9. Technische vragen en antwoorden Stb Masterplan nieuw theater - commissievragen

TECHNISCHE VRAGEN – commissievragen / Toezeggingen Raadscyclus:

Mei 2024

Naam fractie:

SGP, CU en CDA

Onderwerp:

Raadsvoorstel Stedenbouwkundig Masterplan nieuw theater in de Duivenweide

Commissievragen van / toezeggingen aan SGP Tijdens de vergadering van de raadscommissie konden een aantal vragen niet beantwoord worden. Op verzoek van de portefeuillehouder volgende vragen schriftelijk waarop beantwoording kan plaatsvinden. 1. Schuldquote Uit beantwoording van de technische vragen voorafgaand aan de commissie blijkt inderdaad dat de schuldquote van de gemeente Veenendaal enorm gaat stijgen: de schuldenquote zonder theater wordt door het college in 2027 geschat op 96%. En met theater kan deze oplopen tot 117%... De provincie – als toezichthouder – adviseert een veilig niveau w.b. schuldquota van maximaal 90%... De SGP-fractie vroeg het college in de commissievergadering om een inhoudelijke bestuurlijke reactie hierop. Toen is verzocht om de vraag schriftelijk aan te leveren. •

Vraag 1: Wat is de inhoudelijke, bestuurlijke reactie van het college op het technische antwoord inzake de schuldquote? Antwoord: Voor wat betreft een beoordeling van de schuldquote verwijzen we naar het gemeenschappelijk financieel toezicht kader (GTK). Daarin worden de volgende categorieën gebruikt: < 90% is minst risicovol; - tussen 90% - 130% neutraal; > 130% als meest risicovol. Op basis van de genoemde 96% en 117 % is in beide gevallen sprake van de categorie neutraal (oranje). • Vraag 2: Was vooraf (voor dat de vraag is gesteld) bekend en gerekend met deze schuldquote? Antwoord: Bij de samenstelling van de begroting 2024 is de toekomstige ontwikkeling van de schuldquote geprognosticeerd. Omdat er nog geen standpunt was ingenomen ten aanzien van enkele majeure projecten waaronder het theater is het theater in deze prognose niet meegenomen. Bij de begroting 2025 wordt een nieuwe prognose van de schuldquote gemaakt op basis van de dan bekende gegevens.

De provincie heeft op 19 december 2022 per brief specifiek aandacht gevraagd voor de ontwikkelingen masterplan theater… En stelt: ‘Naar verwachting hebben deze kapitaallasten en beheerskosten een groot effect op de financiële positie van uw gemeente. De bijbehorende investeringen zullen ook effect hebben op de netto schuldquote van de gemeente’. •

Vraag 3: Is er contact gezocht met de provincie n.a.v. de consequenties van dit raadsvoorstel voor de schuldquote van de gemeente Veenendaal zoals door de provincie gevraagd?

Antwoord: De provincie wordt conform hun verzoek om hen actief te informeren over het theater (brief 18 december 2023) via de gebruikelijke ambtelijke lijnen geïnformeerd over de ontwikkelingen rondom het theater. •

Vraag 4: Wat was de inhoudelijke reactie van de provincie?

Antwoord: Reactie provincie: ‘De financieel toezichthouder beoordeelt de totale financiële positie van de gemeente. Het plan van het theater en de mogelijke consequenties daarvan voor zowel de schuldquote als de totale financiële positie van de gemeente, worden definitief en ook dan pas duidelijk wanneer de complete, integrale financiële afweging is gemaakt en bijbehorende besluiten door de gemeenteraad hebben plaatsgevonden.’ •

Vraag 5: Zo niet, waarom is er de provincie niet geïnformeerd?

Antwoord: Zie het antwoord op vraag 4. 2. Businesscase 1 en 2 In de commissievergadering is uitgebreid gesproken over de businesscase bij dit masterplan. In de mondelinge beantwoording werd duidelijk dat er twee businesscases moeten bestaan: er is een Businesscase theatercomplex (bijlage 2 bij de voorliggende stukken) en er zou een theaterdeel zijn waar het theater zelf aan gewerkt heeft die niet bij de stukken is gevoegd en daarmee onbekend. Het college stelt Variant B voor. Dit komt neer op een investering van € 50,6 miljoen. Vervolgens wordt op pag. 11 ook het volgende benoemd: De totale lasten op de begroting: Huidige lasten op de begroting: Additioneel benodigd in de begroting:

4,78 miljoen 1,00 miljoen 3,78 miljoen.

Dit wordt op andere plaatsen de ‘subsidiebehoefte’ genoemd. Dus de jaarlijkse gevolgen voor de begroting per 2028 van variant B.

