6. Drie vormen van 'vastleggen' samenwerking

3 mogelijkheden voor een basisdocument bestuurlijke samenwerking Om de bestuurlijke samenwerking (nog) meer basis en samenhang te geven, zijn verschillende vormen voor handen. 1. A. Startfoto Doel van het doen van een 0-meting, onder zowel organisatie, college als raad, is het inzichtelijk te maken, en vervolgens te monitoren, waar we staan in het kader van bestuurlijke samenwerking. Hiermee hebben we een instrument in handen om dit periodiek te meten en feedback en verbeterpunten op te halen, bijvoorbeeld aan de hand van een enquête. 1. B. Quick Scan In het verlengde van de startfoto, maar breder namelijk ook richting samenleving, is er de optie van de Quick Scan Lokale Democratie; zie https://lokale-democratie.nl/ of Animatie QSLD. Met de Quick Scan Lokale Democratie ontvang je als gemeente een integraal beeld, een ’foto’, van de stand van je eigen lokale democratie. Dit beeld komt tot stand door de input van inwoners, raadsleden, collegeleden en ambtenaren. De uitkomst is een startpunt om in gesprek te gaan over de lokale democratie. Daarna kun je samen stappen nemen om het democratische samenspel te versterken. Dit is wel een tijdrovend(er) en intensievere vorm dan de interne “foto”. De QSLD levert een ‘verbeteragenda’ op waaraan de komende tijd gewerkt kan worden.

Voorbeelden van zo’n verbeteragenda zijn de Verbeteragenda Zuidplas (2021; zie raad 18 mei 2021) en de Verbeteragenda Oisterwijk (2023). O.a. Rhenen neemt hier al aan deel. De verbeteragenda is dus gebaseerd op de gegevens van de QSLD. 2. Routekaart Een routekaart (roadmap) voor de komende periode kent een actieplan voor de komende periode (per jaarschijf) met enkele specifieke onderwerpen/ thema’s waarop raad, college en organisatie zich concreet richten. Daarbij kan sprake zijn van twee aspecten: thema’s die de raad, college en organisatie zelf bezighouden (bijvoorbeeld werkdruk, omgangsvormen) en politiek-inhoudelijke thema’s waarmee raad, college en organisatie aan de slag gaan (bijvoorbeeld thema’s uit het raadsakkoord). Hierdoor krijgt de bestuurlijke samenwerking meer focus. Bij een dergelijke routekaart is het de bedoeling dat alle betrokken partijen zich committeren aan het programma. Hierbij heeft de samenleving geen input geleverd voor de route voor de komende jaren. De samenleving wordt bij het oppakken van de politiek-inhoudelijke thema’s volop betrokken. Vanuit de raadsconferentie kunnen we bijvoorbeeld 2 inhoudelijke onderwerpen (“what”) volgen welke we expliciet volgen. Op termijn kunnen hier ook bredere thema's aan toegevoegd worden, zoals over cultuur, werkdruk en omgangsvormen.

Deze onderwerpen en thema's zijn ook te kiezen (onderwerpen) en vorm te geven (thema's) vanuit de ambities uit het raadsakkoord, hoofdstuk bestuursstijl. De routekaart is een werkkaart die de route markeert die raad, college en organisatie de komende tijd willen volgen. Vergelijk het met het overzicht dat we eerder met elkaar gedeeld hebben en dat aangeeft hoe we de bestuurlijke samenwerking vorm kunnen geven. 3. Statuut Als gemeenteraad, college en organisatie kunnen we (voor de duur van deze raadsperiode) afspraken vastleggen in een statuut. Bijvoorbeeld over de hoofdlijnen van het beleid, informatievoorziening, burgerparticipatie, bovenwettelijke gemeenschappelijke regelingen, onderlinge samenwerking (werkafspraken) en (publieke) verantwoording. Aan de hand van het document kan periodiek de

Pagina 1 van 2

bestuurlijke samenwerking geëvalueerd worden. Er zijn diverse varianten denkbaar met verschillende reikwijdte. Een statuut gaat dus verder dan een routekaart en is ook formeler. Voorbeelden ▪ Zie het Astens Manifest ‘Zo blijft onze democratie vitaal’. Zie ook de raadsagenda gemeente Asten van 24 januari 2023 (agendapunt 7). ▪ De Nederlandse vereniging van raadsleden heeft eerder dit jaar een artikel gepubliceerd, zie: https://www.raadsleden.nl/actueel/nieuws/afspraken-vastleggen-in-statuut-voor-sterkere-positieraad ▪ Een concreet voorbeeld heeft de gemeente Ermelo: https://www.ermelo.nl/gemeentebestuur/gemeenteraad/statuut-van-de-gemeente-ermelo

Pagina 2 van 2