LIS2022.104 Clientenraad de Vallei – Knelpunten minima

nr. LIS2022.104 Cat. B

Aan de betreffende politieke partij zoals gekozen bij de GR2022 KNELPUNTEN MINIMA, april 2022 Aan: fractieleden, bestuursleden, partijleden, Cliëntenraad de Vallei wil u graag attenderen op de toenemend schrijnende situatie van veel inwoners van Veenendaal, Rhenen en Renswoude. Vanwege sterk oplopende inflatie en de buitensporige stijging van energie- en brandstofprijzen komen steeds meer inwoners met een laag inkomen (verder) in de problemen. De door de regering ingezette regelingen en compensatie(s) komen nog niet of niet snel genoeg van de grond, zijn niet toereikend en bereiken ook niet alle mensen die het nodig hebben. Middels deze knelpuntennotitie wil Cliëntenraad de Vallei uw aandacht en hulp vragen voor groepen binnen de minima die dreigen er nog slechter af te komen dan dat deze groep toch al komt en voor de groepen die niet in beeld zijn bij de gemeente Veenendaal. Het gaat hier met name om: • • • • •

ouderen die geen bijstand in het kader van de Participatiewet ontvangen van de gemeente, maar van de SVB ouderen met slechts AOW mensen in de WIA die een uitkering op bijstandsniveau ontvangen van het UWV chronisch zieken en Wajongers in de PW werkende armen en ZZP-ers

Volgens het CBS leefden in oktober 2010 ca. 550.000 huishoudens al in energiearmoede, dit aantal is inmiddels bijgesteld naar 850.000 (teletekst 24-3-2022, ‘energiegift’) waarvan er ca. 350.000 bekend zijn bij de gemeenten. Er is dus een grote groep die niet in beeld is en dat zal ook voor Veenendaal, Rhenen en Renswoude gelden. Vermoedelijk bestaat een fors deel daarvan uit ouderen met slechts AOW of ontoereikende AOW (die daarom aanvullende bijstand ontvangen) van de SVB. Vanwege de AVG is opvragen van deze data bij de SVB niet mogelijk, daarnaast hebben velen van hen beperkt of geen toegang tot digitale informatie en worden door de reguliere informatiekanalen niet bereikt. Ook bij het UWV speelt de AVG een belangrijke rol bij het niet goed in beeld kunnen krijgen van deze groep. Het is en blijft belangrijk om zowel de SVB als het UWV indringend en regelmatig te overtuigen om info mbt minimaregelingen aan de betreffende cliënten ter beschikking te stellen, zodat zij zich bij de gemeente kunnen melden en zo in beeld komen. Omdat dit probleem vermoedelijk bij alle gemeenten speelt, is het wellicht een optie om dit door de VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten) aan te kaarten en uit te laten voeren.

De positie van chronisch zieken, mensen met beperkingen en Wajongers is door de beleidsveranderingen in 2019 (toen verviel de jaarlijkse compensatie van €200,00 vanuit de tegemoetkoming chronisch zieken, de compensatie voor de eigen bijdrage WMO - destijds €17,50, momenteel €19,00 per maand - en voor de Veenendaalse inwoners de verzekering eigen risico in de collectieve ziektekostenverzekering Menzis van €385,00 wat voor een KWART van de

gerechtigden resulteerde in een financiële achteruitgang van maximaal €813,00 per persoon per jaar. Ter verduidelijking: voor een alleenstaande was dat maximaal €67,75 en dus een achteruitgang van 6,5% netto per maand. Dat betreft doorgaans toch al mensen die voor veel extra en onvermijdbare kosten staan, zonder mogelijkheden om op een andere wijze nog wat extra geld te genereren. Ben je gezond, dan kan de verwarming wel een graadje lager. Met reuma of longproblemen is dat een heel ander verhaal. Dan nog de groep werkende armen en ZZP-ers, voor diegenen die 20% boven het bestaansminimum zitten, wordt door de regering niet gesproken over compensatie, maar ook zij hebben te maken met de stijgende kosten van levensonderhoud en krijgen veelal beperkt of geen toeslagen. Door de compensatie (als en wanneer die eindelijk komt) wordt het financiële verschil tussen een uitkering met alle bijbehorende regelingen, kwijtscheldingen en toeslagen - en werk nog verder verkleind, waardoor het risico ontstaat dat sommigen blijvend zullen afhaken en geen tijd en moeite meer steken in het zoeken en vinden van betaald werk. Daarnaast is ook voor hen de kans heel groot dat ze in de problemen of schulden geraken. Rhenen, Renswoude en Veenendaal hebben preventie hoog in het vaandel, dus hier kan in dat kader zeker een slag worden geslagen.

Er zijn momenteel gemeenten die hun inwoners het geld dat de regering heeft toegezegd, voorschieten. Omdat er nu al mensen in de problemen zitten (en iedereen weet dat een achterstand van betaling ook kosten of erger met zich meebrengt) zou een dergelijke actie in Veenendaal, Rhenen en Renswoude ook beslist verlichting brengen. Deze gemeenten hebben veel lopende en voorgenomen projecten en verplichtingen, desondanks hopen wij vurig dat er ook gekeken zal worden naar mogelijkheden om bepaalde zaken uit te stellen, zodat er geld vrijkomt om de acute financiële nood te lenigen. Cliëntenraad de Vallei is de formele adviesraad Werk & Inkomen voor gemeente Veenendaal, Rhenen en Renswoude. Zij geeft advies aan de colleges B&W en zit aan de overlegtafel met de betrokken wethouders en ambtenaren. In de advisering en tijdens overleg wordt voortdurend aandacht gevraagd voor de verslechterende positie van de Minima. Onze ongerustheden, als benoemd in deze knelpuntennotitie, worden gehoord en zijn bekend. Nu na de verkiezingen de coalitieonderhandelingen gaan starten, wil de Cliëntenraad niet wachten tot coalitie en college gevormd zijn maar alle partijen bij deze en nu al oproepen actie voor deze inwoners te ondernemen en met het voorgaande rekening te houden bij het vaststellen van de voornemens van beleid en het maken van coalitieafspraken.

Cliëntenraad de Vallei Veenendaal, april 2022