5. Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal 2040

Aspect

Economie

Werkgelegenheid en ondernemerschap Werklocaties Toerisme en recreatie

5.2

Beoordelingskader Thema

Aspect

Economie

Werkgelegenheid ondernemerschap

Doelen en



  

 Werklocaties





Toerisme en recreatie



Veenendaal blijft een bedrijvige stad, waar een groot deel van de beroepsbevolking van Veenendaal werkt We maken ondernemen aantrekkelijk We creëren een helder ICT-profiel in de Regio Foodvalley en daarbuiten Omdat ondernemerschap vaak thuis ontstaat, biedt Veenendaal ruimte aan ZZP'ers We behouden en versterken de huidige detailhandelsstructuur Het is van groot (economisch) belang dat we de bereikbaarheid van werkgebieden en winkelcentra goed behouden en verbeteren We maken bedrijventerreinen duurzamer, aantrekkelijker en veiliger

We creëren een aantrekkelijke omgeving voor recreatie en toerisme

blad 18 van 67

Leefomgevingsfoto Gemeente Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

5.3

Huidige situatie

5.3.1

Werkgelegenheid en ondernemerschap Uit de economische monitor blijkt dat er in Veenendaal een kleine 35.000 arbeidsplaatsen zijn3. Dit zijn voornamelijk banen in de groot- en detailhandel, namelijk circa 8.000 banen. Daarnaast zorgen de industrie en de gezondheids- en welzijnssector elk voor ongeveer 4.000 banen. Deze banen zijn met name geconcentreerd op de bedrijventerreinen in het noorden en oosten van Veenendaal, zoals hieronder is weergegeven op de kaart. Speciale aandacht gaat uit naar de ICT-sector waarmee Veenendaal zich mee wil onderscheiden. Deze sector is goed voor ongeveer 3.300 banen binnen meer dan 340 bedrijven.

Naast de bedrijventerreinen is ook de binnenstad een belangrijke economische motor van Veenendaal. Deze locatie heeft zicht de afgelopen decennia ontwikkeld tot een aantrekkelijk en volledig winkelgebied binnen de regio. Met de ontwikkeling van de straat Brouwersgracht wordt deze aantrekkingskracht ondersteund met culturele voorzieningen, dienstverlenende functies en horeca. De binnenstad wordt hiermee steeds completer en daarmee steeds belangrijker voor de stad.

5.3.2

Werklocaties Om de verhouding tussen arbeidsplaatsen en woningen weer te geven wordt een FMI getal gebruikt. Dit getal geeft dan de verhouding tussen de twee aan. De waarde voor Veenendaal is op dit moment 54,1%. Dit betekent dat er op het moment meer banen dan woningen zijn in deze gemeente. Noemenswaardig in dit aspect is de transformatie van het bedrijventerrein ‘t Ambacht naar een woon-werkgebied waar stedelijk werken en wonen in één gebied samengaat. In de overloop gebieden naar het bedrijventerrein Nijverkamp vindt een pilot-project plaats om de bedrijven op het bedrijventerrein meer arbeidsintensief te maken en daarmee het FMI getal op peil te houden in relatie tot de gewenste groei van woningen.

5.3.3

Toerisme en recreatie Veenendaal heeft relatief weinig toeristische trekpleisters binnen haar gemeentegrenzen. Echter, de gemeente is gunstig gelegen tussen de natuur- en recreatiegebieden. Dit zijn onder andere de Utrechtse Heuvelrug met het natuurgebied Kwintelooijen, de Binnenveldse Hooilanden en het gebied rondom Fort aan de Buursteeg. Bovendien heeft de binnenstad van Veenendaal veel winkels en voorzieningen die het een regionale

3

https://www.veenendaal.nl/ondernemen/ondernemen-in-veenendaal/economische-monitor blad 19 van 67

Leefomgevingsfoto Gemeente Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

aantrekkende werking geven voor dagtoerisme. Met maar twee hotels zijn het aantal overnachtingen relatief beperkt, maar desalniettemin zijn er in 2022 ongeveer 90.000 toeristische overnachtingen geregistreerd4.

