RIB2021 92a Raadsinformatiebrief inzake evaluatie koopzondag, onderzoekopbrengst versnelde evaluatie - verkennend evaluatieonderzoek
Tekst van het document
Rapport
Verkennend evaluatieonderzoek zondagopenstelling Veenendaal
www.ioresearch.nl
Colofon Uitgave I&O Research Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam
Rapportnummer 2021/150
Datum juni 2021
Opdrachtgever Gemeente Veenendaal
Auteurs Melle Conradie Ester Hilhorst
Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.
Verkennend evaluatieonderzoek zondagopenstelling Veenendaal
2 van 14
Inhoudsopgave 1
Inleiding _____________________________________________________________________________ 4 1.1 1.2 1.3
Achtergrond _____________________________________ 4 Onderzoeksverantwoording ____________________________ 4 Leeswijzer ______________________________________ 5
2 3
Uitkomsten enquête winkeliers binnenstad __________________________________________ 6 Uitkomsten enquête winkeliers woonboulevard _____________________________________ 10
A
Bijlage: vragenlijst __________________________________________________________________ 12
Verkennend evaluatieonderzoek zondagopenstelling Veenendaal
3 van 14
1
Inleiding
1.1
Achtergrond
Evaluatieonderzoek koopzondag Veenendaal Sinds 2018 is het in Veenendaal mogelijk om maximaal 12 koopzondagen per jaar te organiseren in het centrum. Voor de eerste helft van 2021 stond een evaluatieonderzoek naar de koopzondag gepland. Een groot deel van de ondernemingen in het centrum was in deze periode vanwege de coronamaatregelen gesloten of alleen op afspraak te bezoeken. Dit onderzoek is daarom uitgesteld naar de zomer van 2021. Dat onderzoek zal in september 2021 aan de gemeenteraad worden gepresenteerd.
Verkennend evaluatieonderzoek winkeliers centrum en winkeliers meubelboulevard De gemeente Veenendaal heeft de wens om voorafgaand aan het onderzoek alvast een verkenning uit te voeren ter ondersteuning van het debat. Voor dit onderzoek zijn van 27 mei tot 1 juni in totaal 30 binnenstadwinkeliers (géén supermarkten) telefonisch geënquêteerd. In dezelfde periode zijn ook alle 20 winkeliers op de woonboulevard telefonisch geïnterviewd. Zij kregen enkele vragen over een mogelijke zondagopenstelling.
1.2
Onderzoeksverantwoording
Steekproef en respons De gemeente leverde een lijst met 184 ondernemingen in de binnenstad en 20 ondernemingen op de woonboulevard aan (Tabel 1.1). De binnenstadwinkeliers zijn door I&O Research in willekeurige volgorde gebeld. De winkeliers in de binnenstad zullen deze zomer ook benaderd worden voor het evaluatieonderzoek naar de koopzondag (zie paragraaf 1.1). Om deze groep niet te veel te belasten – en het risico te beperken dat ze niet meer mee willen doen aan dat onderzoek – is besloten om maximaal 30 winkeliers mee te laten doen aan het verkennende onderzoek. De winkeliers op de meubelboulevard zijn voor deze verkenning allemaal benaderd. Ze hebben ook allemaal meegedaan aan het onderzoek. De uitkomsten van het onderzoek onder binnenstadwinkeliers geven inzicht, maar zijn niet representatief voor alle binnenstadwinkeliers. Omdat alle ondernemingen op de woonboulevard meededen aan het onderzoek zijn de uitkomsten voor deze groep wel representatief. Tabel 1.1 – Responsoverzicht verkennend evaluatieonderzoek zondagopenstelling Veenendaal. Binnenstad Veenendaal
Aantal winkeliers
Deelnames
184
30
Woonboulevard
20
20
Totaal
204
50
Verkennend evaluatieonderzoek zondagopenstelling Veenendaal
4 van 14
