5. Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal 2040

Maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren kunnen tegelijkertijd effectief zijn om een verbetering te krijgen in een klimaat adaptieve leefomgeving. Maatregelen zoals vergroening en het terugdringen van hittestress dragen niet alleen bij aan klimaatadaptatie, maar verbeteren ook de luchtkwaliteit door minder fijnstof en stikstofuitstoot.



Investeringen in duurzame energie kunnen eveneens ervoor zorgen dat de luchtkwaliteit verbeterd. De overstap naar duurzame energiebronnen zoals zonne- en windenergie vermindert de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen, wat direct bijdraagt aan een schonere lucht.



Nieuwe woningen kunnen direct energieneutraal of zelfs energieleverend worden gebouwd. Dit biedt kansen om de energietransitie te versnellen en tegelijkertijd het woningtekort aan te pakken. Hiermee kan nieuw woningaanbod tegelijkertijd zorgen voor een stap in extra duurzame energie in de gemeente Veenendaal.



Door klimaatadaptieve maatregelen zoals groene daken, waterdoorlatende bestrating en integratie van waterberging in nieuwbouwprojecten, kunnen nieuwe woonwijken bijdragen aan een klimaat adaptieve leefomgeving. Dit biedt kansen om woningbouw te combineren met klimaatbestendigheid.



De uitbreiding van het woningaanbod biedt kansen om nieuwe voorzieningen mee te ontwikkelen, zoals scholen, buurthuizen en zorgcentra. Dit kan bijdragen aan een betere spreiding van voorzieningen.

Botsingen 

Het toevoegen van woningen is noodzakelijk om het woningaanbod te verbeteren. Tegelijkertijd legt dit extra druk op het bestaande voorzieningenniveau. Zonder aanvullende investeringen in voorzieningen zoals scholen, zorg en openbaar vervoer, kan de leefbaarheid onder druk komen te staan.



Verdichting en uitbreiding van de bebouwde omgeving kunnen ten koste gaan van groene ruimte en waterbergingscapaciteit. Dit staat op gespannen voet met klimaatadaptieve doelen zoals het voorkomen van wateroverlast en hittestress.



Meer woningen betekenen doorgaans ook meer verkeer en mobiliteit, wat de luchtkwaliteit negatief kan beïnvloeden. Zonder aanvullende maatregelen op het gebied van duurzame mobiliteit en infrastructuur kan dit leiden tot verslechtering van de leefomgeving.

24

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

Thema Natuur De uitbreiding van woningbouw en voorzieningen zet druk op omliggende natuurgebieden. In de omgeving van gemeente Veenendaal ligt onder andere het Natura 2000-gebied Binnenveld, Natura-2000 gebied Veluwe en Natura-2000 Rijntakken en delen van het Natuurnetwerk Nederland (NNN). De opgaven die spelen hebben mogelijk op de langere termijn effecten op deze natuurgebieden. Deze onzekerheid is echter nog erg groot op dit moment. Tegelijkertijd is het andersom zo dat deze natuurgebieden beperkingen kunnen vormen voor opgaven op andere beleidsterreinen. De bouw van woningen, voorzieningen en duurzame energie is mogelijk beperkt door regelgeving voor bescherming van de natuurgebieden in de omgeving van de gemeente Veenendaal. In de passende beoordeling (bijlage 3) is verder onderzocht wat de mogelijke impact van de visie op beschermde natuurgebieden is. Thema mobiliteit Veenendaal scoort momenteel niet slecht op verschillende aspecten van mobiliteit. Toch zijn er binnen dit thema meerdere aandachtspunten die om aandacht vragen. De stad beschikt over uitstekende openbaarvervoersverbindingen, maar deze worden relatief weinig benut. Mocht het aantal woningen en voorzieningen in de toekomst toenemen, dan zal dit waarschijnlijk leiden tot een groei in het aantal vervoersbewegingen.

Als het huidige autogebruik op hetzelfde niveau blijft, kan dit de bestaande infrastructuur onder druk zetten. Om dit te voorkomen, is het belangrijk om een cultuuromslag te stimuleren waarbij inwoners vaker kiezen voor het openbaar vervoer, de fiets of lopen in plaats van de auto. Een dergelijke verschuiving naar duurzamere vormen van mobiliteit helpt niet alleen om de infrastructuur toekomstbestendig te maken, maar draagt ook bij aan het behoud van de luchtkwaliteit. Gebied specificatie Veenendaal Kijkend naar de beoordeling van de milieueffecten in Veenendaal komt er in enkele gebieden veel samen. Drie aandachtsgebieden zijn:   

De zuidoosthoek van de stad, met Natura 2000-gebied het Binnenveld en bedrijventerrein Het Ambacht/Nijverkamp; De noordrand van de stad, richting A12, spoor en De Klomp; Het centrum.

In deze drie gebieden zorgen negatieve milieueffecten (van onder andere geluid, luchtkwaliteit, hittestress, een gebrek aan groen en veiligheid) voor druk op de omgeving. Nieuwe ontwikkelingen en kwetsbare functies kunnen hier in theorie onder lijden. In de zuidoosthoek is dat met het Natura 2000-gebied en de beoogde grootschalige woningbouwontwikkeling in de buurt (’t Ambacht/Spoorzone) mogelijk al het geval. Ook bij woningbouwontwikkelingen in de buurt van de noordrand van de stad (uitbreiding richting Ederveen/De Klomp bijvoorbeeld) vormen de negatieve milieueffecten daar mogelijk een knelpunt. Het centrum is druk en wordt in de toekomst naar verwachting nog drukker. Bestaande uitdagingen van groen, hittestress en geluidsdruk worden daar alleen maar urgenter.

25

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

4.

Ontwerpend onderzoek In hoofdstuk 2 zijn de methoden gebruikt voor het ontwerpend onderzoek verder toegelicht. Hier wordt ook de hoofdvraag gepresenteerd: ‘Hoe kan de gemeente Veenendaal in brede zin groeien en tegelijkertijd de kwaliteit van de leefomgeving behouden of verbeteren?’ In dit hoofdstuk wordt een aantal locaties voorgesteld en verder toegelicht als potentiële groeilocaties.

4.1

Groeipotentielocaties Groeipotentielocaties zijn plekken in de gemeente Veenendaal waar groei van functies (wonen, maar ook andere functies die een invloed hebben op de kwaliteit van de leefomgeving) plaats kan krijgen. Groeipotentielocaties zijn geselecteerd op basis van: 1. beleid en plannen van de gemeente; 2. de ‘GIS-kansenkaart’ op basis van een subset aan indicatoren; 3. een landschappelijke en stedenbouwkundige analyse door CB5. Passend bij het strategische karakter van OER en omgevingsvisie is een diverse set groeipotentielocaties geselecteerd. De groeipotentielocaties variëren van al uitgewerkte locaties voor woningbouw tot uitbreidingslocaties die hier vooralsnog helemaal niet voor in aanmerking komen. Omdat dit ontwerpend onderzoek bedoeld is om gevoel te krijgen bij de kansen en risico’s van groei in brede zin, is het niet erg dat de groeipotentielocaties zich in verschillende stadia van uitwerking bevinden. Beleid en plannen van de gemeente Het eerste handvat bij de selectie van te onderzoeken groeipotentielocaties is het overzicht van de lopende woningbouwplannen van de gemeente Veenendaal. In totaal zijn er door de gemeente al ruim 5.200 woningen ingetekend. Tussen 2022 en 2024 zijn daarnaast al ruim 1.200 woningen gerealiseerd. De mate van uitwerking van de ingetekende plannen verschilt. Zo is de wijk Groenpoort, met ca.

