6. Proces wensen en bedenkingen en verslag - Regionaal Raadsgesprek Strategische Agenda 20-11-2024

Regionaal Raadsgesprek Strategische Agenda 2026-2030 Stappen vervolg wensen en bedenkingen 1. Behandeling door gemeenteraden Van 28 november t/m 12 december 2024 bespreken de acht gemeenteraden hun wensen en bedenkingen over de Concept Strategische Agenda. Een overzicht van deze vergaderingen is beschikbaar via Regio Foodvalley Notubiz. 2. Indienen van wensen en bedenkingen Wensen en bedenkingen bij de conceptagenda kunt u in de meeste gevallen indienen via een amendement, waarin u duidelijk aangeeft wat uw specifieke wens of bedenking is. 3. Delen van voorstellen Heeft u voorstellen voor wensen en bedenkingen? U kunt deze delen door een e-mail te sturen naar monique.jongenburger@ede.nl. Deze voorstellen worden vervolgens openbaar gedeeld via Regio Foodvalley Notubiz, zodat ook raadsleden van andere gemeenteraden hiervan op de hoogte zijn. De griffiers zullen de voorstellen ook vermelden/verspreiden. Het is aan te raden uw voorstel voor de eerste besluitvormende vergadering op 28 november 2024 in te dienen. 4. Bijlage met opgehaalde ideeën Als bijlage bij onderstaand verslag vindt u de verzamelde ideeën voor wensen en bedenkingen, zoals deze zijn opgehaald tijdens het Regionaal Raadsgesprek. U kunt contact opnemen met de contactpersoon om verder af te stemmen. Mochten uw contactgegevens missen, wilt u zich dan melden via monique.jongenburger@ede.nl? 5.

Definitieve Strategische Agenda De Commissie Strategische Agenda zal begin 2025 reageren op de door de gemeenteraden aangenomen wensen en bedenkingen. Vervolgens wordt in het voorjaar van 2025 de definitieve Strategische Agenda ter vaststelling voorgelegd aan de 3 O’s (Overheid, Ondernemers en Onderwijs). Voor de overheid betekent dit dat de gemeenteraden de definitieve agenda vaststellen.

Verslag Regionaal Raadsgesprek Aanwezigen: Locatie: Datum:

Raadsleden, commissieleden, bestuurders, griffiers, ambtenaren Aeres Hogeschool Wageningen 20 november 2024

Regionaal Raadsgesprek Strategische Agenda 2026-2030 - 20-11-2024

Welkom door Jeroen van Esseveld namens werkgroep Regiocommissie Namens de Regiocommissie Regio Foodvalley opent de heer Van Esseveld de bijeenkomst en heet iedereen van harte welkom bij de Aeres Hogeschool Wageningen. Hij geeft aan dat dit Regionaal Raadsgesprek een initiatief is van de Regiocommissie, een afvaardiging van de gemeenteraden. Het doel van het gesprek is informeel met elkaar van gedachten te wisselen en draagvlak te zoeken voor gezamenlijke wensen en bedenkingen bij de Strategische Agenda.

Korte reflectie door Jacco van der Tak namens Commissie Strategische Agenda Namens de Commissie Strategische Agenda dankt de heer Van der Tak de aanwezigen voor de betrokkenheid bij de nieuwe Strategische Agenda. Hij merkt op dat de agenda is ontstaan vanuit een ronde langs de drie O’s: ondernemers, onderwijs en overheid. Deze keer is sterk ingezet op de ondernemersverenigingen, omdat zij bij de vorige agenda op afstand bleven staan. Tot slot geeft hij een korte toelichting op de agenda en biedt hij aan beschikbaar te zijn voor vragen.

Gesprek in groepen en plenaire terugkoppeling De aanwezigen gaan in twee ronden uiteen om hun gedachten uit te wisselen en gezamenlijke standpunten te vinden over ideeën voor wensen en bedenkingen. Na deze gesprekken geven de gespreksleiders een korte terugkoppeling van de genoemde ideeën. In de bijlage staan de ideeën uit deze rondes opgesomd. 1. 2. 3. 4. 5.

Toekomstbestendige economie: voedselsysteem en agrarische sector Toekomstbestendige economie: MKB en inzetbaarheid mensen Verantwoord groeien: verstedelijking en natuurherstel Verantwoord groeien: benutten ruimte, energievoorziening en bereikbaarheid Overige (bijv. focus, rol raad uitvoeringsagenda, onderwerp dat gemist wordt)

Korte reflectie door Jacco van der Tak namens Commissie Strategische Agenda Na de terugkoppeling uit de groepen geeft de heer Van der Tak een korte reactie. Hij benoemt dat hij positieve en kritische noten heeft gehoord en ervaart dat de vervolgstappen en volgorde van thema’s aandacht moeten krijgen. Het begrip lokaal eigenaarschap kwam ook terug in verschillende gesprekken. Hij concludeert dat door samen op te trekken, de regio nog mooier kan worden.

Slot voorzitter Regiocommissie Dario Castiglione De heer Castiglione dankt alle aanwezigen voor hun komst en licht toe dat de opbrengsten van de avond via de griffies worden gedeeld. .

