LIS2022.28 Regio Foodvalley - Informatiebrief inzake de Regionale Energiestrategie (RES) januari 2022
Tekst van het document
nr. LIS2022.28 Cat. B
Aan de raden, staten, en het AB van respectievelijk de deelnemende gemeenten, provincies, en het waterschap V&V van Regio Foodvalley
uw kenmerk:
uw brief van: ons kenmerk:
Programma
--
behandeld door: doorkiesnummer:
22/RFV/Economie/220120 L.Beekman
e-mailadres:
0318-680667
lize.beekman@regiofoodvalley.nl
bijlagen: 1, 2, 2a, 3, 4
datum: 20 januari 2021
Energie onderwerp: Informatiebrief januari 2022
Geachte volksvertegenwoordigers, Met deze informatiebrief informeren wij u over de overgang naar de uitvoeringsfase van de RES 1.0 van de regio Foodvalley. Met de RES 1.0 hebben we in de zomer van 2021 onze ambitie geformuleerd en aangegeven hoe we deze gaan waarmaken. Daarbij is het ons doel om in 2030 minimaal 0,75 TWh hernieuwbaar energie op te wekken in onze regio. Onze ambitie gaat nog een stap verder, namelijk 1 TWh in 2030. In het vormgeven van deze nieuwe fase zijn de moties en amendementen (aangenomen bij de behandeling van de RES 1.0 in de raden, Staten en het Algemeen Bestuur) betrokken. Ook de aanbevelingen op basis van de verschillende evaluaties zijn betrokken. Verder informeren wij u over de stand van zaken rondom de netinfrastructuur. Dit vindt u terug in bijlage 4. Hierover is de afgelopen maanden door de netbeheerders (Tennet, Liander en Stedin) gecommuniceerd. Context De RES 1.0 is onderdeel van het regionale programma Energie van de Strategische Agenda van de regio Foodvalley. De RES focust zich primair op grootschalige opwek. Samenhang met de andere onderdelen van de energietransitie zoals besparing en relaties met andere opgaven zoals de Verstedelijkingsstrategie worden in het Energieprogramma 2022/2023 verder uitgewerkt. De RES 1.0, evaluaties RES 1.0 en de moties en amendementen zijn hiervoor het kader.
Uitgangspunten voor uitvoering RES 1.0 We werken volgens deze uitgangspunten: Voor het vervolgproces geldt dat o uitvoering en realisatie van de ambitie in RES 1.0 nu voorop staat; o overheden verantwoordelijk zijn voor uitvoering en de regio hieraan ondersteunend is (lokaal wat kan, regionaal wat moet waarbij regionale inzet lokale ontlasting betekent); o het een sectorale strategie is;
Datum: Betreft:
20-1-2021 Informatiebrief januari 2022
het vooral gaat om regionale afstemming, kennisdeling, ondersteuning en strategievorming (RES heeft geen externe rechtswerking); o we vanuit de inhoudelijke opgave belemmeringen aanpakken en kansen verzilveren (inhoud voorop); o RES 2.0 is een moment in het proces naar 2030 en als gevolg een actualisatie van RES 1.0. De regionale opgave wordt belegd in (ambtelijke) werkgroepen die een werkgroepopdracht krijgen. Deze opdrachten beschrijven datgene wat er moet gebeuren om gemaakte afspraken uit te voeren en kennen een scherpe afbakening wat betreft doel, op te leveren resultaten, onderscheid lokale en regionale inzet, benodigde middelen, onderlinge samenhang, etc. Afstemming en bewaken samenhang gebeurt in het brede ambtelijke overleg. In bijlage 1 staan de opdrachten op hoofdlijnen beschreven. De focus ligt op de realisatie van grootschalige opwek van zonne- en windenergie. Dat betekent dat we middelen langs deze lijn prioriteren. Daarbij signaleren we twee belangrijke aandachtspunten; beschikbaarheid van netinfra en uitvoeringscapaciteit. Budget voor capaciteitsvraagstukken is daarbij randvoorwaardelijk. En waar dit ontoereikend is, dan wel niet de juiste mensen beschikbaar zijn, worden de opdrachten inhoudelijk verkleind.