1.000 woningen in Veenendaal-Oost, al in ontwikkeling. Alle lopende plannen betreffen ontwikkelingen binnen de gemeentegrenzen van Veenendaal. De gemeente constateert dat er voor de realisatie van de overige woningen om aan de opgave te voldoen gekeken zal moeten worden naar uitbreidingslocaties buiten de stad. In Tabel 4.1 zijn de plannen van de gemeente weergegeven (gepubliceerde principe-uitspraken). Voor sommige locaties gaat het nog om zachte plannen. De aantallen, en of ieder plan überhaupt doorgang kan vinden, is nog deels onzeker dus. Tabel 4.1: Plannen/ontwikkelingen gemeente Veenendaal (uitgangspunt aantallen: 2022)

Plannen/ontwikkelingen gemeente Veenendaal

Aantal woningen

Veenendaal-oost

1.007

Spoorzone Ambacht

2.000

Spoorzone Ritmeester

190

Spoorzone Grote Pekken 11

50

Spoorzone ’t Goeie Spoor

125

Spoorzone Stationskwartier D

180

Spoorzone Brandmeesters

140

Eerste Melmseweg

177

Nieuweweg

204

Lange Dreef

34

Gouverneurslaan

4

Hofstede

4

Brouwerspoort

75

Trivium

104

Meesters (Seats & Sofa’s)

127

Vendelseweg

51

Belcompany

48 26

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

’t Kofschip

34

Franse Gat

289

Tuinstraat

400

GIS-kansenkaart In de GIS-kansenkaart is op basis van openbare data een inzicht gegeven in de geschiktheid voor ontwikkeling. Aan de GIS-kansenkaart gaat een multicriteria-analyse vooraf. Hierin zijn de volgende aspecten meegenomen:  Milieugezondheidsrisico  Afstand tot natuur: o Natuurnetwerk Nederland (NNN) o Natura 2000-gebieden  Ov-ontsluitingskwaliteit  Afstand tot voorzieningen: o Huisarts o Basisschool o Supermarkt  Cultuurhistorische waarden  Veiligheidsaandachtsgebieden Deze aspecten zijn meegewogen om tot een totaalscore te komen, die de geschikte gebieden maar ook de minder geschikte gebieden voor ontwikkeling laat zien in de gemeente Veenendaal (en net daarbuiten). In bijlage 2 zijn per aspect de kansenkaarten en de totaalkansenkaart te zien. Analyse CB5 In dit OER-traject hebben de professionals van CB5 meerdere malen meegedacht. Zo is er afstemming over de NRD geweest en heeft een werksessie op 9 juli geleid bijgedragen aan de selectie van de groeipotentielocaties. Een voorbeeld van de input die CB5 heeft geleverd is de toevoeging van de Schrijverswijk aan de groeipotentielocaties. Op basis van de gemeentelijke plannen en de kansenkaart is deze locatie niet naar voren gekomen. Echter, vanuit stedenbouwkundig oogpunt liggen er kansen voor de verbetering van de omgevingskwaliteit.

Resultaat: negen groeipotentielocaties Via de hierboven beschreven wegen zijn uiteindelijk negen groeipotentielocaties geselecteerd: 1. Het Ambacht 2. Groenpoort 3. Rondweg-west 4. Centrum en Schrijverswijk 5. Het westelijke deel van Engelenburg 6. Franse Gat 7. Gebied ten zuiden van de Dijkstraat 8. De Nieuwe Meent 9. De Klomp

27

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

Figuur 4.1 Groeipotentielocaties Veenendaal

In het vervolg van deze paragraaf zijn de groeipotentielocaties een voor een beschreven en is de optionele invulling ervan op hoofdlijnen beoordeeld. Voor deze beoordeling is aangesloten bij de thema’s uit het beoordelingskader. Zo worden, met het milieu- en omgevingsbelang centraal, belangrijke kansen en risico’s van verschillende opties in beeld gebracht.

4.1.1

Het Ambacht Beschrijving Het Ambacht is een bedrijventerrein in het zuidoosten van Veenendaal (Figuur 4.2). Het Ambacht wordt ontsloten via twee hoofdwegen: de Industrielaan en de Groeneveldselaan. Intern zijn de Nijverheidslaan en Laan der Techniek van belang. Op dit extensief gebruikte en deels leegstaande bedrijventerrein zijn al plannen binnen de gemeente Veenendaal tot herontwikkeling van dit gebied. 4 De gemeente zet in op transformatie naar een gemengd woongebied, met in totaal ruim 2.000 woningen. Om deze transformatie mogelijk te maken moeten (deels) milieuhinderlijke bedrijven worden uitgekocht en verplaatst, bedrijfslocaties worden gesloopt en soms gesaneerd. Dit heeft ook een positief effect op de omliggende woonwijken. Het eerste project in de wijk is van start gegaan: project De Nijverheid, dat zal voorzien in ongeveer 275 woningen.

4

Ontwikkelkader Het Ambacht, maart 2024, vastgesteld door de gemeenteraad.

28

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

Figuur 4.2 Het Ambacht

GIS-kansenkaart In Figuur 4.3 is te zien dat Het Ambacht vanuit de multicriteria-analyse een relatief geschikt gebied is. Het Ambacht is een goed ontsloten ov-locatie en bevindt zich nabij station Veenendaal Centrum. Voorzieningen in de buurt zijn op dit moment nabij: de afstand tot huisarts en basisschool is 1 km, de afstand tot supermarkten bedraagt 1 tot 2 km. Herontwikkeling naar een gemengd woongebied kan deze afstanden nog korter maken. Het gebied bevindt zich op ongeveer 500 meter afstand van Natura 2000-gebied het Binnenveld, dit kan stikstofeffecten met zich meebrengen. Ook het milieugezondheidsrisico is relatief hoog op deze locatie. De laatste twee aspecten kunnen mogelijk gecompenseerd worden met de uitkoop van (nog meer) bedrijven met grote milieuhinder (gedeeltelijke transformatie van de Nijverkamp, al heeft dat ook economische gevolgen).

29

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

Figuur 4.3 Multicriteria-analyse Het Ambacht

Optionele invulling Bij de transformatie van bedrijventerreinen komen over het algemeen uitdagingen kijken zoals stakeholders die niet weg willen terwijl sanering vaak nodig is. De inspanningen en kosten om bouwrijpe grond te creëren zijn hoog. Dit maakt de transformatie financieel lastig. Hoogbouw zou in dit gebied een oplossing kunnen zijn om het financieel rendabel te maken. Zo kunnen veel woningen op relatief weinig grond geplaatst worden. Hier staat tegenover dat er voor hoogbouw ook bedrijven moeten wijken en gronden gesaneerd moeten worden. Ook de aanleg en het onderhoud ervan brengen hogere kosten met zich mee dan voor laagbouw het geval is. Per saldo is het hier echter mogelijk een passende keuze. Daarnaast is hoogbouw een logische keuze vanwege de ligging nabij het centrum. In lijn met de omgevingsvisie liggen er voor hoogbouw liggen specifiek mogelijkheden langs de Industrielaan. Er zijn ook mogelijkheden om hier aan de noordzijde tot een soort waterfrontontwikkeling te komen. Verder biedt de nabijheid van het centrum een mogelijkheid om een corridor te creëren en het Ambacht zo aan te sluiten op het centrum. Met hoogbouw geconcentreerd langs de randen van het gebied, blijft er in het midden van het gebied ruimte voor groen.

Op deze manier kan een woongebied gecreëerd worden met genoeg ruimte voor leefbaarheid, biodiversiteit, klimaatadaptatie, recreatie en energietransitie. Effectbeoordeling Optionele invulling ’t Ambacht

Toelichting

Samenleving en gezondheid

0

Nabijheid van voorzieningen is goed, maar milieugezondheidsrisico is vanwege de nabijheid van bedrijventerrein Nijverkamp relatief hoog. Uitkoop van hinderlijke bedrijven kan dit verbeteren. Er is echter niet geborgd dat bedrijven in Nijverkamp uitgekocht worden.

Wonen

+/++

Het Ambacht heeft grote kwantitatieve potentie voor woningen. Zeker bij inzet op woningen voor doelgroepen die (hoog)stedelijk willen wonen en gebruikmaken van het ov, is deze locatie kansrijk.

Economie

-

Economische activiteit neemt af door uitkoop bedrijven, maar transformatie kan nieuwe economische impulsen geven – in Ontwikkelkader Het Ambacht wordt ingezet op kleinschalige bedrijvigheid als zichtbaar onderdeel van de wijkeconomie. Per saldo is er echter sprake van een afname van de hoeveelheid bedrijvigheid.

30

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

Ruimtelijke kwaliteit

+

Kijkend naar het historisch kapitaal (zie Ruimtelijke kwaliteit in de leefomgevingsfoto) is Het Ambacht redelijk geschikt voor ontwikkeling. Delen van het gebied lenen zich vanuit stedenbouwkundig oogpunt voor gestapelde bouw.

