Presentaties beeldvormende avond warmte 28 nov

Beeldvormende avond Nieuwe warmte voor Veenendaal

Zet hier een achtergrondafbeelding neer De laag hieronder is een masker, verplaats de afbeelding dus met rechtermuisknop > schikken > naar achtergrond naar de achtergrond.

Agenda

1. Openingswoord 2. Wat speelt er rondom warmtetransitie? 3. DEVO: stand van zaken 4. De eerste buurtuitvoeringsplannen: waarover gaan we participeren? 5. Nieuwe buurt in uitvoering <pauze> BESLOTEN: 6. Initiatief Warmtebedrijf Veenendaal en Veenvesters 7. Opstelling gemeente in initiatief (behandeling zonder externe partijen)

Beeldvormende avond gemeenteraad Veenendaal

28-11-2023

DEVO | Inhoud

Terugblik – – –

Waar komen we vandaan Wat is er gerealiseerd tot vandaag Waar staan we als bedrijf

Energiemarkt – – –

Energiecrisis, impact Energiecrisis, geboden oplossingen Verwachtingen 2024

Groenpoort – – –

Tijdslijn Voortgang Subsidieaanvraag

Participatie – –

Wat doen we al Welke ideeën zijn er

Ambities – –

Duurzaamheidsambities Invulling geven aan transitievisie warmte gemeente Veenendaal

DEVO | Terugblik

Waarom? CO2-uitstoot reduceren tegen lage kosten voor afnemers.

Hoe? Dat faciliteert DEVO met duurzame collectieve energiesystemen. Wat? DEVO levert duurzame warmte en koude tegen aantrekkelijke tarieven, vanuit een lokaal gevestigd energiebedrijf met betrokken mensen.

Tijdslijn DEVO 2007 – oprichting DEVO voor Buurtstede; 2010 – start warmtelevering Buurstede; 2015 – besluit aansluiten eilanden GDF Veenderij; 2018 – besluit aansluiten eilanden ABCN+L Veenderij; 2018 – besluit aansluiten HIK eilanden Veenderij; 2020 – besluit collectieve warmtevoorziening Groenpoort; 2021 – aankoop aandelen Quattro Energie; 2022 – oprichting DEVO Holding en herstructurering; 2022 – oprichting DEVOG voor Groenpoort. Huidige situatie: DEVO is een publiek warmtebedrijf, waarvan de gemeente Veenendaal 100% eigenaar is, en exploiteert een collectief energiesysteem in Buurstede en Veenderij. Daarnaast ontwikkelt zij een collectief energiesysteem in Groenpoort. DEVO is hiermee het warmtebedrijf voor heel Veenendaal-oost.

DEVO | Terugblik – waar staan we nu?

–

In 2023 heeft DEVO 141 woningen aangesloten, totaal nu warmtelevering aan circa 2.030 woningen en 2 grootverbruikers; – Optimaliseren bedrijfsvoering; – Nieuw klantfacturatiesysteem met nieuwe klantportal, overstap van VWV naar Zerofriction per 1 september 2023; – Nieuw administratiekantoor voor financiële administratie per 1 oktober 2023; • optimalisatie boekhouding en aansluiting bij nieuwe regels ACM , Regulatorische AccountingRegels (RAR); • Verbetering betalingsprocessen; • Extra aandacht communicatie, communicatieadviseur ingehuurd: – 4x per jaar serviceberichten; – Nieuwe website; – Communicatieplan; – Revisie WarmteKrachtKoppeling (WKK); – Netcongestie, daardoor beperking aan inzet warmtepompen en E-boiler; – Winstgevend.

DEVO | Energiemarkt, impact en geboden oplossingen Energiecrisis • •

Prijsplafond energie

In 2021 lichte stijging energieprijzen. In 2022 explosieve stijging energieprijzen, de energiecrisis; Door de energiecrisis staat energiearmoede in de aandacht: armoede door een combinatie van hoge energiekosten, een slecht geïsoleerde woning en een laag inkomen. Uit onderzoek van TNO bleek dat in 2022 ruim 600.000 huishoudens in energiearmoede leefden.

Oplossingen • Tweede helft 2022, 9% BTW i.p.v. 21%; • In 2023 prijsplafond van toepassing; • In 2023 Noodfonds Energie geïntroduceerd (1% van de DEVO klanten maakte hier gebruik van); • In 2024 geen prijsplafond meer; • Tijdelijk Noodfonds Energie blijft ook in 2024. Gevolg hoge energieprijzen • Verduurzaming loont, korte terugverdientijd maatregelen; • Mensen passen gedrag aan om energie en daarmee kosten te besparen. DEVO klanten besparen circa 20% op hun warmteverbruik sinds de energiecrisis.

