LIS2022.148 Museum Veenendaal - Jaarverslag 2021

nr. LIS2022.148 Cat. B Van: Verzonden: Aan: Onderwerp: Bijlagen:

Secretaris <secretaris@museumveenendaal.nl> woensdag 1 juni 2022 10:56 Griffie Veenendaal Jaarverslag Jaarverslag 2021 online.pdf

Geachte heer, mevrouw, In de bijlage vindt u het jaarverslag 2021 van Museum Veenendaal Met vriendelijke groet, RiaLeurs Secretaris Stichting Museum Veenendaal

Vaste tentoonstelling over het historisch erfgoed van Veenendaal: Turf - Wol - Tabak - Bedrijvigheid - Bijenmarkt - Grebbelinie - Watersnoodramp 1855 - WOI – WOII

Museum Veenendaal is gevestigd in de Cultuurfabriek Kees Stipplein 76, 3901 TP Veenendaal, 0318 55 00 10

JAARVERSLAG / 2021

/ MUSEUM VEENENDAAL WEET ZICH IN 2021 GESTEUND DOOR: ◆ ANWB fonds ◆ Bedrijvenkring Ondernemend Veenendaal ◆ Bezoekerscentrum Fort aan de Buursteeg ◆ Bite restaurant Veenendaal ◆ Boschland accountants en adviseurs Ede ◆ Gemeente Veenendaal ◆ Gemeentearchief Veenendaal ◆ Invictus Online Marketing ◆ Kantoorspecialist ◆ KF Hein fonds ◆ Landschap Erfgoed Utrecht ◆ Leenheren van het Sticht ◆ Olenz notarissen Veenendaal ◆ Particuliere bruikleengevers ◆ Partners in de Cultuurfabriek

◆ Prins Bernard Cultuurfonds ◆ Provinciaal Utrechts Genootschap ◆ Provincie Utrecht ◆ Rabo Coöperatie fonds ◆ Rijksdienst Cultureel Erfgoed ◆ Rijnpost ◆ Stichting Carel Nengermanfonds ◆ Veenendaalfonds ◆ VSB fonds ◆ Winkelstad Veenendaal ◆ Elmer van Hardeveld ◆ Marc van de Grift ◆ En al onze vrijwilligers

/ Vrienden van Museum Veenendaal Speciale dank gaat ook deze keer uit naar onze Vrienden van Museum Veenendaal. Zij zijn en blijven een zeer gewaardeerde steun in onze rug. Met hun steun geven zij blijk van betrokkenheid bij cultureel erfgoed en van vertrouwen in onze inspanningen om Museum Veenendaal een mooi en eigentijds museum te laten zijn.

2

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

/ INHOUDSOPGAVE Terugkijken en vooruitzien p 4 Bestuur Museum Veenendaal p 6 Museale zaken p 8 Klimaat, belichting en veiligheid p 10 Publieksbereik p 11 Het verhaal van Veenendaal p 13 Collectie Erfgoed Veenendaal p 13 Projecten Historie en Erfgoed p 15 Educatie Erfgoed p 19 Professionalisering

p 23

Vrijwilligers p 25 Team p 27 Bijlage: Bruikleengevers en schenkingen

p 31

Colofon Alle foto’s in dit jaarverslag, tenzij anders vermeld, komen uit het archief van Museum Veenendaal en zijn gemaakt door vrijwilligers van het museum.

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

3

/ TERUGKIJKEN EN VOORUIT ZIEN Het was een jaar van onzekerheid, herdefinitie, improvisatie, maar ook van nieuwe kansen, vindingrijkheid, saamhorigheid en hulpvaardigheid. Museum Veenendaal is ook in het tweede jaar van de coronacrisis – net als vele anderen uit de cultuursector – veerkrachtig gebleken. We zijn onszelf tegengekomen en hebben ons voortdurend moeten aanpassen aan nieuwe regels, restricties en scenario’s. Tentoonstellingen schoven we op of hebben we verlengd. Activiteiten zijn afgelast of omgezet naar een online-programma. Het afgelopen jaar zijn we door de opgelegde coronamaatregelen zeer beperkt geweest in onze mogelijkheden. Daardoor hebben we niet het volle potentieel van het museum, als plek voor inspiratie en ontmoeting, kunnen benutten. Maar we hebben allerminst stilgezeten. Museum Veenendaal heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan het nieuwe cultuur- en erfgoedbeleid 2021-2024 van de provincie Utrecht. De musea zijn onmisbaar als erfgoeddragers van de provincie Utrecht. Wij gaan het komend jaar actief meewerken aan de verdergaande samenwerking van musea in de provincie. Daarnaast hebben we meegewerkt aan de totstandkoming van de nieuwe cultuurnota en cultuurvisie van de gemeente Veenendaal. Samen met de andere cultuurpartners verenigd in de Programmaraad, gaan we een concrete invulling geven aan de cultuurnota.

Het vertellen van verhalen wordt steeds belangrijker, met een verbinding van verleden naar het heden en de toekomst. Verhalen die worden verbonden met de actualiteit en vanuit meerdere perspectieven worden verteld. Onze vernieuwde oorlogswand is daarvan een goed voorbeeld. Hierin worden de specifieke eigen verhalen van Veenendaal verteld. Dit in combinatie met ondersteuning van digitale informatiedragers, zowel voor het thema oorlog alsmede turf. We hebben dit jaar de rol van het museum in een maatschappelijke transitieperiode onderzocht. De belangrijkste conclusie is dat we onze focus meer gaan richten op een aantal thema’s, waaronder turf en wol. Museum Veenendaal wil inhoudelijk vernieuwen en verdiepen, nieuwe en actuele verhalen vertellen, waar een groter en breder publiek mee kan worden aangesproken. We houden met onze herinrichtingsplannen rekening met inclusie en toegankelijkheid. We blikken vooruit op een nieuw jaar met een mooi programma dat bestaat uit Henk Helmantel met de expositie ‘Meester in Realisme’ en de expositie van kunstenares Dioni ten Busschen ‘Dialoog tussen wol en veen’. Het museum heeft in 2022 veel te bieden.

4

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

Tenslotte bedankt het bestuur, de gemeente, cultuurfondsen, de culturele partners en vrienden van het Museum. Mede dankzij hun (financiële) steun, kon het Museum zijn missie in 2021 op veel verschillende manieren vervullen. Ook willen wij graag een woord van dank uitspreken aan onze medewerkers en alle vrijwilligers van het museum voor hun grote betrokkenheid, flexibiliteit en enorme inspanningen gedurende 2021. We zien ernaar uit om elkaar te ontmoeten en veel vaste en nieuwe enthousiaste bezoekers te inspireren. Kunst is een essentieel onderdeel van onze samenleving en kleurt het leven.

Namens het bestuur van Stichting Museum Veenendaal Theo van Hardeveld, voorzitter April 2021

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

5

/ BESTUUR MUSEUM VEENENDAAL Eind 2021 bestaat het bestuur van Museum Veenendaal uit: Voorzitter

Theo van Hardeveld

Secretaris

Annemiek Schweinsberg

Penningmeester

Henk Wijnberger

Algemeen bestuurslid

Ria Leurs

Martin Brink is adviseur van het bestuur. In het voorjaar van 2021 is Gertjan van Nieuwamerongen gestopt als bestuurslid Algemene Zaken. Deze bestuursfunctie is vervolgens geëvalueerd en opnieuw beschreven als bestuurslid Facilitaire Zaken. In het verslagjaar is de werving voor dit bestuurslid opgestart; helaas nog zonder resultaat. Ria Leurs is op 1 september tot het bestuur toegetreden als Algemeen bestuurslid. Zij is per 1 januari 2022 Annemiek Schweinsberg als Secretaris opgevolgd. Annemiek heeft namelijk per 1 september 2021 de maximale zittingsduur als bestuurslid bereikt. Conform het gestelde in onze Statuten vragen voorzitter en penningmeester haar formeel om als Secretaris aan te blijven tot 1 januari 2022 en in deze extra periode, Ria in te werken. Annemiek stemt hiermee in. Na 1 januari blijft zij als vrijwilligster aan het museum verbonden met een aantal specifieke taken.

