LIS2025.42 Gemeentelijk beleid suïcidepreventie - technische vragen en antwoorden SP D66

TECHNISCHE VRAGEN SP en D66 – Ingekomen stuk

Datum:

24 maart 2025

Naam fractie:

SP

Onderwerp:

Ingekomen stuk (LIS2025.42) 113 Zelfmoord preventie – Gemeentelijk beleid suïcidepreventie

Vragen 1. Is er in Veenendaal een actief suïcidepreventie-beleid en/of actieplan suïcidepreventie? a) zo ja, dan ontvangen wij dit graag b) zo nee, is er dan een in voorbereiding? Of op welke andere wijze wordt er aandacht gegeven aan suïcidepreventie vanuit de gemeente? Wij hebben geen actief suïcidepreventie-beleid en/of actieplan suïcidepreventie. Dit komt mede doordat we voor dit onderdeel geen aanvullende financiële middelen vanuit het Rijk ontvangen. Wel nemen we dit onderwerp mee in ons bestaand beleid. In februari 2025 is een gelijksoortige vraag gesteld door het CDA naar aanleiding van de Kaderbrief GGDrU 2026. Wij hebben toen de volgende beantwoording aangeleverd: De nieuwe wet suïcidepreventie is vanaf juni 2024 onderdeel van de Wet publieke gezondheid. De gemeenten hebben vanaf juni 2024 een jaar de tijd gekregen om beleid uit te werken voor dit nieuwe doel. Voor de uitvoering van deze wet krijgen we zeer waarschijnlijk geen extra middelen vanuit het rijk. De gemeente Veenendaal ziet de preventie van suïcide als onderdeel van de aanpak om de mentale gezondheid te versterken. Dit doen wij op verschillende manieren, voor een deel via bestaande initiatieven: door de uitvoering van de OKO-aanpak (opgroeien in een kansrijke omgeving), het welzijnswerk, jongerenwerk, een laagdrempelig ggz-steunpunt.

Ook culturele aanbieders en de cultuurcoaches besteden aandacht aan dit thema. Het meldpunt voor inwoners met onbegrepen gedrag heeft hiernaast een belangrijke rol in het voorkomen van suïcide. 2. Heeft de gemeente actief contact met het Suicide Preventie Centrum en 113 zelfmoord preventie? a) Zo ja, wat is hiermee gedaan? b) Zo nee, gaat dit nog wel gebeuren? Vanuit de gemeente is er op dit moment geen actief contact met het Suïcide preventie centrum en 113 online. Wel wordt er vanuit het meldpunt voor inwoners met onbegrepen gedrag verkend, op welke manier zij samen kunnen werken met andere (o.a. ervaringsdeskundige) organisaties om hun rol rond suïcidepreventie te versterken.

Datum:

1 april 2025

Naam fractie:

D66

Onderwerp:

Ingekomen stuk (LIS2025.42) 113 Zelfmoord preventie – Gemeentelijk beleid suïcidepreventie

Ten aanzien van het ingekomen stuk rondom suïcidepreventie hebben wij de volgende vragen: • Welk beleid heeft de gemeente Veenendaal nu op het gebied van suïcidepreventie? Wij hebben op dit moment geen actief suïcidepreventie-beleid en/of actieplan suïcidepreventie. We zetten wel in op preventieve interventies om o.a. mentale gezondheid en weerbaarheid te verbeteren. Gericht op jongeren zijn dit o.a. OKO, de Gezonde School aanpak en jongerenwerk. Daarnaast zetten we in op welzijnswerk, bieden we Welzijn op recept aan in alle huisartsenpraktijken in Veenendaal en werken we met de coalitie Eenzaamheid aan het tegengaan van eenzaamheid.

•

Gegeven de genoemde aankomende wetswijziging, wordt er gewerkt aan het ontwikkelen, dan wel aanpassen, van het beleid? Mede dankzij de vragen die door u zijn gesteld, hebben wij ons verder verdiept in de nieuwe wet en wat daarin van ons als gemeente wordt verwacht. Wij staan o.a. op de wachtlijst bij 113 zelfmoordpreventie voor 4 interactieve sessies naar een sterke suïcidepreventie-aanpak. Suïcidepreventie kan onderdeel gaan vormen van een bredere aanpak voor (mentale) gezondheid en bijbehorend netwerk, zoals bij vraag 1 is benoemd. In toevoeging hierop kan dit thema eventueel in 2026 nadrukkelijk toegevoegd worden aan het Uitvoeringsplan IBK. Het kan ook als een meer op zichzelf staande aanpak vormgegeven worden, zoals bij meerdere koploper gemeenten en regio’s momenteel gebeurt. Het stappenplan voor implementatie van de door de European Alliance Against Depression (EAAD) is daarbij een behulpzame systematiek. Naar verwachting stelt het Rijk € 10 miljoen landelijk of € 0,55 – € 0,60 per inwoner beschikbaar. Vanuit de Decentrale uitvoeringstoets uitgevoerd door de VNG wordt aangegeven dat dit te weinig is om de ambities te kunnen realiseren. Het ambitieniveau is daarmee dus sterk afhankelijk van de beschikbare middelen.

Het meest kansrijk en realistisch achten wij dan ook het scenario waarbij we suïcidepreventie onderdeel laten uitmaken van de bredere aanpak (mentale) gezondheid.

•

Hebben we in beeld hoe groot de suïcideproblematiek in Veenendaal is en hoe zich verhoudt tot andere gemeenten? Zo ja, kunnen jullie hier cijfers van overleggen? We hebben geen exact aantal van de gemeente Veenendaal. Regionale cijfers laten zien dat er in 2023 in de gehele provincie Utrecht 114 suïcides zijn geweest. In de provincie Gelderland waren dit er 200. Relatief op basis van 100.000 inwoners ging het in 2023 om een aantal van 10,4 (bron: CBS). Op basis hiervan kan een inschatting worden gemaakt voor de gemeente Veenendaal. In het algemeen zien we dat het aantal suïcides onder mensen van middelbare leeftijd (40-69 jaar) in de afgelopen tien jaar van 1.153 in 2014 tot 961 in 2024 is gedaald. Deze daling is een positieve ontwikkeling, ook omdat in deze leeftijdsgroep de meeste zelfdodingen plaatsvinden. In dezelfde periode is het aantal suïcides onder jongeren tot 30 jaar echter toegenomen, van 212 in 2014 naar 312 in 2024. De grootste stijging zit bij jongvolwassenen tussen 20 en 30 jaar (Bron: CANS).