te gaan bouwen. Nu breng ik weer iets van D66 naar voren. Dat senioren Veldhoven ook een zero d' vindt 10 nieuwe steden hier in Nederland. Almere is in 50 jaar uitgegooid tot een stand van meer dan 200.000 inwoners ik heb de nieuwe steden alvast ingetekend. U ziet het vijf in Noord-Brabant om de Kempische dorpjes en stadjes te ontzien. Zodat een torenflats zoals deze niet in mijn of in die van uw achtertuin komt. Deze powerpoint is tot stand gekomen door de missies en de omissies van de raad en het college, maar natuurlijk vooral door de mijn steun en toeverlaat de fractie van seniore Veldhoven... Spreker 43: dat zijn 's van ik dank u namens voor uw aandacht namens Veldhoven blijkt even staan er zijn vragen in de eerste is... Spreker 8: mijnheer prins. Dank je wel voorzitter. Ja. Mevrouw van Hilst. Je hebt een mooie presentatie, mooie plaatjes. Ik kan ze niet allemaal ondersteunen, moet ik helaas zeggen. Maar ja u zegt eigenlijk begint er bezint leuke uitdrukking, maar u heeft zelf een hele hoop problemen naar voren gebracht. Landelijk zelfs en bijna niet sorry bijna niet landelijk sorry. Maar u heeft eigenlijk maar heel weinig oplossingen te berde gebracht ik noem het eigenlijk niks. Het enige is De Bus en iets van de kom van Zielst. Maar wat gaat seniore nou echt voor Veldhoven betekenen? Want...

Spreker 44: alleen maar te mopperen. Dat maakt de wereld niet beter mee. Waar gaat u nou echt iets aan doen? Ik ben niet alleen maar sorry dank u voorzitter ik ben niet alleen maar aan het mopperen... Spreker 18: we geven heel mooie uitkomsten. Net zoals die 10 steden. Dan zijn de meeste problemen hier in Veldhoven opgelost. Spreker 3: Er zijn veel vragen die ik stelde die van de voorzitter doet het altijd. U heeft geen concrete dingen gehoord, zei u, kunt u daar nog op antwoorden? Spreker 18: Nee. Ik vind dat ik heel veel concrete dingen heb genoemd voor alle mensen hier in Veldhoven. Daar zijn er nogal wat ik geloof dat ik net hoorde 47.000... Spreker 16: u komt dadelijk alweer een keertje aan de beurt mijnheer. Ja. Dan ga ik naar de heer Saris ja. Mevrouw van Hulst. Beste Jolanda. Dank voor de mooie presentatie ik heb een antwoord. Daarmee wil ik het college ontlasten en ik heb een vraag ik begin met het antwoord. Liet drie plaatjes zien en u vroeg zich af welke is groen? Nou ze waren alle drie groen. Toen kwam er een vierde plaatje met een fietspad en vroeg zich af is dit ook Groen, het fietspad is rood het. Dan een vraag overweegt om een motie te gaan maken voor de dame die inspraak van club plus kunt u en ik dingen van de sluier oplichten? Hoe die motie ongeveer? Nou dat je in ieder geval minimaal tot...

Spreker 18: sorry, dank u voorzitter dat je minimaal tot volgend jaar juli open blijft, dat de mensen nog de kans hebben om... Spreker 45: iets te kunnen gaan regelen in plaats van tweeënhalve maand. Oke. Dan zou ik het op prijs stellen voorzitter zou ik het op prijs stellen als u mij... Spreker 46: op de hoogte houdt van de inhoud van die motie. Dan ga ik het ook in de fractie bespreken. Misschien dat we iets natuurlijk. Ja dank u wel.

