RIB2024.17 Uitbreiding verbreed ondersteuningsaanbod De Blink

RAADSINFORMATIEBRIEF Documentnummer Aan Van

Datum Onderwerp

1

2024/52204 Gemeenteraad College van burgemeester en wethouders 15 februari 2024 De Blink

Uitbreiding verbreed ondersteuningsaanbod De Blink U bent op locatie geweest en via de mail of per brief door het schoolbestuur van De Blink geïnformeerd over de nijpende situatie die zij ervaren in de onderwijshuisvesting van de school. Daarnaast hebben enkele fracties aangegeven dat zij meer informatie wensen over de huisvesting van De Blink. In deze RIB nemen wij u mee in de ontwikkelingen die geleid hebben tot de ontstane situatie bij De Blink. Ontwikkelingen in het onderwijs / inclusiever onderwijs Het speciaal onderwijs blijft groeien na de invoering van passend onderwijs. Er ontstaan zelfs wachtlijsten, waardoor kinderen niet kunnen instromen in het speciaal onderwijs. Een ontwikkeling die niet wenselijk is. Dit is een landelijke trend die we ook terugzien in Veenendaal. Oorzaken die genoemd worden zijn multiproblematiek, naast sociale economische problemen in de thuissituatie als armoede, spelen er ook meer gedragsproblemen. Daarnaast lijkt het erop dat het regulier onderwijs niet voldoende kinderen kan opvangen met een ondersteuningsvraag. Oorzaak hiervan kan zijn het lerarentekort, maar ook soms handelingsverlegenheid van scholen. Ook het Rijk is kritisch over passend onderwijs en van mening dat de beweging naar inclusief onderwijs moet worden vormgegeven. Die opdracht ligt ook bij de samenwerkingsverbanden en de scholen.

Daarnaast blijven soms leerlingen te lang in het regulier onderwijs. Corona wordt aangegeven, heeft sommige kinderen eveneens geen goed gedaan. Het samenwerkingsverband passend onderwijs geeft een zogenaamde toelaatbaarheidsverklaring af voor plaatsing in het speciaal onderwijs. Als gemeente hebben we daar geen rol. We zien wel dat de landelijke trend druk legt op de voorzieningen lokaal en ook in de regio bij de scholen. Thuisnabij onderwijs en speciaal onderwijs Het college is voorstander van thuisnabij onderwijs voor alle kinderen die wonen in Veenendaal, als dat tot de mogelijkheden behoort. Het speciaal onderwijs is ingedeeld in clusters zoals ook opgenomen in de onderwijswetgeving en hebben een regionale functie vanwege de specifieke expertise op die scholen. Speciaal onderwijs kan door de specifieke expertise dan ook niet in elke gemeente beschikbaar zijn. De samenwerkingsverbanden passend onderwijs hebben een opdracht om te zorgen voor een dekkend aanbod. Dat betekent dat er in een regio verschillende scholen voor speciaal onderwijs aanwezig zijn met ieder zijn eigen expertise, die kinderen opvangen met een extra ondersteuningsvraag. Als kinderen een zodanige beperking hebben dat ze aangewezen zijn op speciaal onderwijs en dat niet voorhanden is in de eigen gemeente en, is het mogelijk om via leerlingenvervoer de

Raadhuisplein 1 • 3901 GA Veenendaal • Postbus 1100 • 3900 BC Veenendaal Tel. (0318) 538 538 • Fax (0318) 510 414 • www.veenendaal.nl • www.veenendaal.nl/vraag

kinderen te vervoeren naar een speciale school buiten de gemeente of mogelijkheden te bieden om de kinderen op een of andere manier zelfstandig te laten reizen. Uitbreiding verbreed ondersteuningsaanbod De Blink Het schoolbestuur van De Blink heeft de wens geuit om het onderwijsaanbod te verbreden. Een argument hierbij is dat zij thuisnabij onderwijs willen verzorgen voor kinderen die onderwijs op het speciaal onderwijs moeten volgen. Met het schoolbestuur zijn verschillende gesprekken geweest over de wens voor deze uitbreiding. Die gesprekken gingen over het feit dat speciaal onderwijs op een bepaalde wijze verdeeld is in de regio, welk aanbod wenselijk is, en om duidelijkheid te krijgen over de consequenties van de verbreding van het aanbod voor bijvoorbeeld de huisvesting. Lopende deze gesprekken is eind 2022 door het schoolbestuur een aanvraag ingediend voor het starten van een nevenvestiging voor voortgezet speciaal onderwijs waarbij zij een verbreding van het aanbod willen inzetten binnen het voorgezet speciaal onderwijs. Op dat moment heeft het college besloten geen verklaring van geen bezwaar af te geven. De wens voor het oprichten van een nevenvestiging maakt onderdeel uit van een brede vraagstelling op welke wijze er invulling gegeven kan worden aan een passend onderwijsaanbod lokaal en ook hoe dat zich verhoudt met het aanbod in de regio.

