LIS2024.202f Bijlage 6 Antwoordbrief handhavingverzoek Bosje Kerkewijk 26 augustus 2024
Tekst van het document
nr. LIS2024.202 cat. B
Team Ruimtelijke Ordening en Bouwen t.a.v. Raadhuisplein 1 3901 GA Veenendaal
Datum: 26 Augustus 2024 Betre : zaaknummer CLZ-00012318 en uw brief van 1 augustus 2024
Geachte mevrouw Bijgaand ontvangt u mijn zienswijze op uw voorgenomen besluit in deze zaak. In uw brief van 1 augustus jl. beantwoordt u uitsluitend de handhaving vraag over “Bosje Kerkewijk”. De overige vragen worden niet beantwoord. Ik neem aan dat u de overige vragen, zoals de rechtsgeldigheid van de transac e in 1994 en de overige vragen, voor 1 september 2024, zoals aangegeven in de Raadscommissie, zult beantwoorden. Het verzoek tot handhaving op perceel VNDOO-F-2986 (“Bosje Kerkewijk”) Mijn verzoek tot handhaving blij van kracht. In uw antwoord gaat u aan de verplich ngen voorbij die reeds vanuit het verleden bestaan voor wat betre handhaving, toezicht en beheer en de bestaande we elijke verplich ngen in het kader van bescherming en toezicht op perceel VNDOO-F-2986 (aangeduid als “Bosje Kerkewijk”) . Uw argumenta e is incorrect. Beschermd perceel onder de Wet Natuurbescherming U erkent in uw brief van 1 augustus 2024 dat het perceel “Bosje Kerkewijk”, tot aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024, inderdaad beschermd was onder ar kel 1:1 eerste lid onder c van de Wet Natuurbescherming. De provincie Utrecht hee dit mede vastgesteld en bekrach gd.
Hiermee beves gt u tevens mijn concludering dat het Bosje Kerkewijk sinds de invoering van de Boswet in 1961 en de daaropvolgende Wet Natuurbescherming van 1 januari 2017 al die jaren een beschermde status als bos/houtopstand had. De gemeente Veenendaal had deze bescherming over moeten nemen in het Bestemmingsplan, Omgevingsplan en tevens ten uitvoering moeten brengen in het toezicht. Het team Openbaar beheer en Projecten was met deze bescherming status ook voor de invoering van de Omgevingswet bekend, maar hee deze onjuist gehandhaafd. Dit blijkt uit het antwoord wat dit team hee gegeven op een verzoek van mij over de toestemming voor het snoeien van gevaarlijke takken van het Bosje in September 2023. Uw team mailt namelijk dat: “Het bosje in zijn geheel is wel een belangrijke ecologisch en waardevol element in uw woonomgeving. In zijn geheel moet het bosje intact blijven. Individueel risicovolle bomen (gevaar voor de omgeving) kunnen wel worden verwijderd.”
De geldende bepaling en bescherming van de Wet Natuurbescherming zijn de minimale beschermingen die overgenomen dienen te worden in het Omgevingsplan en beide we en, Wet
Natuurbescherming en Omgevingswet, overlappen elkaar. Het Omgevingsplan, als onderdeel van de Omgevingswet, gee extra ruimte voor maatwerk maar de overgang per 1 januari 2024 van de Wet Natuurbescherming naar de Omgevingswet maakt de voorgaande bescherming niet nie g. Er is zelfs sprake van een we elijke overgangsperiode. Gezien het feit dat de werkzaamheden in het “Bosje Kerkewijk” zijn aangevangen voor 1 januari 2024 en de periode van overgangsrecht, kan zeker gesteld worden dat voor de ac viteiten die in december 2023 en januari 2024 hebben plaatsgevonden, de regels van de Wet Natuurbescherming van kracht zijn en het vellen van de bomen minimaal onder het regiem van de Wet Natuurbescherming beoordeeld moeten worden. Binnen de Wet Natuurbescherming was er een Omgevingsvergunning nodig en een vergunning binnen de kaders van de Wet Natuurbescherming, voor het vellen van bomen. Voor de werkzaamheden in december 2023 en januari 2024 zijn geen vergunningen aangevraagd. Onjuiste beantwoording Raadscommissie 16 januari 2024 punt 7a (vragen CDA, SP en GroenLinks) De vragen die het CDA gesteld hee , samen met SP en GroenLinks, zijn met de informa e die u in uw brief van 1 augustus 2024 hee verstrekt, jdens de Raadsvergadering van 16 januari 2024 onjuist beantwoord.