Spreker 14: Ja. Dank u mevrouw van Hulst voor uw beeldende voordracht, waarin zelfs ook nog zag ik heel snel het CDA werd gepositioneerd. Dank daarvoor. Ik heb toch wel een vraag over uw presentatie. Als ik goed geluisterd heb voel ik daar toch iets tegengesteld in in eerste instantie geeft u allemaal mee meer en we zijn maar acht honderdste van heel Nederland dus eigenlijk zegt u we hebben veel te weinig ruimte om om te bouwen in Veldhoven. Maar vervolgens omarmt u wel 10 steden erbij. Maar begrijp ik van u dat die dan wel ver weg van Veldhoven moeten liggen... Spreker 18: mevrouw van Hulst, dank u voorzitter. Ik heb toch een kaartje laten zien waar ik ze in getekend had. Dan ga ik naar de heer Van de Velde. Spreker 5: Dank u wel voorzitter. Ja. Ik hoorde mevrouw van Hulst zojuist zeggen dat Veldhoven wat haar betreft komt tegen de krib moet gooien. Daarbij haalden ze het voorbeeld van de gemeente Eersel aan. Ik heb even in de woningbouwopgave gekeken. Dat staat dat er tot 2040 ongeveer 4200 woningen bij zouden moeten komen in Veldhoven. Wat u betreft is dat dus geen goed aantal, begrijp ik dan. Ik vraag me dan af wat is voor u wel een goed aantal en waar heeft u dat dan op basis van gebaseerd? Daar ben ik wel heel erg benieuwd naar... Spreker 18: mevrouw van Hulst, dank u voorzitter. Ik vind dat er woningen bijgebouwd worden.

Dat is tot daaraan toe, maar dat het in gebreid wordt, dat vind ik niet erg prettig. Daarom heb ik ook een van die laatste plaatjes een heel grote de zalm toren in Rotterdam erin gezet, die is meer dan 120 meter hoog in de hoogste van Nederland. Heb ik er in laten vliegen dat die niet bij ons in de tuin komt te staan of bij u in de tuin want inbreiden ja maar we hebben zoveel groen niet meer ja we moeten die mooie parken hier of de voetbalvelden zijn grote plekken kunnen we dan ook misschien wel volstouwen met huizen hebben helemaal geen sport meer buitensporten... Spreker 5: als ik nog Magré nog een vraag mag stellen. Sorry voorzitter, ik heb nog steeds niet gehoord wat om wat u betreft een acceptabel woningaanbod is. Dat is volgens mij gewoon vastgesteld dat dat de behoefte is om maar zo te zeggen en voor wat betreft de inbreiding. U wilt niet inbreiden maar wil u dan uitbreiden want dat gaat volgens mij ook ten koste van... Spreker 18: Volt dank u. Ik weet niet of dat u zelfs ooit hebt gehoord, maar als er te veel mieren zijn, gaan ze elkaar opeten. Spreker 47: Dus als er te veel mensen hier op een vierkante meter wonen, gaan ze elkaar in elkaar slaan. Ik zie non-verbaal dat u de volgende vraag stellen aan het woord laat de heer van de Looij... Spreker 40: dank u wel voorzitter. Ja. Ik zou graag opheldering willen hebben over het volgende.

We hebben een aantal dagen geleden of misschien een week geleden. Nee korter... Spreker 48: en een praten alsjeblieft want begint bij een paar aanstellen van ik heb ik had hem al expres dichterbij gezet, maar ik zal er helemaal voor gaan hangen. Zo van... Spreker 40: maar dan begin ik even opnieuw voorzitter graag opheldering over het volgende. We hebben een aantal dagen geleden. Ik weet niet precies wanneer een overzicht gekregen van de mogelijke amendementen en moties die die ingediend zouden worden. En daar zat er van senior Veldhoven inderdaad een bij voor de 30 kilometerzone in Zielst. En daar had ik de vraag over willen stellen. Heeft die laten toetsen bij de griffie. Want ik zag daar toch wel wat haken en ogen aan zoals het was opgesteld. Nu hebben we voor de vergadering een

lijst op ons bureau gekregen en daar zit tot mijn verbazing en toch een iets wat gewijzigde tekst bij die overigens een stuk beter is, al maar net in de presentatie zag ik een amendement en dat is weer een andere tekst dus ik heb nou drie teksten voorbij zien komen waarbij ik bij de laatste gezien meen te hebben. In de gauwigheid dat erin staat verzoekt het college BIJ1 amendement verzoek je het college niet, maar wordt het besluit gewijzigd. Maar dat er zijde dus ik heb drie varianten van het amendement voorbij zien komen. Voorzitter dus welk is het nu? Spreker 49: Geen idee. Dat zal mevrouw van Hulst morgen kenbaar maken. Hoop ik het. Ja. Het zou wel fijn zijn als we de juiste versie hebben. Het mag ik daar even antwoord op geven? Alstublieft... Spreker 18: het woord is degene die bij u in het mapje zit. Ik weet niet of u het weet, maar ik ben vier weken bij heel ziek geweest. Ik heb bijna niks gedaan, we hebben via de mail iets moeten doen. Dit deden we. Deze is nog vorige week op het eind van de week nog naar de griffie gegaan. En die heeft hem toen nog veranderd en die zit er nu in ik dus die eruit op dat datgene wat gepresenteerd heeft gekregen... Spreker 40: dat had de ingediende die hierin zit is de juiste. Prima. Dan weet ik genoeg. Dank je wel. En het was niet verwijtend bedoeld het was constaterend bedoeld...

