5. Koersplan 2022 Centrum Jeugd en Gezin

Strategisch koersplan 2022 e.v. ‘Kinderen zien zoals ze zijn’ Wat is normaal?

Woord vooraf Stichting Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Veenendaal bestaat sinds 2014. De eerste jaren van het CJG stonden in het teken van opbouwen en pionieren. Vanaf 2018 was het tijd om vanuit het opgebouwde fundament een vernieuwde strategische koers te gaan varen zoals opgenomen in het koersplan 2018-2021. Samen met de medewerkers is de afgelopen jaren hard gewerkt om de in het koersplan beschreven ambities te realiseren. Dit heeft geresulteerd in een stevige organisatie met een compact en slagvaardig kernteam, adequate ondersteuning en vier focusteams: Toegang, Ambulant, Jonge kind en Veilig opgroeien, waarin professionals met verschillende specialismen samenwerken, afgestemd op de ontwikkelingen in de maatschappij en op onze samenwerkingspartners. Stap voor stap hebben we met elkaar mooie resultaten bereikt in de doorontwikkeling en professionalisering van het CJG. Voor alle resultaten op een rij verwijzen wij u graag naar de bijlage ‘Resultaten m.b.t. koersplan 2018-2021’. Eind 2021 loopt het huidige koersplan af. Daarom willen we nu vooruit kijken naar de komende jaren om de koers van het CJG opnieuw te bepalen in aansluiting op de landelijke, regionale en gemeentelijke ontwikkelingen en in het bijzonder bij het integraal en uniform werken binnen het sociaal domein.

Het afgelopen jaar verschenen verschillende rapporten, adviezen en visies over de verwachtingen en resultaten tot dusver van het decentraal beleid. De financiële tekorten bij gemeenten, de wachtlijsten voor specialistische zorg en het gebrek aan passende zorg voor gezinnen met complexe en meervoudige problemen leiden tot een oproep om het jeugdstelsel ingrijpend te herzien. Wij delen deze oproep niet en onderschrijven de visie van het NJI ‘Niet slingeren, maar transformatie doorzetten’. Als zich barrières voordoen in de transformatie worden die al gauw afgeschoven

op het stelsel. Terwijl de keuzes in de jeugdzorg niet alleen beleidskwesties zijn, maar verbonden zijn met maatschappelijke discussies over opgroeien en opvoeden. Door die context in het beleid te betrekken kunnen gemeenten hun rol in de transformatie versterken in plaats van verzwakken. Het NJI typeert de transformatie als een proces van vallen en opstaan, vergelijkbaar met het opgroeien. Het is een complexe opgave waarin burgers, professionals, instellingen en lokale en landelijke politici allemaal hun eigen verantwoordelijkheid hebben. Belangrijk daarbij is onder andere om het debat over de mechanismen in de samenleving die leiden tot het hoge jeugdzorggebruik, met rugdekking aan gemeenten, niet te schuwen en de transformatie door te zetten in het sociaal domein door versterking van de lokale, domeinoverstijgende aanpak.1 Dit document bepaalt onze koers en kunnen we ieder jaar opnieuw vertalen naar een jaarplan en daarmee naar ons dagelijks werk. Die koers houden we vast. Koersvastheid en stabiliteit zijn naast flexibiliteit belangrijke waarden voor het CJG. Om onze taken goed te kunnen vervullen is enige mate van rust en stabiliteit nodig. Focus op onze taak, komt de kwaliteit van ons werk en het werkplezier ten goede.

De volgende onderdelen worden beschreven in dit koersplan: • Missie • Visie • Kernwaarden en leidende principes • Positionering CJG • Hoofdtaken van het CJG • Werken binnen een complex speelveld

1 Nederlands Jeugdinstituut (NJI) ‘Niet slingeren maar transformatie doorzetten’ 14 mei 2021.

2

Missie Samen voor het kind Ieder kind heeft recht op een veilige en liefdevolle opvoeding. Het CJG stimuleert binnen Veenendaal een gezonde ontwikkeling van kinderen en zet zich in voor een veilig opvoed- en opgroeiklimaat voor kinderen. Dat kunnen wij niet alleen. Dat doen we samen met de kinderen, jongeren, ouders/opvoeders, huisartsen,

collega’s o.a. binnen het onderwijs, kinderopvang, jeugdzorginstellingen, welzijnsorganisaties, de gemeentelijke afdelingen wmo, budgetloket en werk&inkomen en vrijwilligers Dat is onze ambitie en daar gaan we voor.

