Presentatie Uitdagingen in het sociaal domein (SCP)

Sociaal domein Uitdagingen en dilemma’s

Mirjam de Klerk 8 november 2022 Veenendaal @SCPonderzoek

Wat doet het SCP › Missie: we maken verschil met wetenschappelijke kennis over het leven van burgers. Zo dragen we bij aan goed geïnformeerd overheidsbeleid en een betere samenleving › Inhoudelijk onafhankelijk (in overleg met stakeholders) › Organisatorisch onderdeel VWS › ‘Van tellen naar vertellen’: meer verklarend, toekomstgericht en meer handelingsperspectief › Vooral landelijk onderzoek

Sociaal domein onderzoek bij het SCP ›

Monitoring voorzieningengebruik, hoe gaat het met mensen

›

Evaluaties Jeugdwet, Participatiewet, Wmo, Wmo2015, hervorming langdurige zorg

›

2020: Sociaal domein op koers

›

Voorjaar: Uitdagingen in het sociaal domein. Nieuwe gemeentebesturen aan zet

Sociaal domein Verwachtingen Uitvoeringspraktijk Doelen Burger, samenleving, stelsel Resultaten Verwachting versus realiteit

Opgaven in het sociaal domein (1) › Van zwaar naar licht? Wijkteams Stijgend gebruik, stijgende kosten

› Eigen kracht en redzaamheid worden overschat › Niet iedereen wordt bereikt

Opgaven in het sociaal domein (2) › Samenwerking lastig (eigen doelen, financiering) › Integraal werken komt niet goed van de grond › Financiële belemmeringen (schotten, toegang)

Maatschappelijke ontwikkelingen › Demografie › Technologie › Economie

› Sociaal-cultureel › Corona

› Beleid

Uitdagingen en dilemma’s gemeentebesturen

@SCPonderzoek

5 Uitdagingen en dilemma’s 1. Redzaamheid en de zorgzame samenleving 2. Gemeentelijke beleidsvrijheid 3. Prioriteit kwetsbare groepen

4. Integraal werken 5. Maatwerk en menselijke maat

1 Redzaamheid en de zorgzame samenleving › Overschat mogelijkheden netwerk niet › Houd rekening met vraagverlegenheid

› Mantelzorgers doen al heel veel › Ondersteun mantelzorgers, vrijwilligers en burgerinitiatieven

2 Gemeentelijke beleidsvrijheid › Doel decentralisaties: aanpassen beleid op lokale situatie › Er zijn landelijke financiële en beleidskaders › Gemeenten ervaren kaders als knellend › Gemeenten gebruiken niet alle ruimte die er is › Samenwerkingsverbanden verminderen regie gemeente

3 Prioriteit kwetsbare groepen › Gemeenten geven voorrang aan eenvoudige hulpvragen › Complexe vragen kosten vaak meer tijd en geld › Keuze tussen helpen van: - Brede groep met lichte problemen of

- Kleine groep mensen met complexe problemen

4 Integraal werken › Een gezin, een regisseur een plan › Samenwerking is lastig (veel actoren/veel kaders) › Nodig voor kleine groep › Soms niet gewenst

5 Maatwerk en de menselijke maat › Menselijke maat: niet alleen regels, maar kijk naar individu › Wederzijds vertrouwen tussen overheid en burger is nodig

› Maatwerk: afwijken van regels waar nodig › Spanningsveld tussen: - maatwerk en willekeur - maatwerk/menselijke maat en helpen van veel mensen

Hartelijk dank voor uw aandacht

www.scp.nl/publicaties/publicaties/2022/03/15/ uitdagingen-in-het-sociaal-domein

@SCPonderzoek