Technische vragen en antwoorden RIB2023.23

TECHNISCHE VRAGEN - RIB2023.23 Raadscyclus d.d.

April 2023

Naam fractie:

SP

Onderwerp:

RIB2023.23 Raadsinformatiebrief Energietoeslag en regeling meerkosten chronisch zieken

SP De volgende uitspraak van de rechter Https://jure.nl/ECLI:NL:RBGEL:2022:4263 geeft jurisprudentie op het gebied van het uitgeven van de energiesubsidie aan studenten. Ook in Veenendaal is er op de gemeentepagina en de Veenendaalpas pagina onterecht aangegeven dat studenten hier geen recht op hebben. Hierover de volgende technische vragen: 1. Is het college bekend met deze uitspraak? 2. Hoeveel aanvragen zijn er afgewezen, omdat de aanvrager een student was 3. Op welke wijze zorgt het college er alsnog voor dat studenten die onterecht geen energiesubsidie hebben ontvangen, deze alsnog ontvangen? 4. Op welke wijze zorgt het college er alsnog voor dat studenten die onterecht geen energiesubsidie hebben aangevraagd, deze alsnog ontvangen?

Algemene toelichting Op de website van de gemeente en die van de Veenendaalpas stond, zoals vastgesteld in de ‘Beleidsregel eenmalige energietoeslag 2022’, dat studenten die geen zelfstandige woonruimte hebben geen recht hebben op de energietoeslag. Studenten met een zelfstandige woonruimte en een inkomen onder de norm, konden dus wel de energietoeslag 2022 aanvragen. Deze werkwijze sluit aan bij de uitspraak van de rechtbank, minister Schouten en de Raad van State. De uitspraak zelf: https://jure.nl/ECLI:NL:RBGEL:2022:4263: “Het doel van het eenmalig categoriaal verstrekken van de energietoeslag is immers om te voorkomen dat huishoudens met een laag inkomen als gevolg van de sterk gestegen energierekening ernstig in de financiële problemen raken. Het college gaat aan dit doel voorbij door alle studenten op grond van de beleidsregel uit te sluiten van het eenmalig categoriaal verstrekken van de energietoeslag. Onder studenten bevinden zich immers ook huishoudens of alleenstaanden die zich voor wat betreft inkomen en energiekosten in precies dezelfde situatie bevinden als niet studenten die wel in aanmerking komen voor het eenmalig categoriaal verstrekken van de energietoeslag.

…Naar het oordeel van de rechtbank had het college ook een andere, eveneens eenvoudig uitvoerbare, regeling kunnen bewerkstelligen waarmee niet álle studenten zonder meer worden uitgesloten, door andere voorwaarden te stellen aan de verlening van de energietoeslag. Er had bijvoorbeeld bij de uitsluiting van studenten een onderscheid gemaakt kunnen worden aan de hand van een inschrijving in de Basisregistratie persoonsgegevens. Op die manier zou gecontroleerd kunnen worden of een persoon – al dan niet student – een zelfstandig huishouden voert. Ook zou de eis gesteld kunnen worden dat door de student (tevens) een energienota wordt overgelegd, waaruit de gestegen energiekosten blijken.” Minister Schouten: https://open.overheid.nl/documenten/ronl-ba75502d2df4b3c072e9127b41a84919f79b2e87/pdf: “Er bestaat naar mijn oordeel een gerechtvaardigde en in principe ook juridisch houdbare reden om studenten als groep uit te zonderen van de energietoeslag. De woonsituatie van studenten is namelijk zeer divers, ook voor wat betreft de energiekosten. Ongeveer de helft van de studenten woont nog thuis bij de ouders en heeft dus geen eigen energierekening. Voor een aanzienlijk deel gaat het bij uitwonende studenten bijvoorbeeld om kamerbewoners, met een huurprijs inclusief energiekosten of een gedeelde energierekening.

