LIS2021.225 Bedrijvenkring Ondernemend Veenendaal - Afschrift brief aan wethouder Lochtenberg inzake brancheverbreding bedrijventerrein

nr. LIS2021.225 Cat. B

Griffie Van: Verzonden: Aan:

CC: Onderwerp: Bijlagen:

Nel van Vessem | BOVeenendaal <office@boveenendaal.nl> vrijdag 12 november 2021 9:58 Gert-Jan Kats; Martijn Beek; Dylan Lochtenberg; Marco Verloop; Engbert Stroobosscher; Sjoukje Deelstra; Jos van den Berg; Bo Visser; Jonathan van den Heuvel; Youssef Boutachekourt; Tijs van der Weele; Jan Snoei; Yasin Makineli; Hassan Saidi; Eric Enzlin; Said el Hassnaoui; Ruben Schoeman; Roelof Mulder; Jesper Diepeveen; Ronald Veen; Hans van de Braak; Leo Nooteboom; Ronald van der Weerd; Harold Schonewille; Mark Ruitenbeek; Sanny Brunekreeft-Lagerweij; Jeroen van Esseveld; Nelleke Roelofsen; Mila Jansen; Griffie Veenendaal; Kees Lochtenberg; Yvonne Bottema; Willem van Braak; Tineke Bette-van de Nadort; Theo van Iperen; Jan Breur; Jaap Pottjewijd; Henk van Soest; Dick Both; Dave Scheele; Rogier Postma; Alain van Oorschot; Mohammed Akka; Hennie Bos; Greet Vallée-Quaars; Ary Jan Breur; Sietse van der Bij; Seyda Kuzey; Mandy Heikamp; Jelle Hordijk; Addy Landzaat; Ivan Carrero Gallardo; Gert Scherpenzeel; Jan Kruger; Jan Verboom; Alies Katerberg; Kees Oskam; Evert Kok Rene van Holsteijn Brief BOV brancheverbreding op bedrijventerreinen BOV-Brancheverbreding.DEF.11-11-21-Getekend.pdf

Goedemorgen raadsleden en schaduw‐raadsleden van gemeente Veenendaal, In de bijlage treft u de brief aan die vandaag gestuurd is naar wethouder Dylan Lochtenberg m.b.t. de discussie over mogelijke brancheverbreding op de bedrijventerreinen. Vanzelfsprekend zijn we ieder moment bereid tot overleg over deze problematiek. Met vriendelijke groet, Namens het bestuur van de Bedrijvenkring Ondernemend Veenendaal

Nel van Vessem, Manager office@boveenendaal.nl 06 55 34 50 81

1

Bijlage

Aan:

College van Burgemeester en Wethouders Veenendaal t.a.v. Dylan Lochtenberg, wethouder EZ

C.c.:

Leden gemeenteraad t.a.v. Griffie Veenendaal Bureau Stedelijke Planning t.a.v. Ellen Scholten

Veenendaal, 11 november 2021

Betreft: Brancheverbreding in Veenendaal

Beste Dylan, Enige tijd geleden hebben we namens de BOV deelgenomen aan een werksessie over brancheverbreding in Veenendaal. Kort gezegd komt het er op neer of en in welke mate de gemeente de vestiging van detailhandelsbedrijven op bedrijventerreinen meer mogelijk moet maken dan nu het geval is. Aanleiding hiervoor zijn enkele door de raad aanvaarde moties. Hoewel het er in de discussie een beetje op leek dat het gaat om de gemeente versus één concreet bedrijf (BikeBear Adventure), gaat het ons om de bredere consequenties van een eventuele verruiming van de vestigingsmogelijkheden. Elementen uit de discussies in de werksessie zijn verwerkt in de onlangs verschenen Quickscan ‘Effecten detailhandel op brancheverbreding bedrijventerreinen gemeente Veenendaal’. De gemeente Veenendaal heeft grote ambities op het terrein van wonen en werken. De ruimtelijke beperkingen dwingen echter tot het maken van scherpe keuzes. De consequenties van de groeiambitie van de gemeente m.b.t. het aantal woningen en inwoners voor het bedrijfsleven, voortvloeiend uit de eigen Omgevingsvisie en de regionale Verstedelijkingsstrategie, zijn groot. In de notitie Ruimte voor Banen in Veenendaal (zie bijlage) hebben we becijferd wat dit betekent voor de behoefte aan bedrijventerreinen in dan wel in de directe omgeving van Veenendaal in 2040.

