LIS2024.43 Zienswijze Utrechts Landschap BP Schoolstraat 100

INGEKOMEN ~ 9 1AN. 20Z4

nr. LIS2024.43 cat. C

GEti►IEENTE yEENENDAAL Gemeenteraad van de gemeente Veenendaal Postbus 1100 3900 BC Veenendaal

u‚1' '"' l'i i'uiul 29 an 2024 / 001006

" Utrechts Landschap

'zienswijze ontwerp Bestemmingsplan Schoolstraat100—Z- 2143922'

Geachte leden van de Gemeenteraad van Veenendaal, De gemeente Veenendaal heeft het ontwerp Bestemmingsplan Schoolstraat 100 voor inzage

gepubliceerd. Met dit bestemmingsplan wordt de realisatie van maximaal 128 woningen mogelijk gemaakt ter plaatse van de Schoolstraat 100 (voormalig pand van Seats & Sofa's). Utrechts

Landschap maakt graag gebruik van de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen.

Utrechts Landschap, beheerder van de Nieuwe Molen, maakt bezwaar tegen de bouwhoogten van

maximaal 20 meter die in het ontwerp bestemmingsplan mogelijk worden gemaakt. Deze hoogte is in strijd met de bepalingen van de molenbiotoop die ook in dit plan zijn opgenomen: ter plaatse van de aanduiding 'VriJwaringszone - molenbiotoop'zijn de gronden mede bedoeld voor het beschermen van de functie van de in de nabijheid van dit gebied voorkomende molen als werktuig en van zijn waarde als beeldbepalend element. Door bouwhoogten van maximaal 20 meter komt het functioneren van de molen in gevaar. De oorspronkelijke molenbiotoop is de afgelopen jaren door verschillende bouwplannen al aangetast. Verdere achteruitgang vinden wij niet acceptabel en wij pleiten er voor om niet hoger dan 4 verdiepingen te bouwen. Sinds 2021 heeft er diverse keren overleg plaatsgevonden tussen de gemeente en Wilma Wonen (initiatiefnemer van de bouwplannen) enerzijds en Utrechts Landschap (beheerder van de molen namens Stichting De Utrechtse Molens) anderzijds. Tijdens deze overleggen en met een brief d.d. 16 januari 2023 aan Wilma Wonen (en in afschrift naar de leden van de Gemeenteraad) zijn onze

argumenten met gemeente en Wilma Wonen gedeeld. Onder meer deze argumenten herhalen we in onderhavige zienswijze. De Nieuwe Molen, een beschermd rijksmonument en een van de weinige historische monumenten in

de gemeente Veenendaal, is eigendom van Stichting De Utrechtse Molens (SDUM). Stichting Het Utrechts Landschap (UL) beheert namens de eigenaar de molen. Dat beheer houdt onder andere het onderhoud van de molen in. De afgelopen tientallen jaren is voor vele honderdduizenden euro's geïnvesteerd in het onderhoud van de molen en het molenerf. Geld dat door de gemeenschap en de

overheid bijeen is gebracht. De volgende grote investering is een nieuw wiekenkruis voor een bedrag van 115.000 euro. De financiering van deze uitgave gebeurt door subsidies van het Rijk, van Provincie Utrecht, onze Stichting en van bijdragen van fondsen. Laat deze bijdragen aan de

instandhouding van levend erfgoed geen des-investering worden! De molen heeft geen enkel winstoogmerk, niemand wordt betaald. Tegelijkertijd is het een levend monument. De verkoop van meelproducten in de molenwinkel levert uitsluitend een bijdrage aan het reguliere, jaarlijks terugkerende onderhoud. AI tientallen jaren zijn vrijwillig molenaars actief in de molen. Wekelijks laten zij de molen draaien en malen. Een eeuwenoud ambacht wordt op deze wijze in stand gehouden. Het meel wordt verkocht aan de Veenendaalse bakker en aan klanten van de molenwinkel. De molenwinkel draait eveneens op de inzet van vrijwilligers. De verkoop van een lokaal gemaakt product, meel, past daarnaast in een trend waarbij streekeigen voedsel wordt

gepropageerd. Achteruitgang van de molenbiotoop belet adequate meelproductie. Het belemmert