Een groot deel van de studenten wordt daarmee niet of niet in dezelfde mate geraakt door de stijgende kosten. De generieke toeslag verstrekken zou eveneens betekenen dat alle studenten (vanaf 21 jaar) die binnen de doelgroep vallen de toeslag (van inmiddels 1300 euro) ontvangen, dus ook thuiswonende studenten. Dit gaat aan het doel van de regeling voorbij, namelijk het ondersteunen van de laagste

inkomens bij het betalen van de gestegen energierekening. Ik blijf daarom bij het advies aan gemeenten zoals opgenomen in de landelijke richtlijnen. Tegelijkertijd is duidelijk dat er ook studenten zijn met een eigen energiecontract die in de knel (dreigen te) komen door hoge energieprijzen. Studenten kunnen in die gevallen terecht bij de individuele bijzondere bijstand. Uit de uitspraak van de Rechtbank Gelderland volgt dat de individuele bijzondere bijstand dan een redelijk alternatief moet bieden voor de eenmalige energietoeslag. Aangezien de voorwaarden voor de energietoeslag per gemeente kunnen verschillen, is niet in het algemeen te stellen wat een redelijk alternatief is. Om richting te geven aan een redelijk alternatief, kan aansluiting worden gezocht bij de criteria die een gemeente hanteert voor de categoriale bijzondere bijstand voor de energietoeslag. Verschillen met deze criteria moeten onderbouwd kunnen worden. Gezien de diversiteit in woonsituatie, is het hebben van een energiecontract op naam een redelijke, aanvullende voorwaarde die gemeenten kunnen stellen. Hiermee wordt voorkomen dat studenten een beroep doen op de toeslag, terwijl ze niet onder de doelgroep vallen. Aan het standpunt van Schouten ligt het advies van de Landsadvocaat ten grondslag: https://open.overheid.nl/documenten/ronl-90e4f213c13b877ffd4f78e9c0d9a99f6f9296a0/pdf Raad van State t.a.v.

het wetsvoorstel voor de energietoeslag 2023 https://www.raadvanstate.nl/@134707/w12-2200216-iii/ : “De Afdeling onderkent dat de financiële situatie van veel studenten anders is dan die van de meeste huishoudens die onder het minimabeleid vallen. Ook wonen zij vaak anders. Dat neemt niet weg dat ook uitwonende studenten met stijgende energielasten worden geconfronteerd. Dat geldt bijvoorbeeld voor voltijds studenten die studiefinanciering ontvangen en in een zelfstandige woning wonen. Het argument dat overcompensatie moet worden voorkomen geldt niet alleen voor studenten. Het is de Afdeling dan ook niet duidelijk waarom overcompensatie bij studenten problematisch wordt geacht en bij andere groepen minima niet. Ook de omstandigheid dat studenten een verhoging van de basisbeurs ontvangen maakt deze groep niet anders: voor alle minima zijn immers aanzienlijke koopkrachtmaatregelen getroffen. Mede in het licht van hetgeen de Afdeling hiervoor in punt 2 heeft opgemerkt, is zij er dan ook nog niet van overtuigd dat voor deze groep een volledige uitsluiting, ook van voltijds studenten die studiefinanciering ontvangen en in een zelfstandige woning wonen, aangewezen is.

De Afdeling adviseert de toelichting te voorzien van een nadere motivering van de uitsluiting van alle studenten, ook de voltijds studenten die studiefinanciering ontvangen en in een zelfstandige woning wonen, en zo nodig het voorstel op dit punt aan te passen.” Zowel de rechtbank, als de minister als de Raad van State spreekt dus met name over het niet uitsluiten van studenten die een zelfstandige woning bewonen. Deze richtlijn hebben wij reeds, als een van de weinige gemeenten, sinds de start van de energietoeslag 2022 opgenomen in de beleidsregel eenmalige energietoeslag 2022:

5.

Tot een huishouden wordt niet gerekend de persoon die op de peildatum: c. jonger is dan 27 jaar en aanspraak maakt op studiefinanciering op grond van de Wet studiefinanciering 2000 en geen zelfstandige woonruimte heeft.

Beantwoording vragen

1. Het college is bekend met deze uitspraak. 2. Er zijn geen aanvragen waarbij het feit dat iemand student is de afwijzingsgrond is. 3. Dit is niet van toepassing aangezien studenten met een zelfstandige woonruimte reeds recht hadden op de energietoeslag 2022 en er geen afwijzingen zijn geweest vanwege het feit dat iemand student is. 4. Dit is niet van toepassing aangezien we voldoende hebben gecommuniceerd dat studenten die in een zelfstandige woonruimte wonen ook de energietoeslag 2022 konden aanvragen.