Methode De gemeente Veenendaal heeft het verkennende onderzoek op woensdag 26 mei via haar publieke communicatiekanalen aangekondigd. Op donderdag 27 mei startte I&O Research met het telefonisch enquêteren van ondernemers. De binnenstadwinkeliers zijn in willekeurige volgorde gebeld. Na het afbellen van de hele lijst, werden de winkeliers op een ander moment opnieuw gebeld. Vooraf was bepaald om te stoppen met bellen zodra er 30 geslaagde enquêtes waren afgenomen of totdat 5 contactpogingen bij alle nog niet bereikte ondernemingen ondernomen waren. Ook voor de winkeliers op de woonboulevard gold een maximum van 5 contactpogingen, met als doel ze alle 20 te bereiken. Tabel 1.2 toont de resultaten van het telefonisch enquêteren. Bij de binnenstadwinkeliers waren er zes weigeringen. Ook klopte bij zes winkeliers de contactinfo zoals het telefoonnummer of de naam niet. In totaal zijn 142 winkeliers niet gesproken omdat het doel van 30 deelnames al was behaald. Van de winkeliers op de woonboulevard nam iedereen deel. Tabel 1.2 – Resultaten telefonisch enquêteren. Groep binnenstad
Aantal winkeliers
Enquête succesvol afgenomen
30
Fout in contactgegevens
6
Weigering
6
Niet bereikt (maximaal aantal deelnames reeds bereikt)
142
Totaal
184
Groep woonboulevard
Aantal winkeliers
Enquête afgenomen
20
Totaal
20
TOTAAL BEIDE GROEPEN
204
1.3
Leeswijzer
In hoofdstuk 2 beschrijven we het onderzoek onder winkeliers in de binnenstad. Hoofstuk 3 behandelt het onderzoek onder winkeliers op de woonboulevard. De gebruikte vragenlijsten staan in de bijlage.
Verkennend evaluatieonderzoek zondagopenstelling Veenendaal
5 van 14
2
Uitkomsten enquête winkeliers binnenstad
Op 27 mei 2021 zijn 30 binnenstadwinkeliers (geen supermarkten) telefonisch geënquêteerd over de koopzondag in Veenendaal. Dit hoofdstuk beschrijft kort de uitkomsten van die enquête. Deze zijn niet representatief, maar geven indicatief inzicht in hun ervaringen en wensen. Van de 30 ondervraagde binnenstadwinkeliers, hebben er twaalf geen gebruikgemaakt van de mogelijkheid om op zondag open te gaan (Figuur 2.1). Tien winkeliers openden hun winkel vrijwel altijd en vier deden dit soms. Drie winkeliers geven een ander antwoord: • • •
“Alleen de allereerste keer.” “Eerst een paar keer uitgeprobeerd en toen alleen met kerst open geweest.” “Paar keer geprobeerd maar was niet succesvol omdat niet alles open was, je moet het dan wel solidair doen.”
Figuur 2.1 – Hebt u in de afgelopen periode (voor de coronacrisis) gebruik gemaakt van de mogelijkheid tot openstelling op zondagen? (n=30) Nee, ik ben niet open geweest op zondagen
12
Ja, (bijna) elke koopzondag
10
Ja, een groot deel van de koopzondagen
2
Ja, enkele keren
2
Anders Weet niet
Verkennend evaluatieonderzoek zondagopenstelling Veenendaal
3
1
6 van 14
Voor zes van de twaalf binnenstadwinkeliers die geen gebruikmaakten van de mogelijkheid om op zondag open te gaan, wegen persoonlijke redenen als geloofsovertuiging het zwaarst mee (Figuur 2.2). Eén winkelier ging niet open omdat er geen personeel op zondag beschikbaar was en een andere winkelier volgde het beleid vanuit de organisatie. Economische of sociale redenen speelden geen rol bij de beslissing om niet open te gaan. Vier winkeliers geven nog een andere reden: • • • •
“Geen potentie om op zondag open te zijn ten aanzien van de consumenten” “Meeste verkoop gaat via internet.” “Alle antwoorden wegen voor mij even zwaar.” “Omdat de meerderheid niet opengaat op zondag.”
