LIS2022.65 Platform Binnenstadsmanagement – Agenda voor de binnenstad
Tekst van het document
nr. LIS2022.65 Cat. B Van: Verzonden: Aan: Onderwerp: Bijlagen:
platform@binnenstadsmanagement.org maandag 21 maart 2022 14:15 platform@binnenstadsmanagement.org Agenda voor de binnenstad: investeer in uw binnenstad Flyer_waarde van de binnenstad.pdf; Agenda voor de binnenstad.pdf; Agenda voor de binnenstad_brief aan griffie.pdf
Geachte heer/mevrouw, De gemeenteraadsverkiezingen zijn inmiddels achter de rug en ook in uw gemeente staat het samenstellen van een nieuwe coalitie en het schrijven van een coalitieprogramma nu centraal. De binnenstad verdient, vooral in deze tijd, een belangrijke positie in het coalitieprogramma voor de komende vier jaar. Het landelijke kennis- en netwerkplatform Platform Binnenstadsmanagement onderstreept dit belang en biedt u de ‘Agenda voor de binnenstad 2022 – 2026’ aan. (Deze mail is ook nog als PDF bijgevoegd, om het verspreiden van deze informatie onder uw collega’s te vereenvoudigen.) Deze agenda is ontwikkeld in samenwerking met onze leden (ruim 65 Nederlandse en enkele Vlaamse steden) en bevat de belangrijkste opgaven voor binnensteden voor de komende jaren. De agenda kan als inspiratiekader worden gebruikt voor het opstellen van het coalitieprogramma in uw gemeente. Wij vragen u dan ook om deze agenda te verspreiden onder de nieuwe gemeenteraadsleden en de formateur die aan de slag gaat met het samenstellen van de nieuwe coalitie. Agenda voor de binnenstad: investeer in uw binnenstad De binnenstad is van ongekende waarde voor uw gemeente. Niet alleen wordt er in de binnenstad gewerkt, gewoond en wordt er de vrije tijd besteed. De binnenstad vormt ook de locatie waar ontmoetingen plaatsvinden, zowel tussen bijvoorbeeld bewoners, bezoekers, ondernemers.
De binnenstad is daarmee een bronpunt voor diverse sociale en economische activiteiten. Om de kwaliteit van de binnenstad op niveau te houden en daarmee de waarden van de binnenstad te beschermen, is het van belang dat de binnenstad meebeweegt met de huidige trends en nieuwe initiatieven omarmt. De binnenstad verdient daarom een belangrijke plaats op de politieke agenda voor de komende jaren. Aandacht en investeringen zijn nodig om de binnenstad door deze transitie te begeleiden en de binnenstad te versterken. In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 heeft het Platform Binnenstadsmanagement, op verzoek van en in samenwerking met de leden, de ‘Agenda voor de Binnenstad 2022 – 2026’ ontwikkeld. Hierin zijn de belangrijkste opgaven voor de binnenstad beschreven, onderverdeeld in vijf thema’s: 1) Functieverbreding 2) Samenwerking 3) Openbare ruimte 4) Identiteit 5) Digitalisering Deze agenda dient als inspiratiekader voor gemeenteraadsleden en biedt input voor het opstellen van het coalitieprogramma voor de komende periode. De agenda is een algemeen programma en vraagt om een vertaling naar de eigen binnenstad. Wie is het Platform Binnenstadsmanagement? Als gemeente bent u aangesloten bij het Platform Binnenstadsmanagement. Het Platform Binnenstadsmanagement, opgericht in 1995, is een netwerkorganisatie van ruim 65 Nederlandse en enkele Vlaamse binnensteden.
Wij rekenen het complexe DNA van de totale binnenstad tot ons vakgebied. Met behulp van het uitvoeren van onderzoek en het organiseren van kennis- en netwerkbijeenkomsten zetten wij in op de ontwikkeling en verspreiding van kennis die helpt bij de bevordering van de vitaliteit van de binnensteden.
Wij hopen u voldoende inspiratie en kennis mee te geven om ook de komende periode de kwaliteit en vitaliteit van uw binnenstad te behouden en waar mogelijk te versterken. Bij eventuele vragen over het Platform Binnenstadsmanagement of de inhoud van de ‘Agenda voor de Binnenstad’ kunt u contact opnemen met het Platform Binnenstadsmanagement (platform@binnenstadsmanagement of 0411850599). Met vriendelijke groet,
Felix Wigman Voorzitter Platform Binnenstadsmanagement
T +31 (0)411 850 599 E platform@binnenstadsmanagement.org _________________________________________________
Platform Binnenstadsmanagement, Bosscheweg 107, 5282 WV Boxtel, T +31 (0)411 850 599, E platform@binnenstadsmanagement.org I www.binnenstadsmanagement.org, KvK nummer: 171 375 08 Dit e-mail bericht inclusief bijlagen is met grote zorgvuldigheid en nauwkeurigheid opgesteld. Het Platform Binnenstadsmanagement aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor onvolledige of onjuiste overbrenging van de inhoud noch voor de tijdige ontvangst ervan. Evenmin kunnen aan de inhoud van onderhavig bericht inclusief bijlagen rechten worden ontleend. De inhoud van dit bericht inclusief bijlagen kan vertrouwelijke informatie bevatten en is uitsluitend bestemd voor geadresseerde van dit bericht. Indien u niet de beoogde ontvanger bent, verzoekt het Platform Binnenstadsmanagement u dit bericht te verwijderen, eventuele bijlagen niet te openen en wijst het Platform Binnenstadsmanagement u op de onrechtmatigheid van gebruiken, kopiëren of verspreiden van de inhoud van dit bericht inclusief bijlagen.