Er is in de Raadscommissie vergadering van 16 januari 2024, geen melding gemaakt van de status die het “Bosje Kerkewijk” onder de Wet Natuurbescherming had die tot 31 december 2023 van kracht was, noch de we elijke overgang regeling naar de Omgevingswet en alle overige we elijke verplich ngen en regelgevingen die van kracht waren en nu nog zijn op het “Bosje Kerkewijk”. Tevens hee de wethouder jdens de Raadscommissie vergadering van december 2023 bij de mondelinge toelich ng onjuiste informa e gegeven. De wethouder gaf aan dat het “Bosje Kerkewijk” niet onder de bescherming van de Boswet zou vallen, terwijl dit feitelijke wel de situa e was. De Wet Natuurbescherming was de opvolgingswet van de Boswet. Te nemen ac es en maatregelen door B&W gemeente Veenendaal en gemeenteraad Veenendaal De gemeente Veenendaal zal een aantal ac es moeten ondernemen om zowel aan de bestaande, voorgaande en overgangsregeling van alle wet- en regelgeving te voldoen als ook de verplich ngen die voortkomen uit genomen besluiten, overeengekomen convenanten als aangenomen strategische doelstellingen zoals die vastgelegd zijn in de verschillende plannen. Kortweg zijn dat: 1. Herplantplicht opleggen aan eigenaar van “Bosje Kerkewijk” vanwege onrechtma g vellen van bomen in een gebied wat beschermd was onder de Wet Natuurbescherming.
Deze bescherming was in januari 2024 nog effec ef omdat de ac viteiten in december 2023 zijn gestart en er sprake is van overgangsrecht van de Wet Natuurbescherming naar de Omgevingswet. Voor de uitgevoerde werkzaamheden zijn niet de verplichte vergunningen aangevraagd. U dient de eigenaar van het perceel te verplichten tot herplant en tevens kunt u een boete opleggen. 2. Het afwijzen van het ontwikkelini a ef van de eigenaar van het “Bosje Kerkewijk”. Er is door de eigenaar van het “Bosje Kerkewijk” een ontwikkelini a ef gestart begin 2023. Op dat moment was de Wet Natuurbescherming nog van kracht. Er zijn twee Omgevingstafels geweest (hiervan heb ik via een WOO verzoek documenten ontvangen) waarin NIET de beschermde status van de Wet Natuurbescherming aan de orde is geweest. Indien dat wel het geval zou zijn geweest had op basis daarvan, ook binnen de overgangsfase naar de Omgevingswet, een harde NEE gegeven moeten worden op het ontwikkelini a ef.
3. Het opnemen van het “Bosje Kerkewijk” in de “Waardevolle bomenlijst”, specifiek als houtopstand groter dan 10.000 m2, welke verplich ng voorkomt uit de status die het Bosje voor 1 januari 2024 had binnen de Wet Natuurbescherming en de door de gemeente Veenendaal laatstelijk opgestelde “Waardevolle bomenlijst” van 18 oktober 2018. Ten jde van het opmaken van de “Waardevolle bomenlijst” had het “Bosje Kerkewijk” de beschermde status onder de Wet Natuurbescherming en had de gehele houtopstand vanuit die we elijke bescherming opgenomen moeten zijn in de “Waardevolle bomenlijst” van 2018. Het opnemen in deze lijst hee geen beperking vanwege het par culier eigenaarschap. Er staan meerdere individuele bomen op de lijst die op grond van derden staat. 4. Het “Bosje Kerkewijk” binnen het Omgevingsplan, als onderdeel van de Omgevingswet, extra bescherming geven vanwege de historische waarde. De omgevingswet biedt daar specifieke maatwerk instrumenten voor. Het Bosje Kerkewijk is het laatst overgebleven historische bos in Veenendaal en in het kader van de oorspronkelijker eigenaar, Cornelis Beets waar de gehele wijk Petenbos naar is vernoemd, is van bijzonder historische en culturele waarde voor Veenendaal. De historie van het “Bosje Kerkewijk” gaat terug tot 1690 (eerste notariële overdrachtsakte van Petenbos).
