LIS2024.171 Brief raadscommissie 28 oktober 2024 verzoek Omgevingsplan Bosje Kerkewijk

nr. LIS2024.171 cat. A

Raadscommissieleden gemeente Veenendaal Raadhuisplein 1 3901 GA Veenendaal Veenendaal, 28 oktober 2024 Onderwerp: “Bosje Kerkewijk”, Wet Natuurbescherming, Omgevingswet, Omgevingsplan Geachte Raadscommissieleden van de gemeente Veenendaal, Het “Bosje Kerkewijk” is inmiddels meer dan 1,5 jaar onderwerp van discussie op meerdere onderwerpen. Mijn laatste schrijven omtrent dit onderwerp dateert van 22 april 2024. Dit schrijven is behandeld in de raadscommissievergadering van 11 juni 2024. Het onderwerp “Bosje Kerkewijk” stond in deze vergadering op de agenda, door meerdere ingezonden brieven en vragen vanuit poli eke par jen. De wethouder hee in de vergadering aangegeven alle vragen voor eind augustus 2024 te zullen beantwoorden. Op 5 juni 2024 heb ik een handhaving verzoek voor het “Bosje Kerkewijk” verzonden aan de gemeente Veenendaal. OP 1 augustus 2024 hee het Team Ruimtelijke Ordening en Bouwen een voorgenomen besluit antwoord gegeven op mijn handhaving verzoek. Op 28 augustus jl. heb ik een zienswijze verzonden op het voorgenomen besluit. Tot op heden heb ik geen defini ef antwoord gekregen op het handhaving verzoek, noch op de vragen zoals die gesteld zijn in de brief van 22 april 2024 of de overige vragen zoals besproken in de raadscommissie vergadering van 11 juni 2024. Blijkbaar is een gedegen antwoord geven op alle vragen een las ge opgave.

Echter is er in de brief van 1 augustus jl. van het Team Ruimtelijke Ordening en Bouwen wel een zeer belangrijk punt naar voren gekomen waarop u als raadscommissie maar ook het college van B&W al zou dienen te handelen. Ik heb in brieven, persoonlijke gesprekken met wethouder en ambtenaren en jdens inspreek momenten bij de raadscommissie meerdere malen aangegeven dat het “Bosje Kerkewijk” een beschermde status had. Deze bescherming gaat terug naar 1961, de invoering van Boswet, 2017 overgang van de Boswet naar de Wet Natuurbescherming, tot aan 31-12-2023, overgang naar de Omgevingswet en het Omgevingsplan. Helaas hee de gemeente Veenendaal dit stelselma g ontkend. Vandaar dat ik een me ng heb laten uitvoeren door het bureau Visional Design, van de boomkroon oppervlakte als bewijslast voor de we elijke status. In een brief als toelich ng op een voorgenomen besluit van 1 augustus 2024, erkent de gemeente Veenendaal de we elijke status van het “Bosje Kerkewijk” zoals die reeds was aangegeven. In de brief van 1 augustus 2024 gee de gemeente Veenendaal aan dat ook de provincie Utrecht de we elijke bescherming status erkent en bekrach gt.

De tekst in de brief van Team Ruimtelijke Ordening en Bouwen, welke verzonden is namens burgemeester en wethouders van de gemeente Veenendaal, van 1 augustus 2024, luidt als volgt: “Vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet werd het groene perceel aan de Kerkewijk inderdaad aangemerkt als houtopstand krachtens ar kel 1.1 eerste lid onder c. van de Wet Natuurbescherming. Door de provincie Utrecht is namelijk vastgesteld dat het gebied meer dan 10 are (1000m2) aan bomen, boomvormers, struiken etc. bestaat.”