Figuur 2.2 – Wat is de belangrijkste reden dat u geen gebruik heeft gemaakt van de koopzondagen? (n=12) Persoonlijke redenen: geloofsovertuiging, principieel
6
Anders
4
Geen personeel beschikbaar
1
(Landelijk) beleid vanuit hoofdorganisatie
1
Economische redenen: geen omzetverhoging, niet rendabel
0
Sociale redenen: (familie, vrienden, vereniging)
0
Verkennend evaluatieonderzoek zondagopenstelling Veenendaal
7 van 14
Van de veertien binnenstadwinkeliers die gebruikmaakten van de mogelijkheid om op zondag open te gaan, deden zes winkeliers dit om aan te sluiten bij het beleid van hun organisatie Figuur 2.3). Verder noemen winkeliers dat de service voor de klant belangrijk is bij het besluit om open te zijn. Omzet/winstverhoging (twee keer genoemd) en mogelijk verlies van klanten aan andere winkels of gemeenten (beide één keer genoemd) zijn voor enkele ondervraagde winkeliers de belangrijkste reden om deel te nemen aan de koopzondag. Figuur 2.3 – Wat is de belangrijkste reden dat u gebruik heeft gemaakt van de koopzondagen? (n=14) (Landelijk) beleid vanuit hoofdorganisatie
6
Service voor de klant
4
Omzet verhoging of verhoging van winst
2
Klanten gaan vermoedelijk naar winkels binnen de gemeente die wél op zondag open zijn
1
Klanten gaan vermoedelijk naar andere gemeenten waar de die wél op zondag open zijn
1
Bijdrage leveren aan verbeteren imago winkelgebied
0
Anders
0
De 30 ondervraagde binnenstadwinkeliers zijn verdeeld over de invoering van 12 koopzondagen in Veenendaal sinds 2018 (Figuur 2.4). Zeven winkeliers vinden dit geslaagd, maar twaalf vinden dit niet geslaagd. De rest is neutraal (6 winkeliers) of heeft geen oordeel over de ingevoerde koopzondag (5). Figuur 2.4 – Sinds 2018 heeft Veenendaal 12 koopzondagen voor de binnenstad ingevoerd. Hoe kijkt u daarop terug? (n=30)
7
6
Geslaagd
Neutraal
Verkennend evaluatieonderzoek zondagopenstelling Veenendaal
12
Niet geslaagd
5
Weet niet
8 van 14
In een toekomst zonder coronamaatregelen vinden negen van de 30 ondervraagde binnenstadwinkeliers koopzondagen voor het centrum van Veenendaal niet wenselijk (Figuur 2.5). Let wel: het gaat hier niet om de openstelling van supermarkten. Vijf winkeliers willen maximaal 5 koopzondagen per jaar, tien winkeliers hebben de voorkeur voor 12 koopzondagen en vier winkeliers willen nog meer koopzondagen. Twee winkeliers geven een ander antwoord: • •
“Maximaal 12, maar dan wel iedereen open.” “Wij doen daar waarschijnlijk niet aan mee, we krijgen het met het personeel niet rond in verband met geloofsovertuiging.”
Figuur 2.5 – Hoeveel koopzondagen vindt u de komende jaren wenselijk voor het centrum van Veenendaal (in een situatie zonder coronamaatregelen)? Geen
9
Max 6
5
Max 12
10
Meer dan 12
Anders
4
2
Verkennend evaluatieonderzoek zondagopenstelling Veenendaal
9 van 14
3
Uitkomsten enquête winkeliers woonboulevard
Op 27 mei, 28 mei en 1 juni 2021 zijn 20 winkeliers op Woonboulevard Veenendaal telefonisch geënquêteerd over hun wensen met betrekking tot de koopzondag in Veenendaal. Alle winkeliers op de woonboulevard namen deel aan het onderzoek. Dit hoofdstuk beschrijft kort de uitkomsten van die enquête. De uitkomsten zijn representatief voor de winkeliers op de woonboulevard. Van de 20 winkeliers gevestigd op de woonboulevard willen 9 de mogelijkheid om op zondag open te kunnen, 11 winkeliers hebben hier geen behoefte aan (Figuur 3.1). Figuur 3.1 – Vindt u het wenselijk dat u de mogelijkheid krijgt uw winkel op zondag te openen? (n=20)
11 9
Ja
Nee