Bos en houtopstanden die op de eerste kaarten in Nederland in 1850, als zodanig staan aangegeven, worden als waardevolle historische bossen en houtopstanden gekwalificeerd. In ar kel 5.115 1c van de Omgevingswet wordt expliciet de bescherming van beeldbepalende en cultuurhistorische bomen en houtopstanden aangegeven. 5. Het “Bosje Kerkewijk” binnen het Omgevingsplan, als onderdeel van de Omgevingswet, extra bescherming geven vanwege de flora en fauna waarde. De omgevingswet biedt daar specifieke maatwerk instrumenten voor. Het “Bosje Kerkewijk” als grootschalige houtopstand groter dan 10.000 m2 biedt op dit moment leefruimte aan een voor Veenendaal unieke samenstelling van flora en fauna welke beschermd zijn onder de Wet Natuurbescherming, zoals uilen, vleermuizen, egels, eekhoorn, boomklevers en nog vele andere diersoorten die in het “Bosje Kerkewijk” gezamenlijk voorkomen. Als onderdeel van de Wet Natuurbescherming zijn de “Gedragscode Soortenbescherming bosbeheer 2022” en de “Gedragscode Bescherming Houtopstanden” bepalend voor beheer, onderhoud en toezicht op alle onder de Wet Natuurbescherming vallende percelen in Nederland, dus ook “Bosje Kerkewijk”. De flora en fauna waarde kan expliciet opgenomen worden in het huidige Omgevingsplan.
Ar kel 5.120 1b dient van toepassing te zijn op het “Bosje Kerkewijk” omdat deze houtopstand vanuit de bescherming van de Wet Natuurbescherming opgenomen had moeten zijn in de “Waardevolle bomenlijst” van de gemeente Veenendaal. 6. Het “Bosje Kerkewijk” binnen het Omgevingsplan, als onderdeel van de Omgevingswet, extra bescherming geven vanwege de landschappelijke waarde. De omgevingswet biedt daar specifieke maatwerk instrumenten voor. Het “Bosje Kerkewijk” gee als grootschalige houtopstand een unieke landschappelijk waarde als overgang tussen Utrechtse Heuvelrug naar Pra enburg en van daaruit de aanslui ng aan de bebouwing en zichtlijnen langs een belangrijke stedenbouwkundige structuur van de Kerkewijk. Het “Bosje Kerkewijk” hee als ensemble en aaneengesloten boomkruinoppervlak tevens een unieke waarde voor Veenendaal. De Kerkewijk met haar individuele bomen en de aanslui ng daarvan op het “Bosje Kerkewijk” vormen samen een uniek stedenbouwkundig ensemble om de overgang van de groen Utrechtse Heuvelrug naar het stedelijk deel van Veenendaal te vormen. Bij het ondergrondsleggen van de hoogspanningskabel wordt zeer veel inspanning en geld besteed om het maximale aantal bomen te sparen. Duidelijk is daarmee dat bomen en boombehoud tot één van de speerpunt ac viteiten van gemeente behoort. De Groenbeleid brief van de Rekenkamer van 3 februari 2022 onderstreept dit nog eens.
Tevens wordt het belang van
boomkroon oppervlakte versterkt op de website Veenendaal Duurzaam h ps://www.duurzaamveenendaal.nl/in-je-buurt/gemeente-en-regio/programmaklimaatbestendigheid/bomen waar wordt aangegeven dat het boomkroon oppervlakte in het stedelijk gebied van de gemeente moet s jgen van 13% naar 17% in 2025. Ik ga er vanuit dat u namens B&W van de gemeente Veenendaal de gemeenteraad van Veenendaal volledig zult informeren, de in deze brief gestelde maatregelen zult nemen en voorstellen zult indienen aan de raad om correc eve maatregelen, passend bij de we elijke verplich ngen en regelgevingen, strategische documenten en verplich ngen uit convenanten en overige documenten en afspraken die er namens de gemeente Veenendaal met derden zijn gemaakt, na te komen. In de bijlage “Mo vering en onderbouwing” zijn de beschreven punten uitgebreid toegelicht. Met vriendelijke groeten,
Bijlage: Mo vering en onderbouwing 1. Herplantplicht voor private eigenaar vanwege het onrechtma g vellen van bomen. U gee aan dat er op 15 december 2023, 4 en 8 januari 2024 een omgevingsinspecteur Ruimtelijke Ordening en Bouwen ter plaatse is geweest en hij geen overtredingen hee geconstateerd. Die constatering is blijkbaar gestoeld op de onderbouwing dat er enkel snoeiwerkzaamheden zijn uitgevoerd van takken van ca. 3 cm dik. Deze constatering is volstrekt onjuist. Er zijn aan vrijwel alle bomen die grenzen aan de percelen van de Veenmos/Rimpelmos (oostelijke grens van het perceel) takken gesnoeid van wel 10-30cm doorsnede. Daarnaast zijn er meerdere gezonde bomen langs deze perceelgrens geveld. Een andere bewoner van de Veenmos hee u in december 2023 een handhavingsverzoek ingediend. De beantwoording van dit handhavingsverzoek is naar nu blijkt onjuist geweest. Ik kan u vanuit mijn perceel, openbare weg en zeker vanaf het eigenlijke perceel nu nog exact aanwijzen waar deze grote, gezonde en absoluut geen gevaar vormende takken van een heleboel bomen zijn gesnoeid en ook de “stompen” van de gezonde onrechtma g gevelde bomen aanwijzen.
