LIS2022.42a Vereniging Gehandicaptenzorg Utrecht - Bijlage Visiedocument gehandicaptenzorg Vereniging Gehandicaptenzorg NL 2030

Visiedocument gehandicaptenzorg 2030

Een betekenisvol leven, gewoon meedoen

Dit Visiedocument is een uitgave

van de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland, november 2020

→

Inhoudsopgave Waar staan we nu? → Op weg naar 2030 → Urgentie is groot → Veel om trots op te zijn Waar willen we naar toe? → Het hart van de visie → het verhaal van Jeroen → Het verhaal van 1,5 miljoen mensen → Werken vanuit 4 groeigebieden Wat willen we gaan doen? → Uitgangspunten voor de strategie → Acties waarmee we in 2021 starten

LEESWIJZER

Dit visiedocument is zowel een verhaal voor 2030, als een agenda voor de

korte termijn. We beschrijven in dit document de belangrijkste uitdagingen voor de gehandicaptenzorg. We vertellen onze toekomstdroom (het hart

van onze visie) en ambities voor de thema’s (groeigebieden) waarin we extra willen investeren.

Ten slotte geven we aan welke eerste stappen we willen zetten in 2021.

Dat doen we niet in detail. Juist omdat we veel acties samen met mensen met en zonder beperking, professionals en maatschappelijke partners in verschillende coalities willen vormgeven. Het zijn onze eerste stappen op weg naar 2030. Op weg naar een samenleving waarin we samen samenleven en het hebben van een beperking minder bijzonder wordt.

←→

Visiedocument gehandicaptenzorg 2030

| 2

Op weg naar 2030 Wat we gaan doen

Hoe ziet de gehandicaptenzorg eruit in 2030?

Die vraag staat centraal in het visietraject dat de

Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN) in

Wat we willen

2019 is gestart. Samen met zorgaanbieders (onze

leden), met mensen met een beperking, hun netwerk, professionals en een groot aantal maatschappelijke organisaties denken we na over de toekomst.

We hebben dromen, visies, wensen én willen goed

voorbereid zijn op veranderingen in de maatschappij, over de verschillende kabinetsperiodes heen.

Wij hebben een gezamenlijke ambitie uitgesproken,

Urgente uitdagingen

onze droom, dat Nederland zich ontwikkelt tot een samenleving waarin mensen met een beperking

gewoon kunnen meedoen. Een samenleving waarin mensen met een beperking een betekenisvol eigen

leven kunnen leiden. Hoe verschillend dat ook kan zijn. Dat is het hart van onze visie.

Waar we nu staan

i

← →

Visiedocument gehandicaptenzorg 2030

| 3

Urgentie is groot Als we kijken naar de toekomst zien we een groot aantal urgente vraagstukken en uitdagingen, of Burning Issues, voor de gehandicaptenzorg. Veel van deze uitdagingen zorgen nu al voor spanning en dilemma’s in de praktijk. Dit zal alleen maar toenemen, als we hier geen oplossingen voor vinden. Onze belangrijkste maatschappelijke vraagstukken op een rij: Uitsluiting

In onze samenleving sluiten we mensen uit. Er lijkt ook steeds minder tolerantie te zijn in de maatschappij voor mensen die ‘anders’ zijn. Ondanks nieuwe wetten worden oplossingen toch nog vaak gezocht in professionele hulp of specifieke voorzieningen.

Kansenongelijkheid

De kloof tussen mensen die wel en niet kunnen meedoen in de maatschappij groeit. Daarmee groeit de kansenongelijkheid. Voor mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB) is meedoen ingewikkeld. Het aantal mensen met een LVB dat het zonder professionele ondersteuning niet redt, neemt daarom toe.

Tijdgeest

De tijdgeest verandert. De vragen van mensen met een beperking en hun directe netwerk veranderen. De maatschappij verandert. Technologische ontwikkelingen gaan snel. Daarom verandert ook de rol van de professionals in de gehandicaptenzorg. Verandert de sector snel genoeg mee?

Zichtbaarheid

De zichtbaarheid van mensen met een beperking in het alledaagse leven, van het werk van professionals in de gehandicaptenzorg én de zichtbaarheid van de gehandicaptensector in het publieke en politieke debat neemt toe. Maar nog lang niet (snel) genoeg. De samenleving is er nog te onbekend mee.