Energie

0/+

Transformatie biedt kansen voor energietransitie, maar vereist investeringen in infrastructuur. In heel Veenendaal (en omgeving) is er momenteel een tekort aan energietransportcapaciteit (met wachtrij). Dat geldt voor zowel afname als teruglevering. Bij de ontwikkeling van nieuwe leefgebieden moet hier rekening mee gehouden worden.

Bodem, water en ondergrond

+

Grote delen van de bodem van Het Ambacht zijn al voldoende onderzocht/gesaneerd (zie Bodem, water en ondergrond in de leefomgevingsfoto). Transformatie van bedrijventerrein naar een (groene) woonwijk maakt de omgeving klimaatadaptiever. Dat gaat hitte en wateroverlast tegen. De uiteindelijke inrichting is hierbij wel van belang.

Milieu

-

Milieuhinder is nu hoog vanwege bedrijvigheid en verkeer (zie Figuur 4.4). Echter, transformatie is ook een mogelijkheid voor verbetering door uitkoop en sanering.

Natuur

0/-

Nabijheid Natura 2000-gebied Binnenveld is een risico. Dat geldt vooral voor de realisatiefase. In de inrichting van het Ambacht kunnen sturende keuzes gemaakt worden om de druk op Natura 2000 in de gebruiksfase te beperken. Daarbij kan worden gedacht aan de realisatie van (alternatieve) ruimte voor groen, natuur en recreatie, zodat het Binnenveld ontlast wordt. Dan gaan toekomstige bewoners minder in het Binnenveld wandelen. Maar ook de omgang met mobiliteit is hierbij van belang. Als de nieuwe wijk op ov georiënteerd is, mitigeert dat negatieve effecten op de natuur.

Mobiliteit

+

Goede ov-ontsluiting, nabij station en centrum. Kans op corridor naar centrum versterkt mobiliteit.

Figuur 4.4: Milieugezondheidsrisico (gecombineerde score voor luchtkwaliteit en geluid; Het Ambacht zwart omlijnd), bron: GIS-kansenkaart

31

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

4.1.2

Groenpoort Beschrijving Groenpoort (Figuur 4.5) ligt in Veenendaal-oost en is op dit moment al volop in aanbouw. Er worden hier ongeveer 970 woningen gebouwd. Naar verwachting is het gebied eind 2025 gereed voor woningbouw. Het project Groenpoort kenmerkt zich door een natuurrijk karakter, veel ruimte en een divers aanbod aan woningen.

Figuur 4.5 Groenpoort

GIS-kansenkaart Zoals in Figuur 4.6 te zien is komt Groenpoort niet als het meest geschikte gebied naar voren in de GIS kansenkaart; een aantal aspecten scoren hier minder goed. Het zuidoostelijke deel van Groenpoort is (op dit moment) slecht ontsloten. Verder is het milieugezondheidsrisico rond de A12 en N233 relatief hoger. De afstand tot basisschool en supermarkt bedraagt gemiddeld 1-2 km, maar de afstand tot de huisarts is gemiddeld groter dan 2 km. Verder grenst Groenpoort ten oosten aan een NNN-gebied en ligt Natura 2000-gebied Binnenveld op ongeveer 1 km afstand.

32

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

Figuur 4.6 Multicriteria-analyse Groenpoort

Optionele invulling De invulling van het gebied Groenpoort met ruime opzet en een groen karakter past goed in de omgeving. Daarnaast zijn er mogelijkheden om dit gebied verder uit te breiden buiten de gemeentegrens, aan de oostzijde van Veenendaal. Aan de oostzijde van het aangrenzende NNN-gebied en aan de zuidzijde van Spitsbergenweg liggen mogelijkheden voor uitbreiding. Effectbeoordeling Optionele invulling Groenpoort

Toelichting

Samenleving en gezondheid

0

Groenpoort heeft een natuurrijk karakter en biedt ruimte voor ontspanning en ontmoeting. Wel is de afstand tot huisarts >2 km en is het milieugezondheidsrisico nabij A12/N233 relatief hoog. De beoordeling is per saldo neutraal.

Wonen

+/++

Er worden ca. 970 woningen gerealiseerd met een divers aanbod. De locatie is geschikt voor gezinswoningen en biedt uitbreidingsmogelijkheden.

Economie

0/+

Geen directe economische impuls, maar indirecte versterking van lokale voorzieningen mogelijk.

Ruimtelijke kwaliteit

0/-

De groene opzet en aansluiting op het landschap versterken de ruimtelijke kwaliteit. Uitbreiding richting oostzijde biedt kansen mits zorgvuldig ingepast. Het agrarisch cultuurlandschap dat hier lag is wel verloren gegaan.

Energie

0/+

Transformatie biedt kansen voor energietransitie, maar vereist investeringen in infrastructuur. In heel Veenendaal (en omgeving) is er momenteel een tekort aan energietransportcapaciteit (met wachtrij). Dat geldt voor zowel afname als teruglevering. Bij de ontwikkeling van nieuwe leefgebieden moet hier rekening mee gehouden worden.

Bodem, water en ondergrond

0/-

De locatie is reeds onderzocht/gesaneerd, gezien de bouw gestart is. Daarvoor was dit gebied landbouwgrond (zie Figuur 4.7). De komst van verharding kan klimaatadaptatie belemmeren en tot hitte en mogelijk wateroverlast leiden. Een klimaatadaptieve inrichting is dus belangrijk.

Milieu

-

Nabijheid van A12/N233 zorgt voor verhoogde milieubelasting (lucht, geluid). 33

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

Natuur

0/-

Grenst aan NNN-gebied en ligt op 1 km van Natura 2000 Binnenveld. Ontwikkeling kan druk op natuur verhogen, tenzij mitigatie wordt toegepast.

Mobiliteit

0

Ov-ontsluiting is matig tot redelijk, maar fiets- en autobereikbaarheid zijn goed.

Figuur 4.7: Luchtfoto Groenpoort 2022 en 2024

4.1.3

Rondweg-west Beschrijving De locatie Rondweg-west (Figuur 4.8) bevindt zich in het noorden van Veenendaal, ten zuiden van de A12. Een groot deel van dit gebied is al in herontwikkeling. Langs de Rondweg-west zijn de eerste 76 appartementen opgeleverd. Nog eens 153 appartementen en 12 herenhuizen zullen ontwikkeld worden in project Valley Towers. Ook het gebied ten oosten van de Nieuweweg – de Bijentuin – wordt herontwikkeld. De bouw wordt hier voorbereid, er komen 204 woningen in de Bijentuin.

34

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

Figuur 4.8 Rondweg-west

GIS-kansenkaart Op basis van de GIS kansenkaart scoort de locatie aan de Rondweg-west relatief goed. Zoals in Figuur 4.9 te zien is scoort het noordelijke deel van het gebied en het gebied rondom de Nieuweweg minder goed doordat het milieugezondheidsrisico rond deze wegen hoger is. Rondom de A12 bevindt zich een veiligheidsaandachtsgebied, de locatie aan de Rondweg-west bevindt zich hier net ten zuiden van. Daarnaast is de Nieuweweg onderdeel van een historisch lint. De ontsluitingskwaliteit is goed en ook qua natuur lijken er weinig belemmeringen. Verder is de afstand tot voorzieningen klein.

35

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

Figuur 4.9 multicriteria-analyse Rondweg-west

Optionele invulling Voor het grootste deel is het gebied al ingevuld; de bebouwing in het westelijk deel van dit gebied is al gerealiseerd. In het noordelijke deel van het gebied tussen de Dwarswal en de Nieuweweg liggen nog mogelijkheden voor verdere inbreiding, al bestaan daar ook al plannen voor. Het gebied leent zich vanuit stedenbouwkundig oogpunt voor gestapelde bouw. Effectbeoordeling Optionele invulling Rondweg-west

Toelichting

Samenleving en gezondheid

0/+

Nabijheid van voorzieningen is goed. Wel verhoogde milieugezondheidsrisico door ligging nabij A12 en Rondweg.

Wonen

+

Diverse woningbouwprojecten zijn al in uitvoering (Valley Towers, Bijentuin). Locatie wordt al benut voor verdere inbreiding.

Economie

0

Geen directe economische impuls, maar versterking van lokale voorzieningen mogelijk.