Er is dus geen sprake geweest van regulier onderhoud of snoeiwerkzaamheden van “gevaar vormende takken”, maar sprake van een structureel en bewust verkleinen van het boomkroon oppervlakte van dit perceel en het onrechtma g vellen van gezonde bomen. Voor het vellen van bomen, die beschermd zijn onder de Wet Natuurbescherming, was een vergunningsplicht (de ac viteiten zijn gestart voor 1 januari 2024 en vallen daarmee onder het regime van de Wet Natuurbescherming) alsook een Omgevingsvergunning vereist. Voor het vellen van bomen in een houtsopstand is onder de Omgevingswet een minimale meldplicht van vier weken voor aanvang van de werkzaamheden. Daarnaast is er nog sprake van overgangsrecht van de Wet Natuurbescherming naar de Omgevingswet en daarmee is de verplich ng van een vergunning ook nog vereist voor bomen die geveld zijn in januari 2024. Op basis van deze geldende wet en regelgeving zult u rich ng de eigenaar minimaal moeten handhaven en een herplantverplich ng moeten opleggen en mogelijk beboeten. De we elijk verplichte vergunningaanvragen hebben niet plaatsgevonden. 2.
Het afwijzen van het ontwikkel ini a ef van de eigenaar van het “Bosje Kerkewijk” De eigenaar van het “Bosje Kerkewijk”, de familie Van Ekeris middels de formele aanvrager “Projectontwikkelingsmaatschappij BEJE B.V.” , is samen met Quadraat Projectmanagement een ontwikkelini a ef gestart op de loca e van dit Bosje. Uitgaande van de verkregen documenten uit mijn WOO verzoek, is er op 1 juni en op 29 juni jl. een Omgevingstafel geweest over dit ontwikkelini a ef. In geen van deze vergaderingen is aangegeven dat het “Bosje Kerkewijk” onder de Wet Natuurbescherming valt. De we en en regels ten aanzien van deze status zijn ook niet benoemd. De conclusie kan niet anders zijn dan dat de gemeente een zwaarwegende procedurele fout hee gemaakt bij de uitvoering van de Omgevingstafel. Het ontwikkelini a ef zoals ingediend is volstrekt onmogelijk in een gebied wat valt onder de we elijke bescherming en status van de Wet Natuurbescherming. Het ontwikkelini a ef had daarnaast afgewezen moeten worden omdat het Bosje Kerkewijk aan de volgende voorwaarden voldoet: Ouder is dan 80 jaar (de oudste documenten dateren van 1690, een notariële akte van Cornelis Beet) Beeldbepalend Cultuur historische waarde hee (de wijk is zelfs vernoemd naar dit Bos)
Natuurwaarde hee gezien de biodiversiteit van beschermde diersoorten onder de Wet Natuurbescherming (vleermuizen, uilen, egels, eekhoorns, boomklevers en nog een grote groep van andere vogels en insecten) Zeldzaamheid, enig overgebleven Bos in Veenendaal met een specifiek beschermde status, vanuit een lange historie (gaat terug tot 1690) Met al deze punten in acht genomen en daarbij behorende we elijke bepalingen en regels had het ontwikkelini a ef direct beëindigd moeten worden. Daarmee had dit ini a ef als NEE moeten worden beoordeeld ook in de overgangsfase naar de invoering van de Omgevingswet. Gezien de gelopen procedure en de daarin voortkomende omissies dient dit ontwikkelini a ef vanuit de gemeente Veenendaal beëindigd te worden middels een NEE op deze aanvraag. Het betre aanvraag 7727021 met benaming “Appartementen Kerkewijk” (staat zo le erlijk op de aanvraag). 3. Het opnemen van het “Bosje Kerkewijk” in de Waardevolle bomenlijst (laatste versie 18 oktober 2018) Het “Bosje Kerkewijk” had in zijn geheel als houtopstand vallend onder de Wet Natuurbescherming opgenomen moeten zijn in de Waardevolle Bomenlijst. Het begrip Waardevolle bomenlijst hee niet uitsluitend betrekking op een individuele boom maar hee tevens betrekking op ensembles en houtopstanden die als zelfstandige eenheid van bomen, boomvormers, hakhout, struiken of griend van tenminste 10 are zijn.