Spreker 3: nee ik zag het zelf ook maar dan was het dan ga ik omwille van de tijd door met mijnheer, met de heer van Dooren. Ja dank u wel. Voorzitter... Spreker 21: ja ik heb even. Ik moest even de bijdrage van mevrouw huls laten bezinken. Maar ik heb eigenlijk één vraag vindt u het wel fijn wonen in Veldhoven? Mevrouw van... Spreker 18: daar waar ik woon, kun je niet inbreiden. Dus ik vind het heel fijn wonen in Zielst. Dus u denkt dus aan uzelf, u vraagt het aan mij. Oke. Spreker 28: Dank u wel dan ga ik naar de heer van dalen. Dank u wel voorzitter. Maar ik had dezelfde vraag want ik vind ik vond het verhaal van mevrouw van Hulst erg kritisch en ik kreeg bijna het gevoel van dat onze gemeente van grootheidswaanzin beticht. Dus ik had diezelfde vraag... Spreker 11: geen vraag aan mevrouw van Hulst, de heer van Heugten. Ja, dank u wel. Voorzitter ik hoorde ik hoorde mevrouw van Hulst mevrouw van Hulst zeggen dat de bouwopgave bijna om mogelijk is bijna gelukkig niet helemaal sorry. Ik ga hem dichterbij houden. Ik hoor mevrouw van hels zeggen dat de bouwopgave bijna onmogelijk is. Gelukkig bijna niet helemaal. U bent heel kritisch op de bouwopgave als ik uw presentatie al meerdere keren aan. Dat strookt niet met het met de keuzes die u afgelopen jaren hebt gemaakt.

U hebt gewoon alle bijna alle bestemmingsplannen qua woningbouw daar heeft die heeft u mee ingediend in het City centrum die Duitse woning heeft u mee ingediend daar gaat u alle nu alle bestemmingsplannen de komende periode gaat u daar tegenstemmen? En waar moeten onze veld over negen van de toekomst aan wonen onze toekomstige vrijwilligers onze starters onze mantelzorgers... Spreker 18: mijnheer van Heugten. Ik dacht dat ik daar ook al antwoord op had geleerd bij iemand anders want ik heb. We kunnen buiten Veldhoven om buiten de ring of buiten het bebouwde gedeelte nu ook nog gaan bouwen in plaats van inbreiden waarom zouden we wat ik net al zei heel veel mieren? Ze gaan elkaar opeten, heel veel mensen, ze slaan elkaar een blauw oog. Dank u wel.

Spreker 3: Morgen kunt u verder reageren op de bijdrages omwille van tijd gebeurt 5 minuten. Ik heb het één minuut langer laten duren, geloof ik. We gaan nu naar de bijdrage van D66 en de heer van der molen heeft daarstraks gehoord dat hij de bijdrage mag doen wegens afwezigheid van zijn fractiegenoot maar ik ga ervan uit dat dat ook allemaal goed komt. Als mijnheer van der molen tenminste een pasje me inderdaad meeneemt dan komt er keurig op band dadelijk en op de juiste met de juiste benaming. Dit was... Spreker 50: ja voorzitter nou allereerst beterschap de heer weijman, zal ik maar zeggen. Voorzitter Tour zit toehoorders hier in de raad en thuis. Er is vanavond al veel gezegd en ik realiseer me dat het een lange avond voor jullie allemaal is. De huidige bestuursperiode komt over een paar maanden tot zijn eind en het is dan ook logisch om vanavond niet alleen vooruit te kijken maar ook een stukje terug te kijken toen D66 in 2022 met hart voor Veldhoven, GroenLinks, PvdA en CDA de coalitie vormde, was er een belangrijke doelstelling om de afstand tussen veldhovenaren en de politiek te verkleinen. Dat begon bij transparantie in beleid en samenwerking en respect binnen de raad een open en luisterende houding en niet de macht van de meerderheid.