Visie Ons doel is dat ieder kind gezien wordt zoals hij of zij is. Ieder kind is uniek en heeft een eigen biografie met daarin kansen, mogelijkheden en uitdagingen. We willen dat kinderen zichzelf kunnen ontwikkelen en zich veilig en gesteund voelen, dat is wat wij alle kinderen en hun gezinnen gunnen. Daaraan bijdragen is onze belangrijkste taak.

Hoe doen wij dat?

• •

•

Ouders/opvoeders en kinderen denken mee, praten mee en beslissen mee. Wij werken vanuit het perspectief ‘versterking van het gewone leven’, de ontwikkeling van kinderen en jongeren, preventie van problemen en ondersteunen bij het oplossen van hulpvragen. Wij organiseren de randvoorwaarden die nodig zijn om doelgericht, doeltreffend en doelmatig te werken.

•

• •

Wij delen onze ervarings- en praktijkkennis met professionals, bestuurders/directeuren, beleidsmakers en kinderen/jongeren/ ouders/opvoeders ter ondersteuning van beleidsontwikkeling en inkoop/ contractmanagement. Wij zoeken vanuit onze visie en spilfunctie het maatschappelijke debat en gaan in dialoog met alle betrokkenen en tonen daarin onze betrokkenheid. Wij zijn gericht op impact. In de zin van het verschil maken in het leven van ouders/opvoeders en kinderen/jongeren en het beïnvloeden van de partners om ons heen vanuit onze missie en visie.

Kernwaarden Onze dienstverlening en hulpverlening is gebaseerd op onze kernwaarden en leidende principes.

Professionele betrokkenheid De medewerkers van het CJG hebben hart voor kinderen en voelen zich verbonden met ouders/opvoeders. Ze spannen zich vanuit die verbinding in om samen met het gezin actief te zoeken naar mogelijkheden en oplossingen.

Deskundig Bij het CJG werken professionals met een opleiding en ervaring op verschillende gebieden, waaronder opvoeding, gedragsproblematiek, gezinsproblematiek, en veiligheid. Daardoor kan snel een inschatting worden gemaakt en indien nodig professionele hulp worden geboden.

Betrouwbaar We zeggen wat we doen en we doen wat we zeggen. Het CJG werkt transparant en we willen een betrouwbare partner zijn voor iedereen waarmee we samenwerken.

Respect We respecteren ieders cultuur en levensovertuiging en houden daar in ons werk zoveel mogelijk rekening mee.

3

Leidende principes Toegankelijk en benaderbaar Ouders/opvoeders, kinderen, jongeren en hun netwerk weten het CJG goed en snel te vinden als het nodig is. ‘Als het nodig is’ omdat het CJG graag wil aansluiten bij de doelgroep die onze hulp het hardst nodig heeft en waarbij ‘normaliseren’ 2 niet aan de orde is en het aanbod binnen de sociale basis niet toereikend is. Voor deze doelgroep kunnen we het verschil maken. De uitdaging blijft om de ‘juiste’ kinderen, jongeren en ouders/opvoeders te bereiken, zonder dat we zo laagdrempelig worden dat jeugdhulp te ‘gewoon’ wordt. We zoeken steeds naar de samenwerking met partners (GGD, kinderopvang, scholen, huisartsen en andere partners) om voor die gezinnen die het écht nodig hebben toegankelijk en benaderbaar te zijn. Een kwalitatief hoogwaardige toegang is daarvoor essentieel: goed geschoolde professionals, consultatie van een gedragswetenschapper en voldoende tijd voor een zorgvuldige en levensbrede uitvraag om tot een juiste inschatting op maat te komen en in één keer (indien aan de orde) de juiste verwijzing af te geven.

Ondersteuning is tijdelijk We zetten sterk in op eigen kracht, het netwerk van het kind/de jongere, de ouders/opvoeders en de inzet van vrijwilligers omdat deze inzet uiteindelijk het meest duurzame resultaat oplevert. Volstaat dit niet om de problemen het hoofd te bieden dan kan tijdelijk passende ondersteuning (zo licht mogelijk als kan en zo zwaar als nodig is) worden geboden. We gaan ervan uit dat we een ‘passant’ in het leven van een kind

of jongere zijn. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Wanneer laat je als jeugd- en gezinswerker los en wanneer houd je vast? Het zogenoemde ‘even vinger aan de pols houden’. Is dat een behoefte vanuit de jeugd- en gezinswerker of vanuit de ouders/opvoeders? Het is belangrijk om als jeugd- en gezinswerker jezelf bewust te zijn van je eigen referentiekader/je eigen kijk en die van de ander. Het risico bestaat dat je je eigen normen en waarden projecteert op anderen, terwijl die een andere kijk op de situatie hebben.