5.4

Referentiesituatie Werkgelegenheid en ondernemerschap Het huidige beleid van de gemeente zet in op het versterken van de bedrijventerreinen door per bedrijventerrein te kijken waar de sterke punten en de kansen voor verdere verbetering liggen. Enkele bedrijventerreinen worden getransformeerd naar woon-werkgebied of geïntensiveerd zodat er meer werkgelegenheid per m² wordt gerealiseerd. Voor andere bedrijventerreinen geldt een meer behoudende visie en wordt ingezet op het behouden en versterken van de al aanwezige sector, zoals ICT of kantoren. Voor de binnenstad geldt dat het van belang is om het aanbod aan winkels aantrekkelijk te houden, maar ook dat de diversificatie van aanwezige functies doorgezet moet worden. De transformatie van de Tuinstraat als toevoerstraat naar een woon- en winkelstraat is daar een goed voorbeeld van.

Werklocaties De intensivering van bedrijventerreinen en de ontwikkeling van het Ambacht als woon-werkgebied zorgen voor een hogere concentratie van arbeidsplaatsen op dezelfde vierkante meters, in combinatie met woningbouw. Om de verhouding tussen arbeidsplaatsen en woningen gelijk te houden zijn dit soort ontwikkeling van groot belang. Daarnaast zorgt intensiever ruimtegebruik op de bedrijventerreinen en functiemenging in gebieden zoals de binnenstad en dichtbij het OV-station voor een betere verdeling van de beschikbare ruimte. Het maakt groei van de stad mogelijk, maar zorgt voor behoud van het karakter als werkstad.

Toerisme en recreatie Gelet op de gunstige ligging van Veenendaal, als verbinding tussen de Heuvelrug, de Vallei en de Grebbelinie, zet de gemeente in op het creëren van een aantrekkelijke omgeving voor recreatie en toerisme. De verbindingen van de stad met de omliggende recreatiegebieden worden versterkt door een strategische routering en het mogelijk maken van daghoreca langs deze routes. Dit zorgt voor gemakkelijker toegang tot de recreatiegebieden en dus een groter bereik. Hiermee slaat de gemeente twee vliegen in één klap. De gebieden worden beter toegankelijk voor de inwoners van Veenendaal en tegelijkertijd aantrekkelijker voor toeristen. De binnenstad kan dan dienen als uitvalsbasis voor bezoek aan de omliggende recreatiegebieden.

5.5

Conclusie en aanbevelingen Werkgelegenheid en ondernemerschap Huidige situatie: Veenendaal telt circa 35.000 arbeidsplaatsen, met een sterke vertegenwoordiging in de grooten detailhandel, industrie, zorg en ICT. De bedrijventerreinen in het noorden en oosten vormen de economische kern, terwijl de binnenstad zich ontwikkelt tot een veelzijdig centrum met winkels, horeca en cultuur. De ICTsector krijgt bijzondere aandacht als onderscheidende kracht. De huidige economische structuur wordt beoordeeld als redelijk tot goed. Referentie situatie: Het huidige gemeentelijk beleid richt zich op het versterken van bedrijventerreinen door per locatie in te zetten op maatwerk: intensivering, functiemenging of behoud van sterke sectoren zoals ICT. Ook de binnenstad blijft een speerpunt, met aandacht voor aantrekkelijk winkelaanbod en functiediversiteit, zoals zichtbaar bij de transformatie van de Tuinstraat. Deze gerichte aanpak biedt ruimte voor economische groei en versterking van het stedelijk profiel, wat leidt tot een beoordeling van blijvend referentiesituatie redelijk tot goed in de referentie situatie

4

https://www.veenendaal.nl/ondernemen/ondernemen-in-veenendaal/economische-monitor blad 20 van 67

Leefomgevingsfoto Gemeente Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

Figuur 5-1, beoordelingsfiguur

Werklocaties Huidige situatie: Veenendaal heeft met een FMI van 54,1% meer banen dan woningen, wat past bij haar profiel als werkstad. Door projecten zoals de transformatie van ’t Ambacht en een pilot op Nijverkamp wordt actief gestuurd op een goede balans tussen wonen en werken. De situatie wordt daarom beoordeeld als redelijk tot goed. Referentie situatie: Veenendaal zet in het huidige beleid in op intensivering van bedrijventerreinen en functiemenging in strategische gebieden zoals Het Ambacht, de binnenstad en de stationsomgeving. Deze aanpak zorgt voor een efficiënt ruimtegebruik en draagt bij aan het behoud van de balans tussen wonen en werken. Door de combinatie van woningbouw en werkgelegenheid op dezelfde locaties wordt de groei van de stad mogelijk gemaakt zonder het karakter als werkstad te verliezen. De referentiesituatie op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling en werkgelegenheid blijft hiermee redelijk tot goed beoordeeld.