Er is geen belangrijkste reden die eruit springt voor de elf winkeliers die geen behoefte hebben aan de koopzondag (Figuur 3.2). Drie winkeliers noemen persoonlijke redenen als geloofsovertuiging de belangrijkste reden om dicht te blijven. Net zo veel winkeliers noemen sociale redenen (3 winkeliers) en dat er geen personeel beschikbaar is (3). Twee winkeliers geven aan dat zondag op open gaan economisch niet rendabel is. Figuur 3.2 – Wat is de belangrijkste reden dat u geen gebruik wilt maken van de koopzondagen? (n=11) Persoonlijke redenen: geloofsovertuiging, principieel,
3
Sociale redenen (familie, vrienden, vereniging)
3
Geen personeel beschikbaar
3
Economische redenen: geen omzetverhoging, niet rendabel
2
(Landelijk) beleid vanuit hoofdorganisatie
0
Anders
0
Verkennend evaluatieonderzoek zondagopenstelling Veenendaal
10 van 14
Ook de winkeliers die wel op zondag open willen, hebben diverse motieven (Figuur 3.3). Drie van de negen winkeliers geven aan dat klanten anders in andere gemeenten gaan winkelen. Twee winkeliers hebben economische redenen om op zondag open te gaan en twee winkeliers sluiten aan bij het landelijke beleid van hun organisatie. Het leveren van service aan de klant of het bijdragen aan het imago van het winkelgebied worden niet genoemd als belangrijkste motivatie. Een winkelier geeft bij ‘anders’ aan dat alle antwoordopties meespelen. Figuur 3.3 – Wat is de belangrijkste reden dat u gebruik wilt maken van koopzondagen? (n=9) Klanten gaan vermoedelijk naar andere gemeenten waar de winkels wél op zondag open zijn
3
Omzet verhoging of verhoging van winst
2
(Landelijk) vanuit hoofdorganisatie
2
Klanten gaan vermoedelijk naar winkels binnen de gemeente waar de winkels wél op zondag open zijn
1
Anders
1
Service voor de klant
0
Bijdrage leveren aan verbeteren imago winkelgebied
0
Vijf van de negen winkeliers die op zondag open willen, willen dat elke week kunnen (Figuur 3.4). Drie winkeliers willen maandelijks een koopzondag en één winkelier weet het niet. Een maximum van 6 koopzondagen per jaar heeft bij geen van de negen winkeliers de voorkeur. Figuur 3.4 – Hoeveel koopzondagen vindt u wenselijk voor de woonboulevard? (gevraagd aan winkeliers die de mogelijkheid willen om op zondag open te kunnen) (n=9) 52 per jaar
5
Maximaal 12 per jaar
3
Weet niet
1
Maximaal 6 per jaar
0
Anders
0
Verkennend evaluatieonderzoek zondagopenstelling Veenendaal
11 van 14
A
Bijlage: vragenlijst
Goedemorgen/middag u spreekt met ..... van I&O Research. Ik bel u namens de gemeente Veenendaal. De gemeente heeft ons gevraagd om een verdiepend evaluatieonderzoek naar de koopzondag te doen. Voorafgaand aan het onderzoek voeren we een verkenning uit onder winkeliers in de binnenstad en op de woonboulevard. Mogen we u hier enkele vragen over stellen? Dit duurt ongeveer 5 minuten. Indien ja --> verder met vragenlijst Indien nee → einde Deze zomer start het verdiepend evaluatieonderzoek naar de koopzondag in Veenendaal. Sinds 2018 is het in Veenendaal mogelijk om maximaal 12 koopzondagen per jaar te organiseren in het centrum. De gemeente wil weten wat inwoners, winkeliers en winkelpersoneel van de koopzondagen vinden. Dit gesprek is onderdeel van een verkenning voorafgaand aan het hoofdonderzoek. De resultaten van dit eerste onderzoek worden in juni 2021 aan de gemeenteraad aangeboden. In de zomer van 2021 start een verdiepingsonderzoek naar de koopzondag, dat onderzoek zal in september 2021 aan de gemeenteraad worden gepresenteerd. In verband met de Coronamaatregelen zijn de winkels in 2020 en 2021 niet altijd open geweest. Zou u in de beantwoording van de vragen daarom willen kijken naar uw ervaringen met de koopzondag in de periode 2018/2019?