De gemeente Veenendaal hee de afgelopen jaren, voor de invoering van de Omgevingswet en het opstellen van het Omgevingsplan, het “Bosje Kerkewijk” niet volgens de we elijke maatstaven behandeld. Noch in de verzoeken tot bouwontwikkeling, onderhoud en beheer, noch bij het opstellen van het Omgevingsplan. Hierdoor ontbreekt er op dit moment de juiste we elijke bescherming en beheer status voor dit gebied in het Omgevingsplan. Omdat het gebied wel degelijk een we elijke status had, is er sprake van een procedurele fout bij het opstellen en vormgeven van het omgevingsplan van de gemeente Veenendaal. De Omgevingswet biedt voldoende ruimte om een dergelijke procedurele fout te herstellen en het “Bosje Kerkewijk” op te nemen als beschermd gebied in het Omgevingsplan van Veenendaal. De omgevingswet biedt lokaal bestuur meer en expliciete bescherming mogelijkheden die recht doen aan de lokale situa e, dan voorheen in de Wet Natuurbescherming mogelijk was. Juist die extra maatwerk mogelijkheden voor het lokale bestuur, zijn gecreëerd in de Omgevingswet en ook als zodanig bedoeld.

Te nemen ac es en maatregelen door B&W gemeente Veenendaal en gemeenteraad Veenendaal De gemeente Veenendaal zal een aantal ac es moeten ondernemen om zowel aan de bestaande, voorgaande en overgangsregeling van alle wet- en regelgeving te voldoen als ook de verplich ngen die voortkomen uit genomen besluiten, overeengekomen convenanten als aangenomen strategische doelstellingen zoals die vastgelegd zijn in de verschillende plannen. Kortweg zijn dat: 1. Herplantplicht opleggen aan eigenaar van “Bosje Kerkewijk” Vanwege onrechtma g vellen van bomen in een gebied wat beschermd was onder de Wet Natuurbescherming. Deze bescherming was in januari 2024 nog effec ef omdat de ac viteiten in december 2023 zijn gestart en er sprake is van overgangsrecht van de Wet Natuurbescherming naar de Omgevingswet. Voor de uitgevoerde werkzaamheden zijn niet de verplichte vergunningen aangevraagd. U dient de eigenaar van het perceel te verplichten tot herplant en tevens kunt u een boete opleggen. 2. Het afwijzen van het ontwikkelini a ef van de eigenaar van het “Bosje Kerkewijk” Er is door de eigenaar van het “Bosje Kerkewijk” een ontwikkelini a ef gestart begin 2023. Op dat moment was de Wet Natuurbescherming nog van kracht.

Er zijn twee Omgevingstafels geweest (hiervan heb ik via een WOO verzoek documenten ontvangen) waarin NIET de beschermde status van de Wet Natuurbescherming aan de orde is geweest. Indien dat wel het geval zou zijn geweest had op basis daarvan, ook binnen de overgangsfase naar de Omgevingswet, een harde NEE gegeven moeten worden op het ontwikkelini a ef. 3. Het opnemen van het “Bosje Kerkewijk” in de “Waardevolle bomenlijst”, specifiek als houtopstand groter dan 10.000 m2. Welke verplich ng voorkomt uit de status die het Bosje voor 1 januari 2024 had binnen de Wet Natuurbescherming en de door de gemeente Veenendaal laatstelijk opgestelde “Waardevolle bomenlijst” van 18 oktober 2018. Ten jde van het opmaken van de “Waardevolle bomenlijst” had het “Bosje Kerkewijk” de beschermde status onder de Wet Natuurbescherming en had de gehele houtopstand vanuit die we elijke bescherming opgenomen moeten zijn in de “Waardevolle bomenlijst” van 2018. Het opnemen in deze lijst hee geen beperking vanwege het par culier eigenaarschap. Er staan meerdere individuele bomen op de lijst die op grond van derden staat.