We respecteren dat publieke partijen een bijzondere rol hebben als bestuurlijk opdrachtnemer van het RES-proces en realiseren ons dat niet-publieke partijen een essentiële rol hebben in de uitvoering van de gemaakte afspraken. Niemand kan deze opgave alleen realiseren; maatschappelijke partners sturen daarom mee en dragen bij aan de uitvoering. Richting volksvertegenwoordigers is nadrukkelijk aandacht voor o het tijdig betrekken van volksvertegenwoordigers in het besluitvormingsproces. Raden, Provinciale Staten en Algemeen Bestuur van het waterschap blijven het besluitvormende orgaan van de RES; o de overdracht na de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022. Tot slot zoeken we waar nodig nadrukkelijk verbinding met andere opgaven, maar nemen deze niet over. We leggen de focus op de realisatie richting 2030 maar we hebben ook een opgave na 2030 waaraan we ook moeten werken. o
Werkwijze en samenwerking De opdrachten geven de werkgroepen een duidelijke focus maar hebben een sterke onderlinge samenhang of zelfs afhankelijkheid. Om de samenhang te bewaken is een uitvoeringsstructuur ingericht. Deze uitvoeringsstructuur is in december 2021 door het stakeholderoverleg overeengekomen waarbij de samenwerking met niet-publieke partijen wordt voorgezet. Daartoe worden de volgende overleggen georganiseerd: De Raad van Uitvoering (RvU) draagt zorg voor een tijdige en kwalitatief goede uitvoering, is samengesteld uit publieke partijen en die niet-publieke partijen die in de uitvoering én samenhang van de werkgroepopdrachten een primaire rol hebben. Dagelijks bestuur publieke besluitvorming (DPP) is een afstemmingsoverleg tussen publieke partijen gericht op de publieke besluitvorming in raden, Staten en AB. Het Stakeholderoverleg is het afstemmingsoverleg tussen alle betrokken partijen. Het is gericht op strategische vraagstukken rond uitvoering en doorvertaling c.q. bijsturing richting RES 2.0. En net als in de vorige fase is dit openbaar en dus ook toegankelijk voor volksvertegenwoordigers en andere belangstellenden. De werkgroepen werken zelfstandig binnen de kaders van de werkgroepopdracht aan het behalen van hun resultaat. Inhoudelijke besluiten en dilemma’s worden voorgelegd aan de Raad van Uitvoering of voor advies aan het Stakeholdersoverleg.
Waar nodig heeft werkgroep een bestuurlijk aanspreekpunt als sparringpartner en bestuurlijke voelsprieten. Dit is een informele rol gekoppeld aan de positie binnen de Raad van Uitvoering.
Datum: Betreft:
20-1-2021 Informatiebrief januari 2022
Het ambtelijk overleg heeft twee vormen, namelijk het inhoudelijke (AO inhoud) en de besluit voorbereidende vorm (AO besluit). In deze overleggen bespreken de trekkers van de opdrachten hun voortgang. Hierdoor zijn alle betrokkenen goed aangehaakt op de voortgang van de uitvoering. Ook het bewaken van de samenhang en afstemming op inhoud en proces vindt binnen dit overleg plaats. Het kernteam is hierin ondersteunend.
Moties en amendementen Bij het vaststellen van de RES 1.0 voor de zomer van 2021 zijn verschillende moties en amendementen aangenomen. In bijlage 2 vindt u een overzicht van alle moties en amendementen met een korte toelichting hoe deze worden uitgewerkt. Een groot deel is een direct verzoek aan het eigen college en is daarmee geen opdracht aan de regio. Desalniettemin zijn dat veelal ook onderwerpen die in de regionale samenwerking (deels) opgepakt kunnen worden. De voortgang van de uitvoering van de moties en amendementen, voor zover van toepassing, wordt ook via de reguliere eigen processen gemonitord. Voor alle volksvertegenwoordigers geldt dat hun eigen college/dagelijks bestuur het eerste aanspreekpunt is. Evaluaties Er zijn drie evaluaties uitgevoerd naar aanleiding van de RES 1.0. Deze zijn in december 2021 met u gedeeld. In bijlage 3 staat een overzicht hoe elke aanbeveling wordt uitgewerkt, hieronder staat een overzicht van de meest relevante thema’s. Regionaal bestuurlijke aandacht: ondanks de nadrukkelijke keuze voor lokale uitvoering vinden alle bestuurders het van belang om elkaar regionaal goed vast te houden. De opgave is nadrukkelijk op regionale schaal geformuleerd en is te groot en complex om alleen binnen de eigen gemeentegrenzen op te pakken, zeker gezien grootse belemmeringen zoals netcongestie en uitvoeringscapaciteit.