Medewerkers

Museum Veenendaal heeft twee parttime medewerkers in loondienst, samen 1.2 fte. Dit zijn onze Conservator Natalie Kriek en vanaf 1 juli Stephanie van Zetten, onze medewerker Publieksbereik. Zij volgt in deze functie Annelijn van Beugen op. De in 2020 geconcipieerde statutenwijziging is in 2021 formeel notarieel verleden.

Ethische Code voor Musea

De internationale museumdefinitie, opgesteld door het International Council of Museums (ICOM), luidt: ‘Een museum is een permanente instelling, niet gericht op het behalen van winst, toegankelijk voor publiek, die ten dienste staat aan de samenleving en haar ontwikkeling. Een museum verwerft, behoudt, onderzoekt, presenteert, documenteert en geeft bekendheid aan de materiële en immateriële getuigenissen van de mens en zijn omgeving, voor doeleinden van studie, educatie en genoegen’. Museum Veenendaal baseert zijn handelwijze en het kwaliteitssysteem op de Ethische Code voor Musea en de voorwaarden die aan een erkend museum in Nederland worden gesteld.

6

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

Governance Code Cultuur

Stichting Museum Veenendaal past de principes toe van de Governance Code Cultuur. De organisatie volgt de aanbevelingen op en wijkt indien noodzakelijk, daar alleen gemotiveerd van af. De maatschappelijke doelstelling van Museum Veenendaal is het bevorderen van inzicht in, kennis van en waardering voor de kunst, geschiedenis en cultuur van Veenendaal gelegen tussen de Utrechtse Heuvelrug en de Gelderse Vallei. Zij tracht dit doel te bereiken door het tot stand brengen van een representatieve museumcollectie en de collectie voor het publiek ten toon te stellen of anderszins toegankelijk te maken. Met het organiseren van tentoonstellingen en educatieve activiteiten wil het Museum Veenendaal aandacht besteden aan specifiek cultureel erfgoed en vormen van beeldende kunst of andere kunstuitingen in de ruimste zin van het woord. Dit alles open en toegankelijk, in een constructieve samenwerking met andere (culturele) partners op het gebied van activiteiten en communicatie. Daarom geldt een vrije toegang voor de cliënten van de dagbesteding voor ouderen ‘Goed voor Elkaar’ en de cursisten van het Taalhuis Veenendaal. Stichting Museum Veenendaal volgt het bestuur model. Gewerkt wordt in een cultuur van openheid en aanspreekbaarheid. Ook in 2021 hebben de bestuursleden geen aan het museum te relateren nevenbetrekking.

Bij het bestuur liggen alle taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden voor de leiding, het functioneren en de resultaten van Museum Veenendaal. Onderling is afgestemd over ieders aandachtsgebied en dat komt mede tot uiting in de functiebenaming. De huidige bestuurders zijn zich (opnieuw) bewust van hun eigen rol en de onderlinge verdeling van taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden en zij handelen daarnaar. Het bestuur is verantwoordelijk voor de naleving van wet- en regelgeving, het artistiek en zakelijk beleid en het beheersen van de risico’s die verbonden zijn aan de activiteiten van de organisatie en haar medewerkers/vrijwilligers en het schept de randvoorwaarden voor een goede en veilige werkomgeving. Het bestuur heeft een vacatievergoeding ontvangen. Het beloningsbeleid voor de medewerkers stemt overeen met wettelijke voorschriften en subsidievoorwaarden. Museum Veenendaal hecht veel waarde aan de bescherming van

persoonsgegevens. In onze Private Policy informeren wij hoe wij omgaan met persoonsgegevens. Deze Private Policy staat vermeld op onze site. Op basis van de regelgeving van de Algemene Verordening Gegevensbescherming is met iedere medewerker en vrijwilliger een verwerkingsparagraaf tot stand gekomen. Voor bestuur en de andere vrijwilligers geldt het vrijwilligersbeleid. Het bestuur bevordert goede wederzijdse betrekkingen met interne en externe belanghebbenden. In dit verslagjaar is Museum Veenendaal betrokken geweest bij de totstandkoming van de Cultuurvisie 2022-2030 ‘Glans aan de Grift’ van de Gemeente Veenendaal. Samen met andere culturele partners zal het in de komende jaren participeren in een aantal Verhaallijnen. Museum Veenendaal is ook vertegenwoordigd bij het overleg van vertegenwoordigers van musea in de Provincie Utrecht. Museum Veenendaal kent geen Raad van Toezicht. Via zelfaudit evalueert het bestuur jaarlijks het gevoerde beleid ten aanzien van risicobeheersing en interne controle. De gemeente Veenendaal beoordeelt de nagestreefde en gerealiseerde prestaties op basis van de jaarlijkse cultureel inhoudelijke prestatieafspraken als onverbrekelijk onderdeel van de subsidieverlening. De jaarrekening 2021 is opgesteld door Moore MTH accountants & adviseurs b.v. te Veenendaal. Bij de jaarrekening is een beoordelingsverklaring verstrekt.

Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen (WBTR) Deze wet is een wettelijke verplichting en is per 1 juli van kracht geworden. Hij is bedoeld om bestuur en toezicht van verenigingen en stichtingen te verbeteren. Er zijn regels opgesteld over taken, bevoegdheden, verplichtingen en aansprakelijkheid. Dat betekent dat de WBTR eisen stelt aan het handelen van bestuursleden en toezichthouders, hen verplichtingen oplegt en daaraan sancties koppelt, zoals hoofdelijke aansprakelijkheid. Museum Veenendaal voldoet eind 2021 grotendeels aan de eisen. Een klein aantal punten is nog onderhanden en wordt in 2022 afgehandeld.

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

7

/ MUSEALE ZAKEN Bezoekers

6000

In 2021 hebben we 2061 bezoekers mogen verwelkomen. Vanwege de Covid-19 pandemie is het museum ook in 2021 een groot deel van het jaar gesloten. De facto is het museum zelfs minder geopend dan in 2020. Met als gevolg minder exposities, educatie- en andere activiteiten. Desondanks is het aantal bezoekers ten opzichte van 2020 licht toegenomen.

5500 5000

5774 5525

4500

5222

4000

1926

2000

2017

2018

2019

2020

2061

2021

Bezoekersaantallen per maand

Bezoekers

Jan

Feb

Maart

April

Mei

Juni

Juli

Aug

Sept

Okt

Nov

Dec

0

0

0

0

0

129

318

242

233

790

152

197

In de loop van dit jaar zijn op Facebook 16 korte verhalen met foto’s over interessante collectiestukken geplaatst in de rubriek ‘Uit de collectie’. De inhoud scoort goed en leidt tot interactie met het publiek. Facebook en Instagram kennen een enorme groei van ruim 40 % ten opzichte van 2020. Wij hebben de online vindbaarheid van ons museum geoptimaliseerd. Daarnaast is de advertentie branding verbeterd. Door de langdurige en meerdere lockdowns is het aantal website bezoekers met ruim 10% gedaald naar 22.000.

