9. Schriftelijke inspraakreactie dhr. van Zeist - Pilot verduurzamen gemeentehuis

Inspreektekst op “wel of geen € 4.000.000 besteden aan het gemeentehuis Veenendaal” Subtitel: “Door de bril van een inwoner/belastingbetaler van de gemeente Veenendaal” Voorzitter, wethouders en raadsleden alvast bedankt voor de geboden tijd en uw aandacht. Het is een onderwerp waar ik wel 3 uur met u over van gedachten kan wisselen, maar ik krijg helaas maar 3 minuten. Veel tekort voor zo’n belangrijk onderwerp. Vandaar de schriftelijke inspreektekst. Toen ik het bewuste artikel in de krant las dacht ik direct wat gebeurt hier nu in Veenendaal? Lees ik het goed? Is het een artikel van nu of van enkele jaren geleden? Ik heb vandaag (=9 februari 2021) kennis genomen van de vergaderstukken en in deze stukken heb ik gelezen dat de gevel bouwtechnisch opgeknapt dient te worden en dat de gemeente Veenendaal uitvoering wenst te geven aan de verduurzaming van het vastgoed. Maar uitstel van het opknappen van het gevel is toch wel mogelijk? Maar toch: • De wereld, Nederland en Veenendaal worden getroffen door corona en hierdoor staat de wereld, Nederland en Veenendaal in brand. Aanscherping maatregelen lockdown, invoering avondklok, einde corona nog lang niet in zicht. Op dit moment veel beperkingen voor jongeren en ouderen, veel werknemers zitten thuis. Ondernemers zitten met de handen in het haar.

Veel onzekerheid en weinig perspectief op korte termijn op maatschappelijk- en economisch gebied. Veel menselijk leed al met al; • De wereld, Nederland en Veenendaal zullen na het beëindigen van de corona periode veranderen. Er wordt zelfs al gesproken van een leven voor corona en van een leven na corona; • Onze minister president heeft aangegeven dat Nederland als gevolg van de corona pandemie in een maatschappelijke- en economische crisis verkeert die ongekend groot van omvang is. De grootste na de 2e wereldoorlog. Hoe lang en hoeveel geld heeft de wederopbouw van Nederland na de 2e wereldoorlog geduurd en gekost? Hoeveel geld en tijd is er nodig voor het herstel van de gemeente Veenendaal op maatschappelijk- en economisch gebied?; • Met het indienen van het collegevoorstel komt het mij direct over dat de corona crisis aan het maatschappelijk- en economisch leven in de gemeente Veenendaal voorbij zal gaan. Maar is dat wel de werkelijkheid. Vandaar dat ik ook in actie ben gekomen; • Hoe is de uitgave van € 4.000.000 te rijmen met door mij gelezen artikelen, te weten o De gemeentelijke belastingen zullen als gevolg van corona fors stijgen; o De financiële tekorten van alle gemeenten gezamenlijk zullen het bedrag van 1 miljard euro fors overschrijden; o Bladzijde 2 en 23 van de programmabegroting 2021 en meerjarenplanning 20222024 vermelden het volgende.

Op deze bladzijdes worden gesproken over toekomstige overwegingen/onzekerheden op maatschappelijk- en economisch gebied in de gemeente Veenendaal. Mijns inziens zeer terecht. Het collegevoorstel is nog geen 2 maanden na de behandeling van de programmabegroting 2021 ingediend. Ik kan het even niet meer volgen?; • Hebben we straks geen spijt dat het bedrag van € 4.000.000 al reeds uitgegeven is en niet meer terug te draaien/te halen is.

