RIB2026.38Raadsinformatiebrief Rondweg oost herijking proces

Raadsinformatiebrief RIB rondweg oost Dossiernummer

7871

Aan

Gemeenteraad

Ambtenaar

Jeroen Feskens

Van

College van burgemeester en wethouders

Team

Strategie en Ontwikkeling (SO)

Datum College

19-5-2026

Aantal bijlagen: -

Onderwerp 1: Vervolgproces verbreding Rondweg-oost Samenvatting De verbreding van de Rondweg-oost is al langere tijd nodig om het verkeer in Veenendaal goed af te kunnen wikkelen. Er wordt al jaren gewerkt aan dit project. Het eerste deel is inmiddels afgerond, maar het grootste deel wachtte op een oplossing voor het stikstofvraagstuk. In deze RIB informeren wij u over de voortgang van dit vraagstuk, maar vooral over een herijking van het proces om tot verbreding te komen. Er is namelijk bij de uitwerking van de plannen geconstateerd dat de ongelijkvloerse kruising niet realiseerbaar is zonder grote concessies te doen. In een eerste quickscan is verkend welke oplossingsrichtingen er zijn. In deze RIB wordt uitgebreid stilgestaan bij de stappen die in het verleden zijn gezet, de ontstane situatie en het voorstel voor het vervolgproces gericht op een oplossing waarbij leefbaarheid, voortgang van het project en financiën met elkaar weer in balans komen. Dit moet leiden tot een definitief besluit in Q1 van 2027 zodat daarna de ruimtelijke procedure en uitvoering gestart kan worden. Wat er aan vooraf ging Medio 2017 zijn de provincie en gemeente gezamenlijk een proces ingegaan om de bereikbaarheidsen leefbaarheidsvraagstukken op en langs de Rondweg-oost te onderzoeken en op te lossen.

Dit is een intensief proces geweest waarbij gezamenlijk en in participatie met de samenleving in vier stappen gekomen is tot een bestuursovereenkomst (2019) waarin afspraken zijn gemaakt over de verbreding van de rondweg. Stap 1: inventarisatie van knelpunten In eerste instantie is gestart met in het kaart brengen van knelpunten en is met het verkeersmodel in beeld gebracht hoe de toekomst van de rondweg er uit zou komen te zien in de toenmalige situatie (dus zonder verbreding). Geconcludeerd is dat er hoe dan ook maatregelen nodig zijn om de leefbaarheid en bereikbaarheid van Veenendaal te kunnen borgen. Deze conclusie is gezamenlijk vastgelegd en ook gedeeld met de omgeving. Stap 2: toepassen van zeef 1 In deze stap heeft iedereen oplossingsrichtingen kunnen aandragen. Zowel omwonenden, bewoners van Veenendaal-Oost, ondernemers en andere belangstellende hebben hier ideeën kunnen aandragen. De oplossingsrichtingen hadden in grote lijnen betrekking op drie hoofdvarianten. De eerste gaat uit van het optimaliseren van de aansluiting van diverse wegen op de bestaande rondweg.

Raadsinformatiebrief: RIB rondweg oost Dossiernummer: 7871

De tweede gaat uit van een vorm van verbreding van de rondweg. De derde gaat uit van het realiseren van een nieuwe verbindingsweg ten oosten van Veenendaal-oost (ter ontlasting van de Rondweg-oost). In deze zeef is geconstateerd dat oplossingsrichting 1 en oplossingsrichting 3 onvoldoende (verkeers)oplossend vermogen hebben. De problematiek op de rondweg blijft bestaan. Ook is oplossingsrichting 3 extreem kostbaar, veroorzaakt nieuwe mobiliteitsvraagstukken en is complex vanwege de ligging door het Binnenveld. Er is in deze zeef geconcludeerd dat alleen een vorm van verbreding van de rondweg een reële oplossingsrichting is. Stap 3: toepassen van zeef 2 In deze zeef zijn verschillende vormen van verbreding van de rondweg met elkaar vergeleken. Ook hier is in participatie met alle betrokkenen gekeken welke denkrichtingen er zijn en welke aandachtspunten van belang zijn. Uiteindelijk zijn er drie varianten met elkaar vergeleken. Alle drie de varianten gaan uit van verbreding van de Rondweg-oost vanaf de Wageningselaan tot aan de A12, het realiseren van drie kruisingen (ter hoogte van de Smalle Zijde, Wageningselaan en Van Essenlaan). In de basisvariant zijn deze kruisingen allen gelijkvloers en uitgevoerd met verkeerslichten.