CJP-Cultuurkaart

Vanaf dit verslagjaar is de CJP-Cultuurkaart ook bij Museum Veenendaal geldig voor jongeren van 12-18 jaar, die daarmee met een korting op de normaal geldende toegangsprijs het museum bezoeken. Wij willen mensen samenbrengen en verbinden, ook mensen die maatschappelijk minder aan bod komen en wiens stem nauwelijks of niet wordt gehoord. Daarom kunnen vanaf dit jaar houders van de Veenendaal Pas met deze kaart ook in het museum terecht.

8

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

Museumvereniging, Stichting Museumkaart en Landschap Erfgoed Utrecht

Helaas moeten onze deuren in 2021 de helft van het jaar gesloten blijven. De impact is zeer groot. De landelijke en provinciale organisaties zorgen ervoor dat ons museum steeds goed is geïnformeerd over onze verplichtingen als gevolg van de pandemie en ook over de diverse mogelijkheden van financiële ondersteuning.

Vrienden en sponsoren van Museum Veenendaal

Een Vriendenavond zit er in 2021 niet in. In oktober kan de expositie met werken van Martijn Versteeg doorgang vinden. Bij deze opening hebben wij een aantal van onze Vrienden mogen ontmoeten. De geldelijke steun van onze Vrienden is dit jaar aangewend voor het uitbreiden van onze collectie. Gelukkig hebben we in de totale periode van de Coronapandemie gebruik kunnen maken van een aantal subsidies waarmee we met het museum konden doorgaan met verdere vernieuwingen.

de Vrienden Van Museum Veenendaal Ja, ik/wij word(en) lid van Vrienden van Museum Veenendaal, in de volgende categorie: o 1 persoonslidmaatschap voor € 20,00 o Gezinslidmaatschap voor € 30,00 o Lidmaatschap voor het leven voor € 250,00 o Man o Vrouw Voorletter (s) Tussenvoegsel Achternaam Adres Postadres Postcode Woonplaats Telefoon E-mailadres Geboortedatum IBANrekening Datum Handtekening Automatische incasso o ja o nee

U kunt het ingevulde formulier afgeven bij de balie van ons museum of op onze website www.museumveenendaal.nl het formulier invullen en verzenden.

Maart 2016 koert 23032016

Hartelijk dank voor uw ondersteuning. Voor uw bijdrage ontvangt u van Museum Veenendaal jaarlijks een rekening.

B���������� Kees Stipplein 76 3901 TP Veenendaal P�������� Postbus 901 3900 AX Veenendaal 0318 - 550 010 www.museumveenendaal.nl info@museumveenendaal.nl

n vrienden-VV-04-def.indd 1

24-03-16 16:11

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

9

/ KLIMAAT, BELICHTING EN VEILIGHEID Klimaat blijft voor een museum een voortdurend punt van aandacht. Gesprekken met gemeentelijke adviseurs hebben geleid tot de plaatsing van een nieuwe luchtbevochtiger in ons depot. Met financiële steun van de gemeente Veenendaal zijn In de museumzalen de luchtbevochtigers aangesloten op vaste watertappunten. Met het nieuwe klimaatmonitorsysteem Testo monitoren we voortdurend alle waarden. Dit jaar hebben wij een beroep gedaan op de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed om ons te adviseren. Met het uitgebrachte rapport met aanbevelingen kunnen wij aan de slag. Niet alleen ons Straatje maar ook onze zaal voor tijdelijke exposities is voorzien van een nieuw museaal verlichtingssysteem waarmee de getoonde objecten specifiek worden aangelicht. Daarmee wordt per tentoonstelling een heel aparte sfeer opgeroepen. Door de bouw van de oorlogswand in de grote zaal is ook de lichtinval vanaf de kant van de Wolweg, teruggebracht. Alle verbeterpunten uit de Veiligheidsrisicoanalyse 2020 van onze verzekeringsmaatschappij zijn uitgevoerd en goedgekeurd.

10

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

/ PUBLIEKSBEREIK Ondanks de tegenslagen heeft Museum Veenendaal zich staande weten te houden in deze periode. Dit hebben wij onder andere gedaan door onszelf online meer op de kaart te zetten. Verder hebben wij dit jaar diverse educatieve projecten aan mogen bieden aan scholen in Veenendaal, hebben wij meerdere kinderworkshops georganiseerd en ook diverse activiteiten voor onze bezoekers aan kunnen bieden.

Huisstijl

In het afgelopen jaar zijn de voorbereidingen en uitvoeringen voor de ontwikkeling van een nieuwe huisstijl gestart. De verwachting is om deze in de loop van 2022 tot uiting te brengen. Museum Veenendaal wordt in een modern jasje gestoken en zal op deze manier zowel online, als offline een eenduidige uitstraling hebben.

YouTube

Naast de ontwikkelingen binnen onze sociale mediakanalen Facebook en Instagram, zijn wij ook begonnen met het opzetten van een plan voor ons YouTube kanaal. Door het gebruik van beeld en geluid geven wij onze (potentiële) bezoekers op een audiovisuele manier informatie, delen wij sneak previews van tentoonstellingen en geven wij ze meer achtergrondinformatie over het werk wat binnen het museum plaatsvindt. Het YouTube kanaal zal gezamenlijk met de huisstijl naar buiten gebracht worden

Kwartaalrubriek

Het afgelopen jaar heeft er een mooie samenwerking plaatsgevonden tussen Museum Veenendaal en de Rijnpost. Zo gaf de Rijnpost ons de gelegenheid om elk kwartaal een rubriek in te vullen. In deze rubriek werd één object belicht. De objecten en bijbehorende verhalen werden zo uitgekozen dat er weinig tot geen bekendheid over is onder de lezers. Afspraak is om ook aankomend jaar deze samenwerking voort te zetten.

Educatie

Ondanks de coronamaatregelen en de lockdown heeft Museum Veenendaal diverse educatieve projecten kunnen organiseren. Dit voor zowel basisscholen, als middelbare scholen. De onderwerpen van deze projecten waren elke keer verschillend. Zo stonden sommige projecten in het teken van onze vaste collectie, terwijl andere projecten betrekking hadden op de tijdelijke expositie. Voor de laatste lockdown plaatsvond, heeft Museum Veenendaal diverse activiteiten georganiseerd en ook aan deelgenomen. Dit waren o.a. kinderworkshops, tekenworkshops, algemene activiteiten zoals Plaza Cultura, maar ook rondleidingen.

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

11

Journalistieke aandacht / PR uitingen

In 2021 heeft Museum Veenendaal ruime journalistieke belangstelling gekregen. Tevens is er samen gewerkt met diverse partijen voor het promoten van de tentoonstellingen. Hieronder een aantal voorbeelden: • • • • • •

De Rijnpost heeft vele artikelen aan het museum en onze activiteiten gewijd. In het kader van de tentoonstellingen, activiteiten, kinderworkshops en collectie. In de nieuwe krant In&Om Veenendaal is een artikel gewijd aan de expositie Schijnecht van Martijn Versteeg. Daarnaast is er ook een artikel gewijd aan Museum Veenendaal in coronatijd. De Gelderlander heeft een aantal mooie artikelen geplaatst naar aanleiding van de tijdelijke exposities. Dit betreft ook een interview met kunstenaar Martijn Versteeg met benoeming van de expositie Schijnecht in Museum Veenendaal. Museum Veenendaal is opgenomen in de landelijke campagnekrant voor de Dag van de Geschiedenis. Er is een nieuwe samenwerking gestart met Van IJzendoorn marketing. Dit betreft de digitale borden in de hoofdstraat in Veenendaal. Ter ondersteuning van onze PR voor de tentoonstelling Schijnecht van Martijn Versteeg, is er een mooi artikel geplaatst in de Museumkrant.