•

Vraag 6: We ontvangen graag een specificatie van de 4,78 miljoen jaarlijkse lasten of subsidiebehoefte. Dus niet alleen de investeringskosten (de stenen) en kapitaallasten, maar ook de kosten van het concept ‘Altijd open, altijd aan’, inclusief de (formatieve) consequenties. Antwoord: Er is inderdaad sprake van twee businesscases. Eén businesscase ziet toe op de exploitatie van het theater. De tweede betreft de effecten van het theater op de gemeentelijke begroting. In het voorstel van mei 2023 is ook de exploitatie van het theater in hoofdlijnen toegevoegd. In het voorliggende voorstel is alleen het resultaat van de theaterexploitatie opgenomen (= de gemeentelijke subsidie aan het theater). Er is geput uit de doorrekening van vorig jaar. Uiteraard is deze wel aangepast zodat deze aansluit op het voorstel voor voorkeurscenario B. Concreet is het volgende gebeurd: de exploitatieopzet van het theater van vorig jaar is als basis gehanteerd. Voorkeurscenario B (huidig voorstel) sluit in belangrijke mate aan op Scenario C (bijlage 4 Uitgangspuntennotitie Nieuw theater in de Duivenweide van vorig jaar). Ten opzichte van Scenario C 2023 is de filmhuisfunctie toegevoegd en is mede hierdoor meer invulling gegeven aan altijd open, altijd aan door ook daghoreca op te nemen.

Dit heeft tot gevolg dat er 1,5 Fte extra voor horeca en 0,5 Fte voor de filmhuisfunctie zijn verwerkt ten opzichte van Scenario C 2023. Uiteraard zijn ook de extra inkomsten opgenomen. In de volgende tabel is het totaaloverzicht van jaar 1 te zien. Gemeentelijke exploitatie Overzicht totale lasten theater - jaar 1 € Kapitaallasten - rente € Kapitaallasten - afschrijving € Beheerkosten € OZB € Heffingen € Verzekeringen € Groot onderhoud € Advieskosten extern Subsidie theater (excl. huur vastgoed) € € Totaal

Businesscase Theater

1.770.130 1.264.379 46.163 101.514 17.197 37.931 212.997 1.862 1.332.350 4.784.525

Professionele theatervoorstellingen Verhuring Evenementen/festivals Horeca Bedrijfskosten Overige opbrengsten en kosten Verwachte frictiekosten Huur Totale lasten 2027/2028

-13.460 181.541 25.507 196.803 -1.882.241 19.500 -350.000 -1.800.000 -3.622.350

Correctie huur Extra inkomsten film + horeca Correctie frictiekosten

1.800.000 140.000 350.000

Totaal excl. frictiekosten

-1.332.350

Het concept “Altijd open, altijd aan” wordt met name verzorgd door de daghoreca. Datzelfde geldt voor de filmhuisfunctie. In de berekening van vorig jaar was al een volledige kostprijsdekkende huurberekening opgesteld. Dit is nu niet gedaan. Het effect op de gemeentelijke begroting is namelijk per saldo nihil. De businesscase theater is op dit punt dan ook aan zowel de kosten als opbrengstenkant gecorrigeerd. •

Vraag 7: In antwoorden op technische vragen werd voor prognoses w.b. bezoekersaantallen verwezen naar het rapport van Buijs Culturele Profielen van februari 2023: https://veenendaal.raadsinformatie.nl/document/12550919/1/4_+Bijlagen+Uitgangspuntennotitie+%27Ni euw+theater+in+de+Duivenweide%27. In dit rapport werden drie varianten uitgewerkt: A, C en D.

Welke variant is als onderlegger gebruikt voor de subsidiebehoefte die nu voorligt? Antwoord: Uiteraard is het gehele voorstel van de gemeentelijke businesscase gebaseerd op voorkeursvariant B. De cijfers sluiten hier op aan. Voor het berekenen van de exploitatiesubsidie is uitgegaan van Scenario C 2023 (rapport van Buijs). Op dit moment heeft het theater 14,6 fte. In Scenario C (rapport van Buijs) heeft het theater in jaar 1 na opening 20,53 fte. Bij een succesvolle exploitatie groeit het aantal fte door naar 22,5 fte. De dekking van de groei van de FTE’s vindt plaats vanuit de verwachte omzetgroei van het theater waardoor de benodigde exploitatiesubsidie gelijk blijft (rapport van Buijs). De aannames van scenario C zijn geactualiseerd, met de volgende uitgangspunten: Ten opzichte van Scenario C zijn voor het concept “Altijd open, altijd aan” horeca (1,5 fte) en het filmhuis (circa 0,5 fte) toegevoegd. Vanwege de hogere inkomsten heeft dit een positief effect op de businesscase van het Theater.

En als geen van deze drie varianten de basis is: o Waarom wordt hier dan naar verwezen in de beantwoording van de technische vragen? Antwoord: Scenario C is geactualiseerd, zie hierboven. o Wat is dan wel de businesscase of de uitwerking van het concept ‘Altijd open, altijd aan’? We herhalen het opnieuw: we ontvangen die graag omdat dit een belangrijke bouwsteen is voor de totale lasten op de begroting. Antwoord: Scenario C is geactualiseerd, zie hierboven. •

Vraag 8: Beslispunt 4 in het voorliggende Raadsvoorstel luidt: ‘De financiële consequenties uit de Businesscase te betrekken bij het integrale afwegingstraject van de Kadernota 2025-2028. Kunt u bevestigen dat dit dus niet alleen gaat over de bijlage ‘Businesscase theatercomplex’ zoals bijgevoegd, maar ook over een tweede businesscase (de theater-businesscase) die we als raad op dit moment niet kennen? Antwoord: Het beslispunt gaat over de totale gemeentelijke businesscase en exploitatie. Eén component hiervan is de subsidie aan het theater. Voor nu is deze subsidie exclusief huur en geactualiseerd opgenomen in de gemeentelijke businesscase.