www.binnenstadsmanagement.org Bosscheweg 107
T +31 (0) 411 850 599
5282 WV Boxtel
platform@binnenstadsmanagement.org
Aan de griffie van bij het Platform Binnenstadsmanagement aangesloten binnensteden
datum
uw schrijven
ons schrijven
21 maart 2022
-
P05241-jve
onderwerp
bijlagen
Agenda voor de binnenstad: investeer in uw binnenstad
Agenda Flyer
Geachte heer / mevrouw, De gemeenteraadsverkiezingen zijn inmiddels achter de rug en ook in uw gemeente staat het samenstellen van een nieuwe coalitie en het schrijven van een coalitieprogramma nu centraal. De binnenstad verdient, vooral in deze tijd, een belangrijke positie in het coalitieprogramma voor de komende vier jaar. Het landelijke kennis- en netwerkplatform Platform Binnenstadsmanagement onderstreept dit belang en biedt u de ‘Agenda voor de binnenstad 2022 – 2026’ aan. Deze agenda is ontwikkeld in samenwerking met onze leden (ruim 65 Nederlandse en enkele Vlaamse steden) en bevat de belangrijkste opgaven voor binnensteden voor de komende jaren. De agenda kan als inspiratiekader worden gebruikt voor het opstellen van het coalitieprogramma in uw gemeente. Wij vragen u dan ook om deze agenda te verspreiden onder de nieuwe gemeenteraadsleden en de formateur die aan de slag gaat met het samenstellen van de nieuwe coalitie. Agenda voor de binnenstad: investeer in uw binnenstad De binnenstad is van ongekende waarde voor uw gemeente. Niet alleen wordt er in de binnenstad gewerkt, gewoond en wordt er de vrije tijd besteed. De binnenstad vormt ook de locatie waar ontmoetingen plaatsvinden, zowel tussen bijvoorbeeld bewoners, bezoekers, ondernemers. De binnenstad is daarmee een bronpunt voor diverse sociale en economische activiteiten.
Om de kwaliteit van de binnenstad op niveau te houden en daarmee de waarden van de binnenstad te beschermen, is het van belang dat de binnenstad meebeweegt met de huidige trends en nieuwe initiatieven omarmt. De binnenstad verdient daarom een belangrijke plaats op de politieke agenda voor de komende jaren. Aandacht en investeringen zijn nodig om de binnenstad door deze transitie te begeleiden en de binnenstad te versterken.
Stichting Platform Binnenstadsmanagement, KvK ‘s-Hertogenbosch: nr. 17137508, Bank: ABN-AMRO ’s-Hertogenbosch, IBAN: NL20ABNA0405691157, BIC: ABNANL2A, BTW nr. NL 810714565 B01 Voor onze privacyverklaring, kijkt u op onze website.
www.binnenstadsmanagement.org Bosscheweg 107
T +31 (0) 411 850 599
5282 WV Boxtel
platform@binnenstadsmanagement.org
In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 heeft het Platform Binnenstadsmanagement, op verzoek van en in samenwerking met de leden, de ‘Agenda voor de Binnenstad 2022 – 2026’ ontwikkeld. Hierin zijn de belangrijkste opgaven voor de binnenstad beschreven, onderverdeeld in vijf thema’s: 1)
Functieverbreding
2)
Samenwerking
3)
Openbare ruimte
4)
Identiteit
5)
Digitalisering
Deze agenda dient als inspiratiekader voor gemeenteraadsleden en biedt input voor het opstellen van het coalitieprogramma voor de komende periode. De agenda is een algemeen programma en vraagt om een vertaling naar de eigen binnenstad. Wie is het Platform Binnenstadsmanagement? Als gemeente bent u aangesloten bij het Platform Binnenstadsmanagement. Het Platform Binnenstadsmanagement, opgericht in 1995, is een netwerkorganisatie van ruim 65 Nederlandse en enkele Vlaamse binnensteden. Wij rekenen het complexe DNA van de totale binnenstad tot ons vakgebied. Met behulp van het uitvoeren van onderzoek en het organiseren van kennis- en netwerkbijeenkomsten zetten wij in op de ontwikkeling en verspreiding van kennis die helpt bij de bevordering van de vitaliteit van de binnensteden. Wij hopen u voldoende inspiratie en kennis mee te geven om ook de komende periode de kwaliteit en vitaliteit van uw binnenstad te behouden en waar mogelijk te versterken. Bij eventuele vragen over het Platform Binnenstadsmanagement of de inhoud van de ‘Agenda voor de Binnenstad’ kunt u contact opnemen met het Platform Binnenstadsmanagement (platform@binnenstadsmanagement of 0411-850599). Met vriendelijke groet,
Felix Wigman Voorzitter Platform Binnenstadsmanagement
Stichting Platform Binnenstadsmanagement, KvK ‘s-Hertogenbosch: nr. 17137508, Bank: ABN-AMRO ’s-Hertogenbosch, IBAN: NL20ABNA0405691157, BIC: ABNANL2A, BTW nr. NL 810714565 B01 Voor onze privacyverklaring, kijkt u op onze website.