Tot aan invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024 had het “Bosje Kerkewijk” als houtopstand de publiekrechtelijke bestemming “BOS”. Tot aan de invoering van de Omgevingswet was volgens de geldende APV Veenendaal het “Bosje Kerkewijk” te bestempelen als een houtopstand met bijzonder karakter krachtens ar kel 4.11 wat als zodanig door de gemeenteraad is besloten. Gezien de publiekrechtelijke bestemming en het gemeentelijk kader aan verordeningen waarin beschrijvingen van gemeentewege hee plaatsgevonden, kan niet anders worden vastgesteld dan dat de gemeente Veenendaal ter bescherming van haar houtopstanden binnen de gemeente, aanslui ng hee gezocht bij het begrip houtopstand uit de Boswet. De Wet Natuurbescherming is vanaf 1 januari 2107 tot aan 1 januari 2024, de opvolgende wet van de vanaf 1961 geldende Boswet. Als opvolger van de gemeentelijke verordeningen vanaf 1 januari 2024 hee de Raad ten gevolge van de invoering van de Omgevingswet daarop vastgesteld het “Omgevingsplan deel I van de gemeente Veenendaal”.
In de uitwerking van dat Omgevingsplan werd in het Besluit Ac viteiten Leefomgeving in “afdeling 5.7 Ac viteiten met betrekking tot flora en fauna” een aantal bepalingen opgenomen om tot een regulering van die flora en fauna te komen: “2 Voor bomen als bedoeld in ar kel 11.111 tweede lid, van het Besluit Ac viteiten Leefomgeving zijn de regels in deze paragraaf ook gesteld met het oog op: a. de natuurbescherming en b. het beschermen van landschappelijke waarden”. Het antwoord van uw “team Openbaar beheer en Projecten” van 29 september 2023, over de vraag of er takken mochten worden gesnoeid in het “Bosje Kerkewijk” refereert exact aan deze defini es. In “paragraaf 5.7.3 Kappen van bomen en vellen van houtopstanden” werd onder meer vastgesteld: “Het is verboden zonder omgevingsvergunning een boom te kappen of een houtopstand te vellen in de volgende gebieden: a. coulissenlandschap; b. karakteris eke verkavelingspatroon; c. landschapswaarden; d. bos; e. natuur; en f. waarde-ecologie.”
Deze bepalingen die het karakter hebben van een gemeentelijke verordening, kunnen niet anders worden geduid dan een logisch vervolg van de tot datum invoering Omgevingswet door de Raad vastgestelde bepalingen omtrent “houtopstanden”. Het begrip “houtopstand” is in de bijlage bij ar kel 1.1 binnen de Omgevingswet als volgt gedefinieerd “zelfstandige eenheid van bomen, boomvormers, struiken, hakhout of griend”. Het “Bosje Kerkewijk” valt volledig binnen deze defini e. En daarmee binnen de bescherming van de Omgevingswet voortvloeiend uit de reeds bestaande bescherming in de Wet Natuurbescherming wat u beves gt en door de provincie Utrecht is bekrach gd. Specifiek in de BAL paragraaf 11.3.2. staan de regels die van kracht zijn op houtopstanden binnen de “bebouwingscontour houtkap”. In deze paragraaf staan uitvoerige bepalingen en verplich ngen omtrent beheer, onderhoud, bescherming en her-plant plicht voor houtopstanden waaronder het “Bosje Kerkewijk” valt. In ar kel 11.3.2 Houtopstanden, hout, houtproducten ar kel 11.126 wordt expliciet aangegeven dat voor het vellen van houtopstanden of delen daarvan (welke daad in januari 2024 in het Bosje Kerkewijk hee plaatsgevonden) dit ten minste vier weken tot uiterlijk een jaar van te voren dient te worden vermeld.