Bezoekadies

Postadres

Telefoon

Landgoed Oostbroek Bunnikseweg 39 3732 HV De Bilt

Utrechts Landschap Postbus 121 3730 AC De Bilt

030 - 22 05 555 IBAN NL27 RABO 0102 0710 20

Aangesloten bij LandschappenNL, het samenwerkingsverband van de 12 provinciale Landschappen

www.utrechtslandschap.nl

CBF,~ GOtD ,:,oFL

vrijwilligers bij hun activiteiten, en zorgt ervoor dat het nog moeilijker is om inkomsten ten behoeve van het onderhoud te krijgen. Het overleg tussen vertegenwoordigers van de gemeente en Wilma Wonen enerzijds en Utrechts Landschap anderzijds had het karakter van het uitwisselen van standpunten waarbij vanuit de gemeente en Wilma Bouw vooral de noodzaak van woningbouw en de betaalbaarheid van het project werden benadrukt. Het standpunt van Stichting Het Utrechts Landschap is steeds geweest: Om goed en veilig te kunnen functioneren heeft de molen een optimale vrije windvang en de molenaar een vrij zicht nodig; De Nieuwe Molen is belangrijk erfgoed van de gemeente Veenendaal die niet heel rijk bedeeld is met restanten uit het verleden. Voor Veenendaal is de duurzame instandhouding van dit erfgoed van groot belang; Het plan De Meesters is helaas niet de eerste ernstige aantasting van de molenbiotoop. Een aantal jaren geleden is het plan Koekoek gerealiseerd dat een aanzienlijke verslechtering van de biotoop heeft betekend. Daarnaast ligt op het zuidwesten een parkje met vele hoge bomen en op 50 meter een kantoorvilla. De molenbiotoop mag niet verder verslechteren. Onze suggestie om de biotoop te verbeteren door de hoge bomen in het parkje op het zuidwesten te vervangen door laag blijvende bomen is door de gemeente afgewezen.

In opdracht van Wilma Bouw heeft Blonk Advies een windhinderstudie verricht waarbij is gekeken naar de potentiële windhinder door de nieuwbouw. Dit soort onderzoek wordt al langer verricht bij bouwprojecten. De teneur is in het algemeen dat de negatieve invloed van het betreffende project op de windvang heel erg meevalt. De omwonenden hebben EAG Monuments, een in molentechniek gespecialiseerd adviesbureau, opdracht gegeven voor een toetsing van het windhinderonderzoek van Blonk. In hun notitie geeft EAG Monuments aan dat een reductie door het nieuwbouwplan in absolute termen beperkt zal zijn maar wijst, net als Stichting Het Utrechts Landschap, op de stapelwerking, de optelsom van verslechteringen in het verleden. Deze volgende aantasting is om die reden onacceptabel. De aantastingen in het verleden mogen niet als vanzelf een precedent geven om de capaciteit van de molen nu nogmaals geweld aan te doen. Aanvullend durven wij te stellen dat elk plan dat via deze methode wordt doorgerekend per saldo zal opleveren dat de verslechtering van de biotoop gering zal zijn en zeker gering zal zijn afgezet tegen de woningbouwopgove die er op het moment ligt zoals te lezen valt in de Toelichting van onderhavig ontwerp Bestemmingsplan.

Onze Stichting is er bovendien van overtuigd dat de praktijk van windhinder voor de capaciteit van de molen een hele andere is dan die van een theoretisch laboratorium onderzoek zoals uitgevoerd door Blonk. Het is de ervaring van onze stichting en praktiserende molenaars die ons er van overtuigt dat objecten en bomen e.d. in de (wijde) omgeving van een molen van grote invloed zijn op de capaciteit van het draaien en malen van de molen. Een discussie vergelijkbaar met de beloften van autofabrikanten wat energieverbruik van auto's aangaat. De auto's worden onder optimale omstandigheden getest maar de dagelijkse praktijk is vele malen weerbarstiger: regen, sneeuw, slechte wegen, kou, hitte, filerijden, rijden in de stad etc. Wij adviseren met klem om niet hoger te bouwen dan 4 lagen en op die wijze de molen, onderdeel van het schaarse erfgoed van de gemeente Veenendaal, een duurzame toekomst te geven. Verdere aantasting van de molenbiotoop vinden wij niet aanvaardbaar. Het idee dat de verdere aantasting slechts beperkte effecten heeft bestrijden wij vanuit onze dagelijkse praktijk. Het al maar verder aantasten van de molenbiotoop met als vergoelijking dat iedere volgende ingreep maar klein is

vinden wij zeer afkeurenswaardig. Een gebouw met maximaal vier lagen garandeert dat dit erfgoed levend kan blijven.

ltIl Il%U %Ill1lllU 111 07250491721 25-o1-2a 'JBL-NIE

~

Utrechts ~

Landschap

9

39Q0 t 100

Postbus izi, 3730 AC De Bilt

Gemeenteraad gemeente Veenendaal Postbus 1100 3900 BC Veenendaal

www.utrechtslandschap.nl

Retouradres SBPost

Antrrootdnr. 250O

E9óQ ZX E-erbe3k

vìSBPOS. Port Betaatci