Uniform en integraal Wij kijken met het kind/de jongere en ouders/ opvoeders naar wat de situatie is, wat er goed gaat, wat er minder goed gaat, wat voor het kind/de jongere en zijn omgeving belangrijk is om aan de situatie te verbeteren. Waar behoefte aan is en er wordt met een brede blik naar verschillende leefgebieden gekeken. Dit is uniform binnen de ‘toegangsloketten’ werk & inkomen, wmo, budgetloket en het CJG. Allerlei factoren kunnen namelijk van invloed zijn op een gezin. Vragen die betrekking hebben op meer dan één domein worden in overleg met het kind/de jongere en het gezin indien nodig integraal en via één regisseur, afhankelijk van waar het zwaartepunt binnen de situatie ligt, uitgevoerd. 3

2 Zie p. 5 voor nadere toelichting op de term ‘normaliseren’. 3 Het CJG investeert in de integrale samenwerking door o.a. deel te nemen aan triageteam sociaal domein breed (werk & inkomen, budgetloket, wmo, maatschappelijk werk, veiligheid en leefbaarheid, patrimonium woonservice, Veens welzijn en CJG), de integrale training sociaal domein te volgen, vaste werkafspraken te maken met maatschappelijk werk binnen de afdeling wmo enz.

4

Normaliseren Eén van de doelen van de transformatie jeugdhulp is normaliseren en de-medicaliseren. We zien dat hier nog grote uitdagingen liggen. In tegenstelling tot wat het doel is, namelijk het laten afnemen van specialistische jeugdhulp, zien we juist een stijging van het aantal jeugdigen wat gebruik maakt van jeugdhulp. Wat is normaal? Variatie accepteren en de bandbreedte van wat normaal is moet verder worden opgerekt. Variatie is nodig voor een gezonde en inclusieve maatschappij. De gerichtheid in de maatschappij op prestaties speelt een belangrijke rol in het onvoldoende tot stand komen van normaliseren. Jeugdhulp wordt regelmatig ingezet als middel om groeipijn te verzachten die het gewone opgroeien en opvoeden met zich meebrengt of om prestaties te optimaliseren. Moeilijke fases tijdens het opgroeien en opvoeden zijn normaal en nuttig. Het leven loopt niet in een rechte lijn van A tot Z waarbij elke goede keuze automatisch leidt tot gezonde individuen. Bij het leven hoort een zeker lijden. Behalve als het lijden belemmerd werkt op de ontwikkeling van een kind. Wanneer iemand zich niet staande kan houden en ontregelt, er met zijn of haar netwerk niet meer uitkomt, dan is hulp of ondersteuning nodig. Maar meestal zijn kinderen en ouders/opvoeders veerkrachtig genoeg om – met steun van hun omgeving – die fases goed door te komen.

Maar dat besef lijkt regelmatig uit beeld. Daardoor krijgen kinderen en jongeren soms jeugdhulp om de pijn en de stress te verzachten. Het gewone leven lijkt dan niet meer geleefd te kunnen zonder professionele hulp. Daarnaast heeft een kind meer nodig dan gerichtheid op prestaties (waarbij ook alertheid moet zijn op onderpresteren). Geluk en gezondheid zijn daar niet alleen afhankelijk van. Dit is geen eenvoudige opdracht en taak. Het is sterk afhankelijk van hoe onze maatschappij is georganiseerd. We leven in een individualistische maatschappij. Teveel nadruk op het individu leidt tot verlies van sociale cohesie. De invloed van traditionele instituties zoals het huwelijk of een religieuze instelling neemt af. Het percentage scheidingen blijft stijgen. 4 Identiteit wordt niet meer bepaald door politieke overtuiging, beroep of sociale klasse van de familie. We gaan steeds meer uit van autonome individuen. Ook de toenemende digitalisering speelt hierin een rol, ook voor sociale contacten. Gezinnen die steeds geïsoleerder komen te

staan en scholen die gebonden aan wet- en regelgeving sneller zorgen rapporteren onder andere als gevolg van de digitalisering. Veel van wat je als individualisering kan beschouwen overlapt met andere zaken zoals ontzuiling en emancipatie. Het vraagt om een maatschappelijke kanteling op meerdere fronten. Dit sluit aan bij de landelijke ontwikkelingen over de reikwijdte van de jeugdhulp plicht en de daarmee gepaard gaande discussie over wanneer maak je wel of geen aanspraak als ouder/ opvoeder of kind/jongere op jeugdhulp (ook in financiële zin). Het is dan ook niet onverstandig om met elkaar de blik vooruit te werpen.