Figuur 5-2, beoordelingsfiguur

Toerisme en recreatie Huidige situatie: De geografische ligging van Veenendaal, tussen de Utrechtse Heuvelrug, de Gelderse Vallei en de Grebbelinie, biedt in potentie uitstekende mogelijkheden voor toerisme. De voorzieningen om toeristen te

blad 21 van 67

Leefomgevingsfoto Gemeente Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

ontvangen zijn echter beperkt. Hierdoor blijft het aantal toeristen dat Veenendaal momenteel aantrekt relatief laag. Op basis hiervan wordt recreatie en toerisme in de huidige situatie als matig beoordeeld. Referentie situatie In de toekomst worden de voorzieningen en infrastructuur voor toerisme en recreatie in Veenendaal verder verbeterd. Hierdoor kan de potentie van de gunstige geografische ligging — tussen de Heuvelrug, de Vallei en de Grebbelinie — beter worden benut. Naar verwachting zal dit leiden tot een toename van het aantal toeristen dat Veenendaal bezoekt. Als gevolg hiervan zal de huidige matige score voor recreatie en toerisme naar verwachting verbeteren naar een redelijk tot goed niveau.

Figuur 5-3, beoordelingsfiguur

blad 22 van 67

Leefomgevingsfoto Gemeente Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

6.

Ruimtelijke kwaliteit

6.1

Introductie Voor het thema Ruimtelijke Kwaliteit staan de aspecten landschap, cultuurhistorie en archeologie van Veenendaal centraal. Dit thema kijkt naar de historische wisselwerking tussen mens en maatschappij enerzijds en de fysieke omgeving anderzijds. Het is belangrijk om hierin de geologische samenstelling van het landschap te onderzoeken en mee te nemen. Daarnaast wordt gekeken naar de overblijfselen van het verleden, zoals bewaarde sporen en resten van menselijke bewoning, in de bodem. Hieronder een schematisch overzicht van het thema Ruimtelijke Kwaliteit en de aspecten die hieronder hangen. Thema

Aspect

Ruimtelijke Kwaliteit

Landschap en cultuurhistorie Archeologie

6.2

Beoordelingskader Thema

Aspect

Ruimtelijke kwaliteit

Landschap cultuurhistorie

Doelen en



 



 Archeologie

6.3

Huidige situatie

6.3.1

Landschap en cultuurhistorie



We beperken zoveel mogelijk de ruimtelijke impact van duurzame energie opwek We versterken de eigenheid van de stad en haar wijken We behouden en versterken cultuurhistorische structuren en elementen die het Verhaal van Veenendaal ondersteunen en houden rekening met archeologie We behouden gebouwd erfgoed als onderdeel van de cultuurhistorische identiteit We brengen het Veense erfgoed meer onder de aandacht We behouden en versterken cultuurhistorische structuren en elementen die het verhaal van Veenendaal ondersteunen en houden rekening met archeologie

Veenendaal kent een duidelijke opbouw met historische lijnen zoals radialen, linten, de spoorlijn en het kanaal als structurerende elementen. De wegenstructuur is helder, met twee rondwegen die aansluiten op de A12 en een centrumring die het compacte centrum scheidt van de omliggende woonwijken. Het kanaal, de Grift loopt dwars door de stad en is daarmee een belangrijk ruimtelijk element binnen woonwijken, maar soms ook een ruimtelijke barrière. Vanuit het centrum heeft Veenendaal zich vrij evenwichtig in alle richtingen ontwikkeld. De oude stadskern kent een enigszins gefragmenteerde bebouwingsstructuur, mede door latere inbreidingen en herontwikkeling van blad 23 van 67