Mini enquête In mijn eigen (sociale) netwerk heb ik het college voorstel even voorgelegd. Ik wilde even toetsen of ik het college voorstel wel goed of verkeerd zou zien/beoordelen of wellicht dat ik de weg kwijt zou zijn. De antwoorden zijn nagenoeg hetzelfde, te weten • Dient het gemeentehuis nu al weer verbouwd te worden en het is toch niet zo lang geleden verbouwd; • Is een bedrag van € 4.000.000 niet een beetje (heel) veel; • Voorts wordt aangegeven of het bedrag van € 4.000.000 niet beter anders besteed kan worden. Bovenstaande uitkomsten van de mini enquête bevestigen mijn eigen beeldvorming. Aanvulling op mijn notitie In hoeverre wordt gegarandeerd/bewaakt dat het bedrag van € 4.000.000 niet (fors) wordt overschreden? De praktijk leert dat bij overheidsinstellingen de geraamde bouwkosten na uitvoering fors zijn overschreden. De prijzen in de bouwwereld stijgen op dit moment explosief. Financieel perspectief Het financieel perspectief van veel inwoners en ondernemers in de gemeente Veenendaal zal onzeker zijn. Hoe lang zal de corona-crisis nog duren en wat zullen de (financiële) gevolgen hiervan voor de inwoners en de ondernemers zijn. • Daling van inkomsten of zelfs geen inkomsten meer; • Stijging van gemeentelijke belastingen; • Beide factoren veroorzaken een extra druk op het financiële plaatje.

De financiële huishouding van de gemeente Veenendaal zal als gevolg van de corona crisis begrijpelijk ook onder druk komen te staan. De gemeente heeft in principe 2 knoppen om aan te draaien om de financiële huishouding op orde te houden, te weten • Verhoging inkomsten, waaronder gemeentelijke belastingen; • Verlaging exploitatie- en kapitaalsuitgaven. De verhoging van de gemeentelijke belastingen heeft direct een extra financiële druk bij de inwoners en ondernemers tot gevolg. Een financiële druk die op dit moment helemaal niet gewenst is. Geeft zelfs een extra neerwaartse druk. Nog eerder financieel kopje onder. De gemeente Veenendaal dient mijns inziens zeer kritisch naar de uitgaven te kijken. Herijking van de exploitatie- en kapitaalsuitgaven. De corona crisis verplicht ons kritisch naar de uitgaven te kijken. Niet of helemaal niet aan de knop “uitgaven” te draaien is volgens mij niet mogelijk. Beoordeel de doelmatigheid van de diverse uitgaven met de kennis van nu. De wereld is veranderd. Vele ondernemers hebben met de kennis van nu spijt van recent gedane investeringen en groot onderhoud. Vele ondernemers stellen investeringsplannen uit of zelfs geheel af. Uit de laatste opmerking spreekt “visie” uit.

Uitgaven/investeringen op het gebied van onderwijs, veiligheid, gezondheidszorg, cultuur, sport en maatschappelijke zorg (ouderen, jongeren, alleenstaanden, armoede) etc. blijven mijns inziens onverminderd van kracht. En misschien dienen deze uitgaven zelfs verhoogd te worden. In de programmabegroting 2021 alsmede in de meerjarenplanning 2022-2024 worden mijns inziens terecht vermeld dat de maatschappelijke- en economische ontwikkelingen onzeker zijn. Vanaf november tot en met heden zijn deze onzekerheden alleen maar groter worden. En er is nog geen zicht op wanneer deze onzekerheid voorbij is. Komt er nog een 3e golf? Wat zijn de maatschappelijke- en economische gevolgen voor de gemeente Veenendaal. Mijns inziens op dit moment niet te kwalificeren en te kwantificeren. Doelstelling Mijn doelstellingen zijn de volgende: • De politiek en bestuurders in Veenendaal aan het denken te zetten met mijn gedachtes/gevoelens en beeldvorming. Na te gaan of mijn gedachtes/gevoelens en beeldvorming breed binnen de samenleving van de gemeente Veenendaal leeft/gedragen wordt.