Nu mogen we denk ik wel vaststellen dat de onderlinge verhoudingen binnen de raad goed zijn, waardoor meer in het algemeen belang kan worden gerealiseerd. Ik noem een paar dingen vrije inspraak in de raadsvergadering. Daar is vandaag ook weer gebruik van gemaakt. Een ombudsman vergaderen op locatie laagdrempelige mogelijkheden voor een burgerinitiatief en opkomstbevordering bij verkiezingen. De visie op participatie werd aangenomen en binnenkort bespreken we de bijbehorende uitvoeringsprogramma waarbij we hopelijk instrumenten mogen verwachten om onze inwoners mee te laten denken over invloed op en invloed te laten hebben op het te voeren beleid kan de wethouder hier een tipje van de sluier over oplichten? Daarnaast werd de griffie verder versterkt om de raad te ondersteunen bij beter betere bereikbaarheid voor onze voor onze inwoners en binnenkort worden er twee raads cafe's georganiseerd voor de raad om daaraan deel te nemen. Allemaal bouwstenen om transparanter en dichter bij onze inwoners te staan. En dat kan alleen echt succesvol zijn als ook na deze raadsperiode dit succesvol wordt doorgezet. Voorzitter de coalitie streeft dan ook nadrukkelijk naar een integrale benadering van beleid. Altijd al een wens geweest van D66. Alles hangt tenslotte met elkaar samen zo ook bij het thema wonen bouwen. Daarover zijn we het bijna allemaal eens.

Zie bijvoorbeeld onderhanden zijnde projecten van de Jip Springplank de plank en Veldhoven dorp. Toch verschillen we regelmatig van mening over de wijze waarop zo bleek onlangs nog bij de bespreking van de haalbaarheidsstudie over het City centrum gaat het alleen maar over aantallen woningen, de economische drijfveren. Of kijken we ook nog naar de langere termijn? De leefbaarheid en de woonbehoefte op 15 jaar. Daarom hebben wij als D66 eerder een motie ingediend voor een minimale hoeveelheid van acht vierkante meter groen voor nu toegevoegde woningen in het City centrum en voor een verstandige mix van kleine en middelgrote woningen van ten minste 55 vierkante meter gericht op starters, urgente en ouderen en doorstromers. D66 dient samen met hart van Veldhoven emotie in om het bestaande groen beter te borgen in een bomen beleid onze motie over de aanstelling van een stadsarchitect haalde het eerder niet. Maar wij vinden het belangrijk dat ontwikkelingen in samenhang van soorten bebouwing en inrichting van de openbare ruimte plaatsvinden. Zo creëren we ook een toekomst. Baar Leefbaar Veldhoven een stad waar iedereen graag wil wonen met hogere bebouwing van maximaal 13 etages langs de stedelijke en de kampen baan.

Industrieel en flexibel bouwen is daarbij een antwoord op kwaliteitsverbetering rendement en een tekort aan bouwvakkers met typegoedkeuring zodat we samen met ontwikkelaars gestandaardiseerde woningen die uit fabriek kunnen komen ontwikkelen. Hoe kijkt de portefeuillehouder daarna en hoe kan zij actief aan die ontwikkeling in bijdrage. Daarnaast moeten we meer gebruikmaken van bestaande gebouwen en woningen voor ombouw in extra verdieping of splitsing daarom dienen we hiervoor met GPV motie in en dit alles kan alleen met een actieve bijdrage van de gemeente zelf. D66 pleit al jaren voor actieve grondpolitiek en gelukkig raken we daar in de raad langzaamaan van overtuigd. De wet voorkeursrecht gemeenten bij de Roon 3005 1000 is daarvoor een eerste stap. En heldere communicatie is daarbij nodig en leidt voor begrip voor de