Leefomgevingsfoto Gemeente Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

voormalige fabrieksterreinen. De oude linten zijn echter nog goed herkenbaar, hoewel de historische uitstraling van deze linten enigszins is aangetast door nieuwe ontwikkelingen. De gemeente bestaat uit meerdere wijken, met ruimtelijke verschillen die grotendeels samenhangen met hun ontstaansperiode. De grootschalige woningbouw tussen de jaren 1950 en 1980 kenmerkt zich door interne samenhang op wijkniveau, maar staat los van de oorspronkelijke structuur van de stad. Aan de west- en zuidzijde vormen groene lobben een visueelruimtelijke verbinding tussen woonwijken en het buitengebied. In nieuwere wijken is het oorspronkelijke, strakke verkavelingspatroon deels teruggebracht. In het buitengebied is de kenmerkende strokenverkaveling van het coulisselandschap nog goed zichtbaar. Het landschapsontwikkelingsplan waardeert het buitengebied van Veenendaal om zijn landschappelijke, ecologische, recreatieve en cultuurhistorische kwaliteiten. Met slechts 300 hectare is een vitale agrarische sector nauwelijks houdbaar, al dragen de overgebleven agrarische bedrijven bij aan het landelijke karakter. De resterende landschappen binnen de gemeentegrenzen zijn waardevol, maar onderling niet meer verbonden. Daardoor zijn verbindingen met de omliggende gebieden—zoals de Utrechtse Heuvelrug, de Gelderse Vallei en het Binnenveld—extra belangrijk.

Veenendaal ligt op de overgang van deze verschillende landschapstypen, wat elk deelgebied een eigen karakter geeft.

6.3.2

Archeologie Het gebied waarin Veenendaal ligt, kent een bewoningsgeschiedenis die teruggaat tot in ieder geval de 15e eeuw. Oorspronkelijk bestond het landschap uit enkele hoger gelegen zandheuvels, zoals de Emminkhuizerberg, Klein Venlo en Groot Venlo, omringd door uitgestrekte veengebieden die doorliepen tot aan de hoger gelegen Utrechtse Heuvelrug. Door de natte en moeilijk begaanbare omstandigheden was het gebied aanvankelijk slechts beperkt bewoond. Rond de late middeleeuwen veranderde dit. Toen de vraag naar brandstof toenam en men begon met het winnen van turf werd een kanaal gegraven. Dit markeerde het startpunt van de grootschalige ontginning van het veengebied. Toen de turfwinning uiteindelijk aan belang verloor, maakte dit plaats voor nieuwe opkomende vormen van bedrijvigheid, zoals de textiel- en tabaksindustrie, die de verdere ontwikkeling van Veenendaal vormgaven. Deze historische ontwikkelingen hebben geleid tot een gevarieerd bodemarchief met uiteenlopende archeologische verwachtingen. Op basis van deze kennis zijn binnen de gemeente Veenendaal zes verschillende archeologische verwachtingsgebieden aangewezen. Elk gebied kent een eigen verwachtingswaarde, afhankelijk van het historische gebruik, de bodemopbouw en de ligging in het landschap.

Dit betekent dat in sommige delen van de gemeente archeologische resten – zoals sporen van bewoning, werkplaatsen of historische infrastructuur – meer waarschijnlijk zijn dan in andere delen. Hieronder een afbeelding van de huidige gemeentelijke archeologische waardenkaart.

blad 24 van 67

Leefomgevingsfoto Gemeente Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

Figuur 6-1, Veenendaal Historisch Kapitaal, (Bron: GVCU2 beleidskaart, 2018)

6.4

Referentiesituatie Landschap en cultuurhistorie De gemeente heeft de kenmerkende historische, landschappelijke en stedenbouwkundige elementen in de gemeente door middel van onderzoek geïdentificeerd. De monumentale geschiedenis van de gemeente is in meer of mindere mate beschermd door middel van regelgeving in het Omgevingsplan. Hetzelfde geldt voor de herkenbare landschappelijke elementen die van cultuurhistorisch belang zijn, zoals het coulisselandschap in delen van het buitengebied. Bij nieuwe ontwikkelingen worden deze cultuurhistorische waarden beschermd en waar mogelijk versterkt. Stedenbouwkundige en integrale ensembles, historische radialen en het kanaal worden niet specifiek beschermd, maar het belang van deze stedenbouwkundige elementen is wel aangestipt in verschillende gemeentelijke beleidsstukken. Daarmee maken ze wel degelijk onderdeel uit van de stedenbouwkundige beoordeling van nieuwe ontwikkelingen. Dit zorgt ervoor dat herkenbare structuren en lijnen behouden blijven en de historische opbouw van Veenendaal intact blijft. Bovendien zet de gemeente in op het beschermen en versterken van landschapsstructuren die buiten de gemeentegrenzen liggen, zoals de Grebbelinie en het Binnenveld. Archeologie Veenendaal heeft, conform de landelijke regelgeving, archeologische verwachtingskaarten op laten stellen en houdt deze ook goed bij.