De Rijnpost – 24 februari 2021

Wie heeft er niet machineschrijven, steno of handelsrekenen geleerd bij Cees van Rijswijk? (Foto: familie-archief Bruggeman-van Rijswijk)

Veenendaalse museumstukken: ‘Handelsinstituut van Rijswijk’ zo 7 mrt 2021, 10:19

Veenendaal - Welke Veenendaler kende vroeger niet het “Handelsinstituut van Rijswijk” aan de Prins Bernhardlaan. Velen hebben daar leren typen of volgden taal cursussen. Cees van Rijswijk (1912-1967) was de oprichter van dit “Handelsinstituut Van Rijswijk”. Door Jan Ploegman Hij was de zoon van Christiaan van Rijswijk, die veldwachter en marktmeester in Veenendaal was. In 1938 is Cees begonnen met een eigen zaak. Eerst bij hem thuis en later aan de Prins Bernhardlaan.

12

Cursussen

Hier werden cursussen stenografie en machineschrijven/typen gegeven. Daarnaast werden er

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021 cursussen handelscorrespondentie en conversatie (Nederlands, Duits, Engels, Frans) gegeven.

Hij schreef ook een veelgebruikt Leerboek voor het machineschrijven. De eerste druk verscheen in 1944 en in 1974 verscheen de 7e druk. In de jaren ‘60 was dit het meest gebruikte leerboek. W. Drees is tot 1919 stenograaf in de Tweede kamer geweest en hij en anderen moesten

/ HET VERHAAL VAN VEENENDAAL COLLECTIE ERFGOED VEENENDAAL Collectiebeheer en behoud

Na veel voorbereiding en met grote zorgvuldigheid is eind 2021 de overstap gemaakt van ADLIB naar Atlantis, een collectieregistratiesysteem voor musea met veel nieuwe mogelijkheden. Atlantis is niet alleen het platform voor collectiebeheer, maar ook voor de online presentatie van collecties. In de komende tijd zal meer kennis en ervaring met Atlantis worden opgedaan, waarna de verdere verwerking van de objecten kan plaatsvinden. De contacten met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed hebben als doel om t.z.t. via Atlantis een deel van onze objecten te digitaliseren in de Digitale Collectie Nederland. De museale collectie bestaat uit verschillende materialen: zoals hout, textiel, kunststof, papier, brons, ijzer etc. In 2020 is met een groep vrijwilligers een periodiek overleg ‘preventieve conservering Textiel’ opgestart, maar vanwege corona kan er in 2021 weinig worden gedaan. Naast ons intern depot aan de Wolweg huurt het museum twee goed bereikbare externe depots. Collectiestukken die nauwelijks onderhevig zijn aan specifieke klimaateisen vinden hier een droge, vorstvrije plek. Het gaat vooral om grote objecten die niet goed passen in het interne depot.

Collectiebeleid

De nota Collectiebeleid 2020-2025 vormt de basis voor het monitoren van de voortgang van de gewenste processen. In dit verslagjaar zijn verdere stappen gezet met betrekking tot de klimaatbeheersing in onze museumzalen en het aanbrengen van de museaal waardige verlichting in alle vitrines van het Straatje en in de zaal voor de wisselexposities. We hebben een begin gemaakt met de digitalisering in onze vaste expositie. Zo heeft het animatiefilmpje over de samenvoeging van Stichts en Gelders Veenendaal een prominente plaats gekregen. Ook een touchscreen bij de Aak met oude foto’s en filmpjes en een periscoop bij de Oorlogswand brengen méér beleving in onze zaal. De vernieuwde Oorlogswand toont met bijzondere objecten de ‘eigen’ verhalen van Veenendaal vanaf de 80-jarige oorlog tot en met de Tweede Wereldoorlog. De Grebbelinie vormt hierin een rode draad.

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

13

Collectieopbouw

Onze collectie is uitgebreid met 38 objecten (zie de bijlage). Een aantal objecten is niet in de collectie opgenomen, óf omdat deze objecten al in de collectie aanwezig zijn óf omdat ze weinig tot niets met Veenendaal te maken hebben. Een schitterende aanwinst is de aquarel uit de periode 1800-1824 van een huiselijk tafereel van de molenaarsfamilie Van Eden, toegeschreven aan Jan Gerrit Erkelens. Het zijn de voorvaderen van molenaar Gert van Eden die op zijn beurt het werk van zijn vader op molen De Vriendschap overnam. Op de aquarel is een tekening aan de wand te zien van een standerdmolen die tot 1910 op de plek stond waar in 1911 de korenmolen - de ‘Nieuwe Molen’ - in gebruik wordt genomen. De tekening aan de wand is dus de oudste originele afbeelding van de ‘Oude Molen’. Deze aquarel is op een zeer formele wijze op 15 december door de molenaarsfamilie Van Eden geschonken aan Museum Veenendaal. Notaris Koen van den Berg van Olenz notarissen neemt met de schenkers de formaliteiten door waarna de handtekeningen zijn gezet. In het contract staat niet alleen dat de aquarel nu officieel is overgedragen aan het museum, maar ook de clausule dat indien het museum niet meer mocht bestaan, het wordt overgedragen aan de gemeente Veenendaal of aan de provincie Utrecht. Een andere prachtige aankoop is ‘Het lam Gods’ van kunstenares Dioni ten Busschen.

In de loop van 2022 zal dit een vaste plek krijgen in de expositie. Het Lam Gods is een oud maar ook een hedendaags offerritueel. Het kunstwerk van Dioni ten Busschen is gemaakt uit turf en hout. Hetgeen ook goed aansluit bij de connectie die Veenendaal hiermee heeft vanwege de turfwinning die hier in het verleden plaatsvond.

14

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

/ PROJECTEN HISTORIE EN ERFGOED EXPOSITIES EN ACTIVITEITEN Tentoonstelling Hanneke Zwart Retrospective 1974-2021

Op dinsdag 15 juni opent Museum Veenendaal na maanden, wegens de Covid -19 lockdown weer haar deuren met een overzichtstentoonstelling van de Veense beeldhouwster Hanneke Zwart Retrospective 1974-2021 die tot en met 11 september 2021 doorloopt. Deze tentoonstelling was tot onze grote teleurstelling al twee keer uitgesteld door de Covid -19 lockdowns. Aanvankelijk zou de tentoonstelling in 2020 plaatsvinden, ter gelegenheid van Hanneke’ s zeventigste verjaardag. In deze tentoonstelling is werk te zien van Hanneke Zwart vanaf de Rietveld Academie in Amsterdam tot heden. Door de jaren heen heeft zij een indrukwekkende collectie opgebouwd. Waarbij het menselijk lichaam met al haar mogelijkheden en beperkingen altijd een belangrijke rol in het werk van Hanneke heeft gespeeld. Als klein meisje wilde zij graag op ballet omdat zij de sierlijke bewegingen zo mooi vond. Van balletles is het nooit gekomen, maar gedurende haar carrière als beeldhouwster is danseres en choreografe Pina Bausch, een groot inspiratiebron geweest voor haar. Hanneke vindt het belangrijk dat haar beeldhouwwerken werk voor zich spreken en dat mensen hier hun eigen interpretatie aan geven. In Veenendaal staan meerdere beeldhouwwerken van Hanneke in de openbare ruimte. Tijdens de looptijd van de tentoonstelling is in het museum een speciale wandelroute verkrijgbaar langs de beelden

Tentoonstelling Schijnecht van Martijn Versteeg

De tentoonstelling Schijnecht, Realisme in teken-en schilderkunst met hyper realistische getekende portretten van kunstenaar Martijn Versteeg zou van 30 januari tot en met 28 april 2021 plaatsvinden. De tentoonstelling werd volledig ingericht door het team inrichting, echter geen enkele bezoeker heeft de tentoonstelling kunnen bewonderen, omdat de deuren van het museum gesloten bleven wegens de COVID-19 lockdown. De tentoonstelling is daarna gewoon weer afgebouwd. Alle inspanningen van het team Inrichting waren voor niets geweest. Vanaf zaterdag 2 oktober 2021 t/m zaterdag 8 januari 2022 krijgt Museum Veenendaal gelukkig een tweede kans om de prachtige portretten van Martijn Versteeg opnieuw ten toon te stellen.