overheid die wel regie neemt en vertrouwen geeft en krijgt. Daar is nog werk aan de winkel zagen we vanavond weer voorzitter. Ik noemde eerder de integrale benadering van vraagstukken waarover de gratie goed buigen. Alleen zo kan worden gewerkt aan een leefbaar Veldhoven een goed voorbeeld daarvan is het ik het integraal maatschappelijk beheers kader werk met werk maken, alles met elkaar verbinden. Ook de hoge bijbehorende kosten onder ogen durven kijken om onder ogen durven zien. Zo konden ook prioriteiten worden gesteld bij de klimaatadaptatie om ons aan te passen aan extremen van regenval droogte en warmte we zijn aan de slag om enkele bekende plekken van wateroverlast grondig aan te pakken. Droge voeten verdienen ook veldhovenaren of andersom moeilijk. Veldhovenaren verdienen ook droge voeten. Ook praktisch en met bijvoorbeeld de klus kar mensen helpen isoleren en hoge energielasten te beperken. Dat is broodnodig. Twee recente incidenten van grof partnergeweld in Veldhoven zijn voor D66 de aanleiding om samen met GroenLinks PvdA een motie in te dienen om femicide terug te dringen en dan gaat het logisch over naar veiligheid. We willen voor iedereen een veilige openbare ruimte niet alleen reageren op een incident. Maar Veldhoven breed met de motie geef de nacht terug. Willen we samen met VVD de onveilige plekken in onze gemeente in kaart brengen en opheffen.

In de openbare ruimte en wijken is ontmoeting de basis voor zorg voor elkaar. Om de honden veldjes met een bankje dragen hieraan bij. Mantelzorg wordt gemakkelijk genoemd om de zorg te ontlasten maar is in ons dagelijks leven niet vanzelfsprekend daarom vragen we een motie met GroenLinks PvdA om mantelzorgers beter te ondersteunen. Verbinding is de sleutel voor Fin wonen en verblijven tussen mensen, maar ook fysiek. In door de raad vorig jaar vastgestelde mobiliteit visie hanteren we het STOMP-principe. Hij is ook genoemd. Vanavond voorkeur voor voetgangers, fietsen en openbaar vervoer boven de auto gratis parkeren bestaat nog onze mening niet. Fietsen moeten we stimuleren. Ook het veilig parkeren van die dure fiets. Dus we dienen samen met CPB GroenLinks PvdA een motie in voor een tweede bewaakte fietsenstalling aan de noordzijde van het City centrum. En dan nog afsluitend een paar woorden over de financiën. De bomen groeien ondanks het bomen beleid niet tot aan de hemel we moeten behoedzaam zijn. Het graven jaar leek eerder dit jaar ook Veldhoven te raken. Maar we zien ook met de meicirculaire die officieel nu nog niet mee mag teken tellen dat het wel meevalt degelijk. Degelijkheid is van belang, maar mag niet leiden tot een starre houding.

Terecht besloot de raad bij de vaststelling van de kadernota dat in alle jaren sluitende begroting niet leidend mag zijn, hoeft te zijn behoud van de opgebouwde voorzieningen maatschappelijk voor sport en cultuur is dat zeker wel. Zeker omdat multifunctionele inzet van deze voorzieningen bijdraagt aan de samenhang tussen de verschillende domeinen. De stijging van lasten voor inwoners en ondernemers is elk jaar een heikel punt. Bij de algemene beschouwing en terecht. Maar niet dogmatisch moeten we ons afvragen of dit echt nodig is. Dat geldt ook voor de begrotingsregels. In 2026 stijgt de afvalstoffenheffing met bijna 50 procent. Dat vinden wij wel heel erg veel. Daarom dienen we samen met hart van Veldhoven een abonnement in om volgend jaar eenmalig de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing los te laten en daarbij de helft van de verhoging te betalen vanuit de algemene reserve. Ook de gemeentelijke financiën kende pieken en dalen. De septembercirculaire geeft aanzienlijk meer lucht. Tegenvallers zullen ook weer op ons pad komen, maar die kunnen we in het algemeen belang wel aan. D66 vindt dat we groter moeten durven drinken en doen.