Extra info voor de enquêteurs: Indien wordt gevraagd of de andere twee doelgroepen de komende weken ook worden bevraagd: Ja: Bewoners worden in deze eerste verkenning via het burgerpanel bevraagd, werknemers kunnen hun mening achterlaten via de site meedoeninveenendaal.nl
Indien er vragen komen over de woonboulevard: Ja ook hier worden de drie doelgroepen ondernemers, werknemers en bewoners bevraagd de komende weken. Dit is omdat de woonboulevard om een koopzondag heeft verzocht. Winkeliers binnenstad Vanaf 2018 is het in de binnenstad van Veenendaal mogelijk om 12 keer per jaar gebruik te maken van de koopzondag. 1. Hebt u in de afgelopen periode (voor de coronacrisis) gebruik gemaakt van de mogelijkheid tot openstelling op zondagen? o Nee, ik ben niet open geweest op zondagen o Ja, (bijna) elke koopzondag o Ja, een groot deel van de koopzondagen o Ja, enkele keren o Anders, namelijk… 2. Wat is de belangrijkste reden dat u geen gebruik heeft gemaakt van de koopzondagen? (Indien nee) o Persoonlijke redenen: geloofsovertuiging, principieel, zondag als rustdag o Economische redenen: geen omzetverhoging, niet rendabel
Verkennend evaluatieonderzoek zondagopenstelling Veenendaal
12 van 14
o o o o
Sociale redenen (familie, vrienden, vereniging) Geen personeel beschikbaar (Landelijk beleid) vanuit hoofdorganisatie Anders, namelijk…
3. Wat is de belangrijkste reden dat u gebruik heeft gemaakt van de koopzondagen? (Indien ja) o Omzet verhoging of verhoging van winst o Klanten gaan vermoedelijk naar winkels binnen de gemeente die wél op zondag open zijn o Klanten gaan vermoedelijk naar andere gemeenten waar de winkels wél op zondag open zijn o Service voor de klant o Bijdrage leveren aan verbeteren imago winkelgebied o (Landelijk beleid) vanuit hoofdorganisatie o Anders, namelijk… 4. Sinds 2018 heeft Veenendaal 12 koopzondagen voor de binnenstad ingevoerd. Hoe kijkt u daarop terug? o Geslaagd o Neutraal o Niet geslaagd 5.
Hoeveel koopzondagen vindt u de komende jaren wenselijk voor het centrum van Veenendaal (in een situatie zonder coronamaatregelen)? o Geen o Max 6 o Max 12 o Meer dan 12 o Anders, namelijk…
Winkeliers woonboulevard 1. Vindt u het wenselijk dat u de mogelijkheid krijgt uw winkel op zondag te openen? o Ja o Nee 2. Wat is de belangrijkste reden dat u geen gebruik wilt maken van de koopzondagen? (Indien nee) o Persoonlijke redenen: geloofsovertuiging, principieel, zondag als rustdag o Economische redenen: geen omzetverhoging, niet rendabel o Sociale redenen (familie, vrienden, vereniging) o Geen personeel beschikbaar o (Landelijk beleid) vanuit hoofdorganisatie o Anders, namelijk… 3. Wat is de belangrijkste reden dat u gebruik wilt maken van koopzondagen? (Indien ja) o Omzet verhoging of verhoging van winst o Klanten gaan vermoedelijk naar winkels binnen de gemeente die wél op zondag open zijn o Klanten gaan vermoedelijk naar andere gemeenten waar de winkels wél op zondag open zijn o Service voor de klant o Bijdrage leveren aan verbeteren imago winkelgebied o (Landelijk beleid) vanuit hoofdorganisatie o Anders, namelijk… 4. Hoeveel koopzondagen vindt u wenselijk voor de woonboulevard? (Indien ja) o Maximaal 6 per jaar o Maximaal 12 per jaar o 52 per jaar o Anders, hoeveel…
Verkennend evaluatieonderzoek zondagopenstelling Veenendaal
13 van 14
I&O Research Enschede Zuiderval 70 Postbus 563 7500 AN Enschede T (053) 200 52 00 E info@ioresearch.nl KVK-nummer 08198802
I&O Research Amsterdam Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam T (020) 308 48 00 E info@ioresearch.nl
Verkennend evaluatieonderzoek zondagopenstelling Veenendaal
14 van 14
www.ioresearch.nl