Gemeenteraadsverkiezingen 2022
De waarde van de binnenstad De binnenstad is van ongekende waarde voor de gehele gemeente. Het is dan ook van belang om te blijven investeren in de kwaliteit en aantrekkingskracht van de binnenstad, voor haar bewoners, bezoekers, bedrijven, ondernemers, investeerders, vastgoedeigenaren en overige partners. Samen maken zij de binnenstad.
De binnenstad vormt een belangrijke ontmoetingsplek voor bewoners en bezoekers
Binnenstad als sociale ontmoetingsplek De binnenstad heeft een belangrijke sociale functie voor de gehele gemeente en de omgeving. Door de aanwezigheid van diverse publieksgerichte functies (horeca, cultuur, winkels etc.) en clustering van activiteiten en voorzieningen heeft de binnenstad een aanzuigende werking op bezoekers. De binnenstad vormt daarmee een ontmoetingsplek voor personen: een locatie waar je zowel bekenden als onbekenden ontmoet en deelneemt aan activiteiten. Deze ontmoetingsfunctie is niet uit te drukken in getallen, maar is van ongekende waarde voor de totale maatschappij.
650.000
personen wonen in de 100 grootste binnensteden van Nederland
Binnenstad als woongebied In de gemeenten van grote binnensteden woont gemiddeld
160.000
bedrijven zijn gevestigd in de 100 grootste
6,9% van de inwoners in de binnenstad. In de gemeenten van
binnensteden van Nederland. Dit is 8% van
middelgrote binnensteden is dit 7,6% van de totale inwoners.
alle bedrijven in Nederland.
De bevolkingsdichtheid ligt in de binnenstad hoger dan in de totale gemeente.
Binnenstad als werklocatie De binnenstad is een belangrijke vestigingslocatie voor
Bevolkingsdichtheid (aantal inwoners per hectare)
bedrijven en daarmee een belangrijke werkgever. In de grote binnensteden is gemiddeld 14,1% van alle bedrijven uit de binnensteden is dit 12,8% van alle gevestigde bedrijven. Het
Gemiddelde Gemiddelde grote binnenstad gemeente grote binnenstad
gemiddelde aantal bedrijven per hectare is met name hoog in grote binnensteden. Dichtheid bedrijven (aantal bedrijven per hectare) 2,7
24,9
Gemiddelde Gemiddelde grote binnenstad gemeente grote binnenstad
20
86
gemeente gevestigd in de binnenstad. In middelgrote
9,1
1,7
0,5
Gemiddelde middelgrote binnenstad
Gemiddelde gemeente middelgrote binnenstad
Nederland
1.428.000
49
16
4,2
Gemiddelde middelgrote binnenstad
Gemiddelde gemeente middelgrote binnenstad
Nederland
banen in de detailhandel en horeca, waarvan een groot gedeelte aanwezig is in de binnenstad
Binnenstad als banenmonitor In Nederland is 8,6% van de banen verbonden aan de detailhandel (931.000 banen). 4,6% van de banen in Nederland is verbonden aan de horeca (497.000 banen).
De binnenstad vormt met name een belangrijke vestigingslocatie
Naast de detailhandel en horeca is de binnenstad ook een
voor horeca en detailhandel.
belangrijke banenmonitor voor andere sectoren.
Aandeel bedrijven per sector gevestigd in en buiten de binnenstad Overig
10%
90%
Persoonlijke dienstverlening
13%
87%
Zakelijke diensten
12%
88%
Financiële instellingen
15%
85%
Gezondheid
8% 14%
86%
ICT en media
14%
86% 32%
Groothandel Detailhandel
gerichte functies, waaronder cultuur en leisure. Deze functies zijn van belang voor de aantrekking van bezoekers, zowel bezoekers uit de gemeente als daarbuiten. De publieks-
94%
10%
levendigheid in de binnenstad.
80%
Bouw 5%
95%
Industrie
8%
92%
Energie, water en milieu
7%
93%
Land- en tuinbouw 1% 0%
gerichte functies leveren een belangrijke bijdrage aan de
90%
20%
Aandeel publieksgerichte functies gevestigd in de binnenstad t.o.v. totale gemeente
99% 20%
Gevestigd in de binnenstad
40%
100 grootste binnensteden is aanwezig in de binnenstad
De binnenstad vormt dé vestigingslocatie voor veel publieks-
68%
Logistiek 6%
van publieksgerichte functies in de gemeenten van de
Binnenstad als locatie voor verblijf en vertier
92%
Cultuur, sport en recreatie
Horeca
39%
60%
80%
100%
Gevestigd buiten de binnenstad
Grote binnensteden Cultuur Diensten
36%
van alle Rijksmonumenten in Nederland is aanwezig in de 100 grootste binnensteden
Binnenstad met kwaliteit De rijke historie van de Nederlandse binnensteden is terug te zien in het aantal Rijksmonumenten dat aanwezig is in de binnenstad. Gemiddeld zijn er 1,49 Rijksmonumenten aanwezig per hectare, deze zijn van onschatbare waarde voor
Leisure Horeca
48%
52%
Detailhandel
48%
52%
Middelgrote binnensteden Cultuur
0,88
1,49
0,015
Gemiddelde grote binnenstad
Gemiddelde middelgrote binnenstad
Gemiddelde binnenstad totaal
Nederland
43%
57%
Diensten
65%
35%
76%
24%
50%
50%
Detailhandel
3,45
74%
27%
Horeca
Aantal Rijksmonumenten per hectare in de binnenstad
56%
44%
Leisure
de binnenstad.