Een belangrijk uitgangspunt daarbij is dat de huidige bedrijventerreinen per oppervlakteeenheid in 2040 gemiddeld 25% meer arbeidsplaatsen gaan bieden. Deze intensivering is een enorme opgave en kan alleen als de beschikbare bedrijventerreinen (m.u.v. een deel van Het Ambacht dat al een woonbestemming krijgt) hiervoor optimaal ingezet worden. Verdringing door detailhandelsbedrijven die nu in de binnenstad of andere PDV-gebieden gevestigd zijn, dan wel door vestiging van nieuwe detailhandelsbedrijven van buiten Veenendaal, zal de gewenste intensivering van het gebruik van de huidige bedrijventerreinen ernstig verstoren. Uiteindelijk gaat dit ten koste van de gewenste ontwikkeling van de werkgelegenheid van de bedrijven op deze bedrijventerreinen. Daarom zijn we tegen een algemene verruiming van de vestigingsmogelijkheden van detailhandelsbedrijven op de bedrijventerreinen! Veenendaal kent op de bedrijventerreinen een aantal zogenaamde ABC-locaties waar detailhandel m.b.t. auto’s, boten en caravans al decennia lang mogelijk is. De traditionele detailhandel van ABCgoederen is sterk in ontwikkeling en steeds meer gericht op bredere mobiliteit (scootmobielen, skelters, fietsen, drones, e.d.), electrificering, etc. De traditionele ABC-omschrijving past daar steeds minder bij.

1

We bevelen het college van B&W daarom aan op een creatieve wijze te onderzoeken of modernisering van het begrip ‘ABC’, meer passend bij de huidige ontwikkelingen, mogelijk is. De vestiging van een bedrijf als Bike Bear Adventure zou daar dan in kunnen passen. De BOV richt zich met haar belangenbehartiging niet op de ondernemers in de detailhandel. Toch denken we dat een levendige en dynamische binnenstad niet gebaat is bij een verruiming van de vestigingsmogelijkheden voor detailhandelsbedrijven op de bedrijventerreinen. We sluiten ons dan ook aan bij het pleidooi van Winkelstad Veenendaal in haar brief van 22 september jl. om de mogelijkheden van brancheverbreding niet te verruimen, m.u.v. de genoemde modernisering van de ABC-definitie. We gaan verder niet in op de inhoud van de Quikscan. Wel willen we signaleren dat de stelling “Het aantal ongelukken op het bedrijventerrein is dan ook relatief groot” (blz. 21) pertinent onjuist is. Hier zijn verkeerde cijfers aangehaald (deze betreffen enkele verkeersknooppunten buiten de bedrijventerreinen zelf). Mede dankzij het KVOB-beleid behoren de bedrijventerreinen in Veenendaal juist tot de veiligste van de provincie Utrecht.

Tot slot willen we opmerken dat het wel wenselijk is dat er op de bedrijventerreinen ruimte komt voor kleinschalige dienstverlenende bedrijven die de kwaliteit van het bedrijventerrein voor de daar werkzame mensen vergroten. Daarbij kan worden gedacht aan een koffie-/broodjeszaak, fitness, kinderopvang, etc. We verwachten dat de binnenkort door het college aan de raad voor te leggen Visie Bedrijventerreinen Veenendaal hier de mogelijkheden voor opent. We hopen dat deze brief bijdraagt aan een zwaarder gewicht van de belangen van de bedrijventerreinen en de ontwikkelingsmogelijkheden van de daar gevestigde bedrijven in de discussie over een mogelijke brancheverbreding. Met vriendelijke groet,

Gerrit Valkenburg voorzitter bestuur BOV g.valkenburg@valkencompany.nl 06-23691573

René van Holsteijn secretaris bestuur BOV rene.van.holsteijn@wxs.nl 06-53842259

2

BIJLAGE

juni 2021 Ruimte voor banen in Veenendaal Een baan is voor de meeste mensen de basis voor hun welzijn. Het is daarom goed dat Veenendaal in haar omgevingsvisie heeft gekozen voor een gelijke tred tussen het bouwen van nieuwe woningen en het creëren van ruimte voor nieuwe banen. Het is daarom ook van belang dat we ons daarvan bewust zijn bij alle nieuwbouw en herontwikkelingsplannen. Dat als we die maken we ook direct ruimte geven aan initiatieven of initiatief nemen om die banen te kunnen blijven bieden. Het is goed om dan de uitgangspunten helder te hebben zodat ambities op woongebied ook altijd gepaard zullen gaan met ambities op werkgelegenheidsgebied. In 2019 waren er 31.155 arbeidsplaatsen in Veenendaal waarvan 17.389 (55,8%) op de bedrijventerreinen. In onderstaand overzicht is zichtbaar hoeveel arbeidsplaatsen op welk terrein beschikbaar zijn en wat het aantal arbeidsplaatsen per hectare is. Het blijkt dat de bedrijventerreinen waar veel MBO-banen zijn (welke de gemeente, en ook de BOV, als belangrijk heeft bestempeld in de omgevingsvisie) gemiddeld een laag aantal arbeidsplaatsen per hectare hebben. Bedrijventerrein