Ruimtelijke kwaliteit

+

Herontwikkeling van verouderde gebieden en aansluiting op historisch lint (Nieuweweg) verbeteren de ruimtelijke kwaliteit. Daarnaast was/is er hier sprake van landschappelijke verrommeling. Transformatie kan de omgevingskwaliteit versterken.

Energie

0

Nieuwe woningen bieden kansen voor duurzame energie, maar netcapaciteit blijft een aandachtspunt.

Bodem, water en ondergrond

0/+

Geen grote bodemproblemen bekend. Inbreiding biedt kansen voor klimaatadaptieve inrichting. Hittestress is nog niet zo’n probleem.

Milieu

0/-

Verhoogde milieubelasting door nabijheid van A12 en Rondweg-west. Geluid en luchtkwaliteit zijn hier wel aandachtspunten.

Natuur

0/+

Geen directe nabijheid van Natura 2000 of NNN-gebieden. Beperkte impact op natuurwaarden, maar wel kans op vergroening stadsdeel.

Mobiliteit

+

Goede ontsluiting via hoofdwegen en redelijke aansluiting op de stations. Verdere verdichting versterkt multimodale bereikbaarheid.

36

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

4.1.4

Centrum en Schrijverswijk Beschrijving Het centrum van Veenendaal is al erg verdicht. Op dit moment wordt de Brouwersgracht herontwikkeld, de laatste fase van dit project is ingegaan. Hierbij worden delen van de gracht uitgegraven en pleintjes en groenvoorzieningen aangelegd. Daarnaast komen er nieuwe gebouwen maar worden ook oude historische gebouwen behouden. Er liggen nog kansen voor verdichting in dit gebied, maar ook in de buurt Schrijverswijk, welke onderdeel is van de wijk Centrum. In de Schrijverswijk bevindt zich op dit moment voornamelijk hoogbouw. Op basis van de gemeentelijke plannen en de kansenkaart is de Schrijverswijk in eerste instantie niet als groeipotentielocatie onderscheiden. Na de werksessie met CB5 is de Schrijverswijk aan de locatie Centrum toegevoegd. Vanuit stedenbouwkundig oogpunt liggen er namelijk kansen voor de verbetering van de omgevingskwaliteit.

Figuur 4.10 Centrum en Schrijverswijk

GIS-kansenkaart Op basis van de GIS-kansenkaart scoort het centrumgebied goed (zie Figuur 4.10). De afstand tot voorzieningen is kort: minder dan 1 km. Ook de bereikbaarheid is goed, het is een multimodaal ontsloten locatie. Het centrum ligt verder op ruime afstand van veiligheidsaandachtsgebieden en het milieugezondheidsrisico is er gemiddeld. Het gebied bevindt zich in de historische Grebbelinie wat vanuit cultuurhistorisch oogpunt knelpunten kan opleveren. Herontwikkeling kan echter ook een kans zijn om meer aandacht te geven aan dit erfgoed. Verder ligt het centrumgebied op ongeveer 1 km afstand van Natura 2000-gebied Binnenveld.

37

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

Figuur 4.11 Multicriteria-analyse Centrum en Schrijverswijk

Optionele invulling Er liggen nog kansen om te verdichten in het centrum, dit brengt koppelkansen met zich mee om het centrum weer aantrekkelijk te maken. Het gebied kan meer vergroend worden, er kan meer op klimaatadaptatie ingespeeld worden en het winkelhart kan weer nieuw leven inblazen in het centrum zelf. De galerijflats in de schrijverswijk zijn zeer geschikt voor inbreiding. Deze wijk kan gebruikt worden als ontwikkelingslocatie tegen het centrum aan. De flats kunnen met elkaar verbonden worden en wellicht ook opgetopt, zo kunnen er meer woningen gecreëerd worden. Effectbeoordeling Optionele invulling centrum en Schrijverswijk

Toelichting

Samenleving en gezondheid

+

Nabijheid van voorzieningen is goed. Verdichting biedt kansen voor vergroening, ontmoeting en verbetering van leefbaarheid.

Wonen

+

Verdichting en optopping van flats in de Schrijverswijk bieden veel potentie voor extra woningen, vooral voor kleinere huishoudens.

Economie

+

Herontwikkeling van het centrum versterkt de lokale economie, met nieuwe functies en levendigheid in het winkelhart.

Ruimtelijke kwaliteit

+

Kansen voor vergroening, klimaatadaptatie en verbetering van de openbare ruimte. Historische structuur van het centrum (de oude linten) biedt een kapstok voor de ruimtelijke kwaliteit. Het centrum is op plekken nog relatief versteend. Transformatie kan vergroening stimuleren.

Energie

0

Verdichting biedt kansen voor energie-efficiënte bouw, maar netcapaciteit blijft een aandachtspunt.

Bodem, water en ondergrond

+

Bodem is al versteend. Transformatie biedt vooral kansen voor vergroening. Daarnaast leent dit gebied zich goed voor hoogbouw. Dat beperkt de ruimtelijke druk op de bodem.

Milieu

0/-

Centrum kent verhoogde milieubelasting (lucht, geluid).

Natuur

0

Beperkte directe impact op natuurgebieden. Vergroening binnen stedelijk gebied kan biodiversiteit lokaal versterken.

38

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

Mobiliteit

4.1.5

+

Goede ov-ontsluiting, ligging nabij station Veenendaal Centrum en in/nabij centrum. Verdichting versterkt multimodale bereikbaarheid en stimuleert fiets- en voetgangersverkeer. Leent zich voor duurzame mobiliteit.

Het westelijke deel van Engelenburg Beschrijving Het westelijke deel van Engelenburg ligt ten zuiden van het centrum en het Omleidingskanaal. Het grootste deel van de woningen in de buurt omvat appartementen. In het zuidwesten van de buurt is de oude Ritmeester sigarenfabriek gelegen. Ook hier heeft de gemeente herontwikkelingsplannen.

Figuur 4.12 Westelijke deel Engelenburg

GIS-kansenkaart Op basis van de GIS-kansenkaart scoort het westelijke deel van Engelenburg goed (zie Figuur 4.12). De voorzieningen liggen op minder dan 1 km afstand. Het gebied ligt nabij station Veenendaal Centrum en is daarmee een goede openbaarvervoerlocatie. Het milieugezondheidsrisico varieert over het gebied. Verder ligt Engelenburg op ruim een kilometer afstand van het Binnenveld. Op de thema’s veiligheid, NNN en cultuurhistorie lijken er geen aandachtspunten in het gebied te zijn.5

5

De Ritmeesterfabriek heeft wel cultuurhistorische waarde. De omgang hiermee is een aandachtspunt bij ontwikkeling.

39

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

Figuur 4.13 Multicriteria-analyse westelijke deel Engelenburg

Optionele invulling Het westelijke deel van Engelenburg ligt direct ten zuiden van het centrum, aan de oostkant van de verbindingsweg naar het station Veenendaal Centrum. Deze verbinding is belangrijk. Vanwege het (potentiële) stadse karakter van deze verbinding, kan hoogbouw ruimtelijk wellicht worden ingepast. Door de ligging nabij water en groen zijn er daarnaast kansen voor klimaatadaptieve inrichting en versterking van de leefkwaliteit. Effectbeoordeling Optionele invulling Engelenburg

6

Toelichting

Samenleving en gezondheid

0/+

De wijk is centraal gelegen, nabij voorzieningen en scoort voldoende op leefbaarheid.6 Op Figuur 4.14 is te zien dat dat in het gebied ten oosten hiervan niet zo is. Het gebied rondom De Palmen Grift/Tinneweide scoort slecht op leefbaarheid. Dat komt vooral door de (daar ervaren) overlast en onveiligheid.

Wonen

+

Er is ruimte voor verdichting en herontwikkeling, met potentie voor een gevarieerd woningaanbod.

Economie

0

Geen directe economische impuls, maar indirecte versterking van lokale voorzieningen mogelijk.

Ruimtelijke kwaliteit

0/+

Hoewel ontwikkeling ten koste kan gaan van de Ritmeesterfabriek, een stukje Veens erfgoed, zijn er veel kansen voor de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. De wijk is op plekken relatief versteend. De ligging aan het Omleidingskanaal biedt kansen dynamiek en vergroening.