15

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

15

In 2017 won Martijn de Nederlandse Portretprijs met het portret ‘Robijn’. Na het winnen van deze prijs kreeg hij een veel breder podium met veel opdrachten. Zo maakte hij bijvoorbeeld in 2019 het portret van Floortje Dessing voor het televisieprogramma Sterren op het doek. De werken ‘Robijn’, ‘Floortje Dessing’ en andere portretten zoals het nieuwste meesterwerk ‘Donna Fiorata’. Martijn vervaardigde ‘Donna Fiorata’, een vrouwengezicht omringd door een zee van bloemen, geplaatst in een mega grote 12-hoekige lijst. Het portret werd tijdens de opening onthuld door de Wethouder van Cultuur. Aan dit kunstwerk hebben we een facebook actie verbonden. Verschillende bezoekers hebben zich laten fotograferen omringd door dezelfde getekende zee van bloemen. Kunsteducatie project Martijn ontwikkelde een educatief kunstproject bij deze tentoonstelling waar in de week van 5 december, 5 klassen van het CLV aan hebben meegedaan: klas A2C, A2A, H2f, A2b, H2d. De week erna belandde we weer in een COVID-19 lockdown. Waardoor de verder ingeplande schoolbezoeken helaas niet door konden gaan. De leerlingen kregen les van de kunstenaar en leerden, hoe je zo natuurgetrouw mogelijk een oog kan tekenen.

Daarna liepen de leerlingen met de conservator door het museum om de portretten te bewonderen en werd er gekeken naar de prachtige details en contrastwerking in de portretten zodat de leerlingen inzicht kregen in de werkwijze van de kunstenaar. Ook werd er uitleg gegeven over de oorsprong van het Realisme in de 19e eeuw, aan de hand van het realistische schilderij van Gabriel uit de vaste presentatie en een brug geslagen naar het prachtige hyper realistische werk van Martijn Versteeg.

De Oorlogswand

De COVID-19 lockdown periode is door het museum gebruikt voor een herinrichting van een deel van de vaste presentatie: de Oorlogswand. Deze wand is gesubsidieerd door de Provincie Utrecht. Wij hebben als onderdeel van de Oorlogswand tevens het Grebbelinie bezoekerscentrum weergegeven. De afgelopen jaren waren er verschillende objecten, gerelateerd aan WOII, die verspreid opgesteld waren in de vaste presentatie. Er is daarom een Oorlogswand ontwikkeld in een aansprekende terra kleur waarin al deze oorlogsobjecten samenkomen en het verhaal achter het oorlogsobject verteld wordt. De oorlogswand start met de Slaperdijk kaart omdat de bestaande Slaperdijk met de Eemdijk bij Amersfoort werd verbonden, daarmee werd in 1744 een begin gemaakt met de aanleg van de Grebbelinie. Onder de Slaperdijk prijkt de maquette van het Fort aan de Buursteeg, één van de grootste verdedigingswerken van de Grebbelinie. We hebben aan de Oorlogswand thema’s toegevoegd namelijk de Franse tijd in 1795 maar ook WOI. We ontvingen een bijzondere WOI bruikleen, een gebedenboekje van een Belgische vluchteling van het Grebbelinie bezoekerscentrum, ter expositie.

16

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

Ook hebben we verschillende aanwinsten geïntegreerd waaronder een dekenkist van de militair, de Veenendaler dhr. W. de Kaste, die werknemer van de Ritmeester was van 1916 tot 1987 en heeft gevochten bij de bloedige strijd om de Grebbeberg. Bij het thema WOII heeft een verdieping plaatsgevonden door archiefstukken en collectie toe te voegen met als thema mobilisatie, inundatie en evacuatie. In de Oorlogswand heeft personalia te maken met de Canadese vliegenier Harold Wakeman die op 5 oktober 1944 neerstortte bij De Klomp een prominente plaats. Tevens worden personalia geëxposeerd van de personen die op 20 november 1944 gefusilleerd werden, als vergeldingsactie van de Duitsers en waar het Kruis op de berg een gedenkteken aan herinnerd. Kijkende door een periscoop in een loopgraafopstelling kunnen bezoekers, filmpjes bekijken, onder andere van de bevrijding van Veenendaal. Het verhaal van de invloed van de oorlogen op Veenendaal wordt in onze nieuwe Oorlogswand in een betere samenhang en completer getoond! De Oorlogswand is gebouwd door Kloosterboer en ontworpen door André Postma, waarbij de oorlogsobjecten sfeervol zijn uitgelicht door Marc van de Grift.

Informatiezuil digitalisering aak

Ons icoon in de vaste Veenendaalse collectie is de aak. Onze wens om de aak meer tot leven te laten komen door het tonen van foto’s en filmpjes van de turfwinning konden we in vervulling laten gaan door een ontvangen subsidie van het Prins Bernard Cultuurfonds. Met behulp van filmmateriaal ontvangen van het Groninger Archief over de turfverwerking krijgen bezoekers meer inzicht in de turfverwerking. Prachtige nostalgische foto’s van de aak in bruikleen gekregen van de Historische Vereniging Veenendaal en het Gemeentearchief Veenendaal geeft goed de waterrijke omgeving weer van Veenendaal in die tijd. In samenwerking met Moetwil en Van Dijk is een passende gebruiksvriendelijke informatiezuil ontworpen. Onze vrijwilliger Wim Veenendaal heeft het digitale materiaal voorzien van tekst en een grafische vormgeving. Het is een bron van informatie geworden, waardoor onze icoon de aak meer tot leven is gekomen.

Kunstroute

Op 1, 2 en 3 oktober vond de Kunstroute van Veenendaal plaats. Ruim 30 kunstenaars openden hun deuren naar hun ateliers. Ook Museum Veenendaal deed dit jaar mee. Tijdens dit weekend was het werk van Martijn Versteeg gratis in Museum Veenendaal te bewonderen.

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

17

Dag van de Geschiedenis

Op 30 oktober is het de Dag van de geschiedenis Tijdens de Dag van de geschiedenis waren er diverse gratis activiteiten in de Cultuurfabriek te beleven. De dag was hierbij voornamelijk gericht op kinderen, waarbij zij door het ontdekken van oude ambachten hun stempelkaart konden vullen en een diploma konden behalen. Daarnaast vonden er diverse activiteiten plaats zoals een DJ optreden van DJ Conga, de Reizende Tentoonstelling van MAAK Veenendaal was te bewonderen, waren er diverse workshops en demonstraties te volgen, organiseerde Museum Veenendaal een kinderworkshop en was de tentoonstelling ‘Eerste generatie Marokkaanse Veenendaalers in beeld’ te zien. *De exposities zijn NIET door Museum Veenendaal georganiseerd.