Waar we nu staan

i

← →

Visiedocument gehandicaptenzorg 2030

| 4

Uitdagingen van de sector Onze belangrijkste sector-uitdagingen op een rij: Complexiteit

De vragen van mensen met een beperking worden complexer. Aan veel mensen met complexe of intensieve zorgvragen kunnen we passende ondersteuning bieden. Dat is onze kracht. Maar tegelijkertijd lukt het zelfs ons, de gehandicaptenzorg, niet altijd om een passende plek te vinden voor mensen die intensieve specialistische zorg nodig hebben. Samenwerking met andere (zorg)branches is nodig.

Leven tijdens corona

Waar we nu staan

Tijdens de coronacrisis ervaart iedereen in Nederland noodgedwongen hoe het is om te leven met beperkingen. Mensen zijn plotseling niet meer vrij te doen wat ze willen, omdat ze in meer of mindere mate afgesloten zijn van contact met anderen in de samenleving. Corona heeft zowel de kansen, als

Arbeidsmarkt

Er is een groeiend tekort aan mensen in de zorg, zeker als we zorg blijven bieden zoals nu. Dit maakt de gehandicaptenzorg kwetsbaar. Te weinig mensen weten wat voor geweldig en waardevol werk gedaan wordt in de gehandicaptenzorg. Zijn we aantrekkelijk genoeg op de arbeidsmarkt?

Systeemdenken is failliet

De betaalbaarheid van de (gehele) zorg is een uitdaging. Zeker als we blijven doen wat we doen. Zorgkosten groeien, administratieve lasten zijn hoog en de schotten tussen de verschillende systemen, tussen de verschillende zorgdomeinen en leefdomeinen veroorzaken problemen. Dit maakt maatwerk bieden lastig. Kortom: het systeemdenken is failliet. En van dat systeem zijn we zelf ook onderdeel.

bedreigingen in de samenleving zichtbaarder gemaakt en uitvergroot. Daar leren we van. Er zijn kansen omdat ontwikkelingen snel gaan, er zijn ook bedreigingen want we zien de ongelijkheid toenemen en tegenstellingen ontstaan. Er is behoefte aan een stip op de horizon. Een visie.

i

← →

Visiedocument gehandicaptenzorg 2030

| 5

Veel om trots op te zijn Expertise en ervaring

Gelukkig hebben wij de samenleving iets te bieden. Naast alle uitdagingen is er ook heel veel om trots op te zijn en zijn er al heel veel positieve ontwikkelingen gaande. Met circa 180.000 professionals, meer dan 200.000 ervaringsdeskundigen en een groot netwerk van ambassadeurs hebben we een schat aan expertise en ervaring in huis. Daar maken we steeds meer en dankbaar gebruik van.

Veerkracht en creativiteit

Professionals bieden zorg, ondersteuning en jeugdhulp aan mensen met een beperking in hun dagelijkse leven. Zij hebben een ontzettend grote veerkracht, loyaliteit en creativiteit. Zij hebben het vermogen om complexe problemen klein te maken en praktische oplossingen te vinden. Alles in het belang van mensen met een beperking. Het werk is mooi en waardevol, maar vaak tegelijkertijd ook ongelooflijk taai en complex.

Onthaasten en puur

Van ervaringsdeskundigen leren we hoe het is om te leven met beperkingen, iets wat iedereen nu ondervindt tijdens de coronacrisis. Zij weten vaak goed hoe je kan stilstaan bij het gewone leven. Bij het onthaasten. Puur. Oprecht. Zij zijn leermeesters in het stilstaan bij de dingen die er werkelijk toe doen.

Waar we nu staan

i

← →

Visiedocument gehandicaptenzorg 2030

| 6

Het hart van de visie Onze droom In 2030 heeft Nederland een samenleving waarin mensen met een beperking kunnen meedoen. Een samenleving waarin zij een betekenisvol eigen leven kunnen leiden, ongeacht de zwaarte van hun beperking. Dat is onze droom, het hart van onze visie. De invulling van wat een betekenisvol leven is, zal heel verschillend zijn.

Wat we willen

Gemeenschappen

We zijn er voor mensen met een beperking en de verschillende gemeenschappen, waarin zij leven. De natuurlijke gemeenschap is het gezin waarin iemand is opgegroeid en de familie daaromheen. De persoonlijke gemeenschap bestaat uit de mensen om je heen die je zelf kiest, zoals vrienden, buren en kennissen. En de organisatorische gemeenschap, bestaande uit mensen uit bijvoorbeeld je woon- en werkomgeving, onderwijs en sport.