•

Vraag 9: Onze inschatting is dat in de ‘theater-businesscase’ het concept of de ambitie ‘Altijd open, altijd aan’ is uitgewerkt. Op grond van het Buijs Culturele Profielenrapport kunnen we ons daar een beeld van vormen. o Is onze vooronderstelling juist dat de theater-businesscase (die dus onderdeel is van de subsidiebehoefte van 4,78 miljoen) gebaseerd is op het Buijsrapport, wat weer gebaseerd is op een visie/ambitie van het management van het theater?

Antwoord: Dat klopt. Ten aanzien van filmhuisfunctie en “Altijd open, altijd aan” is de businesscase geactualiseerd. Let wel op dat de 4,78 miljoen euro de totale gemeentelijke lasten zijn. o

Welke wijzigingen zijn in het proces richting het nu voorliggende raadsvoorstel doorgevoerd en waarom? Antwoord: Zie hierboven.

o

Betekent dit raadsvoorstel Variant B voor het college automatisch ook een akkoord op het concept van het theater onder de naam ‘Altijd open, altijd aan’, met de financiële consequenties daarbij? Antwoord: Het concept heeft een positief effect op de bussinesscase, waarmee het niet instemmen met het concept leidt tot een aanpassing van de businesscase.

o

Is hierover (dus de subsidiebehoefte voor de komende tientallen jaren) – dus naast de keuze voor een gebouw – ook een inhoudelijke weging in het college gemaakt, inclusief besluitvorming? M.a.w.: Is het concept ‘Altijd open, altijd aan’ van het theater ook formeel geaccordeerd in verband met de daaruit voortkomende subsidiebehoefte? • Zo niet, waarom niet? Nee, er is niet over de inhoudelijke programmering van het Theater besloten. • Zo ja, op grond van welke informatie is dit gedaan? En was hierbij de ‘theaterbusinesscase’ (die de raad niet in de set stukken heeft en dus niet kent) wel onderdeel van de bespreking en besluitvorming? Zie hierboven.

Toezegging aan CU Tijdens de raadscommissie heeft de CU gevraagd waarom er geen risicoanalyse is uitgevoerd. Antwoord: Het antwoord hierop is tweeledig. A. Voor dit stadium is de gehele businesscase zo conservatief mogelijk opgesteld. En B. Op dit moment zijn er nog behoorlijk veel scenario’s. Een risicoanalyse en vooral risicomanagement starten we op na een richtinggevende keuze. A. De huidige businesscase bestaat uit twee grote componenten. 1. De stichtingskosten van een nieuw theater en 2. De exploitatie van het theater zelf. De stichtingskosten zijn geraamd op basis van de bovenkant van de bandbreedte. Daarnaast is rekening gehouden met 10% onvoorzien en is ook een bedrag ingerekend voor prijsstijging tot het moment van start bouw. De exploitatie van het theater is gebaseerd op een reële stijging van de exploitatielasten (oa toename Fte). Voor de inkomsten is de lage kant van de bandbreedte gehanteerd. Ook is nog geen rekening gehouden met eventuele bijdragen van derden. De gehele doorrekening kent dan ook voorzichtige aannames en geen optimistische aannames. B. Nadat er een richtinggevend besluit is genomen, wordt een risicoanalyse opgesteld waarin ook vooral de beheersmaatregelen worden opgenomen. Beheersmaatregelen om kans van optreden of effecten van risico’s te

beperken. Dit is binnen de gemeente een gebruikelijke aanpak zoals bekend van bijvoorbeeld het Projectenboek (grondexploitaties). Toezegging aan CDA Heeft het onderbrengen van de filmhuisfunctie in het nieuwe theater consequenties voor de Verenging Filmhuis? Antwoord: Hoe de samenwerking met Vereniging Filmhuis Veenendaal er precies uit gaat zien moet nog verder uitgewerkt worden. Theater Lampegiet en Filmhuis Veenendaal zijn hier al wel over in gesprek. In een artikel in de Rijnpost heeft Filmhuis Veenendaal gereageerd op de plannen voor een nieuw theater in de Duivenweide inclusief de filmhuisfunctie: https://www.derijnpost.nl/lokaal/film/1027870/filmhuis-veenendaal-ziet-potentie-in-theaterplannenmogelijk- Het idee is nu dat het theater de exploitatie van de films, techniek en horeca gaat doen. En dat de programmering samen met Filmhuis Veenendaal wordt gedaan. Vereniging Filmhuis Veenendaal blijft betrokken bij de filmhuisfunctie in het nieuwe theatercomplex.