48%
52%
58%
42% 0%
20%
Gevestigd in de binnenstad
40%
60%
80%
100%
Gevestigd buiten de binnenstad
Grote binnensteden: steden met meer dan 550 publieksgerichte functies (detailhandel, leisure en dienstverlening) Middelgrote binnensteden: steden tussen de 200 - 550 publieksgerichte functies
AGENDA VOOR DE BINNENSTAD 2022 - 2026
De binnenstad is van ongekende waarde voor uw gemeente. Niet
Belangrijkste thema’s en opgaven
alleen wordt er in de binnenstad gewerkt, gewoond en wordt er
Op basis van de input van onze leden, professionals uit de publieke en
de vrije tijd besteed. De binnenstad vormt ook de locatie waar
private sector die zich dagelijks bezig houden met de ontwikkelingen
ontmoetingen plaatsvinden, zowel tussen bewoners, bezoekers,
in de binnenstad, zijn de belangrijkste thema’s en opgaven voor de
ondernemers als anderen. De binnenstad is daarmee een bronpunt
binnenstad voor de komende jaren geselecteerd. Per thema zijn de
voor diverse sociale en economische activiteiten.
belangrijkste opgaven voor de gemeenten beschreven. Deze agenda voor de binnenstad dient als inspiratiekader voor gemeenteraadsleden
Binnenstad onder druk
en biedt input voor het opstellen van het verkiezingsprogramma en
De binnensteden van Nederland staan onder druk. Door onder andere
coalitieprogramma. Het is een algemeen programma. De vertaling naar
de veranderende consumentenwensen en de groei van online winkelen
uw eigen binnenstad vraagt natuurlijk om maatwerk.
neemt het aantal winkels in de binnenstad af en dreigt de hoeveelheid leegstand sterk toe te nemen. Om de kwaliteit van de binnenstad
Belangrijkste opgave: flexibele opstelling
op niveau te houden en daarmee de waarden van de binnenstad te
Om de kracht van de binnenstad te behouden en te versterken, gaat
beschermen, is het van belang dat de binnenstad meebeweegt met de
het allereerst om ‘kansen pakken’. Flexbiliteit is daarbij van belang.
huidige trends en nieuwe initiatieven omarmt.
De verrassende en vernieuwende concepten in de binnenstad passen
De binnenstad verdient daarom een belangrijke plaats op de politieke
namelijk niet binnen bestaand beleid en bestaande regelgeving. De
agenda voor de komende jaren. Aandacht en investeringen zijn nodig
belangrijkste opgave voor de gemeente is een gastvije benadering,
om de binnenstad door deze transitie te begeleiden en de binnenstad
waarbij gedacht wordt vanuit de gedachte: ‘ja mits’ in plaats van ‘nee
te versterken. Zo wordt een aantrekkelijk centrum voor uw inwoners,
tenzij’.
bezoekers en ondernemers behouden. Bestuur Platform Binnenstadsmanagement U heeft de touwtjes in handen
Ad Dekkers
Uw gemeenteraadsfractie heeft een belangrijke rol in de begeleiding
Felix Wigman
en sturing van de binnenstad in deze transitie. Uw inzet is nodig om de
Hans Broekman
waarden van de binnenstad voor onder andere lokale ondernemers én
Stefan van Aarle
inwoners te behouden. Vergeet daarom uw binnenstad niet tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in 2022.
FUNCTIEVERBREDING Wat is de opgave voor de binnenstad?
Wat is hierin de belangrijkste opgave voor de gemeente en wat kunt
De rol van de binnenstad is de afgelopen jaren sterk veranderd. Waar
u als gemeenteraadslid hierin betekenen?
of de horeca, het volgen van onderwijs of om te werken. Hieruit blijkt
1
dat de rol van de binnenstad de afgelopen jaren is veranderd en dat
Om sturing te kunnen geven aan de gewenste ruimtelijke ontwikkelingen
de binnenstad een grotere diversiteit aan functies kent. Door de groei
in de binnenstad is het van belang dat uw gemeente beschikt over een
van internetwinkelen en veranderende consumentenwensen zal de
actuele ruimtelijke strategie voor de binnenstad. Indien uw gemeente
dominante rol van winkels in de binnenstad de komende jaren steeds
hierover nog niet beschikt, zet deze dan op de agenda en voteer de
verder afnemen. Een meer diverse functiemix, waarbij ruimte is voor
financiële ruimte om dit te bewerkstelligen. De strategie dient te bestaan
onder andere wonen, onderwijs, werken, vrijetijdsbesteding en verblijven,
uit de volgende twee hoofdonderdelen: 1. een heldere keuze op het
komt hiervoor in de plaats.
gebied van doelgroepen: wat is je verzorgingsgebied en type klant
Om deze transitie succesvol door te maken, wordt actief ingezet op
waar de binnenstad zich op richt? Regionale afsftemming is daarbij
transformatie van de bestaande binnenstad. Het algemeen streven is om
essentieel. 2. Het in beeld brengen van het toekomstperspectief per
publieksgerichte functies zoveel mogelijk te clusteren in een compact
straat of gedeelte van de straat. Zo moet uit de strategie blijken waar
centrum (kernwinkelgebied), waardoor de consument alle voorzieningen
transformatie naar wonen mogelijk is en waar niet. De ruimtelijke
binnen handbereik heeft en combinatiebezoek wordt gestimuleerd.
strategie dient te worden opgesteld met alle partijen uit de binnenstad,
De ring om het kernwinkelgebied heen biedt meer ruimte voor niet-
waaronder ondernemers, vastgoedeigenaren, bewoners en culturele
publieksgerichte functies, bijvoorbeeld werklocaties en wonen.
organisaties, en uiteindelijk juridisch worden verankerd in het geldende
voorheen winkelen de belangrijkste reden was om de binnenstad te bezoeken, zijn de bezoekredenen nu meer divers. De binnenstad wordt onder andere bezocht voor een bezoek aan een culturele instelling
Ontwikkelen van een gebiedsgerichte strategie voor de toekomstbestendige binnenstad
bestemmingsplan. Met name de juridische verankering is van belang om gewenste initiatieven de ruimte te bieden en ongewenste ontwikkelingen te voorkomen.