De gesprekken over de gevolgen van de wens van het schoolbestuur waren niet afgerond en er was te weinig zicht op zowel de uitkomsten als de consequenties voor de huisvesting. Het schoolbestuur is op dat moment ook meegegeven dat we hierover het gesprek voeren in het kader van de nieuwe beleidsperiode voor het Integraal huisvestingsplan. Na deze afwijzing is overleg geweest met het schoolbestuur om te bekijken welk knelpunt er in de huisvesting is. Het schoolbestuur van De Blink heeft echter vooruitlopend op voldoende huisvesting het aanbod toch direct verbreed. De aanmeldingen zijn niet gestopt. Tot het schooljaar 2022/2023 boden zij onderwijs aan zogenaamde cluster 3 kinderen: lichamelijk gehandicapte en/of verstandelijk gehandicapte en langdurig zieke leerlingen (somatisch). Met de verbreding van het aanbod met ook cluster 4 onderwijs (kinderen met psychische stoornissen en gedragsproblemen) betekent dat dat er een instroom komt van leerlingen die voorheen bij andere scholen in de regio onderwijs volgden. Deze kinderen gingen bijvoorbeeld naar de J.H. Donnerschool in De Glind (Barneveld). Cluster 3 en 4 scholen zijn onderdeel van de samenwerkingsverbanden passend onderwijs. Cluster 1 en 2 zijn landelijk georganiseerd.

Dit betekent dat scholen binnen het samenwerkingsverband afspraken maken over welke leerlingen ze doorverwijzen naar het speciaal onderwijs (SO) of voortgezet speciaal onderwijs (VSO) (cluster 3 en 4). Voor deze leerlingen geeft het samenwerkingsverband een toelaatbaarheidsverklaring (tlv) af. De verklaring geeft recht op een plek in het (voortgezet) speciaal onderwijs. Bij cluster 1 en cluster 2 bepaalt de instelling of het kind in aanmerking komt voor een plek. De gemeente heeft bij deze afspraken geen rol. Aannamebeleid Schoolbesturen bepalen welke leerlingen zij toelaten op een school. Een schoolbestuur kan leerlingen weigeren als er niet voldoende ruimte is in de huisvesting. De gemeente heeft geen zeggenschap over het aannemen van kinderen. Wel is aan het schoolbestuur meegegeven dat er een probleem ontstaat als zij, zeker deze kwetsbare kinderen, blijven aannemen terwijl bekend is dat er geen huisvesting op korte termijn beschikbaar is. Dit geldt zowel voor onderwijshuisvesting als voor de sportaccommodaties die nodig zijn voor het bewegingsonderwijs.

2

Huidige huisvesting De Blink is gevestigd aan de David Tenierslaan 8 en biedt onderwijs aan SO en VSO kinderen. Vanwege ruimtetekort is in het Huisvestingsprogramma 2022 de locatie De Sterke Arm 2A tijdelijk ter beschikking gesteld. Dit gebruik eindigt op 31 december 2024. De capaciteit van deze twee panden samen bedraagt 2.778 m² BVO. In het Huisvestingsprogramma 2024, waar de jaarlijks ingediende aanvragen van de schoolbesturen worden beschreven en wordt aangegeven of de aanvraag wordt toegekend of wordt afwezen, is bij De Blink rekening gehouden met de leerlingenaantallen van 1 oktober 2023. Hiermee komen wij het schoolbestuur al tegemoet, omdat conform de verordening het aantal leerlingen op 1 oktober 2022 maatgevend is. Het aantal leerlingen op 1 oktober 2023 is 213 leerlingen (1 oktober 2022 179 leerlingen). Dit geeft recht op 2.589 m². Dit betekent dat er voldoende ruimte beschikbaar is. Bij deze berekening is rekening gehouden met de extra m² die scholen in het speciaal onderwijs krijgen. De Blink is een school voor speciaal onderwijs waarbij het schoolbestuur de beslissing neemt om een splitsing te maken in SO en VSO waardoor de ruimte op de hoofdlocatie wellicht niet optimaal ingezet wordt. De Blink en de gemeente Veenendaal zijn continu met elkaar in gesprek om te kijken naar oorzaken en oplossingen. Wat kan op de korte termijn en wat is nodig voor de lange termijn.

Met het schoolbestuur is op 14 november 2023 afgesproken dat we in 2024 met elkaar bekijken hoe we tijdelijk tot een oplossing kunnen komen als daadwerkelijk de capaciteit in de beschikbare panden te weinig is om de leerlingen op te vangen. Ook de locatie Sterke Arm wordt hierbij meegenomen. Dit gesprek maakt onderdeel uit van de aanvraag die het schoolbestuur kan indienen voor het Huisvestingsprogramma 2025. Op een besluit van het college over het Huisvestingsprogramma kan een schoolbestuur bezwaar maken. Onderhoud en aanpassingen binnenzijde Schoolbesturen ontvangen rechtstreeks van het rijk middelen voor binnen- en buitenonderhoud en voor aanpassingen in het pand. Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor de bekostiging van (vervangende) nieuwbouw en uitbreiding van scholen. De zorgplicht voor onderwijshuisvesting is vastgelegd in de Wet op de experticecentra (WEC). In de verordening voorzieningen huisvesting onderwijs (VVHO) is verder geregeld op basis van welke criteria scholen aanspraak kunnen maken op voorzieningen. Op basis van de werkelijk leerlingenaantallen en de prognoses kan worden vastgesteld of scholen aanspraak kunnen maken op een voorziening in de huisvesting. Spoedaanvraag Op 19 januari 2024 is door het schoolbestuur een spoedaanvraag ingediend. Met deze spoedaanvraag vraagt het schoolbestuur extra huisvesting aan.

Het college zal binnen de in de verordening gestelde termijnen een besluit nemen over deze spoedaanvraag.

3