Uit uw reac e en het verslag van de inspecteur Ruimtelijke Ordening en Projecten blijkt dat deze melding niet hee plaatsgevonden. Binnen de gemeente Veenendaal is sinds 3 November 2023 de “Standaardprocedure toezicht rond bomen” van kracht. De bescherming van bomen is in Veenendaal geregeld in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), ar kel 4:10 en 4:11. In de Raadsinforma ebrief van 23 maart 2023 wordt uitvoerig uitleg gegeven hoe de gemeente Veenendaal haar “Bomenbeleid” zal hanteren. Expliciet bij de paragraaf kan ekeningen worden zaken aangegeven hoe de gemeente zal handelen bij project ontwikkelini a even. In 2023 is de huidige eigenaar van het Bosje Kerkewijk gestart met een project ontwikkelini a ef. De gemeente Veenendaal had direct bij de eerste Omgevingstafel moeten melden dat het Bosje Kerkewijk beschermd was onder de Wet Natuurbescherming die in 2023 nog van kracht was. Dat is niet gebeurd. Tevens had de gemeente Veenendaal de projectontwikkelaar moeten wijzen op het document “Standaard procedure bomen” zoals dat binnen de gemeente Veenendaal van kracht was. In 2022 hee de Rekenkamercommissie Veenendaal (3 februari 2022) een brief opgesteld waarin het groen en bomenbeleid van de gemeente Veenendaal als gedateerd wordt getypeerd en uitdrukkelijk wordt gewezen op vernieuwing van dit beleid. Het op te stellen Omgevingsplan zou daarvoor het instrument zijn.
Er wordt ook gewezen op het groenbeleid van de gemeente Veenendaal en de ambi e rich ng 2030. Ik kan niet anders concluderen dan dat het huidig opgestelde Omgevingsplan onvolledig is. Het “Bosje Kerkewijk” had als geheel opgenomen moeten worden als beschermde houtopstand, ook al is het par culier bezit. Het Bosje viel als enige groenstructuur in Veenendaal onder de Wet Natuurbescherming ten jde van het opstellen van het Omgevingsplan. Binnen de gemeente was dit op afdelingen bekend. Dat blijkt uit uw brief en het antwoord van het Team Openbaar Beheer en Projecten van vrijdag 29 september 2023. Mede daarom verzoek ik u per direct het Bosje Kerkewijk als beschermde houtopstand toe te voegen aan de beschermde bomenlijst in de gemeente Veenendaal met de extra bescherming van historische, culturele en natuurwaarde waarmee de zeldzaamheid van dit Bosje in de gemeente Veenendaal wordt bekrach gd en voor ons nageslacht wordt bewaard. Dit past volledig in de groen ambi es van de gemeente Veenendaal.
4. Het “Bosje Kerkewijk” binnen het Omgevingsplan, als onderdeel van de Omgevingswet, extra bescherming geven vanwege de historische waarde. In februari 2020 verscheen de kamerbrief van minister Schouten (LNV) over de ambi es en doelen voor een bossenstrategie. Dit moet leiden tot een complete bosstrategie met uitvoeringsprogramma en doelen. Deze strategie is een uitwerking van het Klimaatakkoord uit 2019. Daarin staat onder meer, dat nieuw bos bijdraagt aan de opname van CO2 en een antwoord biedt op het voorkomen van hi estress. Tegelijk kan bos water langer vasthouden en is het een leverancier van biomassa. In deze strategie is specifiek aandacht voor historische bossen, naast het herstel en nieuwe aanleg. Het “Bosje Kerkewijk” is het laatste overblijfsel van de bossen en houtopstanden die zich bevonden aan de noord-oost kant van de Pra enburgse bossen. De wijk Petenbos is vernoemd naar het bos wat zich hier bevond, zeker rond 1690 toen ene Cornelis Beet eigenaar van dit bos was. De houtopstanden en bossen waren bekend onder de naam “Beeten bosch” wat later is verbasterd naar “Petenbos” vanwaar de naam van de wijk Petenbos is ontstaan. Het “Bosje Kerkewijk” is het laatst overgebleven bos/houtopstand in Veenendaal. Ook op de historische kaart van 1850 staat dit bos/houtopstand aangeduid.
Bossen en houtopstanden die op de eerste geografische kaarten van Nederland stonden getekend worden aangeduid als historische houtopstanden. Daarnaast zijn bossen en houtopstanden van meer dan 80 jaar oud, waar dit bos/houtopstand aan voldoet en welke in goede condi e zijn en de komende 10 jaar zullen blijven bestaan, ook al decennia lang aangeduid als een historische houtopstand. Een historisch houtopstand diende daarnaast nog aan 1 criterium te voldoen van de volgende vijf: Beeldbepalend = daar voldoet dit bos/houtopstand aan en dit was ook opgenomen in het oorspronkelijke stedenbouwkundige plan van de wijk Petenbos Cultuur historische waarde = ook hier voldoet dit bos/houtopstand aan gezien de lange geschiedenis van dit bos/houtopstand en vooral ook vanwege de naamgeving van de wijk Petenbos welke gekoppeld is aan dit bos. Natuurwaarde = ook hieraan voldoet dit bos/houtopstand vanwege de aanwezigheid van vleermuizen, egels, uilen en andere kwetsbare diersoorten. Zeldzaamheid = dit bos/houtopstand is het enige overgebleven bos/houtopstand in de gemeente Veenendaal. Het “Bosje Kerkewijk” voldoet dus ruimschoots aan alle voorwaarden die reeds decennia lang in Nederland gelden voor alle bossen/houtopstanden zowel binnen als buiten de gemeentelijke grenzen. 5.