DEVO | Energieprijzen verwachtingen 2024 Toelichting In de hiernaast weergegeven grafiek is de ontwikkeling van de gasprijs in 2024 op de groothandelsmarkt te zien vanaf 1 januari 2023 tot en met 20-11-2023. Het tarief warmte 2024 zal naar verwachting dalen ten opzichte van het tarief warmte 2023. Dit zal echter voor de meeste klanten niet tot een daling van de warmtenota leiden. Dit komt doordat warmteklanten in 2023 door het prijsplafond werden beschermd tegen de sterk gestegen energiekosten, en daardoor dus een grote korting kregen op hun warmtenota. Aankomend jaar zal de variabele warmteprijs per GJ flink dalen ten opzichte van 2023 en komt waarschijnlijk net onder het prijsplafond van 2023 uit. De vaste maximumprijzen voor vastrecht, meettarief en afleverset voor warmte zullen echter worden geïndexeerd. Hierdoor zal een gemiddelde warmteklant in 2024 naar verwachting licht duurder uit zijn dan in 2023 onder het prijsplafond het geval was. Tarief ACM 2023 EUR 90,91 per GJ Tarief DEVO 2023 EUR 71,82 per GJ Tarief prijsplafond 2023* EUR 47,38 per GJ

Peilmoment ACM

* Het prijsplafond geldt tot een verbruik van 37 GJ. Energiebedrijven zijn de overheid gecompenseerd voor het gat tussen het werkelijke tarief en het prijsplafond.

DEVO | Groenpoort Tijdslijn 2020 - Besluit collectieve warmtevoorziening Groenpoort; 2022 - Oprichting DEVO Holding en herstructurering; 2022 - Oprichting DEVOG voor Groenpoort; 2022 - Aanbesteding bouwteam realisatie en onderhoud energiecentrale Groenpoort; 2023 - Ondertekening exploitatieovereenkomst (consesie) tussen DEVOG, OVO en gemeente Veenendaal; 2023 - Extra financiering BNG en gemeente Veenendaal; 2023 - Aanbesteding aanleg en onderhoud distributiesysteem Groenpoort; 2023 - Start realisatiefase aanleg distributiesysteem Groenpoort; 2023 - Start realisatiefase bouw energiecentrale. Voortgang Energiehuis en distributiesysteem • Opdracht verstrekt aan Linthorst Techniek voor bouw centrale; • Omgevingsvergunning bouw centrale verleend; • Grondwateronttrekkingsvergunning voor WKO door RUD verleend; • Spuivergunning WKO door waterschap verleend; • Start bouw januari 2024; • Eind augustus 2023 gestart met de aanleg van het distributiesysteem. Werkzaamheden verlopen volgens planning; • Energieopslag is een onderdeel van de bouw van het energiecentrale en geeft de mogelijkheid om warmte te produceren buiten de “spits” op het elektriciteitsnet heen en op de beschikbaarheid van elektriciteit uit zon en wind. Subsidie DEVOG heeft een subsidieaanvraag ingediend bij de provincie Utrecht voor de subsidie: EFRO Kansen voor West III.

Dit is een economisch stimuleringsprogramma voor West-Nederland, dat voor een belangrijk deel wordt gefinancierd door het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO).

DEVO | Communicatie / participatie In 2022 enquête uitgevoerd onder bewoners • Behoefte aan goede informatie collectieve energiesysteem; • Interesse om mee te praten in de vorm van een klankbordgroep; • Beperkte interesse voor financiële participatie. DEVO heeft in 2023 extra aandacht gegeven aan communicatie: • Inhuur communicatieadviseur; • Nieuwe website; • Extra serviceberichten; • Nieuwe klantportal met inzicht in verbruik (inzicht in kosten in ontwikkeling); • Informatiebijeenkomsten aan bewoners nieuwe woningen (zowel kopers als huurders); • Ontwikkelen burgerjaarverslag over DEVO. Kennisdeling • DEVO geeft met regelmaat rondleidingen; • DEVO is aangesloten bij Netwerk voor jou om scholieren kennis te laten maken met werken in de energietransitie; • DEVO deelt kennis met andere gemeenten die voor dezelfde opgave staan als Veenendaal; • DEVO deelt kennis met betrokkenen in Veenendaal rondom thema netcongestie. Communicatie- en participatieplan DEVO werkt een communicatie- en participatieplan uit zodat er concrete acties kunnen worden geadresseerd en uitgevoerd om de communicatie en participatie in Veenendaal-oost oplevering Q1 2024. Ideeën die er zijn, zijn onder andere: • De oprichting van een klankbordgroep of adviesraad; • Het uitvoeren van een onderzoek wat de rol kan zijn van een energiecoöperatie in Veenendaaloost. Bijvoorbeeld m.b.t.

het delen van energie uit zonnepanelen met anderen (afhankelijk van de nieuwe energiewet, 2025?).