• Is het nu echt top prioritiet “1” om het gemeentehuis voor € 4.000.000 op te knappen; • Is uitstel/afstel van deze investering/onderhoud van € 4.000.000 met de kennis van nu gewenst/noodzakelijk; • Vast te stellen dat de investering van € 4.000.000 geen financiële gevolgen voor de financiële huishouding gemeente Veenendaal heeft als het college voorstel onverminderd wordt aangenomen; • Dat de investering van € 4.000.000 geen gevolgen heeft voor de verstrekte (extra) zorg/hulp/aandacht door de gemeente Veenendaal die de genoemde doelgroepen zeker nodig zullen hebben; • Voorkomen dat achteraf geconcludeerd wordt dat er spijt is dat deze investering toch is gedaan. Nu kunnen we nog opschorten, uitstellen of afstellen; • Dat alle vermelde uitgaven in de MIP en MOP door de corona crisis kritisch beoordeeld worden. Uitstel/afstel van deze uitgaven zullen een besparing opleveren. Daarbij opgemerkt dat Veenendaal wel op het vereiste kwaliteitsniveau moet blijven. Maar eerst de grootste brand blussen; • Mijns inziens is er veel tijd, energie en geld nodig om het wel en wee van de inwoners/ondernemers op peil te houden/te krijgen. Maar meer dan de moeite waard. Elke inwoner/ondernemer telt mee in Veenendaal. De slogan “iedereen doet mee” is passend. Maar een nog betere slogan is volgens mij “iedereen telt mee”.

• Het wel of niet investeren van € 4.000.000 in het gemeentehuis mag mijns inziens niet los gezien worden van: o De toekomstige maatschappelijke- en economische onzekerheid; o De financiële gevolgen van corona voor de financiële huishouding van de gemeente Veenendaal; o De financiële gevolgen van het mogelijk mislopen van de opbrengsten precariorechten van circa € 12.000.000; o Eerst rekenen en dan pas besluiten en niet andersom; • Gaan we investeren in de “mens” of in “stenen of in een combinatie van beiden.

Een risico of een kans De onzekerheden op het maatschappelijk- en economische terrein op korte/lange termijn als gevolg van de corona crisis zijn zeker een risico/tegenvaller. Ook voor de gemeente Veenendaal. Het risico kun je ook ombuigen in een kans. Een kans voor de bestuurders/medewerkers en de politiek van de gemeente Veenendaal. Laat deze kans niet voorbij gaan. • Ga met je zelf en met elkaar in discussie. Hoe op te lossen?; • Welke branden dienen er in Veenendaal als gevolg van de corona geblust te worden. Dat zijn er echt veel. Neem dat maar van mij aan. De inwoners/ondernemers hebben uw hulp nodig. Juist nu. Meer hulp nodig dan u waarschijnlijk nu realiseert. Inventariseer de hulpvragen bij de vermelde doelgroepen. Niets doen is geen optie; • Een visie ontwikkelen om de diverse branden op korte/lange termijn te blussen; • Actief meedoen om de visie uit te voeren; • De krachten bundelen binnen de gemeente Veenendaal. Bestuurders/raadsleden/inwoners om de inwoners/ondernemers te helpen; • Er is binnen de gemeente Veenendaal (inwoners, ondernemers en politiek) zoveel creativiteit, kwaliteit energie en visie aanwezig. Maak hier gebruik van; • Ga geen partijpolitiek bedrijven maar trek als politiek Veenendaal gezamenlijk op en probeer de inwoners/ondernemers uw hulp/comfort te bieden.

Niet alleen aanhoren maar ook luisteren; • Een echte kans en laat deze kans niet voorbij gaan. Anders een gemiste kans. Samen sterk; • Wat wordt hiervoor gevraagd. Visie, moed, daadkracht, creativiteit, participatie en samenwerking; De inwoners/ondernemers hebben uw hulp nodig en rekenen op u!!! Door mijn bril doet de gemeente Veenendaal nog (te) weinig aan directe en indirecte ondersteuning van inwoners/ondernemers van de gemeente Veenendaal. Als het anders blijkt te zijn dan verneem ik dat gaarne zo spoedig mogelijk. Wellicht is het wenselijk dat de gemeente Veenendaal kenbaar maakt welke directe- en indirecte steunpakketten aan de diverse doelgroepen worden/zijn verstrekt. Als ex-accountant heb ik de boardletter van de accountant gelezen. Zie inkomende stukken bij de raadsvergadering van 18 februari 2021. In een boardletter worden door een accountant opmerkelijke zaken vermeld. Niet opmerkelijke zaken worden niet gerapporteerd. Zie hiervoor bladzijde 14. De accountant vindt het waarschijnlijk opmerkelijk dat de gemeente Veenendaal vooralsnog geen kwijtschelding heeft verleend aan culturele instellingen of gesubsidieerde instellingen inzake de huur of gemeentelijke belastingen. Daarnaast geen afschaffing van terrasbelasting, verlaging van huur van sport- en overige amateurverenigingen.