2
Koppelen van postzegelplannen naar integrale gebiedsontwikkelingen
3
Stimuleren van transformatie
Gezien de druk op de beschikbare ruimte in de binnenstad zijn we
Om de transitie van de binnenstad daadwerkelijk in beweging te
genoodzaakt slimmere steden te bouwen. Steden waarin zowel ruimte is
zetten, dient de visie voor de binnenstad te worden vertaald naar
voor functies zoals wonen, winkelen en verblijven, maar ook aandacht is
concrete projecten. Daarbij bevinden zich de grootste opgaven voor de
voor de opgaven vanuit klimaat en energie etc. Binnen de contouren van
binnenstad voornamelijk op privaat terrein, namelijk de transformatie
de binnenstad is de samenwerking tussen de verschillende partijen uit de
van vastgoed. Gezien de druk op de markt is het niet altijd mogelijk
binnenstad essentieel om te komen tot een slim gebruik van de ruimte.
om een haalbare businesscase te ontwikkelen, waarbij investeerders
Wanneer er enkel oog is voor de mogelijkheden binnen één pand
een gewenst rendement kunnen behalen. Om een beweging op gang
wordt transformatie geremd door allerlei beperkingen of worden
te brengen en transformatie te stimuleren, heeft de lokale overheid
bepaalde kansen gemist. Door inzicht te verkrijgen in de opgaven
diverse subsidiemogelijkheden tot haar beschikking. Aan de hand
en programmeringen van omliggende panden kunnen ambities
van bijvoorbeeld transformatiesubsidies kan een deel van de kosten
gecombineerd worden.
voor de transformatie door de gemeente worden bekostigd. Als
Als gemeenteraadslid besluit u uiteindelijk over de wijziging van
gemeenteraadslid heeft u de mogelijkheid om de gelden voor een
het bestemmingsplan en de kaders voor een omgevingsvergunning
dergelijke subsidie te reserveren en daarmee de stad in beweging te
en daarmee de mogelijkheden op het gebied van transformatie.
brengen. Een heldere visie als onderlegger voor deze subsidie is daarbij
Bij de beoordeling van bestemmingsplanwijzigingen of de afgifte
essentieel.
van omgevingsvergunningen is het essentieel om te kijken naar
Vergeet daarbij ook niet om voldoende budget te reserveren voor het
de verbindingen met de omgeving. Heeft de initiatiefnemer
opzetten van een heldere communicatiestrategie. Ervaringen laten zien
ook gekeken naar de aansluiting op de omgeving? Zijn de
dat veel vastgoedeigenaren onvoldoende op de hoogte zijn van de
samenwerkingsmogelijkheden met de opgaven in omliggende panden
subsidiemogelijkheden vanuit de gemeente, waardoor de financiële
verkend? De gemeente speelt hierin een belangrijke rol om partijen met
prikkels niet het gewenste resultaat teweeg brengen.
elkaar te verbinden en uiteindelijk gezamenlijk een beter resultaat te bereiken. Pak die regierol als gemeente.
SAMENWERKING Wat is de opgave voor de binnenstad?
Wat is hierin de belangrijkste opgave voor de gemeente en wat kunt
De binnenstad vormt een complex geheel van verschillende functies,
u als gemeenteraadslid hierin betekenen?
belangen en eigendommen. Om een ontwikkeling teweeg te brengen in de binnenstad is samenwerking noodzakelijk. Door de genoemde complexiteit kunnen partijen zelfstandig het gewenste resultaat niet bereiken. Om de kwaliteit van de binnenstad op niveau te houden, zal
1
Belonen van samenwerking
De gemeente dient de samenwerking tussen de partijen in de binnenstad
de samenwerking verder moeten professionaliseren. Dit betekent dat er
zoveel mogelijk te faciliteren. Het initiatief om samen te werken ligt
niet langer sprake kan zijn van een vrijblijvende vorm van samenwerking.
echter bij de partijen uit de binnenstad zelf, zoals ondernemers,
Elkaar informeren en belangen op elkaar afstemmen is niet meer
bewoners, culturele organisaties en vastgoedeigenaren. Alleen als deze
voldoende. Samenwerken gaat over het gezamenlijk oppakken van
partijen de meerwaarde van samenwerking inzien, zal de samenwerking
concrete opgaven, het combineren van budgetten van verschillende
daadwerkelijk van meerwaarde zijn. De gemeente kan hierin wel een
partijen en het gezamenlijk tot uitvoering brengen van concrete
duidelijke rol spelen door bijvoorbeeld samenwerking te ondersteunen
projecten.