Betekenisvol leven

Het denken in verschillende ‘gemeenschappen’ of netwerken betekent dat we niet alleen kijken naar de indicatie en iemands beperkingen, maar juist naar wat voor die persoon betekenisvol is en naar het netwerk van hem of haar. We willen, meer dan nu, bijdragen aan oplossingen in andere leefdomeinen, zoals wonen,

i

← →

werken en onderwijs. Samen zoeken naar de mogelijkheden om een goed en betekenisvol leven te leiden. Naar een zorg die meebeweegt met de behoeften, wensen en mogelijkheden van mensen met een beperking in hun directe netwerken of gemeenschappen. Met gelijkwaardigheid als belangrijke waarde.

Ondersteuning

Het hart van de visie biedt daarmee geen een-op-een oplossingen voor alle uitdagingen. Het is een andere manier van kijken, van denken en van doen. Naar het bieden van zorg en ondersteuning in de verschillende netwerken en gemeenschappen waarin mensen met en zonder een beperking leven. Kijkend over grenzen van zorgdomeinen, leefdomeinen en organisaties heen. Dat is een nieuw en spannend pad, maar ook noodzakelijk.

Visiedocument gehandicaptenzorg 2030

| 7

Het verhaal van Jeroen

Dit is Jeroen. Jeroen is 32 en heeft een licht verstandelijke beperking. Maar een groot deel van de week doet dat laatste er eigenlijk helemaal niet toe. Voor hem niet, en voor de mensen om hem heen niet. Hij is gewoon Jeroen. Hij is keeper van het derde elftal van v.v. de Haantjes. Hij heeft een banketbakkersopleiding gedaan en werkt vier dagen in de week als taartenbakker. Hij gaat vaak naar concerten met vrienden en met zijn ouders op verre vakanties. En oh ja, hij is behoorlijk verliefd op Sandra. Ze wonen sinds kort samen in de winkelstraat boven de slager.

Wat we willen

Jeroen heeft een betekenisvol leven. Hij heeft veel relaties en doet volop mee in de samenleving. Zoals Jeroen zijn er nog anderhalf miljoen andere mensen in Nederland. Met een lichte of juist een zware beperking. Onze droom is dat over tien jaar alle mensen met een beperking net zoals Jeroen gewoon kunnen meedoen en een leven leiden dat betekenisvol is, zowel qua

i

activiteiten als qua relaties. Dat is het hart van onze visie. Maar om dat voor elkaar te krijgen moet het anders. Dat kunnen we als gehandicaptenzorg niet alleen, we zullen als hele samenleving onze schouders eronder moeten zetten. Nu stellen we als professionals vaak de cliënt en zijn of haar beperking centraal. Zo leveren we misschien wel goede zorg, maar dragen we

← →

Visiedocument gehandicaptenzorg 2030

| 8

Het verhaal van Jeroen niet altijd bij aan het meest betekenisvolle leven van iemand met een beperking. Want betekenis wordt gegeven door sociale contacten en door mee te doen in de samenleving. Dat geldt voor iedereen: voor mensen mét en zonder beperking. Hoe gaan we dat bereiken? Allereerst gaan we ons nog meer richten op de gemeenschappen en netwerken rond iemand met een beperking. Die ondersteunen en versterken we. Bijvoorbeeld in samenwerking met het ROC, zodat Jeroen als reguliere student de banketbakkersopleiding kan doen. De bakkerij of de voetbalclub, zodat Jeroen daar volwaardig kan meedraaien. De familie van Jeroen, of de woningbouwvereniging zodat Jeroen en Sandra zelfstandig kunnen wonen. De kracht van de gemeenschap is het allerbelangrijkste. We benutten, versterken en ontwikkelen de

Wat we willen

i

ervaringskennis en professionaliteit van alle mensen in de gemeenschap rond iemand met een beperking. Van Jeroen zelf, zijn familie en vriendenkring, de buurvrouw en de zorgprofessional. Daarnaast kan technologie een veel grotere bijdrage leveren. Slimme oplossingen op bijvoorbeeld het gebied van wonen, leren, taal of gezondheid kunnen ontzettend helpen en ondersteunen. Met deze visie ontwikkelen wij ons meer als ‘maatschappelijke beweging’ die zich inzet voor een vriendelijke, sociale samenleving. Waarin mensen mét en zonder beperking gelijkwaardig aan elkaar zijn, samen met elkaar leven en van elkaar leren. Maar dat lukt alleen als we het met z’n allen doen: als hele samenleving. Zodat over 10 jaar ieder mens met een beperking zo veel als mogelijk gewoon mee doet in de samenleving. Klik hier om het verhaal van Jeroen in bewegend beeld te zien.