Hoe gaat het op dit moment met onze culturele- en gesubsidieerde instellingen? Hoe gaat het op dit moment met onze sport- en amateurverenigingen, maatschappelijke organisaties etc.? Is er extra ondersteuning noodzakelijk?

Hoe nu verder? • Ik hoop dat u mij niet alleen aanhoort maar dat er ook naar mij wordt geluisterd; • Dat mijn schrijven u aan het denken heeft gezet; • Dat u de gevolgen/zorgen als gevolg van de corona niet onderschat/bagatelliseert. Er is ontegenzeggelijk veel hulp nodig; • Dat de corona crisis een risico is maar ook als een kans kan worden aangegrepen; • Met visie, moed, daadkracht, creativiteit, participatie en samenwerking kunnen we van deze kans zelfs een succes maken;. “Iedereen doet/telt mee”; • Voor de politiek een kans om de afstand met de inwoners/ondernemers te verkleinen. Er wordt iets van de politiek in Veenendaal verwacht. Niets doen is geen optie; • In diverse gemeenten zijn voor de diverse doelgroepen al noodfondsen ingesteld. • Waarom niet eerst verduurzamen van de Lampegiet en het Zwembad in plaats van het gemeentehuis. Naar verwachting een lagere investering, korte terugverdientijd en grotere besparing van de energiekosten; • Onderzoek instellen naar de toekomstige bezetting van het gemeentehuis als gevolg van een toename van het thuiswerken.

Bedankt voor uw aandacht. Veel sterkte en wijsheid met de debatten en de besluitvorming. Tot slot. Het opknappen van het gemeentehuis heb ik als kapstok gebruikt om aandacht voor de inwoners/ondernemers in Veenendaal te vragen. De (financiële) gevolgen als gevolg van de corona zullen groot zijn. Het gemeentehuis is gebouwd en als het regent blijft het de komende 5 jaren nog steeds droog in het gemeentehuis. Maar veel veenendalers staat het water tot aan de lippen. Financieel, lichamelijk en psychisch. De snelheid van de besluitvorming is niet belangrijk, maar het gaat om de kwaliteit van het besluit. Beter geen besluit dan een slecht besluit.

Zo maar een paar losse opmerkingen als gevolg van corona (Bron media/vakliteratuur) • Niet alle kinderen in Veenendaal kunnen online les volgen; • Toename van overgewicht en leerachterstand als gevolg sluiting scholen; • De ontwikkeling van kinderen is achter gebleven; • Sociale contacten bevorderen de ontwikkeling van de jongeren; • Het ontstaan van meer conflicten tussen jongeren en ouders. Toename van spanningen in het gezin; • Toename van het aantal kindermishandelingen; • Jongeren hebben meer gevoel van angst, stress, depressie, slapeloosheid, boosheid, eenzaamheid en somberder. Toename eetstoornissen; • Het aantal meldingen bij de kindertelefoon en 113 zijn fors gestegen; • Studenten hebben het financieel zwaar; • De eenzaamheid onder jongeren is toegenomen; • Een derde van de jongeren geeft aan psychologische krachten als gevolg van corona te hebben; • Aantal werklozen van jongeren tussen 16-25 jaar is explosief gestegen; • De sportverenigingen hebben geen vet meer op de botten; • De komende jaren nemen de WMO tekorten als gevolg van corona toe; • Het kabinet zal maatregelen nemen om het thuiswerken verder te stimuleren; • Thuiswerken lijkt een blijvertje;

• • • • • • • • •

Thuiswerken is na corona de nieuwe norm; Thuiswerken bevalt de gemeenteambtenaar; De eenzaamheid van de ouderen. Het verpieteren van de ouderen; De rijken worden rijker en de armen worden armer; Hoeveel ondernemers gaan kopje onder; De psychische problemen bij verpleegkundigen, politie en het onderwijs; Inwoners verliezen hun baan; Corona treft ons allen keihard; Samen sterker verder;

“Door de bril van een inwoner/belastingbetaler van de gemeente Veenendaal”

Veenendaal, 9 februari 2021.