Wij vragen onszelf af: vinden we het, als het gaat om het verstevigen van je eigen opvoedklimaat of het verstevigen van (sociale) vaardigheden bij een kind – dus meer in de preventieve sfeer-, dan niet meer dan logisch dat ouders/opvoeders dat in de basis zelf regelen in de volgorde van zelf doen (eigen kracht/netwerk), samen doen (sociale basis) en laten doen (professionele hulp) en indien aan de orde zelf bekostigen? In hoeverre ben je zelf als ouder/ opvoerder in staat om sturing te geven aan je leven in de meeste brede zin van het woord? En heb je zelf het stuur in handen van je eigen leven en stel je je niet afhankelijk van de overheid op? Op de wereldranglijst van rijkste, gezondste, gelukkige en meest vooruitstrevende landen, staat Nederland als één van de hoogste landen aangemerkt. Tegelijkertijd zien we dat ook het gebruik van zorg blijft toenemen. Omstandigheden zijn niet bepalend en leidend voor geluk. Het is zoeken naar een balans tussen aandacht en hulp voor ouders/opvoeders en/of kinderen die het hard nodig hebben. Dat betekent soms ‘nee’ durven zeggen tegen een ouder die denkt dat professionele hulp nodig is wanneer de situatie hoort bij het ‘normale leven’ en geruststellen genoeg is en het gesprek durven voeren dat er eigenlijk geen probleem is. Durf het aan om niet te kiezen voor ‘alles een beetje’, wat ‘net niets’ is.

Er is een groot verschil tussen bagatelliseren en normaliseren. Het is dus heel belangrijk om te handelen vanuit kennis en verstand, levensbreed uit te vragen en goed te kijken naar de context en afgegeven signalen om tot een juiste inschatting te komen. Deze visie op normaliseren is mede geïnspireerd op de publicaties en inzichten van Bert Wienen5.

4 In 1976 was sprake van de eerste scheiding in Nederland. Nu gaat ruim 40 % van de ouders scheiden, waarbij samenwonende ouders die uit elkaar gaan niet zijn meegenomen. Van de nieuwe samengestelde gezinnen gaat ruim 60 procent uit elkaar. Veel kinderen maken dus meerdere scheidingen mee. Jaarlijks horen 86.000 kinderen dat hun ouders gaan scheiden. Op dit moment zijn er 1.1 miljoen kinderen in Nederland met gescheiden ouders. 5 Bert Wienen, Blogs: Abnormaal? Vertel me liever wat normaal moet zijn of niemant is hetzelfde, publicaties: ‘Weten we van gekkigheid nog wat normaal is’? Oktober 2020, Dilemma’s van meer samenwerking, 2020 (www.bertwienen.nl)

5

Adaptief en Datagedreven werken We zijn een flexibele, wendbare en omgevingsbewuste organisatie. Voor een organisatie met een maatschappelijke opdracht is het van belang om alle lokale, bovenregionale en landelijke ontwikkelingen goed te volgen, de behoeftes van cliënten en samenwerkingspartners goed te kennen en cijfermatige gegevens goed in beeld te hebben zodat het CJG zich daarop kan aanpassen. Data-analyse ondersteunt ons inzicht in wat er speelt in het jeugddomein. Dit is noodzakelijk om de juiste beweging in te kunnen zetten. We krijgen inzicht in ontwikkelingen en knelpunten.

Daarmee kunnen we knelpunten oppakken en monitoren of de gewenste beweging tot stand komt. Dit doen we gezamenlijk met de gemeente, andere partners in Veenendaal en de regio. Datagedreven werken gaat om tellen en vertellen. Het gebruiken van data is nuttig om te kijken waar het goed gaat en waar het beter kan. Een verhaal zonder data is niet compleet en data zonder het verhaal ook niet.

Organogram

m voor n gezin

RvT

DirecteurBestuurder

Directie secretaris MR

Secretariaat

Leidinggevende Team ambulant

Team Veilig Opgroeien

Leidinggevende Team Toegang

Team Jonge Kind

6

Positionering CJG Als CJG dragen we vanuit onze missie en visie bij aan de toekomst voor kinderen en jongeren in Veenendaal. Dat doen we samen met ouders/opvoeder, kinderen/ jongeren, scholen, huisartsen, samenwerkingspartners en onze opdrachtgever de gemeente Veenendaal.