Energie

0

Nieuwe woningen kunnen energie-efficiënt worden gebouwd, maar netcapaciteit blijft een aandachtspunt.

Bodem, water en ondergrond

+

Ligging nabij water biedt kansen voor waterberging en verkoeling. Geen grote bodemproblemen bekend.

Milieu

0/-

Geen directe nabijheid van zware infrastructuur of industrie. Milieubelasting is relatief laag. Weggeluid speelt de grootste rol. Dat maakt de beoordeling licht negatief.

Leefbaarometer, ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, 2022.

40

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

Natuur

0/+

Aansluiting op bestaande groenstructuren biedt kansen voor versterking van biodiversiteit en ecologische verbindingen. Daarnaast is er ruimte voor vergroening in de buurt.

Mobiliteit

+

Gelegen tussen centrum en station, met goede ov-verbinding. De autobereikbaarheid is oké.

Figuur 4.14: Leefbaarheid in de buurt, op basis van de Leefbaarometer (bron: ministerie van BZK)

4.1.6

Franse Gat Beschrijving Franse gat ligt ten zuiden van het spoor en station Veenendaal Centrum. In 2020 is er de gebiedsvisie voor Franse Gat vastgesteld door de gemeente. In het kader hiervan lopen er meerdere ontwikkelingen in de wijk.

Figuur 4.15 Franse Gat

GIS-kansenkaart Het Franse Gat scoort over het algemeen goed op de criteria die meegenomen zijn in de GIS-kansenkaart. Het milieugezondheidsrisico is er over het algemeen laag en het ligt ver buiten veiligheidsaandachtsgebieden. Ook op het gebied van voorzieningen scoort de locatie goed: zowel de supermarkt als basisschool bevinden zich op 41

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

minder dan 1 km afstand, de huisarts ligt gemiddeld op 1 à 2 km afstand. Het Franse Gat bevindt zich in de spoorzone en is daarmee een goede OV-locatie. Het gebied ligt op ongeveer 1,5 km van N2000-gebied het Binnenveld en er bevinden zich geen NNN-gebieden. Verder loopt er over de Patrimoniumlaan loopt een historisch lint door het gebied heen.

Figuur 4.16 Multicriteria-analyse Franse Gat

Optionele invulling Het Franse Gat is een wijk met een duidelijke ontwikkelpotentie, zoals vastgelegd in de gebiedsvisie uit 2020. De wijk ligt strategisch ten zuiden van station Veenendaal Centrum en maakt deel uit van de spoorzone, wat kansen biedt voor verdichting en transformatie. Binnen de wijk zijn al meerdere herontwikkelingsprojecten gestart, waarbij bestaande bebouwing plaatsmaakt voor nieuwe woningen en voorzieningen. De Patrimoniumlaan, als historisch lint, biedt een ruimtelijke kapstok voor verdere ontwikkeling. Door in te zetten op een mix van woningtypen, vergroening van de openbare ruimte en het verbeteren van de sociale cohesie, kan Franse Gat transformeren tot een toekomstbestendige stadswijk. De ligging nabij ov en voorzieningen maakt het gebied geschikt voor een stedelijke woonomgeving met aandacht voor leefbaarheid, klimaatadaptatie en inclusiviteit. Effectbeoordeling Optionele invulling Franse Gat

Toelichting

Samenleving en gezondheid

+

De wijk scoort goed op nabijheid van voorzieningen en heeft een lage milieubelasting. Herontwikkeling biedt kansen voor vergroening, ontmoeting en verbetering van leefbaarheid.

Wonen

+

Er zijn al plannen voor herontwikkeling (289 woningen). Verdichting en vernieuwing van de woningvoorraad dragen bij aan een gevarieerd en toekomstbestendig aanbod. Omdat het om herontwikkeling van bestaande woningen gaat, is de netto-toevoeging van woningen niet zo groot als op sommige andere plekken.

Economie

0/+

Indirecte versterking van lokale voorzieningen mogelijk. Herontwikkeling kan bijdragen aan een levendiger wijkprofiel.

Ruimtelijke kwaliteit

0/+

De wijk ligt aan een historisch lint (Patrimoniumlaan) en biedt kansen voor versterking van de ruimtelijke structuur en vergroening.

Energie

0

Nieuwe woningen kunnen energiezuinig Aandachtspunt blijft de netcapaciteit.

worden

gebouwd.

42

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

4.1.7

Bodem, water en ondergrond

0/+

Geen grote bodemproblemen bekend. Herontwikkeling biedt kansen voor klimaatadaptieve inrichting.

Milieu

0/+

De milieubelasting is er laag. Luchtvervuiling en geluidshinder zijn op afstand. De herontwikkeling van woningen kan, vanwege verduurzaming, zelfs een licht positief effect hebben.

Natuur

0/+

Geen directe nabijheid van Natura 2000 of NNN-gebieden. Beperkte impact, maar vergroening kan biodiversiteit lokaal versterken.

Mobiliteit

+

Goede ligging nabij station Veenendaal-Centrum en multimodale ontsluiting. Geschikt voor duurzame mobiliteit.

Gebied ten zuiden van de Dijkstraat Beschrijving Het gebied ten zuiden van de Dijkstraat staat bekend om zijn groene karakter en connectie met de Utrechtse Heuvelrug. Het zuidelijke deel van het gebied bestaat uit NNN-gebieden en ten noorden ligt er een historisch dijklint, deze factoren maken het een landschappelijk waardevol gebied voor de gemeente. Er zijn weinig woningen of andere bebouwing in het gebied. De woningen die zich in het gebied bevinden zijn voornamelijk vrijstaand, afgewisseld met een aantal twee-onder-één-kap woningen.

Figuur 4.17 Gebied ten zuiden van de Dijkstraat

GIS-kansenkaart Het gebied scoort redelijk op basis van de multicriteria-analyse (zie figuur 4.18). Het gebied sluit aan op de NNNgebieden van de Utrechtse Heuvelrug, deze NNN-gebieden lopen over op deze locatie. Op het gebied van voorzieningen scoort de locatie gemiddeld, deze liggen op 1 tot 2 km afstand. De OV-ontsluitingskwaliteit is goed en het gebied bevindt zich niet ver van station Veenendaal-West. Aan de noordzijde van het gebied loopt een historisch dijklint over de Dijkstraat, dit is een belangrijk onderdeel van het erfgoed van Veenendaal. Ten zuid(oost)en van het gebied bevindt zich buitenplaats Prattenburg, met veel rijksmonumenten. Het milieugezondheidsrisico in het gebied is laag en veiligheid vormt er ook geen specifiek aandachtspunt.

43

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

Figuur 4.18 Multicriteria-analyse gebied ten zuiden van de Dijkstraat

Optionele invulling Ontwikkeling van dit groeipotentiegebied komt niet in de plannen van de gemeente voor. Om de ‘hoeken van het speelveld’ inzichtelijk te maken, is dit gebied tóch als groeipotentielocatie in dit ontwerpend onderzoek meegenomen. Zo worden namelijk verschillende, extreme opties meegenomen. Dat zorgt ervoor dat een brede range van potentiële effecten in kaart kan worden gebracht. Daarom krijgt deze locatie toch een ‘optionele invulling’. Woningbouw ligt hier landschappelijk niet voor de hand. Het gebied ten zuiden van de Dijkstraat leent zich wellicht beter voor de ontwikkeling van bijvoorbeeld een zorgcomplex. Zo kan de landschappelijke structuur, door middel van clustering en de bebouwing van het lint, behouden blijven. Ook de doorkijkmogelijkheden vanaf de Dijkstraat zijn belangrijk voor de landschappelijke waarde. In deze optionele invulling krijgt het gebied een nieuwe functie, maar blijft de landschappelijke kwaliteit waar mogelijk behouden. Effectbeoordeling Optionele invulling gebied ten zuiden van de Dijkstraat

Toelichting

Samenleving en gezondheid

+

Het gebied heeft een groen en rustig karakter, wat positief is voor gezondheid en leefbaarheid. Nabijheid van voorzieningen is redelijk (1– 2 km).

Wonen

0

Er is ruimte voor kleinschalige ontwikkeling, zoals zorgwoningen of clusterbouw, met behoud van landschappelijke structuur. Een grote woningbouwopgave kan hier lastig gerealiseerd worden.