(met inzet van gemeentelijke krachten en financien). Op deze manier
Deze samenwerking vraagt om een andere vorm van organisatiestructuur
wordt de drempel om samen te werken verlaagd en worden kansen
in de binnenstad. De huidige koepelorganisatie waarop alle partijen
benut.
uit de binnenstad zijn aangesloten, wordt aangevuld met een meer projectgestuurde samenwerkingsvorm. Partijen met gezamenlijke belangen en ambities gaan daarbij een niet-vrijblijvende samenwerking met elkaar aan en zetten zich gezamenlijk in om de gestelde doelen te
2
Evalueer regelmatig de kwaliteit van de samenwerking
Doordat de samenwerking afhankelijk is van persoonlijke inzet
behalen. De koepelorganisatie zorgt ervoor dat deze projectorganisaties
transformeert de samenwerkingsvorm continu. Om de kwaliteit
aan elkaar gekoppeld blijven, zodat alle projecten bijdragen aan de
van de samenwerking op niveau te houden, is het van belang om
realisatie van de gezamenlijke stip op de horizon voor de binnenstad.
de samenwerking ook regelmatig te evalueren. Zijn alle partijen
nog voldoende betrokken? Is de achterban van bestuursleden voldoende aangehaakt? Sluiten de competenties van bestuursleden en centrummanager(s) voldoende aan bij de vraagstukken die op dat moment leven in de binnenstad? Door als gemeenteraadslid deze kritische vragen te stellen en regelmatig contact te onderhouden met de partijen uit de binnenstad, houden we elkaar scherp en blijft de samenwerking optimaal functioneren. Minimaal eens per vier jaar een kritische, onafhankelijke evaluatie van de organisatiestructuur in de binnenstad is essentieel. Door regelmatig de organisatie te evalueren, worden tevens mogelijkheden gecreëerd om samenwerkingen tussen partijen te ontwikkelen en eventueel ook te herzien indien blijkt dat de gekozen organisatievorm niet optimaal werkt.
3
Stimuleren van fondsvorming
De gemeente kan een belangrijke rol spelen bij het opzetten van fondsen ten behoeve van de financiering van gezamenlijke projecten. Met name stedelijke herontwikkelingsopgaven met onvoldoende rendement vragen om een alternatieve benadering. Middels de oprichting van een gezamenlijk fonds wordt er gezamenlijk geïnvesteerd in bijvoorbeeld de herontwikkeling van een gedeelte van de binnenstad. Op termijn vloeien de financiële middelen weer terug, waardoor deze middelen opnieuw inzetbaar zijn. De gemeente kan de ontwikkeling van een fonds stimuleren en hier tevens een bijdrage aan doen om op die manier een ontwikkeling teweeg te brengen.
OPENBARE RUIMTE Wat is de opgave voor de binnenstad?
Wat is hierin de belangrijkste opgave voor de gemeente en wat kunt
De druk op de openbare ruimte in de binnenstad is groot.
u als gemeenteraadslid hierin betekenen?
Terrassen, verkeer, parkeren, laden/lossen, evenementen, groen en speelvoorzieningen hebben allemaal een plaats nodig in de openbare ruimte. Door de groeiende diversiteit aan functies in de binnenstad en de groeiende noodzaak om invulling te geven aan verschillende
1
Ontwikkelen van een integrale visie op het gebruik van de openbare ruimte in de binnenstad
maatschappelijke opgaven, zoals de verandering van het klimaat en de
Naast een visie voor invulling van de gebouwde omgeving, is het
woningnood, zal de druk op de openbare ruimte in de binnenstad de
ontwikkelen van een heldere strategie voor de openbare ruimte
komende jaren alleen maar groter worden. Dit betekent dat we slimmer
essentieel. Waar is er ruimte voor terrassen en waar kun je rustig op een
om moeten gaan met de beschikbare ruimte en moeten zoeken naar
bankje zitten? Waar vindt wekelijks de warenmarkt plaats en waar is er
multifunctionele oplossingen.
ruimte voor de jaarlijkse kermis in de binnenstad? Hoe kunnen we de binnenstad vergroenen en tegelijkertijd de bereikbaarheid verbeteren?
Binnen de openbare ruimte is er een groeiende aandacht voor mobiliteit.
Hoe verankeren we de identiteit van de stad in de openbare ruimte?
In veel binnensteden wordt de overstap gemaakt naar een autoluwe
Door op een integrale manier naar de binnenstad te kijken, komen alle
binnenstad, waardoor meer aandacht is voor het langzame verkeer
thema’s, belangen en tevens spanningsvelden aan bod: van de dynamiek
(fietser en wandelaar) en het openbaar vervoer.
van evenementen tot de behoefte aan stilte en rust in de binnenstad. Om sturing te kunnen geven aan de gewenste ontwikkelingen in de openbare ruimte is het van belang dat uw gemeente beschikt over een actuele visie op de openbare ruimte. Indien uw gemeente hier nog niet over beschikt, zet deze dan op de agenda en reserveer de financiële ruimte om dit te bewerkstelligen. Op deze manier kan op een integrale wijze worden nagedacht over de implementatie van opgaven, gerelateerd aan het klimaat, identiteit, duurzaamheid, gezondheid, mobiliteit etc.