Onze opdrachtgever Het CJG voert als uitvoeringsorganisatie haar opdracht uit voor de gemeente Veenendaal. In de Statuten staat vermeld: De stichting heeft tot doel het in opdracht van de gemeente al dan niet met inzet van derden, bieden van preventieve activiteiten, ambulante ondersteuning, alsmede het toeleiden naar niet vrij-toegankelijke voorzieningen op het gebied van jeugdhulp met inachtneming van het gemeentelijk beleid en rekening houdend met alle betrokken maatschappelijke belangen (artikel 3 lid 2 sub a van de statuten) en daarnaast het verrichten van alle verdere handelingen die daarmee in de ruimste zin verband houden of daartoe bevorderlijk zijn binnen de beleids- en financiële kaders die worden vastgesteld door de Raad van de gemeente Veenendaal (artikel 3 lid 2 sub b van de statuten). Het CJG wil klein, wendbaar en flexibel blijven zodat er voldoende bewegingsruimte is om de maatschappelijke opdracht te kunnen blijven vervullen die aan verandering onderhevig is als gevolg van nieuwe vragen door de dynamiek binnen de samenleving en vanuit de samenwerkingspartners. Dit vraagt van de medewerkers om alert hierop te zijn naast dat ze betrouwbaar, deskundig en betrokken zijn. Iedere keer moet opnieuw samen met onze omgeving worden bekeken wat de ontwikkelingen vragen en betekenen voor onze organisatie.

Wat betekent dit voor de inrichting en sturing van de organisatie en welke keuzes (inhoudelijk en organisatorisch) moeten vervolgens gemaakt worden (flexibel en scherp)? Met het College bespreken wij continue de vorm en inrichting van het CJG. Dit doen we vanuit de gedachte of dit nog goed aansluit bij kinderen en gezinnen die

zich vrij moeten voelen om het gesprek aan te gaan over hun zorgen of vragen en dat zij de passende hulp of ondersteuning krijgen die nodig is. Op dit moment is het college van mening dat het een goede keuze is om vast te houden aan het onderbrengen van jeugdhulp in een Stichting met een apart en goed benaderbare toegang omdat dit bijdraagt aan een onafhankelijk beeld. Het CJG vervult een belangrijke rol in de keten en is partner voor verschillende organisaties binnen het sociaal domein. De gemeente stuurt op de algehele ketensamenwerking en is verantwoordelijk voor de matching van vraag en aanbod binnen de gemeente Veenendaal. ‘Partnerschap’ tussen gemeente en CJG op het ontwikkelen van beleid is belangrijk, maar ook het zuiver houden van rollen en taken zodat iedereen bij haar eigen opdracht en verantwoordelijkheid blijft. De afdeling beleid van de gemeente is verantwoordelijk voor het opstellen van beleid en het laten vaststellen en uitdragen hiervan. Het CJG kan vanuit haar overall kennis en kunde op jeugd signaleren, adviseren, meedenken en uitvragen bij samenwerkingspartners over tevredenheid/wensen/behoeften en dit meegeven aan de gemeente. Uiteindelijk beslist de gemeente over het beleid. Het CJG voert het vastgestelde beleid uit. Het CJG heeft vier keer per jaar bestuurlijk overleg met de wethouder.

Twee keer per jaar formeel middels het vaststellen van het jaarverslag en het bespreken van de voortgangsrapportage. De prestatieafspraken zijn meerjarig opgesteld en worden indien nodig jaarlijks mede op basis van dit koersplan herijkt. Daarnaast vindt regelmatig (minimaal eens per maand) ambtelijke afstemming plaats tussen de accounthouder CJG bij de gemeente Veenendaal (en eventueel andere beleidsmedewerkers) en het kernteam van het CJG. Doel is afstemmen over de voortgang op de afspraken en uitwisselen van praktijkervaring en beleidsontwikkelingen.

