7. Vragen en antwoorden - Nadere vraag uit commissie n.a.v. Uitgangspuntennotitie Nieuw theater incl. bijlage

VRAGEN IN COMMISSIEBEHANDELING Raadscyclus d.d. Naam fractie:

April 2023 Gesteld in de commissie van 11 april CDA, SGP

Onderwerp:

3. Raadsvoorstel Uitgangspuntennotitie Nieuw theater in de Duivenweide

CDA Zoals gisteren in de commissie afgesproken zou de wethouder schriftelijk op mijn vraag terugkomen. Tijdens de raadsvergadering van 25 november 2021 heeft de wethouder heeft de wethouder met betrekking tot de bioscoop aangegeven dat, mocht uit het marktonderzoek blijken dat het haalbaar zou zijn om de bioscoop commercieel uit te baten, de raad voorgelegd zou worden om dit al dan niet te doen. Daarbij zou direct ook onze vraag m.b.t. de mogelijke risico’s m.b.t. de wet markt en overheid in beeld worden gebracht. De woorden van de wethouder tijdens die vergadering waren: “'Hé, wat zegt nou zo'n marktonderzoek. Is het passend binnen Veenendaal. Is het haalbaar om het commercieel te verhuren. Dan is er gelijk ook geen probleem meer met de wet markt en overheid, zeg ik er gelijk even bij. Als het op een gegeven moment geen probleem is, gaan we dat dan doen? Als het wel een probleem is, laten we dat vallen? Dat soort dingen willen we niet alleen aan het eind met u als raad bespreken, maar nadrukkelijk tijdens het proces met u doorgaan.” https://veenendaal.raadsinformatie.nl/vergadering/786521 op 2:05:36 Op pagina 13 wordt gesproken over één exploitatieverantwoordelijkheid voor de horeca van het theater en de bioscoop.

In hoofdstuk 11 wordt genoteerd “Zoals eerder aangegeven in deze notitie heeft een eerste marktconsultatie het beeld opgeleverd dat voor de bioscoopexploitatie samenwerking met een marktpartij wellicht mogelijk is. We hebben ook gesproken met een grote lokale private partij over de theaterexploitatie. Maar deze partij heeft aangegeven niet geïnteresseerd te zijn om in te stappen in een theatermodel, zoals dat in Variant D besloten ligt. Noch heeft zich een private partij zelf aangemeld.” Daaruit komt het beeld naar voren dat in het voorstel gekozen wordt voor één volledige exploitatie (bioscoop en horeca) door Theater Lampegiet. Onze vraag is: Uit het marktonderzoek blijkt dat het haalbaar zou zijn de bioscoop commercieel uit te baten. 1. Is onze conclusie terecht dat wordt voorgesteld de volledige exploitatie aan Theater Lampegiet te laten? Uw conclusie is niet terecht. De voor het nieuwe theatercomplex beoogde (volwaardige) bioscoopfunctie is aanbestedingsplichtig. Er zal dus een uitvraag naar de markt worden gedaan. Deze uitvraag betreft uitsluitend de exploitatie van de bioscoop. In het voorliggende raadsvoorstel kiezen we ervoor dat de gemeente eigenaar wordt van het gehele vastgoed (gelet op belang van een eenduidig gebouwconcept en het kunnen sturen op de integrale vastgoedontwikkeling).

Bij het opstellen van de gunningsvoorwaarden moet expliciet worden gekeken naar de horecafunctie als onderdeel van de bioscoopexploitatie. Om redenen van efficiency en om te komen tot een eenduidig concept voor service en gastvrijheid is het belangrijk dat de horeca voor het gehele theatercomplex in één hand komt te liggen, dus of bij het theater of bij de bioscoopexploitant. In het geval dat de horeca-exploitatie ook aan de bioscoopexploitant wordt gegund, dient hier vanzelfsprekend een passende vergoeding tegenover te staan. Een en ander wordt nog nader uitgewerkt in de periode tot aan de besluitvorming over het Masterplan. 2. Zo ja, wat is de reden dat is afgeweken van hetgeen is toegezegd: dat gezocht wordt naar een commerciële uitbater voor de bioscoop. Met het onder 1. genoemde wordt naar onze mening niet afgeweken van wat eerder is toegezegd. 3. Zijn met dit voorstel de risico’s m.b.t. de wet markt en overheid voldoende in beeld gebracht? Wij zijn van mening dat de risico’s m.b.t. de wet markt en overheid met dit voorstel voldoende in beeld zijn gebracht. Zie het antwoord op de eerste vraag.