DEVO | Ambities Buurtstede en Veenderij, verduurzaming bestaande energiecentrale Op dit moment wordt de helft van de warmte in het energiehuis gemaakt met behulp van aardgas. Zowel de WKK als de gasketels gebruiken dit aardgas. DEVO gaat een verduurzamingsplan maken voor deze bestaande energiecentrale, waarbij de ambitie uit de transitievisie warmte is dat DEVO in 2030 aardgasvrij is. Groenpoort Met de energiecentrale van Groenpoort bouwt DEVO de energiecentrale van de toekomst waarbij 100% gebruik gemaakt wordt van elektriciteit voor de productie van warmte. Transitievisie warmte gemeente Veenendaal DEVO is opgericht met hetzelfde doel als de gemeente heeft vastgesteld in de transitievisie warmte. Het reduceren van CO2 tegen lage kosten. In de afgelopen jaren is DEVO uitgegroeid tot een professionele organisatie. DEVO heeft de ambitie om op te schalen en de rondweg-oost over te steken. Wet collectieve warmtevoorziening (Wcw) De wet is voorgelegd aan de Raad van State, invoering 2025? Meer regie bij gemeente, van “toeschouwer” naar regisseur! In het voorstel Wcw kunnen gemeenten alleen nog warmtebedrijven voor een nieuw warmtekavel van meer dan 1.500 aansluitingen aanwijzen als de warmte-infrastructuur voor minstens 50 procent + 1 aandeel in handen is van een of meer publieke partijen.

De eerste buurtuitvoeringsplannen Participatieproces in Dragonder-Oost en De Faktorij en De Vendel: voorstel aardgasvrij

Zet hier een achtergrondafbeelding neer De laag hieronder is een masker, verplaats de afbeelding dus met rechtermuisknop > schikken > naar achtergrond naar de achtergrond.

Waarom ook alweer buurtuitvoeringsplannen?

Welke buurten aan de slag? Buurten met kansen voor een warmtenet:  Gebied Oostelijk Veenendaal* (delen Dragonder Zuid, Engelenburg, Schrijverswijk, Vijgendam en Omgeving)  Molenbrug  Veenendaal Oost (verduurzaming bestaand warmtenet) Kansrijk voor individuele aanpak:  Dragonder Oost* + andere clusters oostelijk Veenendaal (m.n. Dragonder Zuid)*  Petenbos incl. Petenbos-Oost  De Faktorij/De Vendel*

Verkenningswijken (TVW 0.1) i.c.m. concept selectie buurten Uitvoeringsplan

*inmiddels gestart

Wat kenmerkt de eerste 2 buurten? Dragonder-Oost • CV-ketels periode 2003-2008 • Goed geïsoleerd • Warmtepomp kansrijk

De Faktorij en De Vendel • Diverse bedrijven, weinig grote industrie • Proeftuinaanvraag 2021 • Diversiteit bedrijven

Waar staan we in het proces?

Onderzoek o.a.: • Brochures woningen • Bedrijfsbezoeken • Onderzoek ‘specials’: school, VvE, bedrijven met procesgas • Geluid van warmtepompen • Subsidieregeling innovatie • Impact elektriciteitsnet • Meedenkgroep • …

Juni ’22 Informatiemarkt Dragonder-Oost

Dec ’21 Visie aardgasvrij Veenendaal

Onderzoeksfase Maart ’22 Opstart eerste buurten

Maart ’23 Warmtescan drone

Begin ’24 Eerste besluit

Informeel reageren

Nov ’23 Informatieavond

Terinzagelegging

’24 Tweede besluit

Informatiemiddag/-avonden 29 en 30 november Doel: een helder en concreet plan voor een aardgasvrije buurt, dat zo veel mogelijk aansluit bij wensen van inwoners en past binnen doelstelling van gemeente en landelijke overheid •

• •

Hoe? een duidelijk voorstel aan bewoners om op te reageren. • Einddatum • Aanpak/routekaart Vraag aan bewoners/bedrijven: is dit de juiste denkwijze – of moeten we andere kant op? Hoe komen we tot een betere/slimmere aanpak?