7

Hoofdtaken van het CJG Het CJG heeft 4 hoofdtaken. Hieronder staat een weergave van de taken, met op de hoofdlijn wat hier onder wordt verstaan en wat hierin belangrijk is voor de komende jaren. 1. Preventie en vroegsignalering 2. Toegang 3. Ambulante ondersteuning 4. Regie

Preventie en vroegsignalering In principe is al het werk binnen het CJG gericht op het voorkomen dat problemen groter of erger worden dan nodig is. Meer specifiek gaat het bij dit onderdeel vooral om gespecialiseerd groepswerk, de signaleringsfunctie t.a.v. de sociale basis, de inzet van vrijwilligers vanuit het CJG en de samenwerking met vrijwilligers buiten het CJG.

Toegang Het borgen van de hoogwaardige toegangsfunctie zoals deze de afgelopen jaren is ingericht. Investeren op het onderhouden en waar nodig doorontwikkelen van deze functie van het CJG om onze rol goed te kunnen vervullen en onze missie en visie waar te maken.

Ambulant

op het bieden van korte en lichte trajecten. Brede inzet van expertise is binnen één organisatie aanwezig (kennis van het lokale veld, jonge kind, veiligheid, geestelijke gezondheidszorg enz.). Dichtbij huis, toegankelijk en snelle beschikbaarheid in nauwe afstemming met lokale samenwerkingspartners.

Regie De regiefunctie is gericht op het organiseren van de best passende hulp op de snelst mogelijke manier. Nadat de vraagverheldering met ouder/opvoeder en kind/jongere heeft plaatsgevonden, zal het CJG op basis van het gespreksverslag bepalen wat er nodig is. Dit betekent doelen opstellen, zorgen dat er passende hulp of ondersteuning wordt ingezet, regelmatig evalueren en indien nodig bijstellen. Het CJG vervult hierin de rol van opdrachtgever en regisseur. Samen met zorgaanbieders en gecertificeerde instellingen werken we aan de best passende zorg voor een zo kort mogelijke periode. Er is sprake van onderlinge samenhang tussen de hoofdtaken. De resultaten van de ene taak, zijn van belang voor de andere taak. De afbeelding brengt dit mooi in beeld. Het zijn raderen die nodig zijn om het geheel te laten draaien. Als één radertje spaakt loopt, heeft dat gevolgen voor de rest. Het is van belang om goed oog te houden voor een goed draaiend geheel.

De ambulante ondersteuning (beschikkingsvrij) is gericht

8

Werken binnen een complex speelveld Samenwerken is makkelijker gezegd dan gedaan. Dat kost tijd en vraagt om vertrouwen. Professionals moeten elkaar leren kennen en begrijpen en elkaars meerwaarde erkennen. Het ervaren van een (professionele) klik is van belang. Professionals die ervaren dat zij onderling goed kunnen sparren, op elkaar kunnen bouwen en vertrouwen, en weten wat zij van elkaar kunnen verwachten, schakelen elkaar sneller in. Uit verschillende onderzoeken komt duidelijk naar voren dat samenwerking vooral ontstaat wanneer professionals elkaar in levende lijve ontmoeten. Open en eerlijke communicatie is een belangrijke factor naast vaardigheden en houdingsaspecten (korte lijnen en bereikbaarheid) van professionals om een samenwerking succesvol te maken. Maar ook de context, van waaruit professionals samenwerken, moet helder en evenwichtig zijn. We werken daarom binnen het CJG vooral met vaste contactpersonen voor organisaties en pleiten voor het tijdig betrekken van het CJG bij het ontstaan van dillema’s/vraagstukken.

Lokaal Onze dienstverlening is onderdeel van de sociale basisstructuur. Het CJG zet nadrukkelijk in op verbinding met lokale partners in het sociale domein: scholen/samenwerkingsverbanden, huisartsen, GGD, peuterspeelzalen, kinderopvang, verloskundigen, Veens Welzijn, werk& inkomen, budgetloket, WMO, wijkmanagers en jeugdhulpaanbieders. Er gelden samenwerkingsafspraken op maat met samenwerkingspartners. Deze afspraken zijn flexibel en worden aangepast als de situatie daarom vraagt. In het bijzonder ligt er een uitdaging voor de samenwerking tussen Veens Welzijn en het CJG om de beweging van zware naar lichtere ondersteuning te realiseren. Veens Welzijn heeft de opdracht om een stevige sociale basisstructuur neer te zetten en het CJG heeft de opdracht om signalen te delen en te vertalen naar voorstellen voor algemene voorzieningen en kennis en aanbod over te dragen daar waar nodig (denk bijvoorbeeld aan voorkomen van (complexe) echtscheidingen) in de vorm van een preventief sociaal aanbod ‘wat als je gaat scheiden?’ maar ook aan de uitwisseling van kennis tussen jongerenwerkers en jeugd- en gezinswerkers). Beide organisaties zijn afhankelijk van elkaar in het behalen van de resultaten en hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid hierin.