Deze verwachtingskaarten zijn vertaald naar regels in het bestemmingsplan ‘Parapluplan 2022’, die in middels onderdeel is van het tijdelijke deel van het Omgevingsplan gemeente Veenendaal. Hiermee bewaakt de gemeente eventuele historische bodemschatten in Veenendaal, door onderzoeksverplichtingen op te leggen, afhankelijk van de archeologische verwachting.

6.5

Conclusie en aanbevelingen Landschap en cultuurhistorie Huidige situatie: Veenendaal kent een duidelijke stedenbouwkundige structuur met historische lijnen, een overzichtelijk wegennet en een compact centrum dat goed is verbonden met de omliggende woonwijken. De stad is evenwichtig gegroeid, met herkenbare oude linten en diverse wijken die elk hun eigen karakter weerspiegelen. Groene lobben zorgen voor een visuele en functionele verbinding met het buitengebied, dat landschappelijk waardevol is maar versnipperd. Deze opbouw resulteert in een leefomgeving die overwegend goed te beoordelen is: herkenbaar, gevarieerd en in balans tussen stedelijk en landelijk, al is verdere versterking van de ruimtelijke samenhang en landschappelijke verbindingen wenselijk. blad 25 van 67

Leefomgevingsfoto Gemeente Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

Referentie situatie: Bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen wordt de kenmerkende landschap en cultuurhistorie beschermd. Hiermee blijft de landschap en cultuurhistorie van Veenendaal gehandhaafd. Dit maakt dat er geen verandering te verwachten zijn in de referentie situatie. Hiermee wordt landschap en cultuurhistorie blijvend goed beoordeeld.

Figuur 6-2, beoordelingsfiguur

Archeologie Huidige situatie: Veenendaal ontwikkelde zich vanaf de 15e eeuw van veengebied tot industriekern, met turfwinning als startpunt. Deze geschiedenis leidde tot zes archeologische verwachtingsgebieden. Een goede kaartlegging hiervan zorgt ervoor dat de archeologische waarden in de huidige situatie behouden en beschermd blijven. Hiermee is de bescherming van de huidige archeologische waarde op een goed niveau. Referentie situatie: Veenendaal heeft archeologische verwachtingskaarten opgesteld en vastgelegd in het bestemmingsplan ‘Parapluplan 2022’, nu onderdeel van het tijdelijke Omgevingsplan. Hiermee stelt de gemeente regels op voor archeologisch onderzoek, afhankelijk van de verwachte waarde van de bodem. Zo worden mogelijke archeologische vondsten ook in de toekomst zorgvuldig beschermd. Hiermee blijft de bescherming van de archeologische waarde in de referentie situatie op een goed niveau.

blad 26 van 67

Leefomgevingsfoto Gemeente Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

Figuur 6-3, beoordelingsfiguur

blad 27 van 67

Leefomgevingsfoto Gemeente Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

7.

Energie

7.1

Introductie Het thema Energie draait om de toekomstbestendigheid van Veenendaal. Het gaat om de motor achter de bedrijvigheid en het wonen in deze gemeente. Het wordt steeds duidelijker dat het lastig is om met het huidige verbruik van grondstoffen en energie de levensstandaard op hetzelfde niveau te houden. Dit speelt natuurlijk niet alleen in Veenendaal, maar in heel Nederland en de hele Westerse wereld. De overweging is om door te gaan op dezelfde voet, waarbij nog meer grondstoffen van de aarde worden gevraagd, of in te zetten op duurzaam gebruik van materialen en duurzame opwek van energie. Dit thema is daarom uitgewerkt in de onderstaande aspecten.

