7. Bijlage 6 - startnotitie

STARTNOTITIE PROCESVOORSTEL ACTUALISATIE OMGEVINGVISIE VEENENDAAL 2030 Documentnummer Aan

2023 Gemeenteraad

Kopie aan

Team Naam behandelaar

Datum Onderwerp

Programma’s en Projecten Jeroen Feskens

Telefoonnummer

21 september 2023 Startnotitie procesvoorstel actualisatie Omgevingsvisie 2030

1. Inleiding Door de raad is bij de vaststelling van de huidige Omgevingsvisie besloten om deze te evalueren na de gemeenteraadsverkiezingen van 2022. Deze notitie geeft de uitgangspunten van het proces, de afbakening en de inhoudelijke uitgangspunten weer. Na de vaststelling is de Omgevingsvisie als beleidsdocument van kracht geworden en wordt deze toegepast op alle ontwikkelingen binnen de gemeente Veenendaal. Na een termijn van 2 jaar is de visie op hoofdlijnen geëvalueerd (zie volgende paragraaf). Voorliggende startnotitie ziet toe op de verbreding en verdieping van de huidige omgevingsvisie. Tijdens dit proces is nog ruimte om aanvullende evaluatiepunten in te brengen. Dit procesplan beschrijft de kaders voor de evaluatie, het proces en de afbakening. De kaders vormen de basis voor de verdere uitwerking van de actualisatie.

•

De gemeente Veenendaal heeft in 2020 de Omgevingsvisie 2030 vastgesteld. Hierbij is ook vastgesteld dat deze periodiek een herijking zal krijgen. Sinds het opstellen van de omgevingsvisie is er veel gebeurd op lokaal, regionaal en nationaal vlak: • Verstedelijkingsconcept en ‐strategie ANF, POVI’s en NOVI / NOVEX, met nieuwe sturende principes en aanvullende studies en agenda’s (zoals bereikbaarheidsagenda, woondeal regio FV, spooragenda Utrecht etc.) • Ontwikkeling op gemeentelijke beleidsvisies (zoals detailhandel, wonen, mobiliteit, bedrijventerreinen) en is er met Spoorzone een belangrijk nieuw gebied benoemd waarin veel gemeentelijke opgaven moeten landen. • Er is een puntensysteem van kracht als toetsingskader voor nieuwe ontwikkelingen: hierdoor kan diverse praktische zaken uit de omgevingsvisie achterwege blijven. Dit is namelijk in het puntensysteem vastgelegd. Voor bedrijventerreinen is nog wel de vraag hoe hiermee om te gaan. Hiervoor is (nog) geen puntensysteem. Hiermee loopt de Omgevingsvisie inmiddels achter op deze ontwikkelingen. Tegelijkertijd blijkt dat de Omgevingsvisie na enkele jaren in gebruik te zijn enkele verbeterpunten heeft en er behoefte is aan een sterkere focus om deze beter te kunnen hanteren in de vele opgaven die de gemeente kent.

Raadhuisplein 1 • 3901 GA Veenendaal • Postbus 1100 • 3900 BC Veenendaal Tel. (0318) 538 538 • Fax (0318) 510 414 • www.veenendaal.nl • www.veenendaal.nl/vraag

Kortom: tijd voor een herijking van de Omgevingsvisie.

Huidige Omgevingsvisie In de Omgevingsvisie zijn de doelstellingen van alle ruimtelijke thema's benoemd. De rode draad van de visie is Gezond, Duurzaam en Veilig. In de Omgevingsvisie zijn de doelstellingen van alle ruimtelijke thema's benoemd. De rode draad van de visie is Gezond, Duurzaam en Veilig. Deze rode draad is enkele jaren geleden tot stand gekomen in een breed participatieproces. Ook nu bij de eerste enquête rondom het OPIM zien we dat deze thema’s nog steeds actueel zijn in Veenendaal. Vanuit het rijks- en provinciaal beleid wordt de afgelopen jaren ook steeds meer nadruk gelegd op met name de brede thema’s gezondheid en duurzaamheid. Voorbeelden zijn de landelijke maatlat groene klimaatadaptieve gebouwde omgeving, de provinciale omgevingsvisie en de verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen-Foodvalley. Kortom de hoofdambities uit de huidige omgevingsvisie blijven ook de voor de komende jaren staan. Focuspunten actualisatie omgevingsvisie. Eind 2024 wordt de actualisatie van de omgevingsvisie ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. We focussen ons bij deze actualisatie op de volgende hoofdonderwerpen: 1. Actualisatie / concretisering / verduidelijking van de drie hoofdambities; gezond, duurzaam, veilig. De huidige visie kent vaak een uitgebreide beschrijving van ambities, doelen en concrete maatregelen.