Bezoek Rotaryclub

Op 31 augustus ontvingen we een groep leden van de plaatselijke Rotaryclub. De kunstenares Hanneke Zwart hield een lezing over haar werk, waarna men in de gelegenheid was de wisselexpositie van haar beelden in het museum te bezoeken

18

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

/ EDUCATIE ERFGOED Ook in 2021 is door de Covid-19 pandemie slechts een klein gedeelte van het totale programma gerealiseerd. Tussen de twee COVID-19 lockdown periodes door, kwamen leerlingen van het CLV, het project Veenendaal doen. Nadat ze het Gemeentearchief bezochten, ontvingen wij de leerlingen om hen de vaste presentatie over de ontstaansgeschiedenis van Veenendaal te laten zien. Zo kregen zij een boeiend beeld van de ontstaansgeschiedenis van Veenendaal in alle facetten: turfwinning, wol, textiel en tabak.

Kinderworkshops Kinderworkshop ‘Alles mag weer’ – 18 september 36 deelnemers Als onderdeel van Plaza Cultura geeft kunstenares Pascalle Thijs een creatieve inloopworkshop voor kinderen én volwassenen. De deelnemers maken een eigen figuurtje dat men van tevoren nooit had kunnen bedenken. Er wordt gewerkt met een collagetechniek, dat wil zeggen men tekent een aantal losse vormen, knipt ze uit en legt ze zo bij elkaar dat er een karakter ontstaat.

Kinderworkshop ‘Aan het werk!’ – 30 oktober 24 deelnemers Deze inloopworkshop verzorgt Pascalle Thijs tijdens de Dag van de Geschiedenis.

Kinderworkshops ‘Voor ’t Echie’ 13 november – 13 kinderen 11 december - 9 kinderen Pascalle Thijs verzorgt deze interactieve kinderworkshops ter gelegenheid van de wisselexpositie ‘Schijnecht’ van Martijn Versteeg voor kinderen van 7 – 14 jaar. Samen ontdekken ze op welke verschillende manieren je kunt tekenen met potlood. De kinderen leren hoe figuurtjes op papier net écht te maken en aan het einde van de workshop maken ze samen een levensgroot portret.

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

19

Kinderfeestjes Kinderfeestjes hebben in dit verslagjaar niet plaatsgevonden

Rondleidingen Tussen de lockdowns door zijn toch twee mooie rondleidingen gegeven. Op 26 augustus vond er een rondleiding voor visueel gehandicapten plaats. Door rondleiders van Museum Veenendaal werd een aangepaste rondleiding verzorgd door de vaste collectie. Een groep van 7 visueel beperkten is met 7 begeleiders in Wageningen op vakantie en wil tijdens hun dagje uit in Veenendaal graag een bezoek brengen aan ons museum. Geen probleem natuurlijk, iedereen is van harte welkom. Bij deze rondleiding is niet alleen het Verhaal van Veenendaal verteld, maar kunnen de bezoekers met hun handen blokken hoogveen- en laagveenturf, kaartjes Scheepjes maas- en stopwol, Neveda smyrna wol, strengen gobelin garen, een groot tabaksblad en sigarendoosjes voelen, waardoor het verhaal van Museum Veenendaal op een levendigere manier overgebracht werd. Daarnaast gaf Hanneke Zwart een rondleiding door haar beeldententoonstelling. De deelnemers mochten hierbij ook de beelden aanraken. Zowel Hanneke als de bezoekers vinden dit erg leuk om te doen! Begin november is in samenwerking met het team Educatie het project op maat verzorgd voor de leerlingen van het Junior College van het Christelijk Lyceum Veenendaal.

Reizende tentoonstelling Deze tentoonstelling reist langs verschillende zorginstellingen in de regio Veenendaal. De tentoonstelling gaat over beroepen. Veense ouderen zijn geïnterviewd over hun vroeger beroep en deze gesprekken vormen de basis voor een aantal kunstwerken. Museum Veenendaal heeft meegewerkt aan de totstandkoming van de herinneringenkist.

20

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

School en Cultuur Jet en Jan, jong in 1910 Dit project wordt aangeboden aan groep 5 van de basisscholen. De leerlingen gaan o.a. luiers wassen, koffiebonen malen en sokken stoppen. Zo maken ze kennis met het leven rond 1910. Aan dit project heeft vanwege Covid-19 in 2021 slechts 1 school meegedaan namelijk de Dr. C. Steenblokschool met 38 leerlingen. De overige afspraken zijn geannuleerd.

1855: Watersnood in Veenendaal Dit is een project dat we in samenwerking met het Gemeentearchief aanbieden. Het is bedoeld voor groep 7/8 van de basisscholen. Aan het einde van het project weten de leerlingen welke invloed de watersnoodramp heeft gehad op Veenendaal. De Dr. C. Steenblokschool heeft met 50 leerlingen aan het project meegedaan. Alle overige afspraken zijn geannuleerd

Kijkwijzer De groepen 5 t/m 8 van de basisscholen kunnen bij ons terecht voor de Kijkwijzer, een speurtocht door het museum waarbij de leerlingen leren hoe Veenendaal is ontstaan als veenkolonie, maar ze leren ook veel over de watersnood van 1855. Alleen de Van Leersumschool heeft met 10 leerlingen aan het project meegedaan. De overige afspraken zijn afgezegd.

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

21

Voortgezet onderwijs Project op maat Junior College De teams Jeugd & Educatie en Rondleiding maken samen een project op maat met een rondleiding over de geschiedenis van Veenendaal en een demonstratie Sigaren maken voor een groep van 16 leerlingen van het Junior College van het Christelijke Lyceum Veenendaal. Het Junior College is een tussengroep voor leerlingen van ca. 12 jaar

Er op uit in Veenendaal Onder deze titel bezoeken leerlingen van het Christelijk Lyceum Veenendaal op 21 september ons museum in het kader van hun expeditie naar het ontstaan, de betekenis en het verhaal van iets typisch Veens. Iedere groep heeft een speciale opdracht en onze gastheren en gastvrouwen helpen graag.

Workshops Tekenen in combinatie met een rondleiding In de maand december staat een aantal tekenworkshops gepland voor leerlingen van het Christelijk Lyceum Veenendaal. Martijn Versteeg verzorgt de workshops en onze Conservator leidt de leerlingen rond door zijn expositie ‘Schijnecht’. Een activiteit die zeer in de smaak valt, maar die helaas niet voor alle groepen kan worden uitgevoerd door de lockdown vanaf 20 december.

22

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

/ PROFESSIONALISERING Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen (WBTR) Museum Veenendaal is verplicht om de zaken goed op orde te hebben en moet dat ook kunnen aantonen. Het bestuur heeft ervoor gekozen om te werken met het WBTR-stappenplan zoals dat door de koepelvereniging De Nederlandse Associatie en het Instituut voor Verenigingen, Branches en Beroepen is ontwikkeld.

DEN Kennisinstituut cultuur en digitale transformatie Onze penningmeester heeft een online workshop gevolgd bij DEN en daarbij input verkregen voor de digitale component die wij in ons nieuwe Beleidsplan gaan opnemen.

Kennismakingscursus Atlantis Met gebruikmaking van een subsidie uit het Themafonds Erfgoed Vrijwilligers van het Prins Bernhard Cultuurfonds is eind 2021 de overstap gerealiseerd van ADLIB naar Atlantis. Atlantis is een softwaresysteem voor musea met veel nieuwe mogelijkheden. Alle betrokken collega’s hebben een eerste kennismakingscursus gevolgd.