← →

Visiedocument gehandicaptenzorg 2030

| 9

Het verhaal van 1,5 miljoen mensen Betekenisvol leven

Onze droom is dat over tien jaar alle mensen met een beperking, net zoals Jeroen, gewoon kunnen meedoen en een betekenisvol leven leiden. Dat is het hart van onze visie. Want iedereen verdient een plek in de samenleving. Of je nu een lichte of ernstige beperking hebt, een zintuiglijke, lichamelijke of verstandelijke beperking, of je nu jong bent of oud.

Wat we willen

Laten zien dat het kan

Gewoon meedoen

De gehandicaptenzorg biedt zorg, ondersteuning of jeugdhulp aan ruim 200.000 mensen met een beperking. Maar de totale groep van Nederlanders die een beperking heeft, is groter dan dat. Denk bijvoorbeeld aan de circa 1,1 miljoen mensen met een licht verstandelijke beperking. We willen ons inzetten om de zichtbaarheid te vergroten van alle mensen voor wie een betekenisvol eigen leven en gewoon meedoen niet vanzelfsprekend is. Voor deze, circa 1,5 miljoen, mensen zijn wij er.

i

We willen actief bijdragen aan het wegnemen van belemmeringen die gewoon meedoen ingewikkeld maken en we willen oplossingen vinden voor de genoemde maatschappelijke vraagstukken en uitdagingen. En we laten zien dat het kan; dat er al veel mooie (lokale) voorbeelden zijn, die aantonen dat we samen een samenleving kunnen creëren waarin iedereen meedoet.

Samen doen

Het samen doen is hierin cruciaal. We kunnen en willen het niet alleen. Samen met onze leden (zorgaanbieders) en vooral ook met mensen met een beperking zelf, hun netwerken, professionals en een groot aantal maatschappelijke organisaties willen we werken aan onze droom voor 2030.

← →

Visiedocument gehandicaptenzorg 2030

| 10

Hart van de visie ondersteunen we vanuit vier groeigebieden Op weg naar 2030 richten we ons op het hart van de visie en zetten we extra in op vier thema’s, die we groeigebieden noemen.

Technologie

Maatschappelijke beweging

Een betekenisvol leven, gewoon meedoen

Werk

Wat we willen

Leren en ontwikkelen

i

← →

Visiedocument gehandicaptenzorg 2030

| 11

Hart van de visie In 2030 hebben mensen met een beperking, voor wie dat niet vanzelfsprekend is, een betekenisvol eigen leven. Daarbij ondersteunen wij de gemeenschappen (netwerken) rondom mensen met een beperking om ervoor te zorgen dat zij mee kunnen doen. Ambities 2030 → Versterken van het samenspel in de

gemeenschappen rond iemand met een beperking.

→ Versterken en ontwikkelen van ervaringskennis en professionaliteit van mensen in de gemeenschap.

→ Naar vertrouwen als basis en de wil om rekenschap te geven

Wat we willen

i

← →

Visiedocument gehandicaptenzorg 2030

| 12

Leren & ontwikkelen Ieder mens wil leren, ontwikkelen en nieuwe ervaringen opdoen. Dat geldt voor mensen met een beperking, hun directe netwerk, professionals en de omgeving. De gehandicaptensector staat voor een leven lang leren, ontwikkelen, hoe klein de stapjes soms ook zijn. Leren en ontwikkelen is afgestemd op ieders vaardigheden en beweegt mee met de veranderende samenleving. Ambities 2030

→ Mensen met een beperking, hun netwerk,

professionals en de omgeving hebben levenslang

toegang tot een landelijk leer- en ontwikkelaanbod.

→ Iedereen met een beperking heeft toegang tot onderwijs of onderwijskundige expertise.

→ Iedereen ontwikkelt zich met de skills van de toekomst.

→ Professionals coachen en ondersteunen

gemeenschappen rondom mensen met een beperking.