In variant 2 (ongelijkvloerse kruising) is de kruising met de Van Essenlaan / Prins Clauslaan vervangen door een ongelijkvloerse kruising waarbij er een directere koppeling tussen Veenendaal-oost en het centrum van Veenendaal ontstaat. In de derde variant is over een langere lengte tussen Dragonder-oost en Veenendaal-oost een vorm van een overkluizing van de weg toegepast. Op basis van de inhoudelijke analyse is geconstateerd dat de variant met een overkluizing kostbaar is en maar zeer beperkt toegevoegde waarde heeft qua leefbaarheid voor de omgeving. De twee andere varianten lagen in de vergelijking relatief dichtbij elkaar. Wel was er een voorkeur voor de ongelijkvloerse kruising met name vanwege de ruimtelijke inpassing en in beperkte mate door de iets betere doorstroming van het verkeer. In de participatie met de omgeving is duidelijk gebleken dat de ongelijkvloerse kruising de voorkeur had boven de gelijkvloerse kruising op de Van Essenlaan/Prins Clauslaan. Aan de hand van al deze uitkomsten heeft de gemeenteraad op 24 januari 2019 een besluitgenomen over de voorkeursvariant. De besluiten waren destijds: 1.

In te stemmen met bijgaand advies (bijlage 1) aan de provincie Utrecht, waarbij wordt uitgegaan van stedelijke inpassing van het noordelijk deel van de Rondweg-oost met een snelheidsregime van 70 kilometer per uur en een ongelijkvloerse kruising ter hoogte van de Prins Clauslaan inclusief in het vervolg uit te werken duurzaamheidsmaatregelen. 2. In te stemmen met het bijgevoegde ruimtelijk kader voor de inpassing van de verbrede Rondweg-oost. 3. In te stemmen met de aankoop van de bouwgrond en bouwclaims in Buurtstede en Veenderij langs de Rondweg-oost en dit inclusief de extra rentekosten ter hoogte van € 325.000,- bij het Projectenboek 2019 te verwerken in complex 01 Ontwikkelposities Veenendaal-Oost en in te stemmen met het beschikbaar stellen van de benodigde grond voor de verbreding van de Rondweg-oost aan de provincie Utrecht. 4. In te stemmen met het verhogen van de bestemmingsreserve leefbaarheid Rondweg-oost, na ontvangst van de bijdrage van OVO van € 3,25 miljoen en € 1 miljoen (onder voorbehoud) vanuit het mobiliteitsfonds van de regio FoodValley, tot maximaal € 6,25 miljoen. Mede aan de hand van dit advies heeft Provinciale Staten op 18 februari 2019 besloten om de rondweg te verbreden conform het voorkeursmodel.

2 van 5

Raadsinformatiebrief: RIB rondweg oost Dossiernummer: 7871

Stap 4: bestuursovereenkomst Op 10 april 2019 heeft dit geresulteerd in een ondertekende bestuursovereenkomst. De essentie van deze bestuursovereenkomst is dat: 1. Een wegverbreding plaatsvindt van de N233 naar 2x2 rijstroken tussen Wageningselaan en A12 met een maximum snelheid van 70 km/h op het wegvak tussen Grift en Lorentzstraat/A12; dit wegvak komt binnen de bebouwde kom te liggen . Het zuidelijke wegvak tussen Grift en Wageningselaan kent een maximum snelheid van 80 km/h. 2. Een ongelijkvloerse kruising bij de Prins Clauslaan / Van Essenlaan , waarbij de N233 de Prins Clauslaan /Van Essenlaan verdiept kruist. 3. Reconstructie van de kruispunten van de N233 met Wageningselaan en de Smalle Zijde. 4. Inpassing van deze noodzakelijke wegverbreding van de N233 vindt op een uiterst zorgvuldige wijze plaats, waarbij de leefbaarheid (milieueffecten, ruimtelijke inpassing), naast doorstroming en verkeersveiligheid, maximale aandacht heeft in de uitwerking van het ontwerp. De bijdrage ter hoogte van € 6,25 miljoen van gemeente Veenendaal is een vaste bijdrage (N.B. deze bijdrage is voorwaardelijk gesteld aan de ongelijkvloerse kruising bij de Prins Clauslaan / Van Essenlaan) De aansluiting Groenpoort is hier later aan toegevoegd. Hierna kwam stikstof uitspraak en is het project in de vertraging gegaan.