Workshop RaadSaam Erfgoedprojecten Bestuur en medewerkers hebben met financiële ondersteuning uit de Opstartregeling van de Provincie Utrecht, twee workshops bij RaadSaam Erfgoedprojecten gevolgd. Online, gezien de pandemie. Bij deze workshops gaat het om de twee hoofdvragen ‘Waarin kan ons museum zich onderscheiden’ en ‘Welk type museum willen wij zijn’. Daarmee samenhangend bespreken wij hoe wij na het Coronatijdperk méér bezoekers naar ons museum kunnen trekken en hoe wij méér geldstromen kunnen aanboren. Samen met de professionals hebben we de nodige inzichten verworven en plannen gemaakt waarmee we in de komende jaren verder gaan. Deze plannen worden in het komend Beleidsplan 2022-2025 nader uitgewerkt.

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

23

Ruggengraat De uitkomsten van de RaadSaam Workshops zijn gedeeld en besproken tijdens het Ruggengraatoverleg van 3 november. De Ruggengraat van Museum Veenendaal bestaat uit bestuur, medewerkers en het team coördinatoren. Veranderingen kunnen immers alleen worden doorgevoerd als we met zijn allen dezelfde verwachtingen delen.

ICT In dit verslagjaar is Museum Veenendaal aangesloten op glasvezel. Daarnaast is het werken in de Cloud gerealiseerd. Een goed moment om onze systemen op te schonen en voor een goede archivering van de achterliggende jaren te zorgen. Wij zijn op ICT vlak toekomstbestendig gemaakt.

Herinrichting Met dank aan het Provinciaal Utrechts Genootschap is de Oorlogswand vernieuwd met de Grebbelinie als rode draad. Onze vrijwilliger Henk heeft een prachtige maquette gemaakt van het bezoekerscentrum Fort aan de Buursteeg. Dankzij de Gemeente Veenendaal is in onze tijdelijke tentoonstellingszaal het verlichtingssysteem geprofessionaliseerd. We hebben de twee podia verwijderd, waardoor er een waarlijk grote expositieruimte is ontstaan. Bij de opening van ‘Schijnecht’ van Martijn Versteeg regent het van complimenten voor de nieuwe uitstraling. In de grote zaal is meer beleving aangebracht met een digitale zuil bij de Aak, met dank aan de financiële steun van het Prins Bernhard Cultuurfonds.

24

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

/ VRIJWILLIGERS

In Memoriam

In het voorjaar hebben wij na een relatief kort ziekbed afscheid moeten nemen van Henny. Henny is als vrijwilligster begonnen bij ‘Het Kleine Veenloo’ aan de Markt. Zij heeft zich vele jaren maximaal ingezet voor ons museum in de teams Balie en Catering. En altijd met een lach op haar gezicht.

Bijeenkomst voor de teams Balie en Rondleiding t.g.v. expositie Hanneke Zwart

De expositie van Hanneke Zwart kan niet in de maand juni officieel worden geopend. Daarom geeft Hanneke op 21 juni een toelichting op haar werk voor de groep gastheren/gastvrouwen en rondleiders. Het zijn immers deze collega’s die in nauw contact staan met onze bezoekers. Aan de hand van een presentatie vertelt Hanneke over haar inspiratie en de totstandkoming van haar werken.

Vrijwilligersbijeenkomst 4 oktober

Op maandag 4 oktober is er een vrijwilligersbijeenkomst. Onze voorzitter praat ons bij over de gerealiseerde en nog te realiseren activiteiten van 2021 en over de plannen van 2022. Conservator Natalie geeft tekst en uitleg over de nieuwe oorlogswand. Vervolgens neemt Martijn Versteeg de vrijwilligers in groepjes mee naar zijn expositie om van hem tekst en uitleg te krijgen over zijn schitterende werken. De muzikale omlijsting wordt deze middag verzorgd door Hans op de piano. Het team Catering verzorgt de drankjes en de hapjes en er is volop gelegenheid om met elkaar nader kennis te maken, elkaar weer te ontmoeten en van gedachten te wisselen.

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

25

Waardering

In de periode van de lockdown tot 15 juni heeft de herinrichting van het museum in combinatie met het vergeefs opbouwen van de expositie ‘Schijnecht’, het afbouwen van deze expositie en het opbouwen van de tentoonstelling van Hanneke Zwart veel van een deel van onze vrijwilligers geëist. Het bestuur heeft zijn waardering voor al dit werk laten blijken met een geste voor deze groep vrijwilligers. Aan het einde van het jaar heeft het Bestuur alle vrijwilligers en medewerkers voor hun inzet bedankt met een Kerstpakket.

Werving

Per 31 december 2021 hebben we 71 vrijwilligers in ons bestand. Er zijn vacatures uitgezet voor vrijwilligers voor de balie en het geven van rondleidingen, voor een coördinator van de werkgroep Kinderworkshops, een fotograaf, een vrijwilliger Personeelszaken en een bestuurslid Facilitaire Zaken.

26

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

/ TEAM Balie

Wederom een jaar waarin Covid-19 een grote rol speelt bij de openstelling van het museum. Dit heeft ook zijn weerslag op de motivatie van het baliepersoneel. Wij hebben helaas afscheid moeten nemen van onze trouwe collega Henny. Gelukkig kan er in relatie tot de tentoonstelling van Hanneke Zwart op maandag 21 juni een bijeenkomst plaatsvinden met alle teamleden. In deze bijeenkomst nemen we ook afscheid van Reggie. Zij vindt het als tachtigjarige, tijd om met de baliewerkzaamheden te stoppen. Riet B. is om gezondheidsredenen gestopt. Annie is in december voor het laatst achter de balie te vinden. De drie dames hebben namens bestuur, medewerkers en vrijwilligers een fraaie bos bloemen ontvangen als waardering voor hun inzet. Vervolgens heeft ook Marian te kennen gegeven dat zij geen baliewerkzaamheden wil verrichten. Zij gaat bij de Stadswinkel werken; wel blijft zij voor het museum actief bij het team Kinderworkshops. Een nieuwkomer is Ria. Als toekomstig secretaris lijkt het haar nuttig om op deze manier kennis te maken met het museum en de vrijwilligers. Al met al is er nu een tekort aan baliepersoneel en wordt het samenstellen van het rooster steeds moeizamer. Wij hopen dat in 2022 een actieve werving plaatsvindt om dit tekort op te vullen en er geen extra beroep meer gedaan hoeft de worden op de collega’s.

Want een bezetting van twee personen achter de balie is en blijft noodzakelijk. De voorlopige herinrichting van de huiskamer – de voormalige doevloer - is nog niet geheel naar wens. Het expo lab neemt nu nog een deel van de zichtbaarheid voor museumbezoekers weg. Inmiddels is de balie verhuist en de zichtbaarheid vergroot. Na komst van een nieuwe tafel voor de kinderworkshops zal de indeling definitief worden vastgesteld. Onze verwachtingen voor het komende jaar zijn hoog gespannen. Eindelijk zal de gewenste bijscholing plaats kunnen vinden en nog belangrijker, we kunnen weer meer contacten onderling leggen.