Een nieuwe, hippe woonwijk van 3000 woningen realiseren bij de Roon de auto plaats laten maken voor de fiets als snelste en fijnste manier om je in Veldhoven te verplaatsen voorzitter vanuit een positieve instelling gaat ons dat lukken en het kan wel. Ja dank u wel mijnheer... Spreker 3: van molen en namens de raad wensen ook natuurlijk mijnheer. Wijman alle wetenschap toe. Dan ga ik nu naar de vragen vanuit de raad. Spreker 16: En de eerste is van de heer Saris, dank u wel voorzitter beste mijnheer van den molen, beste Wouter allereerst felicitaties voor de mooie verkiezingswinst landelijke D66 heeft over bouwen van 10 nieuwe

steden en gelukkig heeft deze 16 Veldhoven ook. Ja gezien uw bijdrage het mond vol van bouwen. Dat is fijn. Nu is er een hele mooie woonwijk in Veldhoven. Is dezelfde vraag als ik aan de heer Manders gesteld heb. Die dreigt in zijn geheel te verdwijnen. Er staan flink wat woningen. Ik geloof 28 en er is een mogelijkheid om die te laten behouden. Morgen wordt er een motie ingediend door HVV GPV VVD'er Sno Veldhoven en ik hoef er nu geen antwoord op te geven. Ik zou het fijn vinden als dat lukt met de heer Wijman, maar anders misschien met uzelf nog eens een keer goed te rade te gaan. Gaat u die woning die motie mee instemmen of mee indienen zouden we heel erg op prijs stellen. We hebben het er morgen over... Spreker 3: dank u wel, mijnheer Segers zou ik wel de vragen die u stelt beantwoord willen zien want anders hoeft nu niet te stellen want we hebben 5 minuten. De tijd kost het kost redelijk veel tijd om dat te vragen. Dus even daarom geef ik. De heer van der molen toch de kans om daar antwoord op te geven. Spreker 50: Ja voorzitter, we gaan er altijd nog een nachtje over slapen. We krijgen dadelijk ook de wethouder aan het woord. Dus die kan misschien ook iets meer vertellen dus we gaan er zeker sowieso nog over nadenken en dan even voor het beeld wethouder... Spreker 3: principe als we geen directe vragen zijn gesteld, nog geen antwoord geven op de moties.

Want dat komt ook morgen pas aan bod. Even voor de orde van de vergadering. Dan ga ik naar mijnheer Van Heugten... Spreker 11: ja dank u wel voorzitter. Een vraag aan de heer van der molen zegt dat de afstand tussen Veldhoven en de politiek verkleinen hè dat dat was een doel en u geeft aan dat dat goed gelukt is en dat u er ook trots op bent als u specifiek kijkt naar de Roon acht duizend en het gevestigde voorkeursrecht op de Roon Dorpstraat provinciale weg... Spreker 50: kijkt u hier dan trots op terug mijnheer van der molen, voorzitter. Wij hadden het hier over onder andere de raad en volgens mij hebben de bewoners ons als raad wel goed kunnen bereiken. En wat het college betreft gaat het college over, daar gaan wij als raad over, niet over het proces, zeg maar... Spreker 5: dank u wel dan ga ik naar de heer Van de Velde. Dank u wel voorzitter. Ja. Mijn vraag ging eigenlijk over het groen in het de relatie tot de discussie bij het City centrum. Want u gaf aan dat wij het daar eigenlijk over oneens zouden zijn bij die discussie. Enkele weken terug. Nou dat is niet zo wij zijn niet tegen groene. Ik denk dat dat ook helemaal niet per se de discussie was wat daar de discussie was dat er 10.000 vierkante meter extra groen bij moet komen. Wat de grootte is van de gehele City Passage.

We hebben toen gezegd dat we dat erg onrealistisch vinden als er ook nog 1000 woningen bij gaan komen. Dus je gaat verder verstenen en aan de andere kant wil je een groener beeld neerzetten dan nu het geval is? Mijn vraag aan u is met enige met mijn vrouw eens. Spreker 50: Voor zover ik mijn termijn kende, heb ik daar niet over gerept richting de GPV. Maar volgens ons kun je prima het City' centrum vergroenen met acht vierkante meter... Spreker 3: dank u wel de discussie gaan we morgen daarover voeren. Mevrouw Heutink. Ja dank u wel. Spreker 19: U gaf in uw presentatie begin aan het grote belang van de participatie en inspraak. Daar wil ik nog een vraag over stellen. Er is een wat je noemt een inspraak ladder die varieert van informeren, zoals op voorlichtingsavonden gebeurt en die loopt op tot budget geven en zelf helemaal laten beslissen welke stappen denkt u aan die haalbaar zijn of die u wenst op die land...