→ De sector bepaalt samen met het onderwijs de

onderwijsinhoud en –systematiek voor toekomstige professionals.

Wat we willen

i

← →

Visiedocument gehandicaptenzorg 2030

| 13

Werk In 2030 draagt iedereen in de samenleving naar vermogen bij en de samenleving maakt daar ruimte voor. De gehandicaptensector wil de samenleving daarin ondersteunen. In 2030 is de wereld van werk een wereld waarin iedereen kan participeren. Mensen met een beperking zijn collega’s en medewerkers, net als ieder ander. Ambities 2030

→ Wie kan heeft een passende (betaalde) baan bij een regulier bedrijf, een sociale onderneming of een (maatschappelijke) organisatie.

→ Voor wie dit een stap te ver is, zijn er betekenisvolle activiteiten in verbinding met de samenleving. We

innoveren de traditionele activiteiten en vervangen deze waar mogelijk door activiteiten midden in de maatschappij.

Wat we willen

i

← →

Visiedocument gehandicaptenzorg 2030

| 14

Technologie Technologie helpt mensen met een beperking om hun eigen leven zo betekenisvol en zelfstandig mogelijk te leiden. Technologie is gericht op het realiseren van slimme oplossingen voor mensen met een beperking op het gebied van: wonen, leven, leren, werken, taal en gezondheid. . Ambities 2030 → Technologie is onderdeel van de drie gemeen-

schappen (natuurlijk, persoonlijk en organisatorisch), waarin mensen met een beperking zich begeven.

De focus ligt de eerste drie jaar op het versterken van de communicatie, mobiliteit en zelfstandigheid door de inzet van technologie. → VGN is onderdeel van een internationaal, publiek en privaat (kennis)netwerk waarin technologische

toepassingen en innovaties plaatsvinden en via

open source gedeeld worden. Leden kunnen hier op verschillende momenten in participeren.

Wat we willen

i

← →

Visiedocument gehandicaptenzorg 2030

| 15

Maatschappelijke beweging In 2030 is de VGN onderdeel van een maatschappelijke beweging die in en met coalities samenwerkt, zodat er een handicapvriendelijke samenleving ontstaat. Een samenleving die is gebaseerd op gelijkwaardigheid en wederkerigheid, vanuit de erkenning dat mensen zonder en met beperking gelijkwaardig zijn. Ontmoetingen zijn voor iedereen leerzaam en waardevol. Ambities 2030 → Iedereen is onderdeel van gemeenschappen (natuurlijk, persoonlijk, organisatorisch) en krijgt de kans om zich daarin te ontwikkelen. → De samenleving is handicapvriendelijk. → Mensen met een licht verstandelijke beperking hebben de mogelijkheid tot meedoen op alle levensdomeinen. → We zijn onderdeel van maatschappelijke coalities op alle leefdomeinen van de visie.

Wat we willen

i

← →

Visiedocument gehandicaptenzorg 2030

| 16

Uitgangspunten voor de strategie Hart van de visie als koers

Het hart van de Visie 2030 ‘een betekenisvol eigen leven, gewoon meedoen’ voor mensen met een beperking is onze identiteit en bepaalt onze koers. Dit is het perspectief van waaruit we handelen in onze lobby en in de uitvoering van alle activiteiten. Met wederkerigheid en gelijkwaardigheid als belangrijke waarden.

Andere mentaliteit

Bij deze visie past een andere mentaliteit van alle betrokken partijen. Van bescheidenheid naar strijdlust, van het individu naar samen en bovenal naar samen sterk. Kortom; met lef en liefde.

Werken in coalities

VGN neemt initiatieven, maar nooit zonder anderen. In onze aanpak gaan we zoveel mogelijk werken in coalities met leden, (organisaties van) mensen met een beperking en hun verschillende gemeenschappen en met andere maatschappelijke partners. We willen het samenspel tussen al deze partijen

Wat we gaan doen

versterken. Bijvoorbeeld door met 10 tot 20 leden een coalitie te vormen en samen aan de slag te gaan met een specifiek thema of vraagstuk in een leernetwerk. Of door - nog meer dan nu coalities te vormen met andere maatschappelijke partners om thema’s te agenderen in het publieke en politieke debat.

