LIS2026.92 ANWB paper raadsperiode 2026-2030

nr. LIS2026.92 cat. B

Samen werken aan een bereikbare en leefbare gemeente

Gefeliciteerd met uw verkiezing als gemeenteraadslid! U begint aan een nieuwe raadsperiode. Mogelijk gaat uw partij deelnemen aan het nieuwe College van B&W. In dit paper geven we u graag enkele punten mee voor de komende vier jaar, die belangrijk zijn voor onze leden. Wij zijn ons er van bewust dat het financieel perspectief voor uw gemeente de komende jaren somber is. Daarom is het belangrijk om met slimme, creatieve oplossingen werk te blijven maken van mobiliteit en leefomgeving. Mobiliteit is de ruggengraat van het dagelijks leven. Het brengt mensen naar werk, school, sociale contacten en activiteiten en geeft toegang tot recreatie, voorzieningen en zorg. Een goed functionerende gemeente kan niet zonder een goed doordacht mobiliteitsbeleid. Daarnaast is een verkeersveilige en groene woonomgeving cruciaal voor het welzijn van mensen. Met 5,3 miljoen leden staat de ANWB midden in de samenleving. Wij zetten ons in voor de belangen van inwoners en recreanten. We beschikken over waardevolle inzichten uit (leden)onderzoeken en ondersteunen inwoners en hun (klein)kinderen met maatschappelijke projecten, zoals ANWB Automaatje, Streetwise en Kinderfietsenplan. Graag reiken wij u enkele suggesties aan voor het nieuwe raads- en/of collegeprogramma.

Een bereikbare gemeente voor iedereen

Iedere inwoner en bezoeker moet zich moeiteloos door uw gemeente kunnen verplaatsen, zowel binnen als tussen wijken of kernen. Mobiliteitstransities, zoals autoluwe binnensteden en deelmobiliteit, vragen om doordachte keuzes. Hoe blijft de gemeente toegankelijk voor iedereen: voor ouders die hun kinderen naar school brengen, ouderen, forenzen en recreërende bezoekers? Hoe zorgen we voor een goede balans tussen bereikbaarheid, verkeersdoorstroming en leefbaarheid? Naast een goede bereikbaarheid willen inwoners en bezoekers ook makkelijk en betaalbaar hun auto kunnen parkeren. Slim parkeerbeleid vermindert verkeersdrukte (minder zoekverkeer) en draagt zo bij aan een prettige leefomgeving. Tekstsuggesties voor het nieuwe raads- en/of collegeprogramma: • Wij zorgen voor goede verbindingen tussen stedelijke gebied en woonkernen in het landelijk gebied. Inwoners van het landelijk gebied maken immers gebruik van stedelijke voorzieningen, terwijl stedelingen in het buitengebied sporten, ontspannen en recreëren. • Onze gemeente is/blijft met elk vervoermiddel bereikbaar. Bij plannen voor autoluwe (of -vrije) binnensteden zorgen wij dat er tijdig geschikte en betaalbare alternatieven beschikbaar zijn voor bewoners én bezoekers. • We zoeken naar kansrijke locaties voor P&R’s en hubs voor mensen en goederen, en ontwikkelen deze locaties.

• Verkeerslichten worden, in een samenhangend netwerk van kruispunten, dynamisch afgesteld op de beste verkeersafwikkeling voor kenmerkende periodes van de dag. • We houden de kwaliteit van onze infrastructuur op peil. Tekstsuggesties ten aanzien van parkeren: • Inwoners worden actief betrokken bij het opstellen van parkeerbeleid, zodat maatregelen beter aansluiten op hun ervaringen en behoeften. • Wij zorgen voor een goede balans tussen voldoende parkeerplaatsen en een groene, leefbare woonomgeving. • Wij nemen maatregelen om de parkeerdruk te verlagen, onder andere door gerichter te sturen op het parkeren van voertuigen door bezoekers en gebruikers van voorzieningen, alsmede op geparkeerde bedrijfswagens. • Wij zorgen dat betaald parkeren eerlijk, effectief en betaalbaar wordt ingericht. We monitoren of betaald parkeren daadwerkelijk leidt tot meer beschikbare parkeerplekken in de buurt. • Bij het inrichten van parkeergebieden besteden wij extra aandacht aan sociale veiligheid, zoals goede verlichting en veilige looproutes, zodat bewoners zich veilig voelen bij het parkeren van hun auto. • Wij hanteren maatwerk: per wijk zoeken wij naar de beste combinatie van bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid.

Veilig onderweg kunnen zijn

Onze leden ervaren meer onveiligheid en agressie in het verkeer. De subjectieve pakkans – het gevoel dat overtredingen worden bestraft – is laag, mede door een beperkte politiecapaciteit. Dit werkt risicovol rijgedrag in de hand. Gemeenten kunnen hier meer grip op krijgen door verkeershandhaving een vaste plek te geven op de bestuurlijke agenda en door boa’s waar mogelijk in te zetten op verkeerszaken. Steeds meer gemeenten stimuleren inwoners om te fietsen of te lopen en daarom verdient verkeersveiligheid extra aandacht. Het aantal ernstig gewonde verkeersslachtoffers stijgt, vooral onder ouderen. Investeren in fietsinfrastructuur is bewezen effectief: maatregelen uit de tweede tranche van de SPVinvesteringsimpuls leverden 1,5 keer zoveel baten op als kosten.