Het “Bosje Kerkewijk” binnen het Omgevingsplan, als onderdeel van de Omgevingswet, extra bescherming geven vanwege de flora en fauna waarde Het “Bosje Kerkewijk” is sinds 1961 een specifiek beschermd gebied. Eerst onder de Boswet en vanaf 2017 onder de Wet Natuurbescherming. Deze we en beschermen zowel individuele bomen alsook houtopstanden in zijn geheel. In dat kader is de lee ijd van een individuele boom niet doorslaggevend maar is ook het totale boomkroonoppervlak mede bepalend voor de bescherming. Onder de Wet Natuurbescherming worden naast bomen ook diersoorten beschermd die zich in het betreffende gebied ophouden. Het “Bosje Kerkewijk” huisvest onder andere uilen,
vleermuizen, eekhoorns, egels, spechten, boomklevers en andere diersoorten die onder ar kel 3 en ar kel 4 van de Wet Natuurbescherming gaven de specifieke richtlijnen aan voor de bescherming van flora en fauna en regels voor onderhoud en beheer van houtopstanden. De VBNE hee gedragscodes opgesteld die zowel voor de flora als voor de fauna in bossen en houtopstanden als gedragscode onderdeel zijn geworden van wetgeving. De “Gedragscode soorten bescherming” en de “Bescherming houtopstanden” zijn daarmee onderdeel geworden van de Wet Natuurbescherming. Bij de overgang van de Wet Natuurbescherming naar de Omgevingswet en het Omgevingsplan is er sprake van overgangsrecht. Dit overgangsrecht is nu nog van kracht. Daardoor dient de gemeente Veenendaal het Omgevingsplan te corrigeren en aan te passen door specifiek het “Bosje Kerkewijk” op te nemen als bijzonder gebied. Binnen de Omgevingswet, specifiek afdeling BAL 11.1, BAL 11.2 en BAL 11.3. In ar kel 11.126 wordt de meldplicht beschreven en in ar kel 11.129 de herplantplicht. In ar kel 11.116 BAL wordt een specifieke zorgplicht benoemd. Deze zorgplicht is zowel bestuursrechtelijk als strafrechtelijk handhaa aar. Het college van B&W en de gemeenteraad dienen de bescherming van het “Bosje Kerkewijk” zoals die gold onder de Wet Natuurbescherming, door te ze en in de Omgevingswet en specifieker het Omgevingsplan.
De bescherming is mogelijk door het “Bosje Kerkewijk” op te nemen als beschermd stads- of dorpsgezicht en tevens kan er een kapvergunningplicht worden opgesteld, specifiek voor deze loca e. 6. Bescherming vanuit we elijke regels zoals die in het verleden van kracht waren en waarvan de bescherming voortgezet dient te worden Tot aan 1960 maakte het “Bosje Kerkewijk” eeuwenlang deel uit van de gemeente Rhenen. Door de grondruil en verdeling van 1960 is het “Bosje Kerkewijk” onderdeel gaan uitmaken van de gemeente Veenendaal maar lag het ver buiten de bebouwde kom grenzen van de gemeente. De bebouwde kom grens was in 1961 gelegen aan de Middellaan/Bergweg. Bij invoering van de Boswet in 1961 voldeed het “Bosje Kerkewijk” aan alle voorwaarden voor bescherming van de Boswet. De gemeente Veenendaal hee sinds 1961 het “Bosje/Kerkewijk” moeten beschermen in het kader van deze wet. Dat hee de gemeente ook ten uitvoering gebracht. In de notariële transac e van dit perceel in 1994, waarin de gemeente Veenendaal het perceel verkoopt aan de heer B.J van Ekeris, staan expliciet verordeningen opgenomen vanuit de gemeentelijke verantwoordelijk voor uitvoering van de Boswet.