Groot denken, klein doen

We hebben veel en grote ambities. We werken aan deze ambities door kleine stappen te maken met onze droom voor ogen. Een betekenisvol eigen leven moet vooral lokaal vorm krijgen, want daar wonen, werken en leven we. Dáár willen we bouwen aan de gemeenschappen om de mensen heen. We willen juist daarom ook lokale voorbeelden in beeld brengen en deze gebruiken om van te leren en ons te laten inspireren.

Laten zien dat het kan

We willen laten zien dat onze droom realistisch is. Door voorbeelden uit de praktijk in beeld te brengen, waarin wordt aangetoond dat we samen een samenleving kunnen creëren waarin iedereen kan meedoen. En door de zichtbaarheid

i

van de gehandicaptenzorg en de mensen daarachter te vergroten.

Experimenten of doorbraakprojecten

Om te laten zien dat het kan willen we met leden en andere maatschappelijke partners een aantal experimenten of (doorbraak)projecten opzetten of helpen we leden om hún experimenten of projecten zichtbaarder te maken.

Kijken over schotten en grenzen heen

We gaan over grenzen heen kijken; grenzen van zorgdomeinen, leefdomeinen (denk aan wonen, werken, leren), leeftijden (18- en 18+), maar ook landen. Met name het onderdeel technologie willen we internationaal oppakken.

Rolling strategie

Omdat we als VGN initiatieven nemen, maar nooit alleen, willen we ook de acties die we starten samen vormgeven met leden en andere partners. Daarom vindt de concrete uitwerking van alle acties die we willen gaan starten vooral plaats in coalities. Om goed aan te blijven sluiten bij de praktijk die vaak weerbarstiger en complexer is dan op voorhand gedacht, willen we stap voor stap ontwikkelen.

← →

Visiedocument gehandicaptenzorg 2030

| 17

i

← →

Visiedocument gehandicaptenzorg 2030

| 18

Acties waar we in 2021 mee starten Om te realiseren dat iedereen met een beperking toegang heeft tot onderwijs en onderwijskundige expertise: → Maken we de mogelijkheden èn meerwaarde van

Op de vorige pagina’s hebben we onze ambities en een aantal uitgangspunten van onze strategie beschreven. Op deze en de volgende pagina’s presenteren we per thema een aantal acties, waarmee we in 2021 willen starten op weg naar 2030. In dit overzicht worden de verschillende acties nog benoemd onder een specifiek thema. Dit onderscheid in thema’s willen we in de uitwerking en uitvoering van de verschillende acties in 2021 niet of veel minder specifiek aanbrengen. Want veel acties overlappen of raken elkaar of de acties uit de reguliere werkagenda van de VGN voor 2021. In 2021 pakken we de acties dan ook in samenhang en samenwerking op.

LEREN EN ONTWIKKELEN

de inzet van onderwijs of onderwijskundige

Om een leven lang leren en ontwikkelen mogelijk te maken voor mensen met een beperking, hun directe netwerk, professionals en de omgeving, gaan we het volgende doen in 2021: → We brengen de behoeften van mensen met een beperking, hun directe netwerk, professionals en de omgeving op het gebied van leren en ontwikkelen verder in beeld.

expertise voor alle kinderen met een beperking zichtbaar, voor de politiek en in het maatschappelijke debat.

→ Zetten we ons in voor meer handicapvriendelijke en inclusieve scholen voor kinderen en jongeren met een beperking. Hiervoor zoeken we

samenwerking met onder meer de PO- en VO-

raad en de samenwerkingsverbanden passend onderwijs.

→ We ontwikkelen één plek met een breed

→ We starten een lobby voor meer mogelijkheden

toegankelijk leer- en ontwikkelaanbod, waar

mensen met een beperking, hun netwerken en professionals zelf kunnen kiezen wat zij nodig hebben, hoe ze willen leren en waar ze willen

om te leren als je een beperking hebt, ook na je

achttiende. We geven zelf het goede voorbeeld door leerwerkplekken te creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

leren. Deze ene plek is mogelijk de VGN

Academie, de Academie voor Zelfstandigheid of een bundeling van deze en andere initiatieven.

Om dat mogelijk te maken stimuleren we zorg-

→ We zetten ons in voor meer erkenning van

praktijkleren en -opleidingen, bijvoorbeeld in de vorm van deelcertificaten.

ontwikkelaanbod beschikbaar te stellen hiervoor.