De verbreding van het noordelijk deel van de Rondweg-oost (Van Essenlaan tot aansluiting A12) is inmiddels in 2025 opgeleverd, doordat daar al snel wel een oplossing voor was. Huidige status In 2025 is het verkeersmodel geactualiseerd en op basis van de nieuwste inzichten opnieuw een verkenning gedaan naar de haalbaarheid van de verbreding als het gaat om stikstof. Deze resultaten zijn voorzichtig positief. Er lijkt voldoende basis om verder te kunnen richting een ‘doorstart’. Dit is uiteraard positief nieuws, de noodzaak voor verbreding van de rondweg is de afgelopen jaren alleen maar toegenomen. Niet alleen vanwege de nieuwbouwplannen, maar vooral ook omdat de rondweg in het Veenendaalse wegennet een belangrijke rol speelt. De provincie is gestart met de uitwerking van het voorkeursmodel en daarbij behorende onderzoeken. Conclusies 1. Uitvoeringsproblemen bij de ongelijkvloerse kruising (stikstof, grondwater, lange uitvoeringstijd) 2. Het project is ook opnieuw geraamd. Het project is fors duurder geworden door de complexiteit die blijkt uit de nadere uitwerking van de ongelijkvloerse kruising en doordat de raming is bijgesteld van een P50 naar een P85-raming1. Ook de beheersmaatregelen op de veel grotere uitvoerings- en planningsrisico’s werken prijsopdrijvend. De kosten voor een verdiepte ligging zijn nu geraamd op € 115,0 miljoen (P85).

Hiermee wordt het resterende beschikbare krediet van €53,5 miljoen (P50) met ruim € 60 miljoen overschreden. De gelijkvloerse oplossing blijft waarschijnlijk binnen het resterende beschikbare krediet. De provincie heeft al een eerste analyse gemaakt van de gelijkvloerse kruising. Conclusie hierbij is dat deze aanzienlijk minder uitvoeringsproblemen kent en dat de kosten hiervan binnen de daarvoor beschikbaar gestelde middelen vallen. 1 Deze twee ramingen zijn belangrijk voor het beheer van budgetten en het vaststellen van risico's in

infrastructuurprojecten. Een P50 raming hanteert een kans van 50% dat de kosten meer zijn dan de geraamde bedragen, wat betekent dat er een 50% kans is dat er meer kosten zullen zijn dan het budget. Een P85 raming hanteert een kans van 85% dat de kosten binnen het budget blijven, wat betekent dat er een 85% kans is dat de kosten binnen het budget blijven. Dit maakt de P85 raming conservatiever en zorgt voor meer zekerheid, maar vereist ook een hoger budget.

3 van 5

Raadsinformatiebrief: RIB rondweg oost Dossiernummer: 7871

Gezien de relatief beperkte extra leefbaarheidswinst ten opzichte van de gelijkvloerse kruising, is de vraag of het maatschappelijk verantwoord is om deze fors hogere investeringskosten te maken. Daarbij komt dat net zoals de gemeente, ook de provincie forse financiële uitdagingen heeft. Vervolgproces In de bestuursovereenkomst is opgenomen dat bij onvoorziene omstandigheden de provincie en gemeente gezamenlijk op zoek gaan naar een oplossing. Feitelijk is dat nu aan de orde. Daarom wordt voorgesteld om vanuit de vier pijlers een nieuwe afweging te maken tussen de varianten gelijkvloers en één ongelijkvloerse kruising: 1. Leefbaarheid 2. Oplossing mobiliteitsknelpunten rondweg 3. Snelheid van realisatie 4. Investeringsvolume en de daarbij behorende dekking van de verschillende partijen Beide varianten (alles gelijkvloers of alleen de Prins Clauslaan / Van Essenlaan ongelijkvloers) worden tegen het licht gehouden op bovenstaande punten. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan de ruimtelijke inpassingen, verbetering doorstroming, kostenoptimalisatie enzovoort. Uiteraard wordt deze afweging in participatie met de omgeving gedaan. Dit moet er toe leiden tot een nieuw besluit in Q1 in 2027. Op de volgende pagina is hiervoor een stappenplan opgenomen.

Wanneer Wie Voorjaar 2026 Zomerperiode 2026

Inhoudelijk en participatie omgeving

Besluitvorming Gemeente

Besluitvorming Provincie

Optimaliseren van de twee varianten op het gebied van leefbaarheid, uitvoerbaarheid, bereikbaarheid en benodigde investering

Informeren raad (deze RIB)

Informeren Staten

Raadsvoorstel in college inzake afwegingspunten voor hernieuwde afweging voorkeursmodel en gemeentelijke bijdragen

September 2026

Vaststellen afwegingspunten en inhoudelijke aandachtspunten voor ruimtelijk kader

Oktober – November 2026

Participatie omgeving en verwerken resultaten

December 2026

Opstellen voorstellen Opstellen uitgangspunten bestuursovereenkomst

Q1 2027

Vaststellen advies voorkeursalternatief (raad)

4 van 5

Besluit voorkeursalternatief (Staten)

Raadsinformatiebrief: RIB rondweg oost Dossiernummer: 7871

Vaststellen vernieuwde bestuursovereenkomst (college) Q2 2027

Start ruimtelijke procedure

2028-2030

Aanbesteding en realisatie

Vaststellen vernieuwde bestuursovereenkomst (college)

In principe gemeente Uitvoerende partij

5 van 5