SGP In de raadscommissie 11 april jl. heeft Wethouder Lochtenberg toegezegd: Te bekijken of er ten opzichte van de eerdere reactie aan de raad over private partij(en) die theater kunnen bouwen en exploiteren nog een toevoeging mogelijk is. En hierover de raad schriftelijk informeren. Naar aanleiding van deze toezegging is er de afgelopen dagen opnieuw contact geweest met een lokale private partij om te polsen in hoeverre er belangstelling is voor een theaterexploitatie. Deze ondernemer heeft in een e-mail (zie bijlage) uitgebreid zijn visie op dit onderwerp gegeven. Daaruit blijkt tevens dat deze partij geen belangstelling heeft in een theatermodel zoals dat in variant D besloten ligt. Om het theater ruimtelijk en technisch geschikt te maken voor alle in Nederland reizende voorstellingen zijn o.a. een orkestbak en toneeltoren met trekkenwand nodig. Dit zijn dure voorzieningen die commercieel niet uit kunnen. Maar die wel noodzakelijk zijn om een brede culturele programmaring te kunnen bieden. Passend bij de vastgestelde cultuurvisie. Deze voorzieningen zijn ook bij theaters in de omgeving niet aanwezig.

Bijlage Na afstemming met de afzender van de email treft u hierbij de tekst uit de mail aan. “ Als ondernemer binnen Veenendaal namens o.a. De Basiliek, volgen wij vanaf de zijlijn de discussie omtrent een nieuw theater in Veenendaal. Wat ons betreft geldt: hoe meer mooie dingen er in Veenendaal mogelijk zijn en gebeuren, hoe beter het is voor iedereen. Tegelijkertijd verbazen wij ons sterk over de grote bedragen die genoemd worden en grote keuzes die daarin voorliggen. Temeer daar het hier om gemeenschapsgeld gaat. Als belastingbetaler en burger vind ik het leuk om wat bij te mogen dragen aan cultuur en meer in Veenendaal, maar de investeringen waar men nu aan denkt lijkt mij buiten alle proportie en ik ben ervan overtuigd dat met zulke extreme investeringen een kostendekkende expolitatie onmogelijk zal zijn, waardoor het een blijvende last voor de belastingbetaler zal blijven tot in lengte van jaren. Met de vele zorgen en prioriteiten op vele vlakken die we in ons mooie Veenendaal hebben, vind ik dat een keuze met hele grote risico’s. De Basiliek hebben wij zelf betaald, gebouwd en georganiseerd, zonder een euro subsidie of andere financiele overheidssteun. En dat ook heel bewust, want daarmee behouden we onze vrijheid te doen wat we juist vinden en zijn we aan niemand verantwoording schuldig.

Wat dat betreft een verschil met een gemeentelijk theater en dat begrijp ik heel goed. Wij hebben altijd gezegd: een zaal als De Basiliek hoeft geen winst te maken per se, want bestaat niet voor het geld of rendement, maar moet wel zichzelf blijvend kunnen bedruipen, zodat het kan blijven bestaan en er niet jaarlijks geld bij moet. En dat lukt! En is voor ons prima. Zo kunnen we mooie dingen organiseren en een plek geven in Veenendaal en kost het niet structureel geld. En kan het dus blijven bestaan. Tegelijkertijd verbaast het ons dan soms, dat lokale culturele initiatieven of lokale verenigingen soms bij ons terecht komen met hun voorstellingen en dan goedkoper terecht kunnen dan bij het gemeentelijk theater. We ontvangen hen heel graag en blijven dat met alle enthousiasme doen en maken voor hen heel graag hele speciale prijzen, want leuk om mogelijk te maken voor hen. Ook klassieke muziek en orkesten, religieuze bijeenkomsten/concerten, koren etc vinden regelmatig hun weg naar De Basiliek, dat wordt in algemeen niet als winstgevend gezien, en nog steeds lukt het om de begroting dekkend te krijgen zonder overheidshulp.

Het is denk ik goed om na te denken als Veenendalers hoe het kan dat een gesubsidieerd theater daarin soms niet kan bieden wat een private aanbieder wel kan Kan een keuze zijn, maar als we investeringen doen van gemeenschapsgeld, zou het profijt daarvan ook bij de brede gemeenschap moeten kunnen komen en lijkt het mij persoonlijk belangrijker dat we een lokaal orkest kunnen helpen, dan dat we bijvoorbeeld met veel investerngen en subsidie de voorstellingen ondersteunen en mogelijk maken van musicals van Joop van de Ende waar mensen een kaartje van 60 euro voor kopen of dat we Pathe op weg helpen met een bioscoop hier. Dat zijn mooie commerciele bedrijven, die hun eigen verdienmodel mogen zoeken en dat heel goed kunnen en mij lijkt het raar om als gemeente tientallen miljoenen belastinggeld te investeren om die bedrijven hier te kunnen ontvangen. Ik hoor overal dat techniek en toneel-trekkenwand de nieuwbouw zo extreem duur maken. Mij lijkt wijs dan te accepteren dat er 10 voorstellingen per jaar zijn (als dat al zo is) die we in Veenendaal niet kunnen ontvangen, omdat we daar de technische mogelijkheden niet voor hebben. En dus de prijs van de techniek/trekkenwand daarmee ver terug te brengen. Die shows gaan dan gewoon naar Arnhem of Utrecht en kunnen we als Veenendalers daar bezoeken en de miljoenen besteden aan andere dringende zaken…… Maar dat is slechts mijn mening.