Op andere onderwerpen wordt soms alleen op hoofdlijnen gebleven. We willen hierin meer balans in aanbrengen en waar nodig ook duidelijker aangeven waar de schuurpunten zitten of waar keuzes nodig zijn. 2. Doorkijk naar 2050 en verwerking ontwerpprincipes uit de verstedelijkingsstrategie. Inmiddels zijn we een aantal jaar verder, is de verstedelijkingsstrategie vastgesteld en is Foodvalley (en dus ook Veenendaal) aangewezen als NOVEX-gebied. Kortom het is zinvol om een doorkijk te maken naar een verdere planhorizon en uiteraard ook genomen besluiten te verwerken bij deze herijking. 3. Gebiedsgerichte uitwerking onder andere als ruimtelijke kader voor nieuwe initiatieven en introductie spoorzone in de omgevingsvisie. Veenendaal is één stad, maar niet één gebied. We willen met een logische gebiedsindeling een nadere ruimtelijke vertaling maken. Het ene gebied is meer gericht op beheer en versterking terwijl een ander gebied gericht is op (her)ontwikkeling. Ook zijn er gebieden die meer of minder stedelijk zijn. Hiervoor kan dus ruimtelijk een andere vertaling worden gemaakt. Dit geldt uiteraard ook voor de spoorzone. Dit grote herontwikkelingsgebied moet nog worden opgenomen in de omgevingsvisie. Deze vertaling vormt gelijk ook een ruimtelijk kader voor eventuele nieuwe ontwikkelingen. Kortom hiermee wordt de omgevingsvisie een nog sterker kaderstellend document. 2.

Uitgangspunten proces Actualisatie De hoofduitganspunten van de Omgevingsvisie worden niet ter discussie gesteld. De rode draden Gezond, Duurzaam, Veilig blijven in stand. Dit betekent dat we het participatieproces niet op deze onderdelen opnieuw gaan doen.

2

We voeren de actualisatie in twee proceslijnen uit: de eerste lijn ziet toe op de twee eerste punten uit het vorige hoofdstuk. Hiervan ligt het zwaartepunt in eind 2023 en begin 2024. Dit deel is vooral een ambtelijk en bestuurlijk traject. Zoals aangegeven gaat het niet om een andere koers of andere visie. Maar om aanscherping, uitwerking en verduidelijking. Ook worden eerder genomen besluiten verwerkt. Tot slot worden waar nodig elementen vanuit het programma integrale mobiliteit (OPIM) meegenomen. De tweede lijn heeft betrekking op de gebiedsgerichte ruimtelijke uitwerking. Begin 2024 presenteren we een voorstel voor de verschillende gebieden in Veenendaal. Daarna start een traject om deze gebieden ook uit te werken. Juist dit onderdeel vraagt wel een nieuwe participatiestap. 3. Communicatie en participatie Inzet Dialooggroep Bij het opstellen van de huidige omgevingsvisie heeft de dialooggroep vanuit de raad een belangrijke rol gespeeld. Deze dialooggroep (in hernieuwde samenstelling) willen we opnieuw inzetten. Concreet betekent dit meedenken over het proces, adviseren en klankborden. Vanaf eind 2023 is inzet vanuit de dialooggroep gewenst. Participatie Voorgesteld wordt om de participatie per proceslijn anders in te richten. Voor proceslijn 1 (GDV en verwerken eerder genomen besluiten) wordt trede 1 ingezet (informeren). Inwoners worden geïnformeerd.

Ook worden de vaste overlegpartners van de gemeente actief meegenomen in dit proces zodat suggesties meegenomen kunnen worden. Proceslijn 2 (gebiedsgerichte uitwerking): Hiervoor wordt trede 2 ingezet (inventariseren (meedenken)). Hiervoor wordt gekozen aangezien de omgevingsvisie een bepaalde mate van abstractie houdt, voor iedereen in Veenendaal van toepassing is en omdat juist in de visie een belangenafweging kan worden gemaakt tussen alle opgehaalde input. Daarbij komt dat trede 3 in praktische zin voor de omgevingsvisie niet haalbaar is vanwege het feit dat hier is opgenomen dat de gemeente zich in principe verbindt aan de resultaten en bij afwijking hiervan dit beargumenteerd. Uiteraard kunnen inwoners wel onderwerpen aandragen die mogelijk kunnen worden opgenomen in de omgevingsvisie. Uiteraard is de omgevingsvisie een formeel document binnen de omgevingswet en is aan het eind van het proces nog een formele inspraakronde. De treden zijn vormen van participatie: Trede 1: informeren (mee weten): De gemeente bepaalt de agenda. Participanten krijgen informatie over een project of beleid, maar kunnen niet meedenken of -doen. Hun rol is toehoorder. Trede 2: inventariseren (meedenken): De gemeente bepaalt de agenda. Participanten wordt gevraagd om hun mening, ervaringen en ideeën. De gemeente neemt zo mogelijk de reacties mee in het plan of besluit.

De rol van de participant is geconsulteerde. Trede 3: verdiepen (meewerken): De gemeente bepaalt de agenda, maar participanten kunnen ook onderwerpen aandragen. Participanten wordt om advies gevraagd en zij kunnen zelf ook problemen en oplossingen aandragen. De gemeente verbindt zich in principe aan de resultaten en zal bij afwijken hiervan dit beargumenteren. De rol van de participant is adviseur. Trede 4: samen doen (meebepalen): De gemeente en participanten bepalen samen de agenda en zoeken samen naar oplossingen. De rol van de participant is samenwerkingspartner.

3

Planning November 2023 – Besluit over Programmabegroting 2024 (budget voor deze herijking); December 2023 – Startnotitie in de raad 1e kwartaal 2024: uitwerking proceslijn 1 1e kwaraal 2024: vaststellen gebieden (proceslijn 2) 1e 2e kwartaal 2024: participatie gebiedsuitwerkingen (proceslijn 2) 3e kwartaal 2024: concept herijking omgevingsvisie gereed 3e kwartaal 2024: inspraak 4e kwartaal 2024: vaststelling herijking omgevingsvisie.

4