Spreker 50: uiteindelijk zouden wij het mooi vinden als bijvoorbeeld de heer Manders altijd ook over wijkbudget, dat zouden wij ook mooi vinden. Daar zijn we nog niet, maar dat zou wel een ideaal zijn. Spreker 3: Dank u wel, daar komen wij ook nog op terug, dank u wel. Daarmee heeft de vraag van de heer Mandos ook al beantwoord want zij doet zijn lampje uit en dat betekent dat uw bijdrage bij deze is afgerond en gaan wij naar het CDA. Mevrouw think... Spreker 51: aan het woord. Ja dank u wel. Spreker 19: Even terug naar de straat wil ik u nemen. Als je al fietsend en lopend door Veldhoven gaat dan maak je makkelijk een praatje bijvoorbeeld een jonge vrouw met een baby en de wandelwagen. Oorspronkelijk uit Eritrea vertelde zoekend naar de goede Nederlandse woorden trots over haar tienerzoon die nu naar het mbo gaat en haar baan bij ASML horeca een boodschapper bij de helaas afgelopen vrijdag gesloten. Spar sprak over haar hoop dat haar kinderen van 21 en 24 jaar niet tot hun 35ste thuis zouden blijven wonen. En nog een derde voorbeeld een gepensioneerde bouwtekenaar die 60 jaar geleden uit Limburg hier aan het werk ging, vorig jaar zijn vrouw verloren had en hij vertelde dat die plezier had gehad aan de fietstocht met de fietsclub naar knal en dat hij uitziet naar het nieuwbouwproject bij hem in de buurt. Voorals mijn huis te veel wordt.

Hetzelfde project waarvan een ander zei dat het te groot is en te veel ruimte inneemt met parkeer drie kleine schilderijtjes die samen een beeld geven van wat het leven in Veldhoven is een Veldhoven waarvan de enige constante in feite de voortdurende verandering is de groeitrend zet door over de dipjes in de tijd van de kredietcrisis en Covid heen. In hun verhalen raken ze wat belangrijk is, fijn wonen werken, veiligheid kunnen ontwikkelen, ontmoeten integreren erbij horen, dat is wat wij als volksvertegenwoordiging centraal moeten stellen en ik heb er ook alle vertrouwen in dat iedereen die hier zit dat in feite ook wil al kijken we wel eens verschillend tegen de manier waarop aan. In de visies die afgelopen jaar opgesteld zijn en in de jaren daarvoor is zeker aandacht voor deze aspecten. Voorzitter. Voor ons ligt de programma begroting van 2026 richtinggevende plannen voor de toekomst in definitie financieel uitdagende tijd namens het CDA spreek ik ons waardering uit voor de inzet van college en de ambtelijke organisatie als raad staan wij voor de vraag hoe verder in Veldhoven en daarvoor hebben we 175 miljoen euro te verdelen in de verhaaltjes worden drie speerpunten van het CDA in feite al verwoord wonen een gezonde leefomgeving en sterke vereniging.

Het feit dat er niet wordt bezuinigd op subsidies voor cultuur verenigingen en maatschappelijke initiatieven, past bij een visie waarin de kracht van de samenleving wordt erkend. Dat vinden we heel belangrijk. Geen paniekreacties, ondanks het aanvankelijke tekort in de begroting. Voorgaande sprekers hebben hier al op gewezen de door ons ingediende moties en mede in te dienen moties ondersteunen deze visie terugblikkend constateren we dat er afgelopen jaren hard gewerkt is aan aan bredere samenhangende visies. Het woord integraal wordt regelmatig genoemd. Daar zijn we werkelijk in vooruitgegaan, denk ik. En nog steeds wandelend en fietsend door Veldhoven zien we ook daadwerkelijke uitvoering. Huizen en appartementsgebouwen worden volop gebouwd. Bossen baan. Ja en nog veel meer. Ik ga ze niet allemaal opnoemen. Met de stijging van krap 200 woningen na de al vaker genoemde 400 woningen per jaar komen we aardig op snelheid. We zijn dan ook trots op ons bestuur en ons wethouder die zich hier volop voor hebben ingezet, samen met corporaties en bouwondernemingen de eis van 30 procent zal sociale huur wordt gerealiseerd, naast een wat flexibeler toepassen van de mix van middenhuur. Middelkoop en dure woningen. Belangrijk om de plannen financieel rond te krijgen. De bijdrage vanuit het bedrijfsleven.