Bijlage: Terugkoppeling gesprekken Contactpersoon

Toekomstbestendige economie: voedselsysteem en agrarische sector Voedsel en gezondheid prominenter in de SA opnemen Betreft dan goede voeding en niet gezonde voeding. In de vorige SA was dit wel een nadrukkelijk item.

Freek-Jan Koekoek - D66 Ede -

Pagina 2 van 6

Door een tekstschrijver die in mijn groep aanwezig was werd aangegeven dat ook vanuit een andere O (Onderwijs, WUR) dit punt is aangekaart. Dus via die route zal dit ook nog worden opgemerkt. De agrarische transitie kan in de SA verbonden worden met goede voeding. Ook de eiwittransitie werd in deze gemist (ondanks dat deze zes keer genoemd is in de SA). Tezamen met innovatie van de agrarische sector en de kennis in het gebied (zowel bij onderwijs als bij ondernemers zelf) kan dit elkaar versterken. Door meerdere gemeenten werd dit ondersteund. Schaalomvang agrarische sector In de vorige SA werd gesproken over het behouden van minimaal 500 agrarische bedrijven. Judith vd Wildenberg (Barneveld): Zou goed zijn om dan per diercategorie te kijken naar een minimale omvang. Uitgelegd is (door Niels Wassenaar, schrijver SA en bestuurslid LTO) dat juist geen aantal meer genoemd wordt, omdat dit ook niet nader geduid kan worden (500 kneuterboertjes is nog steeds geen stevige sector). Daarom is nu in algemene zin opgenomen dat de agrarische sector een bepaalde schaalomvang moet houden. Wel is gevraagd om dit meetbaar te maken en te monitoren en dit ook als doel op te nemen. Er is een bepaalde kritische massa van de sector nodig om toekomstbestendig te zijn. En dan spreken over verdienvermogen en niet over verdienmodellen.

Landgebruik/grondbeleid De wens bestaat om familiebedrijven te faciliteren om door te kunnen gaan. De vraag is hoe voorkomen kan worden dat bedrijven en gronden door investeerders opgekocht worden. Actief grondbeleid (bijvoorbeeld een regionale grondbank) zou daarbij wellicht behulpzaam kunnen zijn. Minder regeldruk

freek.jan.koekoek @ede.nl Te vinden via Notubiz Regio Foodvalley

Toekomstbestendige economie: MKB en inzetbaarheid mensen Algemene opmerkingen Het MKB en de inzetbaarheid van mensen is de eerste ronde van besprekingen in de diverse gemeenten beperkt aan de orde geweest; Er zijn verschillende opinies over de rol die de regio bij dit onderwerp zou moeten innemen. Besproken punten Diverse aspecten die horen bij de inzetbaarheid van mensen worden benoemd: goed werkgeverschap, een leven lang leren, duurzame inzetbaarheid, vakmanschap op alle niveaus, boeien en binden; De inzetbaarheid is de basis voor de economie; Het belang van het mbo (naast universiteit en hbo); Benut bij het maken van plannen de kennis die er al bij de huidige werknemers is (in bijvoorbeeld productiesector); De behoefte aan arbeidsmigranten; Goede voorbeelden (Barneveld techniek, Nijkerk food, etc.) uitrollen in hele regio; Samenwerking met ondernemers en bedrijven van belang; onder andere via ondernemersverenigingen. Conclusies Human capital lijkt nog aan het begin te staan, het zou meer prioriteit moeten krijgen. Veel van wat is besproken is opgenomen in de Strategische Agenda. Er zijn nu geen concrete voorstellen voor wijziging of aanvulling van de concept Strategische Agenda gedaan. Een goede vertaling van de Agenda in het uitvoeringsprogramma is essentieel.

Verantwoord groeien: verstedelijking en natuurherstel Pagina 3 van 6

Natuurherstel Wat is het nulpunt? Wat is ons referentiekader bij het herstel van de natuur?

Natuurversterking i.p.v. natuurherstel Waarover spreken we? Wat verstaan we onder natuurherstel? Kunnen we niet beter spreken van natuurversterking en hoe maken we dat meetbaar? Ook gesproken over een 0-meting. Mogelijk een combinatie mogelijk met idee uit Renswoude? Biologische landbouw Pleidooi om doelen op te nemen in de SA; koppeling aan doelen EU-beleid.

Eerlijke verdeling van de prijzen Agrariërs verdienen een fatsoenlijk inkomen; moeten een eerlijke prijs krijgen. Eerlijke verdeling prijzen in de hele voedselketen. Kan zo ook ten goede komen aan het hele buitengebied.

Waterlopen Regio wordt doorkruist door waterlopen. De verbetering (verbinding en het onderhouden) van waterlopen is een belangrijk aandachtspunt voor de SA. Hoe kunnen we van elkaar leren? Op elkaar aansluiten? Balans verstedelijking Er komen meer bedrijventerreinen bij. Dat leidt tot meer arbeidskrachten, tot meer mensen, tot meer woningen. De afgesproken 40.000 woningen blijven staan, maar de verdere groei? Daar is veel grond voor nodig. Dat gaat ten koste van het mooie buitengebied. Die ontwikkeling moet beheerst gebeuren, meer in balans.

