LIS2026.26 Inwoner-Brief aan de raad aanvullend op Omgevingsvisie

nr. LIS2026.26 cat. B

Geachte leden van de gemeenteraad, Naar aanleiding van mijn inspreken bij de behandeling van de Omgevingsvisie 2040 en de daaropvolgende brief die ik u heb gestuurd, wil ik u met deze brief mijn zorgen als inwoner en ondernemer nader toelichten. Ik doe dit met oprechte waardering voor het werk dat door de ambtenaren, het college en de raad is verricht. In het bijzonder voor het mogelijke besluit van de raad om niet in te stemmen met de huidige vorm van de Omgevingsvisie. Dat laat zien dat kwaliteit, evenwichtigheid en zorgvuldigheid voor u zwaarder wegen dan snelheid. Ik begrijp dat zich nu een bestuurlijke fase aandient waarin aanvullende onderzoeken worden uitgevoerd en nadere afspraken worden gemaakt tussen raad en college. Tegelijkertijd wil ik u vragen blijvend aandacht te houden voor de positie van inwoners én het bedrijfsleven in dit vervolgtraject. Vooral voor de wijze waarop hun participatie en invloed daadwerkelijk worden geborgd. Mijn kernzorg is niet dát aanvullend onderzoek wordt gedaan, maar met welk doel dat onderzoek wordt ingezet. In de huidige Omgevingsvisie wordt uitgegaan van één woningbouwscenario, met een vast aantal woningen. Andere beleidsvelden, zoals verkeer, economie, groen en leefomgeving, lijken daarbij vooral randvoorwaardelijk te zijn benaderd. Er wordt getoetst of deze beleidsvelden in het woningbouwscenario kunnen worden ingepast.

Daardoor zijn deze beleidsvelden geen volwaardige “tegenhanger” van woningbouw en ontstaan er daardoor geen volwaardige alternatieve scenario’s. Wanneer aanvullend onderzoek primair wordt ingezet om dit ene scenario verder te onderbouwen of te bevestigen, ontstaat naar mijn mening geen nieuwe keuzeruimte voor de raad. Onderzoek draagt dan niet bij aan scenariovorming, maar legitimeert een reeds gekozen richting. In dit verband acht ik ook de recent besproken Kantorenstrategie Regio Foodvalley 2025– 2030 relevant. Deze strategie benadrukt terecht het belang van samenhang tussen wonen en werken. Het beoogt regionaal te sturen op kantoorlocaties, transformatie en leegstand. Tegelijkertijd laat deze strategie zien dat de economische component in de huidige beleidsmix in de Omgevingsvisie, vooral wordt ingevuld via kantorenbeleid. Daarmee ontstaat het beeld van een eenzijdig werkgelegenheidsscenario, waarin werk primair wordt gelijkgesteld aan kantoorfuncties. Niet alle werkgelegenheid is echter kantoorwerk. De maakindustrie, logistiek, productie gebonden bedrijvigheid en andere niet kantoor intensieve sectoren maken een wezenlijk onderdeel uit van de economische structuur van Veenendaal en de regio. Deze sectoren vragen om andere ruimtelijke, infrastructurele en energetische randvoorwaarden dan kantoren.

In de huidige Omgevingsvisie en in de kantorenstrategie herken ik deze bredere sectorale benadering slechts beperkt terug. Daarmee blijft een belangrijk deel van de werkgelegenheid en het toekomstig verdienvermogen buiten beeld. Dit beeld wordt versterkt wanneer de kantorenstrategie wordt bezien in het licht van het recent verschenen “Rapport Wennink”. Dit rapport benadrukt dat de toekomst van werk

sterk wordt beïnvloed door technologische ontwikkelingen zoals digitalisering en kunstmatige intelligentie, en dat economische groei niet automatisch leidt tot groei van het aantal arbeidsplaatsen. Het rapport pleit juist voor scenario denken, diversificatie van de economische structuur en investeringen in sectoren die productiviteit en innovatie dragen. Tegen deze achtergrond is een eenzijdige koppeling van werkgelegenheid aan kantoorruimte kwetsbaar en onvoldoende robuust voor de lange termijn. De baan / arbeidsplaats realtie die zowel in de Omgevingsvisie als in de kantorenvisie expliciet wordt benoemd benadrukt nogmaals dat een veel bredere kijk op toekomstige werkgelegenheid en wonen scenario wijs benaderd zou moeten worden. Gezien deze inzichten roept de combinatie van;  één vast woningbouwscenario,  een kantorenstrategie als belangrijkste invulling van “werken”,  en het ontbreken van een bredere sectorvisie, bij mij de vraag op of de Omgevingsvisie op dit moment voldoende evenwichtig is in haar benadering van wonen en werken. Juist een omgevingsvisie zou verschillende economische scenario’s moeten verkennen en de samenhang moeten leggen tussen woningbouw, diverse vormen van werkgelegenheid, bereikbaarheid, energie en leefomgeving.

Daar komt bij dat in de huidige procesopzet wezenlijke keuzes worden doorgeschoven naar latere instrumenten, zoals omgevingsplannen, programma’s (OPIM’s) en sectorale visies, waaronder de Groenvisie. Tijdens de raadsvergadering is door de portefeuillehouder mondeling toegezegd dat deze plannen eerst aan de raad zullen worden voorgelegd, zodat de raad invloed behoudt. Ik waardeer deze toezegging, maar constateer als inwoner en ondernemer dat deze afspraken nog niet bestuurlijk zijn vastgelegd. Daarmee blijft ook onduidelijk hoe en wanneer inwoners en bedrijven bij deze uitwerkingen daadwerkelijk kunnen participeren. Tot slot wil ik mijn zorg uitspreken over de tijdsdruk die ontstaat door een afspraak in een voorkeursrechtovereenkomst, waarin is vastgelegd dat de Omgevingsvisie vóór een bepaald moment moet zijn vastgesteld. Ik vind het jammer dat een privaatrechtelijke afspraak op deze manier druk legt op een strategisch document dat de hele gemeente raakt. Het lijkt hierdoor moeilijk om zonder tijdsdruk tot een volledig afgewogen en gebalanceerde visie te komen. Ik zou het zeer waarderen als het college, in opdracht van de raad, inzichtelijk maakt welke juridische of bestuurlijke alternatieven er zijn om het voorkeursrecht te behouden, zonder dat dit leidt tot versnelling of verschraling van de Omgevingsvisie. Deze brief is nadrukkelijk bedoeld als constructieve bijdrage.

Mijn intentie is om bij te dragen aan een Omgevingsvisie die:  strategisch robuust is,  recht doet aan de diversiteit van wonen en werken,  en waarin participatie van inwoners en het bedrijfsleven daadwerkelijk betekenisvol is, conform de geest van de Omgevingswet. Met vriendelijke groet, Inwoner en ondernemer in Veenendaal