Economie

0

Deze ontwikkeling van dit gebied heeft weinig economische gevolgen.

Ruimtelijke kwaliteit

-/--

Ontwikkeling van dit gebied betekent opoffering van het laatste stukje Veens buitengebied. Hoewel hier met deze optionele invulling zoveel mogelijk rekening mee wordt gehouden, is de impact groot.

Energie

0

Nieuwe bebouwing kan energiezuinig worden gerealiseerd, maar duurzaamheid blijft een aandachtspunt.

Bodem, water en ondergrond

-

Uitbreiding van verstedelijking in het landelijk gebied zorgt voor uitdagingen op het gebied van water en bodem: verstening en toename

44

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

van hitte en droogte. Een klimaatadaptieve inpassing mitigeert de risico’s.

4.1.8

Milieu

0/-

De ontwikkeling leidt tot een toename van verkeer, met een (licht) negatief effect.

Natuur

0/-

Ontwikkeling nabij NNN vereist zorgvuldige afweging. Behoud en versterking natuurwaarden zijn essentieel.

Mobiliteit

0/+

Ov-ontsluiting is redelijk (nabij station Veenendaal-West). Fietsbereikbaarheid is goed, maar autogerichtheid blijft aanwezig.

De Nieuwe Meent Beschrijving De Nieuwe Meent is een gebied net buiten de gemeentegrenzen van Veenendaal. Het bevindt zich in de gemeente Rhenen, ten zuiden van de gemeente Veenendaal. Het is een agrarisch landschap, dat doorkruist wordt door de spoorweg. In deze deelparagraaf van het ontwerpend onderzoek is De Nieuwe Meent, als één van de twee in het OER te onderzoeken mogelijke uitbreidingslocaties buiten Veenendaal, kort bestudeerd. Er is ingegaan op een optionele invulling en de belangrijkste milieueffecten daarvan zijn uiteengezet.

Figuur 4.19 De Nieuwe Meent

GIS-kansenkaart Op basis van de GIS-kansenkaart scoort de Nieuwe Meent matig. Dit komt doordat de gemiddelde afstand tot voorzieningen groot is. De ontsluitingskwaliteit is voor het grootste deel van het gebied ook niet goed. Ook het milieugezondheidsrisico is er gemiddeld tot slecht, waarschijnlijk door de nabijheid van bedrijventerrein Nijverkamp. Het Binnenveld bevindt zich op ruim 1 km afstand van de Nieuwe Meent. Wat betreft veiligheid, NNN en cultuurhistorie lijken er geen specifieke aandachtspunten te bestaan.

45

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

Figuur 4.20 multicriteria-analyse De Nieuwe Meent

Optionele invulling Voor deze optionele invulling is vanuit onder andere landschap en stedenbouw naar De Nieuwe Meent gekeken. De ligging aan het spoor maakt woningbouwontwikkeling in De Nieuwe Meent kansrijk. Vanuit het idee van ‘de compacte stad’ is De Nieuwe Meent een logische uitbreidingslocatie. In dit gebied kan de stad op de lange termijn wellicht ‘afgebouwd’ worden. Het gebied is mogelijk geschikt voor rijtjeswoningen, twee onder een kapwoningen en appartementen. Wel is het belangrijk om de waterstructuur te onderzoeken. Langs de rand van het gebied kunnen groene lijnen doorgetrokken worden. Bij de ontwikkeling van De Nieuwe Meent kan een nieuw station in het gebied een belangrijke rol gaan spelen. Vanuit landschappelijk en stedenbouwkundig zou de rest van de nieuwe bebouwing zich dan daaromheen concentreren. Een duidelijke groenstructuur richting het bos zou daarbij ook belangrijk zijn. Ook over onderdoorgangen bij het station/spoor zou nagedacht kunnen worden. Komt er geen station? Dan ligt ontwikkeling van deze locatie wellicht vooral aan de zuidkant van het spoor voor de hand. Daar kan op de N233 worden aangesloten. NB: deze optionele invulling is, net als alle andere, puur ter verkenning in dit ontwerpend onderzoek opgesteld. Effectbeoordeling Optionele invulling De Nieuwe Meent

Toelichting

Samenleving en gezondheid

0/-

De afstand tot voorzieningen is relatief groot. Het gebied is nu agrarisch en biedt weinig bestaande sociale infrastructuur. Wel biedt de groene omgeving potentie voor een gezonde leefomgeving. Het gebied heeft nu nog een andere functie. Sociale samenhang moet vanaf nul worden opgebouwd.

Wonen

+

De locatie lijkt geschikt voor een mix van woningtypen.

Economie

0

Geen directe economische impuls. Wel kan woningbouw indirect bijdragen aan regionale economische dynamiek.

Ruimtelijke kwaliteit

-

De locatie biedt kansen voor landschappelijke inpassing en versterking van de groene structuur, mits zorgvuldig ontworpen. Ontwikkeling gaat wel ten koste van bestaand buitengebied.

Energie

0

Nieuwe woningen kunnen duurzaam worden gebouwd. Aandachtspunt blijft de energie-infrastructuur en netcapaciteit.

46

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

4.1.9

Bodem, water en ondergrond

-

Uitbreiding van verstedelijking in het landelijk gebied zorgt voor uitdagingen op het gebied van water en bodem: verstening en toename van hitte en droogte. Een klimaatadaptieve inpassing mitigeert de risico’s.

Milieu

0/-

Het gebied kan (beperkt) last krijgen van milieuhinder op de Nijverkamp en Het Ambacht.

Natuur

0/-

Ontwikkeling nabij NNN (en in mindere mate Binnenveld) vereist zorgvuldige afweging. Behoud en versterking natuurwaarden zijn essentieel.

Mobiliteit

+

0/-

Mét de ontwikkeling van een nieuw treinstation is het effect op mobiliteit positief. Zonder nieuw station is de ontwikkeling licht negatief. De locatie ligt ver van A12 en intercityspoor, maar dicht bij N233.

De Klomp Beschrijving Deze locatie bevindt zich ten noorden van de gemeente Veenendaal en de A12, op het grondgebied van de gemeente Ede. Het gebied vormt zich rondom station Veenendaal-De Klomp met een intercitystop. Het gebied ligt ten (noord)westen van de kleine woonkern De Klomp. In deze deelparagraaf van het ontwerpend onderzoek is De Klomp, als één van de twee in het OER te onderzoeken mogelijke uitbreidingslocaties buiten Veenendaal, bestudeerd. Er is ingegaan op een optionele invulling en de belangrijkste milieueffecten daarvan zijn uiteengezet.

Figuur 4.21 De Klomp

GIS-kansenkaart In Figuur 4.22 is te zien dat de Klomp matig scoort op basis van de GIS-kansenkaart. De afstand tot voorzieningen is er over het algemeen langer. Door de infrastructuur van wegen en spoor is het milieugezondheidsrisico er hoger. Daarnaast vormt er zich rond het spoor ook een veiligheidsaandachtsgebied welke kruist met de locatie. De ov-ontsluitingskwaliteit is er echter erg goed. Ook wat betreft natuur en cultuurhistorie lijken hier geen aandachtspunten te zijn.

47

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

Figuur 4.22 Multicriteria-analyse De Klomp

Optionele invulling Ook voor De Klomp volgt hier, voor de effectbeoordeling hieronder, een optionele invulling. Die is ook hier puur verkennend voor dit onderzoekend onderzoek en specifiek gericht op het beantwoorden van de onderzoeksvraag van dit OER. In het gebied direct om het treinstation heen kan mogelijk dichtere hoogbouw worden ontwikkeld. Forenzen kunnen een belangrijke doelgroep worden. Ook een campusgebied met studentenwoningen kan hier passend zijn. Belangrijk hierbij is om de spooronderdoorgang beter begaanbaar maken. Een snelfietspad richting Veenendaal centrum kan duurzame mobiliteit en verbinding bevorderen. Iets meer naar het noordwesten kan worden gedacht aan een iets ruimer opgezette woonwijk. Effectbeoordeling Optionele invulling De Klomp

Toelichting

Samenleving en gezondheid

0/-

De groene omgeving biedt potentie voor een gezonde leefomgeving, maar de afstand tot voorzieningen is groot (die moeten dus ook hier toegevoegd worden). Het gebied heeft nu nog een andere functie. Sociale samenhang moet vanaf nul worden opgebouwd.