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

27

Catering

Het team Catering staat paraat op de momenten dat activiteiten kunnen worden georganiseerd. In het afgelopen jaar heeft Bram het coördinatorschap overgedragen aan Toos. Voor de dames van het team een reden om Bram tijdens de vrijwilligersbijeenkomst op 4 oktober met een grote bos bloemen in het zonnetje te zetten

Collectiebeheer

De uitvoerige beschrijving in ADLIB van de ruim 16.000 geregistreerde objecten gaat verder: ruim 10.400 objecten zijn nu beschreven en hieraan zijn 3300 foto’s gekoppeld. Ook is de registratie en verwerking van de objecten uit de Collectie Hans Wegen afgerond; inmiddels zijn 1160 objecten geregistreerd. In de collectie van Museum Veenendaal zijn ook veel foto’s, Cd’s en Dvd’s aanwezig. Om te voorkomen dat deze op een gegeven moment niet meer te gebruiken zijn, zijn alle foto’s gescand en de Cd’s en Dvd’s gedigitaliseerd. Enkele keren zijn objecten tijdelijk extern uitgeleend. Verder zijn enkele objecten langdurig uitgeleend aan het Bezoekerscentrum Fort aan de Buurtsteeg en aan de GGZ aan het Verlaat. Op Koningsdag heeft Museum Veenendaal meegedaan aan de livestream vanuit Theater Lampegiet met foto’s van Veenendaal uit het verleden. Het afstoten van objecten volgens de LAMO-procedure is voortgezet. Er zijn 1237 krantenartikelen en 25 dagboeken van burgemeester Bode overgedragen aan het Gemeentearchief Veenendaal. Aan het Museum van de 20e eeuw in Hoorn zijn 5 objecten overgedragen, aan het Museum voor Nostalgie en Techniek in Langenboom 37 objecten en aan het Boerderijmuseum Oldebroek 2 objecten. Het tijdrovende proces van het zoeken naar andere musea om te merken of zij geïnteresseerd zijn, wordt onverminderd voortgezet.

28

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

Inrichting

De pandemie trekt een grote wissel op de werkzaamheden van dit team. Op 4 januari is de Charles Dickens tentoonstelling afgebroken en is met goede moed de zaal voor de expositie van Martijn Versteeg opgebouwd. Hoe mooi ook ingericht, de expositie heeft uitsluitend in het donker gestaan en is op 29 april afgebroken omdat de werken in een tentoonstelling in Dordrecht worden getoond. Voor ons is het tijd om de zaal klaar te maken voor de beelden van Hanneke Zwart, welke van 15 juni tot 13 september zijn tentoongesteld. De werken van Martijn Versteeg komen weer terug om vanaf 1 oktober voor de rest van het jaar te worden geëxposeerd. Inmiddels is de zaal voorzien van museaal waardige verlichting en zijn de twee podia ontmanteld. Na het opnieuw inrichten van de expositie blijken deze aanpassingen tot een werkelijk schitterend resultaat te leiden. Dit jaar is de Oorlogswand in de grote zaal vernieuwd. Daarvoor moeten de inrichters eerst de wand ontruimen en vervolgens de vernieuwde wand weer inrichten met een andere collectie. Bij de Aak wordt een touchscreen geplaatst met informatie over deze schuit en beelden van het oude Veenendaal. Vervolgens zijn de teamleden druk geweest met het overbrengen van de laatste collectiestukken uit het depot van de Ritmeester naar het depot aan de Wageningselaan. Overtollige decorstukken zijn in verschillende containers afgevoerd.

Daarna is de kelder aan de Wolweg ontdaan van overtollige decorstukken en ook deze zijn meteen afgevoerd. Geconcludeerd kan worden dat het team Inrichting ondanks de pandemie, niet heeft stilgezeten

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

29

Jeugd & Educatie

Het zal niet verbazen dat dit team in 2021 slechts enkele keren een educatief project heeft kunnen uitvoeren. We blijven positief ingesteld en hopen oprecht dat in het komende jaar de educatie activiteiten kunnen worden uitgevoerd.

Kinderworkshops & Kinderfeestjes

Eind 2020 moesten wij afscheid nemen van onze twee coördinatoren. Het is in het verslagjaar niet gelukt om een nieuwe vrijwilliger als coördinator voor ons team aan te trekken. Gelukkig is kunstenares Pascalle Thijs bereid om een aantal kinderworkshops te verzorgen. In dit verslagjaar zijn geen kinderfeestjes georganiseerd. Met Joost van Creative-he-art heeft het bestuur afspraken gemaakt om vanaf 2022 vanuit haar bedrijf een aantal kinderworkshops te verzorgen en ook alle kinderfeestjes. Hiermee wordt een nieuwe impuls gegeven aan onze educatieve/creatieve projecten voor kinderen.

Rondleidingen

De rondleiding aan de groep visueel beperkten heeft een grote indruk achtergelaten. Uiteraard vraagt een rondleiding aan zo’n groep extra aandacht en voorbereiding. We willen immers méér bieden dan alleen een levendig verhaal over alles in en om Veenendaal van toen en nu. We willen deze gasten ook objecten laten betasten. Onze collectiebeheerder is in het depot op zoek gegaan en heeft verschillende echte Veense objecten gevonden en beschikbaar gesteld. Half januari 2022 is ook de laatste lockdown opgeheven en zijn we gelukkig weer geopend voor bezoekers. Het team van toegewijde gidsen staat klaar om de gasten te ontvangen om hen de interessante verhalen en geschiedenis van Veenendaal te vertellen.

30

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

/ BIJLAGE Bruikleengevers en schenkingen

◆ Van Gerda van der Mijn-van der Pol een leerboek machineschrijven van Van Rijswijk en 2 briefjes uit de 2e WO over arbeidsverplichtingen. ◆ Van T. Blankestijn 4 schilderijen en 2 foto’s van het Boveneind, Benedeneind en Klein Schutje. ◆ Van mevr. R. Nijhoff verschillende documenten met betrekking tot Dirk Diepeveen als marinier en burger. ◆ Van W. de Kaste de zwarte dekenkist van zijn vader als militair op de Grebbeberg in 1940. ◆ Van H.G. Boddendijk een dicht gesoldeerde sigarendoos van Ritmeester bestemd voor Nederlands-Indië. ◆ Van C. Sukkel een oude snijbonenmolen van hout. ◆ Van Henk van Voskuilen een vaantje van het Volleybaltoernooi 1996. ◆ Van R. Verlaan een sigarendoosje van Ritmeester uit 1930. ◆ Van Gerard Davelaar het boek ‘Naamloze Vennootschappen 1914’. ◆ Van H.G.C. van der Poel het document van huwelijksinzegening in 1936. ◆ Van familie Van Eden een aquarel uit 1815 van de molenaarsfamilie Van Eden, gemaakt door schilder Jan Gerrit Erkelens. ◆ Van E. ter Haar een houten kistje van bakker Henny Hiensch van kort na de 2e Wereldoorlog. ◆ Van mevr. W.J. Zandstra een sigarenpijpje van meerschuim in een foedraal. ◆ Door aankoop via Hans Wegen 10 verschillende objecten (turfsteker, vitrinekast Ritmeester, schilderij A.P.

de Kleuver, schijf boomstam met 3 afbeeldingen van oud Veenendaal, doos van “De Erven”, doos van Neveda, flesjes van drogisterij Tak en Rein Kok en collectebus ‘Vakantie Chronisch Zieke’. ◆ Aangekocht ‘Het lam Gods’ van kunstenares Dioni ten Busschen

Museum Veenendaal Jaarverslag 2021

31

Museum Veenendaal Kees Stipplein 76 3901 TP Veenendaal 0318 - 55 00 10 info@museumveenendaal.nl www.museumveenendaal.nl