Tekstsuggesties voor het nieuwe raads- en/of collegeprogramma: • Verkeersveiligheid wordt een vast agendapunt van het overleg tussen de ‘driehoek’ (burgemeester, hoofdofficier van Justitie en politie). • Wij maken gebruik van mogelijkheden om boa’s meer verkeersbevoegdheden te geven, zodat er meer gehandhaafd kan worden in het verkeer. • Wij investeren in (sociaal) veilige fiets- en wandelpaden, met extra aandacht voor drukke routes naar scholen en sportaccommodaties. • Bij een verlaging van de snelheid in de bebouwde kom van 50 naar 30 km/u hanteren wij maatwerk. Eerst worden de effecten op verkeersveiligheid, doorstroming en handhaafbaarheid nauwkeurig gewogen. Op hoofdwegen met een doorstroomfunctie blijft de limiet 50 km/u. Dit is nodig voor nood- en hulpdiensten, openbaar vervoer, verkeersdoorstroming én om sluipverkeer tegen te gaan. Wegen die naar 30 km/u gaan, worden geloofwaardig ingericht (nodigen dus uit om 30 te rijden) en er worden afspraken gemaakt over handhaving. • Voor wegen buiten de bebouwde kom, waar verschillende typen weggebruikers gebruik van maken, brengen wij in regionale samenwerking de verkeersveiligheidsrisico’s in beeld en zoeken wij gezamenlijk naar maatregelen om deze risico’s te verkleinen.

• Wij stimuleren verkeersveiligheidscampagnes in onze gemeente en verkeerseducatie op scholen.

Duurzaam onderweg zijn

Verduurzaming van de mobiliteit is belangrijk, om de uitstoot van CO₂ en schadelijke stoffen te verminderen. De overstap naar elektrisch rijden vraagt om voldoende laadinfrastructuur. Daarnaast kunnen actieve vormen van mobiliteit (nog meer) worden gestimuleerd, zoals fietsen en lopen. Tekstsuggesties voor het nieuwe raads- en/of collegeprogramma: • Wij zorgen voor voldoende veilige stallingsmogelijkheden voor fietsen. • Wij houden het aantal publieke laadpalen in de pas met de verwachte groei van het aantal elektrische voertuigen, en bewaken daarbij de balans met het aantal parkeerplekken voor niet-elektrische voertuigen. • We willen publiek laden betaalbaar houden en zorgen voor de optimale exploitatievorm om dit te waarborgen en excessen uit te sluiten. • Wij maken duidelijke regels voor het laden van elektrische voertuigen op de openbare weg via een verlengde private aansluiting vanaf eigen terrein, en maken oplossingen mogelijk zoals kabelgoten in het trottoir. • Wij onderzoeken of nieuwe mobiliteitsconcepten -zoals deelvoertuigen, vrijwilligersvervoer (bijv. ANWB Automaatje, buurt- of dorpsbus) en pilots met autonoom rijdende voertuigen- duurzame en inclusieve mobiliteit kunnen bevorderen.

Dicht bij huis recreëren

De noodzaak van het bouwen van extra woningen is evident, maar wij vinden de trend dat de hoeveelheid openbaar groen per woning afneemt zorgelijk. Voldoende recreatief groen (en blauw: water) moet evenveel prioriteit hebben, vanuit het perspectief van brede welvaart. De handreiking Groen in en om de stad (ontwikkeld door Rijksoverheid) kan een hulpmiddel zijn. Hierin staan voor verschillende wijktypes minimum- en streefdoelen voor groen. Het is ook van belang om integraal te kijken waar en op welke wijze binnen andere domeinen (wonen, mobiliteit/infrastructuur, economie, welzijn/sport/ bewegen) meer planologische en financiële ruimte voor recreatie kan worden gecreëerd, en hoe recreatie vice versa kan bijdragen aan opgaven in deze domeinen. Bijvoorbeeld door meervoudig ruimtegebruik en koppelingen van opgaven en een betere toegankelijkheid van natuur, riviergebieden en watergangen.

Tekstsuggesties voor het nieuwe raads- en/of collegeprogramma: • In elke wijk zorgen wij voor voldoende groen om te kunnen ontspannen en te recreëren. • De hoeveelheid openbaar groen in elke wijk is tenminste 15 m2 per woning. • We stimuleren het dichtbij recreëren en zorgen voor goede wandel- en fietsverbindingen, binnen de gemeente en met het omringende landelijk gebied. • Wij kijken waar en op welke wijze binnen andere domeinen (fysiek, sociaal) meer planologische en financiële ruimte voor recreatie gecreëerd kan worden, en hoe recreatie vice versa aan opgaven in deze domeinen kan bijdragen. De financiële ruimte halen wij onder andere uit de opbrengsten van de toeristenbelasting. • Wij stimuleren meervoudig ruimtegebruik en een betere toegankelijkheid van natuur, riviergebieden en watergangen voor recreanten.

Mocht u vragen hebben, meer informatie willen, of van gedachten willen wisselen over een van de onderwerpen, dan kunt u uiteraard contact met ons opnemen. Wij denken graag met u mee. Samen kunnen we ervoor zorgen dat uw gemeente bereikbaar, leefbaar en toekomstbestendig blijft.

Veel wijsheid en succes gewenst in de komende vier jaar! anwb.nl/belangenbehartiging • belangenbehartiging@anwb.nl