Wonen

++

Rondom het intercitystation kunnen in theorie veel woningen worden geplaatst. Hoogbouw past er mogelijk en de locatie is naar verwachting gewild bij verschillende doelgroepen.

Economie

0/+

Ontwikkeling rondom het station kan economische activiteit stimuleren, bijvoorbeeld via voorzieningen en campusfuncties.

Ruimtelijke kwaliteit

-

De locatie biedt kansen voor landschappelijke inpassing, mits zorgvuldig ontworpen. Ontwikkeling gaat wel ten koste van bestaand buitengebied, en mogelijk van het karakter van het lintdorp De Klomp. Als de nieuwe ontwikkelingen ver van snelweg, spoor en bedrijvigheid verwijderd zijn (dat is beter voor de milieugezondheid), ontstaat mogelijk een ‘nieuw dorp’, dat niet direct aan Veenendaal grenst. Dat vraagt om extra aandacht voor ruimtelijke kwaliteit.

Energie

0

Nieuwe woningen kunnen duurzaam worden gebouwd. Aandachtspunt blijft de energie-infrastructuur en netcapaciteit.

Bodem, water en ondergrond

-

Uitbreiding van verstedelijking in het landelijk gebied zorgt voor uitdagingen op het gebied van water en bodem: verstening en toename

48

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

van hitte en droogte. Een klimaatadaptieve inpassing mitigeert de risico’s.

4.2

Milieu

-

Verhoogd milieugezondheidsrisico door nabijheid van spoor en snelweg. Ook veiligheidsaandachtsgebied aanwezig. Hoe verder de nieuwe ontwikkeling zich naar het noorden zou verplaatsen, hoe gunstiger het milieugezondheidsklimaat wordt. Echter, dan zou er mogelijk een ‘nieuw dorp’ ontstaan, dat niet aan Veenendaal vastligt. Dat is vanuit ruimtelijke kwaliteit een mogelijk aandachtspunt.

Natuur

0/-

Ten oosten van de Rondweg De Klomp is NNN gelegen. Daar moet bij bebouwing rekening mee gehouden worden. Behoud en versterking natuurwaarden zijn essentieel. Als de bebouwing ver naar het oosten staat, kan de ontwikkeling binnen vijf kilometer van Natura 2000-gebied Veluwe komen te liggen. Dat zou voor extra aandachtspunten zorgen.

Mobiliteit

++

Goede ov-ontsluiting via intercitystation, goede autobereikbaarheid vanwege aansluiting op A12. Verbinding met het centrum van Veenendaal kan nog worden versterkt.

Integrale beschouwing ontwerpend onderzoek ’Het ontwerpend onderzoek binnen het OER heeft als doel de volgende hoofdvraag te beantwoorden: Hoe kan de gemeente Veenendaal in brede zin groeien en tegelijkertijd de kwaliteit van de leefomgeving behouden of verbeteren? Om deze vraag te beantwoorden zijn negen groeipotentielocaties geanalyseerd. De binnenstedelijke locaties, zoals het Ambacht, Franse Gat en Centrum en Schrijverswijk scoren voornamelijk positief op thema’s economie, ruimtelijke kwaliteit en mobiliteit. Deze locaties liggen nabij OV-knooppunten en bieden kansen voor vergroening van de openbare ruimte. Deze locaties brengen ook uitdagingen met zich mee zoals milieugezondheidsrisico’s en aansluiting op het energienetwerk. Uitbreidingslocaties zoals De Klomp en De Nieuwe Meent bieden kansen voor grootschalige woningbouw, maar scoren lager op aspecten zoals ruimtelijke kwaliteit, natuur en milieu. Ontwikkeling van deze gebieden kan leiden tot verlies van het buitengebied en verhoogde druk op infrastructuur en energievoorziening door grotere afstanden en minder gebruik van fiets en OV. De integrale beoordeling laat zien dat Veenendaal gebalanceerd kan groeien door te kiezen voor binnenstedelijke verdichting in combinatie met duurzame mobiliteit en klimaatadaptieve inrichting.

Uitbreiding buiten de gemeentegrenzen is mogelijk, maar vraagt om een zorgvuldige afweging van milieu- en omgevingsbelangen. Het ontwerpend onderzoek biedt daarmee een strategisch kader voor ruimtelijke keuzes in de omgevingsvisie, waarbij het belang van de fysieke leefomgeving centraal staat.

49

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

7

7

Hierin is de score voor mobiliteit mét de aanleg van een nieuw station opgenomen. Zonder nieuw station in De Nieuwe Meent is de beoordeling licht negatief (negatief tot neutraal).

50

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

4.3

Special: memo OER en ruimtelijke strategische keuzes Om de gemeente Veenendaal op het juiste moment van de juiste informatie te voorzien is begin juli de memo ‘OER en ruimtelijke strategische keuzes omgevingsvisie Veenendaal 2040’ opgesteld. Hierin is vanuit het merperspectief op zeven ruimtelijke strategische keuzes gereflecteerd, die met het college van B en W besproken zijn. De zeven ruimtelijke strategische keuzes zijn vervolgens door de gemeente verder uitgewerkt en hebben een plek in (paragraaf 5.3 van) de omgevingsvisie gekregen. De memo heeft in hoofdstuk 2 meer aandacht gekregen.

4.4

Special: mobiliteit Mobiliteit is een thema dat veel aandacht krijgt in Veenendaal. In het kader van het OER wordt er daarom ook een verkennende verkeerskundige analyse uitgevoerd voor het jaar 2040. Deze analyse is gericht op het inzichtelijk maken van de effecten van verschillende potentiële ontwikkelrichtingen op het verkeer in en rondom Veenendaal. De verkeerskundige analyse is geen onderdeel van dit rapport, maar kan wel bij de vaststelling van de omgevingsvisie betrokken worden. De resultaten ervan zullen namelijk beschikbaar zijn op het moment dat de gemeenteraad een besluit neemt over de omgevingsvisie (nadat de visie en het OER ter inzage hebben gelegen). In hoofdstuk 2 van dit OER (methoden) is beschreven hoe de verkeerskundige analyse eruit komt te zien en welke resultaten beschikbaar zullen komen. Voor het moment van de vrijgave van de ontwerp-omgevingsvisie worden de stappen voor deze analyse nog doorlopen.

51

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

5.

Beoordeling ontwerp-Omgevingsvisie

5.1

Beschrijving ontwerp-Omgevingsvisie In de ontwerp-Omgevingsvisie zijn de ambities, principes en ruimtelijke keuzes voor Veenendaal tot 2040 beschreven. Onderstaand wordt dit beknopt beschreven. Voor een uitgebreidere beschrijving wordt verwezen naar de omgevingsvisie.

5.1.1

De Veenendaalse principes Vitaal De gemeente Veenendaal wil de Veenendaalse samenleving vitaler maken. De ruimtelijke ontwikkeling van de stad moet bijdragen aan de vitaliteit van de stad. Een vitale stad is gezond, sociaal, economisch sterk en veerkrachtig. In Veenendaal zijn daarom doelen gesteld die samenvallen onder vier verschillende pijlers. -

Gezonde leefomgeving: Door vergrijzing is een schone, groene en toegankelijke omgeving van belang. Dit zorgt voor een stimulans van beween, ontmoetingen helpt daarnaast ook bij zowel klimaatadaptatie als biodiversiteit Sociale veerkracht: Inwoners zijn actief, zorgen voor elkaar en dragen bij aan een sterk verenigingsleven. Economische vitaliteit: De lokale economie biedt werkgelegenheid, kent veel ondernemerschap en is divers en zorgt op deze manier voor weerbaarheid van de economie. Aanpassingsvermogen: Veenendaal heeft zich in het verleden succesvol aangepast aan veranderingen in de samenleving en blijft dat in de toekomst ook doen met betrekking tot de voorspelde groei van de stad.

Duurzaam De gemeente Veenendaal werkt hard aan een duurzame samenleving en richt zich op drie verschillende bouwstenen: energietransitie, circulariteit en klimaatadaptatie. Er zullen stappen moeten worden gezet om de gestelde doelstellingen te behalen. 1.

2.

3.