Thema

Aspect

Energie

C02-uitstoot Duurzame energie Circulariteit

7.2

Beoordelingskader

Thema

Aspect

Energie

CO2-uitstoot

Doelen   

We werken actief samen met anderen bij de energietransitie We streven naar een aardgasvrij en fossielvrij Veenendaal We stimuleren het opwekken van duurzame energie en faciliteren energieopslag

Duurzame energie 

  

Circulariteit

 



We geven de ruimte in de ondergrond doelmatig uit aan beheerders van warmte-infrastructuur Bij ruimtelijke ontwikkelingen passen we gezonde, energieneutrale en circulaire oplossingen toe We werken actief samen met anderen bij de energietransitie We stimuleren het opwekken van duurzame energie en faciliteren energieopslag We werken toe naar een circulaire economie Bij ruimtelijke ontwikkelingen passen we gezonde, energie neutrale en circulaire oplossingen toe We geven de ruimte in de ondergrond doelmatig uit aan beheerders van warmte-infrastructuur

blad 28 van 67

Leefomgevingsfoto Gemeente Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

7.3

Huidige situatie

7.3.1

CO2-uitstoot Veenendaal heeft een sterke industriële sector die wordt gefaciliteerd door de gunstige ligging in het land. Met de A12 die het noorden van de gemeente doorkruist wordt die gunstige ligging nog eens extra aangezet. Deze gunstige ligging maakt ook dat Veenendaal een aantrekkelijke woonstad is. Industrie, wonen en vervoer zorgen allemaal op hun eigen manier voor CO2-uitstoot. Hoewel innovaties en duurzame opwek van energie de CO2uitstoot terugdringen, produceert de gemeente Veenendaal in 2023 nog 171 kiloton CO25. De gebouwde omgeving, bestaande uit woningen, dienstverlenende en commerciële functies, produceert de meeste uitstoot. Echter, sinds het meten vanaf 2010, is dit ook de grootste dalende factor. De industrie is de op twee na grootste producent van CO2 in Veenendaal, maar vertoont over de jaren gezien ook een daling. Mobiliteit zorgt na de gebouwde omgeving voor de meeste uitstoot en vertoont geen duidelijke daling over de jaren. De landbouw zorgt in deze gemeente voor een zeer geringe CO2-uitstoot van nog onder de 1 kiloton.

7.3.2

Duurzame energie Net als de rest van Nederland is Veenendaal begonnen aan de energietransitie richting volledig hernieuwbare energie. Op dit moment blijft de gemeente echter nog achter bij het landelijke gemiddelde. Slechts 11,0% van de energie in Veenendaal is momenteel hernieuwbaar, terwijl dit in Nederland gemiddeld 14,5% is. De stap naar 100% hernieuwbare energie is daarmee voor Veenendaal nog aanzienlijk. Hiermee is de beoordeling op het aspect duurzaamheid in de huidige situatie van Veenendaal matig.

Figuur 7-1, Hernieuwbare energie gemeente Veenendaal, (Bron: berekening, 2022)

7.3.3

Circulariteit De hoeveelheid huishoudelijk afval in Veenendaal is de afgelopen jaren sneller afgenomen dan het landelijk gemiddelde. Waar Veenendaal in 2019 nog een gemiddelde score behaalde, is dit in 2023 verbeterd naar een goede score. Dit laat zien dat de gemeente aanzienlijke vooruitgang heeft geboekt in het verminderen van afval.

5

https://klimaatmonitor.databank.nl/dashboard/dashboard/co2-uitstoot blad 29 van 67

Leefomgevingsfoto Gemeente Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

Figuur 7-2, totaal huishoudelijk afval gemeente Veenendaal, (Bron: CBS, 2023)

De hoeveelheid grof huishoudelijk restafval is 24 kg per inwoner. Dit is onder het landelijk gemiddelde van 26 kg per inwoner.

Figuur 7-3, grof huishoudelijk restafval gemeente Veenendaal, (Bron: CBS, 2024)

7.4

Referentiesituatie CO2-uitstoot Doordat energie steeds groener en duurzamer wordt geproduceerd zal de CO2-uitstoot van Veenendaal, gelijk met de landelijke trend, blijven dalen. Doordat Veenendaal het beleid om in 2050 energieneutraal te zijn doorzet, zal de CO2-uitstoot in 2040 drastisch zijn verminderd.