Natuur-inclusief bij inbreiding Aandacht voor dit aspect in/bij de uitvoeringsagenda van de SA

Harmen Hardeman - SGP - Renswoude h.hardeman@ren swoude.org Wout Hazeleger SGP - Barneveld w.hazeleger@raa d.barneveld.nl Judith Klostermann GroenLinks - Ede judith.klostermann @ede.nl Zie hieronder bij ‘Eerlijke verdeling van de prijzen’. Evert Jansen SGP - Ede evert.jansen@ede .nl → Judith en Evert proberen een gezamenlijk amendement te maken, waarin beide aspecten van biologische landbouw en eerlijke verdeling prijzen aan de orde komen. Lukt dat niet, dan komt, dan komt er een apart voorstel biologische landbouw. Judith Klostermann GroenLinks - Ede judith.klostermann @ede.nl Harry Bokkers CDA - Nijkerk harrybokkers@pla net.nl Dit idee werd ook o.a. door Barneveldse raadsleden (h)erkend. Monique Heger ChristenUnie Wageningen

Pagina 4 van 6

monique.heger@ wageningen.christ enunie.nl Lokaal, wat lokaal kan; regionaal wat regionaal moet Schrijf in de SA op wat je lokaal doet en wat je regionaal doet.

Verantwoord groeien: benutten ruimte, energievoorziening en bereikbaarheid Meer stabiele stroomvoorziening Zorgen voor meer stabiele stroomvoorziening door het meer lokaal/regionaal inrichten hiervan. Zorgen voor een constantere bron: door opwek en gebruik meer bij elkaar brengen; kernenergie niet uitsluiten. Regionale energievoorziening Kijken naar mogelijkheden om regionale energievoorzieningsbedrijf op te zetten.

Bereikbaarheid In blijven zetten op bereikbaarheid van de hele regio, ook met de auto (voor de dorpen). Is belangrijk voor zowel wonen als economie. Wat aantal raadsleden betreft zou de bereikbaarheid eerst op orde moeten zijn, voordat er ingezet wordt op het bouwen van woningen. Landelijke lobby is daarbij van belang. Alternatieven vrachtverkeer Onderzoeken of deel vrachtvervoer ook per trein of boot kan.

Jan van de Fliert Gemeentebelang en - Schepenzeel

Hans Brons GroenLinks Wageningen hans@groenlinks wageningen.nl Wesley Bijwaard VVD - Scherpzeel Jan Top - SGP Barneveld j.top@raad.barne veld.nl Roel van den Broek - CDA Barneveld r.vdbroek@cdaba rneveld.nl

Overige (bijv. focus, rol raad uitvoeringsagenda, onderwerp dat gemist wordt) Bekendheid inwoners en bedrijven De bekendheid/herkenbaarheid van RFV bij inwoners en bedrijven moet beter en ook een speerpunt/strategische inzet zijn. En daarbij dan beter uitleggen waarom bepaalde taken op regionaal niveau opgepakt en uitgevoerd moeten worden. Annex: ook beter inzicht geven in de bijdragen die de drie O’s daaraan leveren. Dat is nu onduidelijk omdat opgavenpalet zo breed is. Scherper aangeven keuzes Scherper aangeven welke strategische keuzes zijn gemaakt. Nu wordt er een breed palet geschetst waardoor het lijkt alsof er geen keuzes zijn gemaakt. En daarbij aangeven wat een taak van de overheidspoot is en welke taken bij de andere 2 O’s belegd zijn. Zicht op en betrokkenheid van de raden bij het uitvoeringsprogramma Met een abstracte strategische agenda wordt het uitvoeringsprogramma nog belangrijker. Raadsleden willen daar aan de voorkant over kunnen meepraten zodat hun input meegenomen kan worden. Een tip is om de in de uitvoering de lokale herkenbaarheid te vergroten door voor individuele gemeenten belangrijke projecten (N224) hoog op de agenda te zetten. Kostenbeheersing De uitgaven van RFV moeten zich verhouden tot de financiële situaties in gemeenten (ravijn, ombuigingen). Uitgaven RFV zijn daar niet van uitgezonderd.

Geopperd wordt ook de batenkant concreter in beeld te brengen/te benoemen, zodat er m.b.t. RFV een kosten/baten afweging gemaakt kan worden.

Marije Komdeur CDA - Ede marije.komdeur@ ede.nl

Pagina 5 van 6

Toegelicht wordt dat er naast de bijdragen van raden ook inkomsten zijn van derden via bijdragen aan projecten. Suggesties Betere communicatie over resultaten RFV via bijv. periodieke pagina in de lokale media - Voorbereiding uitvoeringsprogramma en vervolgens besluitvorming voorbereiden door een raadsdag/-avond voor alle gemeenteraden in een dynamische vormgeving. Hart onder de riem stekers Wij moeten/willen ook zelf meer ambassadeur zijn van RFV Geen woorden maar daden - We zijn goed en dat willen we laten weten.

Pagina 6 van 6