De veranderende rol van de professionals: → We brengen ‘het nieuwe vakmanschap’ dat

mogelijkheden om te leren voor mensen met een

van (lokale) netwerken of gemeenschappen

en onderwijsinstellingen hun leer- en

→ We starten een lobby voor meer financiële

beperking, hun directe netwerk, zij-instromers, professionals en de omgeving.

nodig is voor het coachen en ondersteunen

rond mensen met een beperking in beeld en we vertalen dit in termen van overtuiging,

kennis, (communicatieve) vaardigheden en competenties.

Wat we gaan doen

i

← →

Visiedocument gehandicaptenzorg 2030

| 19

Acties waar we in 2021 mee starten voorbeeld uit of brengen we een voorbeeld in

→ We brengen in een leernetwerk voorbeelden in kaart en verkennen hoe we het nieuwe

vakmanschap kunnen vertalen naar de praktijk.

→ We brengen onze vraag in beeld als sector voor het onderwijs vanuit het perspectief van de Visie 2030. Wat heeft de praktijk nodig,

bijvoorbeeld als het gaat om praktische wijs-

heid en in de combinatie tussen harde en zachte skills? Hoe kan het beroepsonderwijs daar beter op aansluiten en wat kunnen we als sector

hieraan bijdragen? Dit vertalen we naar een concreet lobbyplan.

→ We onderzoeken hoe we het ontwikkelen en

toepassen van technologie in de gehandicaptenzorg kunnen versterken. Dit doen we samen met leden, professionals en mensen met een beperking.

beeld in een aansprekende vorm (bijvoorbeeld

WERK

via een podcast of vlog). We doen dit samen

Om passende (betaalde) banen of betekenisvolle activiteiten in de samenleving voor mensen met een beperking te realiseren, gaan we het volgende doen: Ontwikkelen en inspireren → We starten een Oplossingenlab rond het thema vernieuwing van dagbesteding. Het Lab is een

voorbeelden zichtbaar voor andere maatschappelijke partners en de media. We laten zien dat het kan.

→ We brengen leden en grote landelijke bedrijven bij elkaar om meer openingen te creëren voor (on)betaald werk.

Lobby en agenderen

→ We brengen in de eerste helft van 2021 de

initiatief van de VGN met een groep leden die

samen aan de slag willen gaan rond dit thema

en met elkaar kennis, ontwikkelingen en oplos-

singen willen delen. Denk aan oplossingen, zoals het ontwikkelen van locaties voor praktijkleren.

→ Ook starten we een Lab rond het thema van

dagbesteding naar een betaalde baan (en om-

randvoorwaarden voor het vernieuwen van

dagbesteding in beeld en vertalen die naar een lobby- en actieplan. Te denken valt aan

bijvoorbeeld nieuwe regels voor de financiering. Hierbij zoeken we de verbinding met andere

maatschappelijke partners. Denk aan Ieder(in),

de LFB, VNO-NCW, Cedris, VNG, UWV en Divosa.

gekeerd). Het is een initiatief van de VGN met een groep leden en andere maatschappelijke

→ We intensiveren onze inzet om de stap naar

organisaties, bijvoorbeeld regionale werk-

betaald werken voor mensen met een afstand

tot de arbeidsmarkt eenvoudiger te maken. Dit

bedrijven en re-integratiebedrijven, die samen

in combinatie met een ‘vangnet’ voor wanneer

aan de slag willen gaan rond dit thema en met

het noodzakelijk is een stapje terug te doen.

elkaar kennis, ontwikkelingen en oplossingen willen delen.

→ We brengen de vernieuwing in beeld door (lokale) voorbeelden op te halen om anderen te

→ We gaan intensiever samenwerken met andere maatschappelijke partners om te komen tot

vernieuwing van stelsels rond werk en inkomen. Daarbij zetten we ons ook in voor een financiële

inspireren. Iedere maand werken we een

Wat we gaan doen

met mensen met beperking. Ook maken we de

beloning bij onbetaald werk.

i

← →

Visiedocument gehandicaptenzorg 2030

| 20

Acties waar we in 2021 mee starten De rol van de professionals met betrekking tot het realiseren van betekenisvol werk: → We maken een ontwerp voor het nieuwe vakmanschap van professionals van de

toekomst. Dit doen we samen met leden,

professionals en mensen met een beperking.

→ We verkennen de digitale (data)infrastructuur

van de gehandicaptenzorg, zodat we de huidige stand van zaken goed in beeld hebben.