Voorstel aardgasvrij Waarop gebaseerd? Aardgasvrij alleen als: • Aan 3 uitgangspunten is voldaan • Als iedereen mee kan • Als iedereen het ermee eens is

Aanvullende overwegingen Bij voorstel einddatum

• Past het bij de reacties die we al hebben gehad van ondernemers/bewoners uit het gebied? • Focus vooral bij einddatum? Of aanpak waarmee we inwoners meekrijgen? • Wat zijn praktijkervaringen tot nu toe? • Hoe toegankelijk is aardgasvrij voor álle doelgroepen? • Aardgasvrij is fundamentele ingreep  direct effect op leefbaarheid en financiën van inwoners  zorgvuldigheid nodig • Bestaande ambities niet afzwakken: aardgasvrij 2050 (NL) en 20% reductie in 2030 randvoorwaarde (ENV doelstelling)

Voorstel aardgasvrij Wat vinden we nu verstandig? We stellen voor om de landelijke einddatum voor het aardgas aan te houden – 2050 is het voorstel Waarom niet eerder? •Iedereen moet mee kunnen doen! •Onzekerheid over elektriciteitsnet tot (in ieder geval) 2030. •Hybride warmtepompen steeds meer verplicht, investering moet lonend zijn (15 jaar afschrijving) •Betaalbaarheid in sommige gevallen nog niet op orde (bedrijven, met name procesgas, kleine aardgasverbruikers) •Betere aansluiting op ‘natuurlijke momenten’

Voorstel route

Woningen aardgasvrij 1000 900 800 700 600 500 400 300 200 100 0

22 20

Wat we niet willen bereiken…

24 20

26 20

28 20

30 20

32 20

34 20

Aardgasvrij

36 20

38 20

40 20

Op aardgas

42 20

44 20

46 20

48 20

50 20

Voorstel route Woningen aardgasvrij 1000 900 800 700 600 500 400 300 200 100 0

22 20

24 20

26 20

28 20

30 20

32 20

34 20

Aardgasvrij

Wat we wél willen bereiken

36 20

38 20

40 20

Op aardgas

42 20

44 20

46 20

48 20

50 20

Voorstel route: woningen Hoe te versnellen?

Weten:

Doen:

Regelen:

•

•

• Vastleggen einddatum in Omgevingsplan • Aanvullende voorwaarden (bijv. buitenunits, transformatoren, geluid)

• • • •

Regelmatig informeren over einddatum Informeren nieuwe kopers Persoonlijk advies Brochures Rekentool (Dragonder-Oost)

• • •

Collectieve inkoopacties Financiering op maat voor iedereen Subsidie voor kleine aardgasverbruikers? Extra transformatoren

Voorstel route: bedrijven (extra) Hoe te versnellen? Weten:

Doen:

Regelen:

•

•

• Koppeling aan H2-net • Aanvullende voorwaarden (bijv. bodemwarmte)

•

Kennisaanbod aan bedrijven Monitoring en gesprek met grote gasgebruikers

• •

Ondersteunen energiecollectieven Lobby voor proeftuinaanpak Aanpassen vergunningverlening renovatie/sloop/nieuw bouw

Nieuwe buurt in uitvoering Start van buurtuitvoeringsplan Dragonder-Zuid en omgeving

Zet hier een achtergrondafbeelding neer De laag hieronder is een masker, verplaats de afbeelding dus met rechtermuisknop > schikken > naar achtergrond naar de achtergrond.

Uitgangspunt

Kansen voor een warmtenet en individuele aanpak

Projectafbakening

Totaal 2970 woningen: - 1243 koop- en 1727 corporatiewoningen

Buurtanalyse Kenmerken: - Diverse woningtypologieën - Variabelen in bouwjaar en energielabel - Sociale cohesie - Betrokkenheid - Huurders kopers en vve's

communicatiegebied

Hoe ziet het proces eruit Communicatiestrategie: - Bewustwording - Meningen verzamelen - Zelf gaan bijdragen aan het buurtuitvoeringsplan.

Nov ’23 Eerste bewonersbrief

Feb ’2 Eerste bijeenkomst meedenkgroep

Onderzoeksfase Aug ’23 Opstart BUP-DraZeo

jan ’24 Informatiecentrum

Middelen: - Startbrief - Informatiecentrum - Start meedenkgroepen - Kleine evenementen - Start communicatie focus gebied

Participatie Verlaat en Valleistraat -

Jan.: Bewonersbijeenkomst Febr.-April: Energieadvies bewoners en ondernemers Eerste inventarisatie t.b.v. initiatief Febr.: Bewonersbrief met brochure April: Evenement in de wijk Mei: tweede inventarisatie t.b.v. initiatief

Onderzoeksfase jan ’24 Start participatie focus gebied

Pauze