2
De openbare ruimte als visitekaartje van de stad
3
Aanpassingen aan de openbare ruimte gaan vaak gepaard met grote
De consument is op zoek naar uniciteit en wil graag verrast worden. De
bedragen. Het creëren van een aangename openbare ruimte in de
openbare ruimte leent zich bij uitstek om de consument die verrassing
binnenstad, waarbij alle verschillende belangen en opgaven een
te bieden. Een aantrekkelijke openbare ruimte, waarbij aandacht is voor
plaats krijgen, vormt een complexe opgave. Hoe zorg je ervoor dat de
onder andere ontmoeting, beleving, spelen/sporten, maakt dat bezoekers
bereikbaarheid op orde blijft, terwijl bepaalde straten ontoegankelijk
en bewoners er graag willen verblijven. Ondernemen in een binnenstad
worden gemaakt voor auto’s? Hoe creëer je een aangenaam
met een aantrekkelijke openbare ruimte heeft dan ook voor ondernemers
verblijfsgebied met ruimte voor groen waar zowel de voetganger als de
vele voordelen. Bovendien fungeert de herinrichting van de openbare
fietser zich thuis voelt? Daarom is het van belang om te experimenteren
ruimte vaak als vliegwiel om andere investeringen in de binnenstad te
en ervaringen op te doen met diverse manieren om de openbare ruimte
stimuleren, zoals een kwaliteitsverbetering van gevels die grenzen aan de
in te richten. Ontwerpen op papier of in 3D leveren vaak onvoldoende
openbare ruimte. Het investeren in een aantrekkelijke openbare ruimte is
inzichten bij alle partijen. Het is van belang om de effecten, zowel
kostbaar en vraagt een goede voorbereiding, maar is een van de meest
positief als negatief, te ervaren in de praktijk en ervan te leren. Voorbeeld
doeltreffende manieren om te investeren in de opwaardering van de
hiervan is de vergroening van de winkelstraat. Door een gedeelte van de
totale binnenstad. Het tijdig agenderen en het reserveren van financiële
winkelstraat in te vullen met divers en meer groen, kunnen ondernemers,
ruimte voor de herinrichting van de openbare ruimte is dan ook een
vastgoedeigenaren en bezoekers ervaren wat de effecten zijn op onder
belangrijke opgave voor de gemeenteraad om daarmee de binnenstad
andere de beleving, het klimaat, de uitstraling, de bereikbaarheid
om te vormen naar een aantrekkelijke plek om te ondernemen, verblijven,
en de bevoorrading etc. Als gemeenteraadslid is het zaak om deze
wonen en winkelen. Denk daarbij ook na over de profilering van de
experimenteerruimte te creëren door financiële ruimte te bieden, maar
verschillende deelgebieden en identiteit en de manier waarop dit vertaald
ook ruimte om proefopstellingen uit te proberen. Accepteer dat je daarbij
kan worden naar de inrichting van de openbare ruimte. De openbare
soms gemaakte beslissingen moet herzien en ‘fouten’ moet herstellen.
ruimte is een belangrijke schakel in het onderscheidend vermogen van de binnenstad. Vergeet dan ook het beheer van de nieuwe openbare ruimte niet. Op deze manier blijft de binnenstad te allen tijde aantrekkelijk. Creëer experimenteerruimte
Wat is de opgave voor de binnenstad?
IDENTITEIT Wat maakt jouw binnenstad anders dan de andere binnensteden? Het onderscheidende vermogen bepaalt voor een groot gedeelte of een consument voor jouw binnenstad kiest. Gezien het huidige
2
Laat regelmatig een customer journey uitvoeren naar het bezoek aan de binnenstad, zowel digitaal als fysiek. De belangrijkste vraag is
consumentengedrag, waarbij de consument op zoek is naar beleving en
hierbij: wordt de identiteit die door de partijen uit de binnenstad wordt
vermaak, wordt het stevig en helder wegzetten van de unieke identiteit
uitgedragen ook zo ervaren door de consument? De customer journey
nog belangrijker. Het overbrengen van deze identiteit begint in de
vormt hiermee een aantrekkelijke methode om de strategie in relatie tot
huiskamer (online profilering) tot het moment waarop de consument de
de identiteit van de binnenstad te evalueren, waarbij aandacht is voor
parkeergarage, de bushalte, het station of met de fiets de binnenstad
de verschillende doelgroepen. Reserveer hierbij tijd en middelen om een
weer verlaat. Alle onderdelen van de binnenstad dienen de identiteit te
‘mystery shopper’ of onafhankelijke beoordelaar uit te nodigen. Hierna
ademen.
kunnen acties en opgaven worden aangescherpt.
Wat is hierin de belangrijkste opgave voor de gemeente en wat kunt u als gemeenteraadslid hierin betekenen?
1
3
Ga voor kwaliteit, niet voor kwantiteit
Het aantal evenementen in de binnenstad is de afgelopen jaren gegroeid. Duidelijk profiel voor de binnenstad
Evenementen leveren een belangrijke bijdrage aan de levendigheid in de binnenstad, mits heldere keuzen zijn gemaakt. Wees duidelijk over
Het duiden van het onderscheidende vermogen van de binnenstad,
het type evenementen dat kan plaatsvinden in de binnenstad, maar jaag
oftewel het bepalen van het profiel, is essentieel binnen de concurrentie
niet alle evenementen de binnenstad uit. Kies voor evenementen die
met andere verkooplocaties en -kanalen. Investeer dan ook in het
aansluiten bij de identiteit van de binnenstad en daarmee de doelgroep
opstellen van een heldere profielschets van de binnenstad, gestoeld op
van de binnenstad. Ook hierbij geldt dat de gemeenteraad een
het DNA van de stad. Ontwikkel een kader, waarbinnen ondernemers en
belangrijke rol heeft om dit onderwerp te agenderen en kaders vast te
overige partijen hun eigen invulling kunnen geven aan het profiel.
stellen voor evenementen.