Arbeidsplaatsen

Aantal bedrijven

Hectares

Arbeidsplaatsen

2019

2019

Ambacht-Nijverkamp

6167

516

222

27,7

De Compagnie

2687

196

37

72,6

De Compagnie-oost

1223

103

26

47,4

De Faktorij

2358

142

60

39,3

Vendel

1603

162

14

118,7

Batterijen

3351

174

65

51,4

Totaal

17389

1293

424

41,1

Per hectare

Er is een aantal factoren die ons zorgen geven over de toekomst voor wat betreft de arbeidsplaatsen in Veenendaal. Dit zijn de volgende zaken: • • • •

•

Het Ambacht wordt steeds meer omgeturnd naar wonen. In de huidige prognose loopt het aantal voor bedrijven beschikbare ha terug van ca 57 ha nu naar 36 ha op langere termijn. Daar raken we dus een fors aantal arbeidsplaatsen kwijt. Centrumlocaties van industriële bedrijven zijn in beeld om gesloten of verplaatst te worden. Nu is dit al concreet voor Trivium Ardagh, de oude Boxal locatie. Deze werkgelegenheid verdwijnt uit Veenendaal. Er liggen al nieuwbouwplannen in Veenendaal voor ongeveer 4.000 woningen. Waar gaan de bewoners een arbeidsplaats krijgen? In ‘De Groene Metropool’ zijn plannen opgenomen om in Regio Foodvalley 40.000 woningen te realiseren. De verdeling is nog niet vastgesteld, maar bij gelijke verdeling zijn er 8.270 extra woningen in Veenendaal nodig. Uit enquêtes bij bestaande bedrijven blijkt de komende jaren een groei van 5-10 procent in arbeidsplaatsen verwacht. 3

• •

Het is echter steeds moeilijker binnen Veenendaal te verhuizen en nog lastiger om nieuwbouw te realiseren. Start ups moeten een belangrijke groeimotor voor de banen van de toekomst zijn. Hebben deze veelbelovende bedrijven wel perspectief voor uitbreiding? Aanvragen voor vestiging van bedrijven van buiten Veenendaal moeten nu al regelmatig worden afgewezen. Dit vermindert de noodzakelijke dynamiek en groei van werkgelegenheid.

Om de belofte in te lossen dat iedere woning voor de werkende bewoners ook een baan betekent is het dus, naast het bouwen van woningen, nodig om aan ruimte voor arbeidsplaatsen te werken. Om meer arbeidsplaatsen te bieden kan worden gekeken naar de volgende oplossingen: • Intensivering op bestaande terreinen (meer arbeidsplaatsen per hectare) • Ontwikkelen kantoren bij stationslocaties • Bij ontwikkelen van woonwijken ook bedrijfsruimten creëren • Uitbreiding bedrijventerreinen Over de omvang van de groei in woningen is nog niet alles duidelijk, maar de impact is schaalbaar uit te drukken, oplopend van reeds geplande groei naar de ambitie van de ‘De Groene Metropool’. In de berekening is uitgegaan van één extra benodigde arbeidsplaats binnen Veenendaal voor iedere extra woning. Mogelijk dat dit aan de lage kant is. Met intensivering is de verwachting dat bij een stevige strategische inzet op langere termijn 10 arbeidsplaatsen per hectare (is 25% meer dan nu) gewonnen zouden kunnen worden. Onderstaand wordt echter ook gerekend met een toename van 4 arbeidsplaatsen per ha (10% meer dan nu), wat zeker voor de middellange termijn realistischer is. Omdat op Het Ambacht 21 ha bedrijfsterrein verdwijnt rekenen we voor de lange termijn op 403 ha beschikbare bedrijventerreinen. Intensivering van het gebruik kan dan ruimte bieden voor 1612 (+10%) resp. 4030 (+25%) extra arbeidsplaatsen.