→ We kiezen met leden en partners drie

technologische innovaties waarin VGN faciliteert, zodat bijvoorbeeld de rocket wheelchair in 2030 gerealiseerd is. We brengen het proces op weg

naar het eindresultaat in beeld en men kan op elk moment aansluiten.

TECHNOLOGIE Om de taal van technologie en de mogelijkheden van data te snappen én om in 2022 een adaptief platform te hebben waar kennis en relaties samenkomen, dat meebeweegt met ontwikkelingen binnen en buiten de gehandicaptenzorg, gaan we het volgende doen: → We inventariseren welke (inter)nationale

→ We maken herkenbare toekomstbeelden van drie innovaties die gericht zijn op: communicatie, mobiliteit en zelfstandigheid, ook om de bewustwording van de toepassing van technologie door professionals te stimuleren → We faciliteren coalities, waarin leden participeren, die zich richten op de implementatie van technologie.

MAATSCHAPPELIJKE BEWEGING

Om ervoor te zorgen dat de samenleving in 2030 handicapvriendelijk is en gelijkwaardigheid en wederkerigheid als uitgangspunten heeft, gaan we het volgende doen: → We starten in 2021 met het in beeld brengen van 50 inspirerende praktijkvoorbeelden over hoe je verbindingen creëert tussen mensen met een beperking en mensen zonder beperking.

Bijvoorbeeld in buurten, via lokale coalities, bij initiatieven rond kunst en cultuur of sport.

Deze initiatieven, oplossingen en lokale projecten laten zien dat het realiseren van een (lokale)

inclusieve samenleving geen abstracte, com-

plexe materie is, maar dat het gewoon kan. We

laten ons daarbij inspireren door de aanpak van

Urgenda. De praktijkvoorbeelden presenteren we in een aansprekende, inspirerende vorm en

benutten we in het publieke en politieke debat.

platforms en/of partners er zijn, zowel privaat als

→ We organiseren een reeks Oplossingenlabs. In

publiek, zodat we een goed beeld hebben in

2021 organiseren we een eerste lab om de eerste

welke contacten en coalities we investeren om

reeks verzamelde praktijkvoorbeelden te delen,

de sector een stap voorwaarts te brengen.

erover in gesprek te gaan en hieruit lessen te

trekken. Waarom werkt dit voorbeeld goed? Wat zijn de werkzame elementen? Hoe kunnen deze behulpzaam zijn op andere plekken? Mogelijk leidt dit tot leer- of doorbraakprojecten.

Wat we gaan doen

i

← →

Visiedocument gehandicaptenzorg 2030

| 21

Acties waar we in 2021 mee starten → In 2021 verkennen we hoe we een goede

invulling kunnen geven aan een maatschap-

pelijke denktank, bestaande uit deskundigen met ervaringskennis of wetenschappelijke

kennis, die we regelmatig en gericht bevragen voor advies en inspiratie rond thema’s van de Visie 2030.

→ We willen een handicapvriendelijke samen-

leving voor alle mensen met een beperking. In 2021 richten we ons extra op de maatschappelijke vraagstukken rond mensen met een

licht verstandelijke beperking (LVB). We gaan

actief lobbyen voor het verhaal van 1,1 miljoen mensen met een LVB. Onze inzet is dat een breed programma dat gericht is op het

verminderen van belemmeringen om mee te

→ We zoeken in 2021 daarnaast gericht de

samenwerking op met gemeenten die met ons een succesvolle en samenhangende aanpak

ontwikkelen om te zorgen dat mensen met een LVB kunnen meedoen in de samenleving. Het

gaat om een samenhangende aanpak rond - in ieder geval - de leefdomeinen inkomen, werk, wonen en zorg. De aanpak gaan we eind 2021

samenvatten in een ‘strategiekit’ (werktitel). Dit als een eerste stap om deze aanpak breder te

delen met alle gemeenten en andere relevante partijen.

Kijk voor meer informatie over de Visie 2030 op www.vgn.nl/visie2030.

doen in de (lokale) samenleving, een plek krijgt in het nieuwe regeerakkoord. In onze lobby

richten we ons niet alleen op de knelpunten die er zijn rond zorg en ondersteuning, maar

nadrukkelijk ook op de leefdomeinen wonen,

werken en leren en de knelpunten die spelen in de leeftijd 16-27 jaar.

Wat we gaan doen

i

←

Visiedocument gehandicaptenzorg 2030

| 22