(Digitale) customer journey
Wat is de opgave voor de binnenstad?
DIGITALISERING De consument bevindt zich steeds vaker online. Niet alleen om te
Wat is hierin de belangrijkste opgave voor de gemeente en wat kunt
winkelen, maar ook om zich te oriënteren op het beschikbare aanbod en
u als gemeenteraadslid hierin betekenen?
het afwegen van de verschillende aankoop- en bezoekmogelijkheden. De mogelijkheden van digitalisering hoeven niet te worden gezien als bedreiging. Mits de inrichting en beschikbaarheid van informatie en
1
Investeer in digitale monitoring
services aansluiten bij de wensen van de consument, kunnen de online
Dagelijks wordt er door diverse partijen gewerkt en geïnvesteerd in
mogelijkheden worden ingezet als extra verkoopkanaal. Dit zorgt voor
de binnenstad. De uiteindelijke doelstelling van de investeringen en
een positieve impuls voor de toekomstbestendigheid van de binnenstad.
werkzaamheden is het versterken van de binnenstad: onder andere meer
Op dit moment beschikken veel ondernemers niet of nauwelijks over
bezoekers, meer bestedingen, een positief gewaardeerde openbare
de kennis van de werking van online winkelen en de manier waarop
ruimte en hoog veiligheidsgevoel. Om antwoord te kunnen geven op
de consument online zoekt, waardoor webshops van ondernemers
deze vraag is het van belang om de ontwikkelingen in de binnenstad te
onvoldoende resultaat opleveren en ondernemers relatief sceptisch zijn
monitoren. Alleen op deze manier kan effectief sturing worden gegeven
over de mogelijkheden van online winkelen. Voor de gezamenlijke online
aan de ontwikkeling van de binnenstad. Aan de hand van monitoring
profilering en de ontwikkeling van een online platform is de mate waarin
kan namelijk bepaald worden of de investeringen bijdragen aan de
de individuele ondernemers zijn gedigitaliseerd bepalend. Dit betekent
geformuleerde doelstelling en of eventuele bijsturing noodzakelijk is.
het ontwerpen van een aantrekkelijke webshop waarbij alle producten
De gemeente heeft, in samenwerking met de partijen uit de binnenstad,
digitaal verkrijgbaar zijn. Het koppelen van goed functionerende
een belangrijke rol om deze monitoring te bewerkstelligen. Door
individuele webshops in één webshop (digitaal platform) maakt dat
gezamenlijke inzet en financiële bijdrage kan de monitoringsopgave
producten goed gevonden kunnen worden en het gezamenlijke platform
worden opgepakt. Wat uiteindelijk bijdraagt aan een efficiëntere inzet
van meerwaarde is. Het is dan ook essentieel om de komende jaren te
van middelen en uren.
investeren in de digitale infrastructuur van de binnenstad.
2
Ondersteuning bij digitaliseren van bestaande ondernemers
3
Probeer en experimenteer, maar sta niet stil
Het succes van de digitale strategie van de binnenstad is afhankelijk
Op het gebied van digitalisering is nog veel onzeker. De mogelijkheden
van de digitalisering van de individuele ondernemers uit de
van het internet en de digitalisering zijn eindeloos, maar het is niet altijd
binnenstad. Bovendien draagt een digitale verkoopstrategie bij aan de
duidelijk hoe een digitaliseringsproject het beste kan worden opgepakt
levensvatbaarheid van ondernemingen op termijn, doordat ondernemers
en welke stappen benodigd zijn. Hierdoor kan halverwege het project
ook op een andere manier inkomsten kunnen verzamelen.
worden geconstateerd dat er niet de juiste aanvliegroute is gekozen
De beschikbare kennis over en ervaring met digitalisering is niet bij
en dat andere investeringen noodzakelijk zijn. Dit maakt het echter
iedere ondernemer voldoende aanwezig, waardoor deze ondernemers
niet onbelangrijk om te blijven investeren in de digitale strategie voor
achterblijven. De kans op omzetverlies en verslechtering van het
de binnenstad. Door te proberen en te experimenteren wordt kennis
economisch functioneren nemen hierdoor toe. Door het aanreiken
opgebouwd en worden er stappen gezet die uiteindelijk de binnenstad
van kennis en het bieden van ondersteuning bij de digitalisering van
verder zullen brengen. Blijf daarom aandacht houden voor de digitale
bedrijven, kan iedere onderneming de kansen van het internet benutten
kant van de binnenstad.
en blijven deze ondernemingen langer behouden voor de binnenstad. U als gemeenteraadslid kan ondernemers ondersteunen bij de digitalisering van de eigen onderneming door het aanstellen of inhuren van een adviseur ‘digitalisering’ die ondernemers helpt bij de digitalisering van het productenaanbod. Als uiteindelijk (een groot deel van) alle ondernemers beschikken over een eigen webshop kunnen deze webshops aan elkaar gekoppeld worden tot een gezamenlijk online platform. Door bijvoorbeeld alle digitale producten volgens dezelfde richtlijnen op te bouwen, is de koppeling van digitale producten op termijn mogelijk. Deze koppelingen geven een impuls aan de weerbaarheid van de binnenstad. Het is aan de gemeente om met name ondernemers te ondersteunen en de juiste voorwaarden te scheppen. Door dit samen te doen met de marktpartijen kunnen alle partijen uiteindelijk profiteren van de digitale koppelkansen die er ontstaan.