4. Het “Bosje Kerkewijk” binnen het Omgevingsplan, als onderdeel van de Omgevingswet, extra bescherming geven vanwege de historische waarde. De omgevingswet biedt daar specifieke maatwerk instrumenten voor. Het Bosje Kerkewijk is het laatst overgebleven historische bos in Veenendaal en in het kader van de oorspronkelijke eigenaar, Cornelis Beets waar de gehele wijk Petenbos naar is vernoemd, is van bijzonder historische en culturele waarde voor Veenendaal. De historie van het “Bosje Kerkewijk” gaat terug tot 1690 (eerste notariële overdrachtsakte van Petenbos). Bos en houtopstanden die op de eerste kaarten in Nederland in 1850, als zodanig staan aangegeven, worden als waardevolle historische bossen en houtopstanden gekwalificeerd. In ar kel 5.115 1c van de Omgevingswet wordt expliciet de bescherming van beeldbepalende en cultuurhistorische bomen en houtopstanden aangegeven. 5. Het “Bosje Kerkewijk” binnen het Omgevingsplan, als onderdeel van de Omgevingswet, extra bescherming geven vanwege de flora en fauna waarde De omgevingswet biedt daar specifieke maatwerk instrumenten voor.

Het “Bosje Kerkewijk” als grootschalige houtopstand groter dan 10.000 m2 biedt op dit moment leefruimte aan een voor Veenendaal unieke samenstelling van flora en fauna welke beschermd zijn onder de Wet Natuurbescherming, zoals uilen, vleermuizen, egels, eekhoorn, boomklevers en nog vele andere diersoorten die in het “Bosje Kerkewijk” gezamenlijk voorkomen. Als onderdeel van de Wet Natuurbescherming zijn de “Gedragscode Soortenbescherming bosbeheer 2022” en de “Gedragscode Bescherming Houtopstanden” bepalend voor beheer, onderhoud en toezicht op alle onder de Wet Natuurbescherming vallende percelen in Nederland, dus ook “Bosje Kerkewijk”. De flora en fauna waarde kan expliciet opgenomen worden in het huidige Omgevingsplan. Ar kel 5.120 1b dient van toepassing te zijn op het “Bosje Kerkewijk” omdat deze houtopstand vanuit de bescherming van de Wet Natuurbescherming opgenomen had moeten zijn in de “Waardevolle bomenlijst” van de gemeente Veenendaal. 6. Het “Bosje Kerkewijk” binnen het Omgevingsplan, als onderdeel van de Omgevingswet, extra bescherming geven vanwege de landschappelijke waarde De omgevingswet biedt daar specifieke maatwerk instrumenten voor.

Het “Bosje Kerkewijk” gee als grootschalige houtopstand een unieke landschappelijk waarde als overgang tussen Utrechtse Heuvelrug naar Pra enburg en van daaruit de aanslui ng aan de bebouwing en zichtlijnen langs een belangrijke stedenbouwkundige structuur van de Kerkewijk. Het “Bosje Kerkewijk” hee als ensemble en aaneengesloten boomkruinoppervlak tevens een unieke waarde voor Veenendaal. De Kerkewijk met haar individuele bomen en de aanslui ng daarvan op het “Bosje Kerkewijk” vormen samen een uniek stedenbouwkundig ensemble om de overgang van de groen Utrechtse Heuvelrug naar het stedelijk deel van Veenendaal te vormen. Bij het ondergronds leggen van de hoogspanningskabel wordt zeer veel inspanning en geld besteed om het maximale aantal bomen te sparen. Duidelijk is daarmee dat bomen en boombehoud tot één van de speerpunt ac viteiten van gemeente behoort. De Groenbeleid brief van de Rekenkamer van 3 februari 2022 onderstreept dit nog eens. Tevens wordt het belang van boomkroon oppervlakte versterkt op de website Veenendaal Duurzaam h ps://www.duurzaamveenendaal.nl/in-je-buurt/gemeente-en-regio/programmaklimaatbestendigheid/bomen waar wordt aangegeven dat het boomkroon oppervlakte in het stedelijk gebied van de gemeente moet s jgen van 13% naar 17% in 2025.

Indien de raadscommissie verder toelich ng op deze punten wil zien, dan hoor ik dat graag. Vertrouwend op een posi eve reac e van de raadscommissie en het college van B&W van de gemeente Veenendaal, ga ik er vanuit dat de beschreven maatregelen op korte termijn zullen worden ondernomen.

Met vriendelijke groeten,