In verleden hebben wij wel eens gekscherend gezegd : ‘Laat ons als ondernemers de exploitatie van het theater maar regelen’. Ik denk serieus dat het kan en dat het kostendekkend kan en dat we dan nog steeds alle dingen die we belangrijk vinden in Veenendaal kunnen ontvangen. Wel weet ik inmiddels dat wij daar niet geschikt voor zouden zijn en heb ik veel respect voor het bestuur van het theater gekregen (had ik al, maar steeds meer). Wij als onafhankelijke partij kunnen zelf bepalen wat we wel of niet passend vinden, waar we wel of niet in durven en kunnen investeren, wat er geld mag kosten en wat er geld moet opleveren etc. Als onze technici iets nodig hebben, overleggen we vanmiddag of dat een goede keuze is en kunnen we morgenvroeg bestellen of we doen het niet. De Lampegiet wacht nu al jaren op richting die door politiek gegeven moet worden en zal nooit als eigen baas kunnen functioneren en altijd in de carroussel van gemeentelijke politiek blijven. Waar niks mis mee is en in een gemeente ook niet anders kan wellicht, maar wat bij ons niet passen zou. Dus mensen die zich afvragen of hier geen rol voor private partijen (zoals wij, maar in algemeen) ligt, zou ik denk ik moeten zeggen: “Nee.

Althans niet zolang we het op deze manier met publiek geld en politieke invloed blijven organiseren, want dan blijft de insteek te verschillend” Los van dit alles en welke keuze ook gemaakt zal worden, zou ik willen oproepen steeds goed te kijken wat we al hebben in Veenendaal en de zegeningen te tellen en vandaaruit te kijken wat nodig is. Met het Spectrum en De Basiliek (en nog meer plekken) hebben we naast het theater al heel veel mogelijkheden om mooie dingen te doen in Veenendaal. Daarnaast is uiteraard een mooi theater ideaal en met De Lampegiet hebben we dat nu. En als er een nieuw theater moet komen, zou ik zeggen: bouw een mooie zaal waar we al die mooie dingen kunnen blijven ontvangen die de Lampgiet reeds ontvangt en dan zijn we weer helemaal up to date. Dat zal best miljoenen kosten, maar heel veel minder dan waar nu over gesproken wordt. Zeker als we accepteren dat Veenendaal geen Utrecht of Arnhem is, maar een prachtige plaats in de provincie, waar niet alles hoeft te kunnen wellicht, zeker niet als het met schaars belastinggeld moet. Een mooi maar nederig plan maken dat we als Veenendaal kunnen dragen, in goede en slechte tijden.

Voor de groepen groter of kleiner dan de huidige zaal hebben we al prachtige alternatieven in Veenendaal (waarbij de Basiliek de burger geen euro subsidie kost), dus waarom allerlei extra zalen en opties i.p.v. zoeken hoe dat in huidige Veenendaalse setting al ondergebracht kan worden? Ten slotte: Bioscopen in Veenendaal hebben het moeilijk om structureel goed te draaien, dat is reeds bewezen en door ondernemers geprobeerd, ik zou zeggen: maak als gemeente niet dezelfde keuze die eerder mislukt is toen ondernemers het probeerden en er alles aan deden. Als een bioscoop uit kan, dan vraagt Pathe vanzelf een bouwvergunning aan bij de gemeente en hoef je daar alleen maar aan mee te werken en de leges te ontvangen , dat hoeven we niet met gemeenschapsgeld te doen. Wil nogmaals mijn grote respect uitspreken voor gemeente en theater en hen wijsheid wensen in dit proces! Het theater, het spectrum en de basiliek en heel veel andere plekken, kunnen Veenendaal samen dienen en mooier maken! En zijn op geen enkele manier concurrenten, maar versterken elkaar. Persoonlijk ben ik altijd voor mooie plannen, maar mijn mening is dat wat nu voorligt echt door slaat en dat dit een recept zal zijn voor financiële ellende. “