Bij de beschrijving van de over te dragen percelen, eerste blad van de akte, staat expliciet: “inclusief houtwal, gelegen aan het Veenmos en Rimpelmos in het plangebied Petenbos te Veenendaal” wat een verwijzing is naar perceel VNDOO-F-2986 omdat dit perceel middels deze akte van de gemeente Veenendaal overgedragen wordt aan B.J. van Ekeris. Op het zevende blad, in paragraaf 10 van de akte, staat het volgende vermeld: “Indien op het verkochte ingevolge het bestemmingsplan en/of bouwplan groen is geprojecteerd, is koper en/of zijn rechtverkrijgenden verplicht het op het overeenkoms ge gedeelte aanwezige groen casu quo bomenbestand in stand te houden en te onderhouden ten genoege van burgemeester en wethouders”. Ten jde van de overdracht van dit perceel was de bescherming van de Boswet op dit perceel van kracht. Vandaar dat deze clausule in de overeenkomst is opgenomen met een tekst die direct verwijst naar beheer en handhavingsmogelijkheden die de gemeente had onder de
Boswet. In het bestemmingsplan van Petenbos staat tot op heden het perceel aangeduid als groen met waarde. In september 2023 heb ik via een formeel verzoek gevraagd of er takken van bomen van het “Bosje Kerkewijk” mochten worden verwijderd indien deze een gevaar zouden vormen. In antwoord op dit verzoek, bij de gemeente Veenendaal bekend onder ZAAK 2128441 wordt door het Team Openbaar beheer en Projecten, het volgende geantwoord: Geachte heer Kroesbergen, Bedankt voor uw melding en duidelijke uitleg. Het verwijderen van de risicovolle bomen kan zonder kapvergunning. De bomen staan niet op de beschermde waardevolle bomenlijst Gemeente Veenendaal. Het bosje in zijn geheel is wel een belangrijke ecologisch en waardevol element in uw woonomgeving. In zijn geheel moet het bosje intact blijven. Individueel risicovolle bomen (gevaar voor de omgeving) kunnen wel worden verwijderd. Team Openbaar Beheer en Projecten Gemeente Veenendaal Postbus 1100, 3900 BC Veenendaal Bezoekadres Raadhuisplein 1, Veenendaal Algemeen nummer 0318 538 538 In januari 2024 zijn bomen verwijderd die gezond waren en absoluut geen risico vormden. Uw inspecteur hee dit niet gezien en daar is ook geen melding van gemaakt. Er is veel meer gesnoeid en gekapt, dan risicovolle bomen en takken. Door de storm in oktober/november jl. waren een paar bomen omgewaaid of deels ontworteld. Die zijn verwijderd.
Maar daarnaast zijn er nog zeker 4-8 ook oudere bomen verwijderd die geen enkel risico vormden. Het verwijderen van die bomen hee plaats gevonden na het bezoek van uw inspecteur. Tevens wordt in het antwoord aangegeven dat het Bosje in zijn geheel wel een belangrijke ecologische waarde hee EN een waardevol element in de woonomgeving is. Ambtelijk wordt dus wel degelijk een specifieke waarde en status van dit Bosje benoemd. Dit antwoord is een formeel antwoord van de gemeente Veenendaal op een vraag van een burger en hee dus een we elijke status. Een dergelijk antwoord wordt niet zomaar gegeven en zal dus voortkomen uit beleid van de gemeente Veenendaal. Daarmee beves gt de gemeente dat er wel degelijk bescherming van dit Bosje plaatsvindt ook ten jde van de aanvraag in 2023 en er sprake van beleid is gelijk aan de Boswet en Wet Natuurbescherming. Het antwoord verwijst tevens naar de beschrijving zoals die al jd hee plaatsgevonden voor bossen/houtopstanden in het kader van de Boswet en de Wet Natuurbescherming, waarbij het bos in zijn geheel, wat ook wel aangeduid wordt als boomkroon oppervlakte en samenhang, de exacte verwoording zoals die in het antwoord van de gemeente wordt gebruikt.
Gezien de geschiedenis van het Bosje Kerkewijk, de we elijke bepalingen uit het verleden en heden, het handelen van de gemeente in formele stukken zoals aktes en het antwoorden op vragen van burgers kan niet anders geconcludeerd worden dan dat de gemeente een beleid voert ten aanzien van het Bosje Kerkewijk wat gelijk is aan de inhoud van de Boswet en Wet Natuurbescherming en de gemeente gedraagt zich als verantwoordelijke en we elijke par j in het kader van toezicht en beheer. Daarmee beves gt de gemeente dat zij uitvoerend gezag is.