Het is wenselijk hierin wel scherp te maken wat de regio kan dan wel moet doen naast het lokale primaat. Samenhang: de energietransitie is een grote opgave maar niet de enige opgave. Zowel als het gaat om de ruimtelijke impact als gevolgen voor inwoners is het van belang de opgave in samenhang uit te voeren. Binnen de regio biedt de Strategische Agenda hiervoor een goede kapstok voor integrale afwegingen. Op lokaal niveau is de Omgevingsvisie het aangewezen instrument. Maatschappelijke betrokkenheid: het realiseren van de energietransitie is een opgave van ons allemaal. Het is aan de overheid om maatschappelijke partners, volksvertegenwoordigers en inwoners op de juiste momenten en onderwerpen invloed te geven. Dit vraagt aandacht als het gaat om besluitvorming, maar ook communicatie en vormgeven van participatie in al haar vormen. Besluitvorming: volksvertegenwoordigers hebben het democratische mandaat en dat verandert niet. Dit mandaat gaat over de kaders waarbinnen de transitie moet plaatsvinden. Hierin wordt het publieke belang geborgd zodat initiatiefnemers projecten kunnen ontwikkelen die zowel zorgen voor duurzame opwek maar ook voldoen aan de wensen van lokaal eigenaarschap, maatschappelijke acceptatie en ruimtelijke inpassing.
Vervolg De volgende nadere uitwerkingen zijn voorzien om volksvertegenwoordigers te informeren en betrekken bij de uitvoering van de RES: Energieprogramma 2022/2023 – Enkele belangrijke zaken zijn in deze brief al beschreven. Daarnaast is onder meer de samenhang met andere programma’s op korte en lange termijn hierin uitgewerkt. Aan het begin van het tweede kwartaal van 2022 ontvangt u het Energieprogramma ter informatie.
Datum: Betreft:
20-1-2021 Informatiebrief januari 2022
Kadernotitie RES – met deze notitie wordt zowel de besluitvormingsprocedure voor RES 2.0 als de betrokkenheid en rol van volksvertegenwoordigers en maatschappelijke partners daarin, voorgelegd ter besluitvorming. Dit wordt voor het zomerreces van 2022 aangeboden, zodat behandeling in het najaar van 2022 kan plaatsvinden. RES 2.0 – De RES 1.0 vormt ons vertrekpunt en doel voor 2030. We hebben onderzocht welke bijdrage we kunnen doen aan de landelijke opgave en met welke strategie. De RES is een langlopend proces waarbij we tweejaarlijks een actualisatie uitvoeren. De eerste actualisatie leveren wij voor 1 juli 2023 aan bij het NP RES. De verwachting is dat gezien de korte tijd die nog maar aan de uitvoering kan worden besteed, er geen grote wijzigingen te verwachten zijn op het bod of de strategie. In het najaar informeren wij u via een raadsinformatiebrief over de verwachtte wijzigingen en wat dat betekent voor de RES 2.0.
Na de verkiezingen worden voor de nieuwe raadsleden inwerkprogramma’s georganiseerd. Hierin wordt ook de RES betrokken. Daarnaast vindt u op de website www.resfoodvalley.nl altijd actuele en interessante informatie. Wij gaan deze nieuwe fase met frisse energie tegemoet en kijken uit naar het gezamenlijk behalen van onze doelen. Met vriendelijke groet, namens algemeen bestuur Regio Foodvalley,
Arjen Droog, directeur
René Verhulst, voorzitter