Regionaal Wij werken in de regio Foodvalley samen met 7 andere gemeenten en in de jeugdregio met 6 andere gemeenten. De afspraak is dat we zoveel mogelijk lokaal organiseren. Samenwerking wordt regionaal georganiseerd waar dit vereist is en van meerwaarde is. We wisselen actief ervaringen uit zodat we van elkaar leren en waar het helpend is samen optrekken.

goede keuze? Behoeft het aanpassing? Wij steunen nog steeds de transformatie en volgen de discussie op de voet omdat de uitkomsten daarvan mogelijk van invloed zijn op de speelruimte binnen het lokale veld en daarmee de inrichting van onze organisatie. De komende jaren wordt landelijk gewerkt aan een nieuw toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Het toekomstscenario biedt perspectief over hoe de jeugdbeschermingsketen er in de toekomst slimmer en effectiever uit kan zien waarbij het belang van het kind en het gezin centraal staat. De basisprincipes van het scenario zijn gezinsgericht, rechtsbeschermend en transparant, eenvoudig en lerend. Belangrijk uitgangspunt voor dit toekomstscenario kind en gezinsbescherming is dat er voor een kind een vast gezicht is. Rondom het kind is er een lokaal team betrokken. We streven zoveel als mogelijk naar continuïteit. Ook binnen de gemeente Veenendaal zal hier snel actief beleid op worden ontwikkeld in samenspraak met het CJG.

Maatschappelijk debat De jeugdhulp is mede door de kwetsbaarheid van het kind een werkveld waarin de maatschappij kritisch meekijkt. Kinderen en jongeren liggen ons na aan het hart. Dat motiveert ons en tegelijkertijd staan we voor uitdagende opgave en deze gaan we niet uit de weg, maar we kunnen dit niet alleen. We moeten het maatschappelijke debat voeren over ‘onnatuurlijke druk op kinderen en gezinnen en het terugbrengen van de menselijke maat’ landelijk (door middel van deelname aan de Associatie Wijkteams), regionaal (door middel van samenwerking in Foodvalley) en op gemeentelijk niveau (opdrachtgever gemeente Veenendaal en partners) in Veenendaal. Vanuit het CJG willen we actief bijdragen aan een gedeelde visie met partners en opdrachtgever op het gebied van opgroeien en opvoeden. We willen een inspirator zijn en een aanjager op dit gebied. We willen o.a. bijdragen door het gezamenlijk organiseren van themabijeenkomsten (bijv. algemene psycho-educatie aan scholen en ouders/opvoeders, wat bestempel je als ‘probleem’ en wat niet), gespreksgroepen in samenwerking met de GGD en Veens Welzijn over (aanstaand) ouderschap en reflectiebijeenkomsten tussen bijvoorbeeld onderwijs, CJG en gemeente. De strategische koers geeft ons de komende jaren richting en vormt daarmee onze ontwikkelagenda. We organiseren en realiseren onze strategische koers stap voor stap.

Het koersplan vertalen we ieder jaar samen met de medewerkers naar de werkpraktijk en de interne jaarplannen. Deze plannen zijn altijd gebaseerd op onze inhoudelijke doelstellingen en steeds gericht op de toekomst. We zorgen uiteindelijk met elkaar voor een toekomstbestendig evenwicht tussen vier kerntaken, de kwaliteit ervan, de organisatie en de financiën.

Landelijk Op dit moment wordt weer volop de discussie gevoerd over de inrichting van het jeugdstelsel. Was het een

9

Bijlage: Resultaten m.b.t. koersplan 2018-2021 2018 1. De bedrijfsvoering binnen het geraamde budget gebracht. 2. Statische afspraken omgezet naar dynamische afspraken; gekomen tot verbeterde prestatieafspraken op hoofdlijnen voor 2019. De nadruk is meer gelegd op het ‘wat’ i.p.v. ‘hoe’. 3. Kwaliteitsmanagementsysteem ingericht met doorlopend tevredenheidsmetingen (cliënt, medewerkers en samenwerkingspartners) en evaluaties. 4. De missie, visie en kernwaarden van het CJG geherformuleerd en vertaald naar een heldere, strategische, toekomstbestendige koers met een duidelijke focus en prioritering: 1. Ondersteuning en dienstverlening 2. Vraagverheldering, toeleiding en regie 3. Preventie en vroegsignalering Rapport van werkgroep jeugd, september 2018. Dit rapport geeft richting aan het bevorderen van een stevige basis voor jeugdhulp in Veenendaal en het terugdringen van kosten. Uit de aanbevelingen blijkt dat het CJG een belangrijke speler is in Veenendaal. In 2019 start de taskforce Jeugd vanuit de gemeente Veenendaal, waar ook het CJG onderdeel van uitmaakt. De taskforce heeft de opdracht de aanbevelingen voor de korte termijn mede uit te voeren en bij te dragen aan aanbevelingen voor de lange termijn. Dit vraagt van ons doorontwikkeling op verschillende gebieden waarbij voor sommige onderwerpen geldt dat het CJG in 2018 al is gestart (o.a.