Door de oprukkende woningbouw op Het Ambacht verdwijnt de ruimte voor ca 581 arbeidsplaatsen (uitgaande van het gemiddelde voor Nijverkamp/Het Ambacht). Daarnaast wordt er vanuit gegaan dat de verplaatsing van industriële bedrijven uit de binnenstad uiteindelijk 200 arbeidsplaatsen kost. Herplaatsing van deze bedrijven zal dus een extra druk leggen op de behoefte aan bedrijventerreinen. Uitbreiding van bedrijventerreinen is niet mogelijk binnen de gemeente Veenendaal zelf. Hier zal dus een beroep moeten worden gedaan op de ruimte van aangrenzende gemeenten binnen Regio Foodvalley. Op basis van bovengenoemde uitgangspunten is een berekening gemaakt van de behoefte aan arbeidsplaatsen en vervolgens de ruimtelijke behoefte aan bedrijventerreinen (zie volgende pagina). De horizon daarbij is de langere termijn, gemakshalve 2040. Daarbij moet bedacht worden dat het realiseren van bedrijfsgebouwen op nieuw te ontwikkelen bedrijventerreinen, zeker als nog niet duidelijk is waar deze moeten komen, minstens tien jaar kost. Ook het intensiveren van het gebruik van bestaande bedrijventerreinen met gemiddeld 10% of zelfs 25% vergt een grote inspanning en zal pas op langere termijn gerealiseerd kunnen worden. In de berekening is uitgegaan van een gelijk aandeel van de banen op de bedrijventerreinen t.o.v. de totale werkgelegenheid in Veenendaal in 2019, dus afgerond 56%.

Dit betekent dat ook de werkgelegenheid buiten de bedrijventerreinen zal moeten groeien, onder meer door binnen woonwijken bedrijfsruimten te realiseren.

4

Scenario 1

Scenario 2

Scenario 3

4000 4000

6000 6000

8000 8000

10000 10000

12000 12000

2240

3360

4480

5600

6720

1760

2640

3520

4400

5280

Benodigde extra banen BT incl. krimp Het Ambacht en verplaatsing binnenstad

3021

4141

5261

6381

7501

Benodigde resp. tekort hectares zonder intensivering (41.1 banen per hectare)

-73

-100

-128

-155

-182

Extra banen door intensivering op BT met 10%

1612

1612

1612

1612

1612

Extra banen door intensivering op BT met 25%

4030

4030

4030

4030

4030

Ruimte/tekort banen na intensivering 10%

-1409

-2529

-3649

-4769

-5889

Ruimte/tekort banen na intensivering 25%

+809

-111

-1231

-2351

-3471

Benodigde ha resp. tekort na intensivering met 10% (45 arbeidsplaatsen/ha)

-31

-56

-81

-105

-130

Benodigde ha resp. tekort na intensivering met 25% (51 arbeidsplaatsen/ha)

+15

-2

-24

-46

-68

Benodigde ha bedrijventerreinen Aantal woningen Benodigde banen Benodigde extra banen bedrijventerreinen (BT) i.v.m. groei bevolking (56%) Benodigde extra banen buiten terreinen i.v.m. groei bevolking (44%)

Scenario Scenario 4 5

Conclusies Uitgaande van de ambitie van de gemeente Veenendaal (en Regio Foodvalley) om te groeien zijn er belangrijke conclusies te trekken m.b.t. de gewenste werkgelegenheid voor deze (toekomstige) bewoners en de daarvoor noodzakelijke bedrijventerreinen: -

-

-

Er is een zeer ernstig tekort aan ruimte voor bedrijventerreinen met voldoende arbeidsplaatsen. Dit tekort kan worden ingeschat op minimaal 46 ha in 2040. Er moet nu echter al ‘nee’ worden verkocht bij bedrijfsverplaatsingen en verzoeken voor vestiging door bedrijven van buiten Veenendaal. Het is duidelijk dat, als we niet stevig aan de slag gaan met intensivering van het gebruik van bedrijventerreinen, het aantal beschikbare arbeidsplaatsen per inwoner binnen de gemeente Veenendaal (sterk) zal afnemen. Belemmeringen die de ambities van de gemeente Veenendaal voor wat betreft de werkgelegenheid voor de eigen inwoners in de weg staan zullen zoveel mogelijk moeten worden weggenomen. Voorbeelden daarvan zijn de Kantorenvisie van de provincie en de hoogspanningslijn over Nijverkamp (als deze ondergronds is kan dit grootste bedrijventerrein beter intensiveren). Ook zal de uitbreiding van woonwijken ten koste van bedrijventerreinen tot een minimum beperkt moeten worden. 5