Energietransitie: Veenendaal wil in 2050 energieneutraal zijn. Om dit te realiseren moet het verbruik worden teruggedrongen. Daarnaast moet er worden gewerkt aan het lokaal opwekken, opslaan en gebruiken van duurzame energie voor woningen en bedrijven. Hierin neemt de gemeente een actieve rol aan samen met de Regio Foodvalley. Hier worden afspraken gemaakt over grootschalige energieopwekking, energie infrastructuur en de verdeling van energie. Verder wordt duurzame mobiliteit, wandelen fietsen en OV gestimuleerd en wordt er geïnvesteerd in laadinfrastructuur en waterstof als schone brandstof. Circulariteit: Veenendaal wil in 2040 circulair zijn. Grondstoffen worden niet langer verspild en zoveel mogelijk opnieuw gebruikt. Lokale bedrijven spelen hier een belangrijke rol met kennis en capaciteit om materialen te recyclen. Zo wordt een gesloten kringloop opgezet waarin waardevolle grondstoffen worden omgezet in nieuwe om zo duurzamer en minder afhankelijk van nieuwe grondstoffen te worden. Klimaatadaptatie: Veenendaal richt zich op het omgaan met de gevolgen van klimaatverandering. De gemeente richt zich op het mitigeren van de effecten hiervan (hittestress en wateroverlast) door het vergroenen van openbare ruimte en het creëren van ruimte voor waterberging. Zo wordt de stad verkoeld en veiliger en draagt dit tegelijkertijd bij aan een aantrekkelijke en leefbare stad.

Veilig De veiligheid van Veenendaal is essentieel voor prettig werken en wonen in de gemeente. Daarom richt Veenendaal zich op vier verschillende vormen van veiligheid: Sociale veiligheid, klimaat- en energieveiligheid, verkeersveiligheid en omgevingsveiligheid. Veiligheid wordt ook integraal meegenomen in andere thema’s 52

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

1. 2. 3. 4.

5.1.2

Sociale veiligheid: Een veilige openbare ruimte voorkomt ongure plekken, stimuleert ontmoeting en voorkomt verloedering. Goed beheer en inrichting dragen bij aan het veiligheidsgevoel. Klimaat- en energieveiligheid: De stad bereidt zich voor op extreme weersomstandigheden en voorkomt hittestress en wateroverlast. Daarnaast is een betrouwbare voorziening van energie essentieel gezien de digitale kwetsbaarheid van de samenleving. Verkeersveiligheid: Er is aandacht voor kwetsbare verkeersdeelnemers en nieuwe vervoersmiddelen. De infrastructuur anticipeert hierop met daarnaast ook blijvende toegankelijkheid voor hulpdiensten. Omgevingsveiligheid: De risico’s door gevaarlijke stoffen en leidingnetwerken worden beperkt door zorgvuldige ruimtelijke keuzes.

Bestaande ruimtelijke kwaliteiten en inzichten als basis voor verdere groei De omgevingsvisie van Veenendaal is een momentopname binnen een lange geschiedenis van stadsontwikkeling. Omdat toekomstige visies steeds andere accenten zullen leggen, is het belangrijk om blijvende kwaliteiten van de stad te benoemen. Deze vormen de basis voor verdere groei en zorgen voor een goede balans tussen behoud en vernieuwing. 1.

2.

3.

4.

5.

6.

Ruimtelijke kwaliteit en opbouw van de stad: De wijken en bedrijventerreinen in Veenendaal hebben elk een eigen karakter, gevormd door verschillen in bouwperiodes en stedenbouwkundige visies. Binnen de wijken zorgen kleinere subwijken voor extra ruimtelijke diversiteit. De kracht van Veenendaal ligt dan ook in deze verscheidenheid, niet in uniformiteit. Bij ruimtelijke ontwikkelingen is het daarom belangrijk om de karakteristieke kwaliteiten van elk gebied te behouden en waar mogelijk te versterken. Cultuurhistorie: Veenendaal hecht veel waarde aan haar historische linten. Buiten de centrumring ligt de nadruk op het behoud van kleinschaligheid en ruimte tussen gebouwen. Binnen de centrumring wordt herontwikkeling gecombineerd met behoud van historische waarde. Ook de omgeving van monumenten krijgt aandacht om de historische identiteit te versterken. Openbare ruimte en ondergrond: Veenendaal streeft naar een groene aantrekkelijke openbare ruimte die ontmoeting stimuleert. Het motto is: “Groen tenzij….”, waarbij vergroening wordt gecombineerd met technische functies. Water en bodem zijn leidend in de inrichting, zodat de stad in de toekomst leefbaar blijft onder een veranderend klimaat. Hoogbouw: De hoogte van de bebouwing wordt afgestemd op de ruimtelijke structuur en betekenis van een locatie.

Hoge bebouwing past in structuurlijnen bij entrees van de stad en op stedenbouwkundig belangrijke plekken. Buiten de centrumring gaat het om onder andere de Wageningselaan en de A12-ontsluitingen. Binnen de centrumring is herontwikkeling langs historische linten mogelijk. Hoogbouw draagt bij aan de drie Veenendaalse principes. Buitengebied: Veenendaal is compact, waardoor centrum en woonwijken dicht bij elkaar liggen. Het buitengebied is van belang voor recreatie en behoud van landschappelijke waarden. De gemeente wil deze kwaliteiten versterken en beter verbinden met de stad via routes en paden voor mens en natuur. Ruimtelijke kwaliteit: In de beperkte ruimte van Veenendaal is het belangrijk om niet alleen te bouwen, maar ook te investeren in leefkwaliteit. Dat vraagt om een goede balans tussen gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde. Elke ontwikkeling moet bijdragen aan een aantrekkelijke, functionele en duurzame woonomgeving.

53

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Veenendaal projectnummer 0500481.100 21 augustus 2025 Gemeente Veenendaal

5.1.3

Groeien in balans: ruimtelijke strategische keuzes Veenendaal 2040 De gemeente Veenendaal definieert zeven van haar belangrijkste keuzes tot 2040. De keuzes vormen een afweging tussen de verschillende sectorale belangen en invalshoeken. Deze zijn gericht op een stedelijk gebalanceerde groei. Zo is er oog voor enerzijds de behoefte voor nieuwe woningen en werkgelegenheid, maar dat wordt wel gerealiseerd op een manier waarbij de stad ook leefbaar blijft voor toekomstige generaties. 1.

2. 3. 4. 5.

6. 7.

5.1.4

We realiseren 10.700 woningen door een combinatie van in- en uitbreiding: De woningbouwopgave wordt grotendeels binnenstedelijk gerealiseerd met focus op de Spoorzone en Groenpoort. Ook wordt gezocht naar mogelijkheden voor woningbouw buiten de gemeentegrenzen. Buitenwijken blijven grotendeels onaangepast en er komt meer variatie in woningtype met speciale aandacht voor ouderen en doorstroming. We benutten de ruimte optimaal door passende hoogbouw en meervoudig ruimtegebruik: Hoogbouw wordt zorgvuldig ingezet op geschikte locaties. Meervoudig ruimtegebruik, zoals het combineren van wonen en werken, wordt gestimuleerd. We houden de stad optimaal bereikbaar met schone en slimme mobiliteit: De stad investeert in fiets- en wandelverbindingen, centrale parkeervoorzieningen en betere OV-ontsluiting met behoud van goede bereikbaarheid voor automobilisten. We hanteren water en bodem als sturende principes: Ruimtelijke ontwikkeling sluit aan op natuurlijke systemen. Waterhuishouding en bodemgesteldheid zijn leidend, niet de bouwopgave. We sturen op een gezonde groene leefomgeving: Inbreiding gaat hand in hand met vergroening. Er wordt onderzocht of er een streefpercentage van 30% groen kan worden gehaald bij nieuwbouw en reconstructies. Dit zou kunnen bijdragen aan klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen.

We bouwen een duurzame stad: De stad werkt aan energieneutrale en circulaire ontwikkeling. Nieuwe projecten krijgen zonnepanelen, circulaire bouwprincipes en ruimte voor energie-infrastructuur. We realiseren een goede balans tussen wonen, werken en voorzieningen: Veenendaal versterkt haar economie via ICT, een levendige binnenstad en toekomstbestendige werklocaties. De stad blijft investeren in voorzieningen zoals zorg, sport en onderwijs.