Duurzame energie In 2040 is Veenendaal nog niet energieneutraal, maar wel goed op weg. De gemeente haalt warmte uit verschillende bronnen, waardoor de energievraag is verminderd. Daarnaast wordt op verschillende manieren duurzame energie opgewekt, zodat de energie die gebruikt wordt, ook daadwerkelijk ‘schoon’ is.

Circulariteit In 2040 gebruikt Veenendaal 75% minder primaire grondstoffen (mineralen, metalen en fossiel) en wordt er per inwoner nog maximaal 80 kilo restafval ingezameld, waarvan minimaal 90% van het afval gescheiden wordt ingezameld en minimaal 90% vervolgens wordt gerecycled. Om dit te bereiken heeft gemeente Veenendaal veel geïnvesteerd in de relatie met haar inwoners en het uitleggen van het nut en de noodzaak circulair te leven. De inwoners van Veenendaal vinden hun weg naar reparatiebedrijven die in de diverse winkelcentra zijn gevestigd blad 30 van 67

Leefomgevingsfoto Gemeente Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

om bijvoorbeeld kleding en apparaten die kapot zijn te laten repareren. Op de bedrijventerreinen is ruimte vrijgemaakt voor circulaire bedrijvigheid.

7.5

Conclusie en aanbevelingen CO2-uitstoot: Huidige situatie: Veenendaal profiteert economisch van zijn strategische ligging langs de A12 en een sterke industriële sector, maar deze voordelen brengen ook nadelen met zich mee voor het klimaat. De combinatie van industrie, mobiliteit en bebouwing zorgt voor een aanzienlijke CO₂-uitstoot, die in 2023 uitkomt op 171 kiloton. De gebouwde omgeving is de grootste bron, maar laat sinds 2010 wel de sterkste daling zien. Industrie en landbouw dragen minder bij, terwijl mobiliteit een stabiele maar hardnekkige bron van uitstoot blijft. Ondanks de daling in uitstoot sinds 2010 is de totale CO₂-uitstoot nog steeds te hoog. De economische voordelen van Veenendaals ligging gaan gepaard met een relatief hoge CO₂-uitstoot als keerzijde. Hiermee is de huidige situatie als matig beoordeeld op het aspect CO₂-uitstoot Referentie situatie: Veenendaal zet in het huidige beleid sterk in op het terugdringen van de CO₂-uitstoot, met als einddoel om in 2050 volledig CO₂-neutraal te zijn. De maatregelen die nu worden genomen, dragen bij aan een structurele vermindering van de uitstoot. Als gevolg hiervan zal Veenendaal in 2040 al aanzienlijk minder CO₂ uitstoten dan nu het geval is. Het aspect CO2-uitstoot zal hiermee verbeteren richting de situatie redelijk.

Figuur 7-4, beoordelingsfiguur

Duurzame energie Huidige situatie: Veenendaal loopt relatief achter ten opzichte van het landelijk gemiddeld op het gebied van de hoeveelheid duurzame energie. De stap naar volledig hernieuwbare energie is aanzienlijk. Hiermee is de beoordeling in de huidige situatie matig. Referentie situatie: Veenendaal heeft concrete maatregelen opgesteld om richting 2040 een stuk meer duurzame energie op te wekken. Hiermee zal de score verbeteren richting redelijk.

blad 31 van 67

Leefomgevingsfoto Gemeente Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

Figuur 7-5, beoordelingsfiguur

Circulariteit: Huidige situatie: Het totaal aantal huishoudelijk afval in Veenendaal ligt momenteel lager dan het landelijk gemiddelde. In 2019 bevond dit zich nog op het gemiddelde niveau van Nederland. Sindsdien is de afname in Veenendaal echter sneller gegaan dan in de rest van het land. Ook de hoeveelheid grof huishoudelijk afval ligt onder het landelijke gemiddelde. Daarmee scoort Veenendaal op dit moment goed op het gebied van circulariteit. Referentiesituatie: De gemeente Veenendaal zet in het huidige beleid actief in op een verdere vermindering van zowel huishoudelijk als grof afval. Er zijn al diverse maatregelen genomen om deze doelstellingen te realiseren, zoals het informeren en faciliteren van bewoners om circulair te leven. Hiermee is het aspect circulariteit in de gemeente Veenendaal blijvend goed beoordeeld.

Figuur 7-6, beoordelingsfiguur

blad 32 van 67