met inzetten op verstevigen regiefunctie, afschaling residentieel, voorkomen opschaling residentieel, van BSO+ naar reguliere BSO met een jeugdhulp+, minder/lichtere JGZ door samenwerking en vroegsignalering op school, enzovoort). Wij steunen de veranderingen volledig en zetten ons in om de transformatie (sterke basisstructuur en integraal werken tussen de domeinen en daarbuiten) tot een succes te maken. 2019 1. Om te kunnen voldoen aan de strategische opgaven zoals neergelegd in het Koersplan 2019-2021 is de structuur van de organisatie aangepast (fase 1): We hebben afscheid genomen van (meewerkend) teamcoördinatoren en de functie van coachend leidinggevende is per april 2019 geïntroduceerd. De (twee) leidinggevenden zijn sterk gericht op coachen en faciliteren. Daarnaast stimuleren zij het proces van zelforganisatie binnen de teams. Tevens is de functie van directiesecretaris/procesmanager en gedragswetenschapper toegevoegd aan de organisatie. De nieuwe functie van gedragswetenschapper is ondersteunend aan de jeugd- en gezinswerker. De gedragswetenschapper kan kortdurende behandelingen uitvoeren, diagnostiek verrichten en sparringspartner (helikopterview, tips en handvatten geven) zijn voor de jeugd- en gezinswerker met betrekking tot casuïstiek en het kernteam ten aanzien van beleid. 2. Hoofdproces aangepast inclusief triageteam. 3.

HR handboek ontwikkeld inclusief gewogen functieprofielen + Arbobeleid en Veiligheidsbeleid. 4. Opleidings- en scholingsplan vormgegeven. 5. ISO 9001 certificaat behaald. Er is volop geïnvesteerd in het verstevigen van integraal werken binnen het sociaal domein. Er is aan gewerkt binnen taskforce Jeugd, projectgroep regie op casusniveau, projectgroep aanbesteding welzijn en er is deelgenomen aan allerlei bijeenkomsten met betrekking tot sociaal domein (lunchbijeenkomsten, cirkelgesprekken met het College enz.). Er is input gegeven voor het Integraal Beleidskader Sociaal Domein van de gemeente Veenendaal en er is deelgenomen aan de ‘interne’ Integrale Training Sociaal Domein. 2020 1. Om te kunnen voldoen aan de strategische opgaven zoals neergelegd in het Koersplan 2019-2021 is de structuur van de organisatie (fase 2) aangepast: • Van wijkteams naar focusteams: team Toegang, team Veilig opgroeien, team Jonge Kind en team Ambulant met ontwikkelopdrachten o.a. nieuw aanmeldproces toegang, nieuwe werkwijze toegang, eenduidig oppakken van zorgmeldingen, samenwerkingsafspraken SAVE/VT enz. • Casuïstiekteams vormgegeven. • Drie gedragswetenschappers toegetreden tot het CJG. Aan elk focusteam is een gedragswetenschapper gekoppeld. • Formele invulling van de medezeggenschapsraad.

• De taak VVE (uitvoering ouderprogramma) inclusief medewerkers is eind 2020 overgedragen aan de nieuwe welzijnsorganisatie Veens Welzijn.

10

2. Start van de Pilot Ambulant. 3. Doorontwikkeling van de regiefunctie: de verschillende rollen en taken zijn in kaart gebracht. 4. Opvolgaudit behaald. De overschrijding op het jeugdhulpbudget (met name te relateren aan de kosten voor de categorie begeleiding en behandeling) wordt opgepakt binnen de gemeentelijke taskforce. Het CJG levert hieraan een actieve bijdrage. Dit vraagt voortdurende aandacht en focus. Hoewel de maatregelen zijn ingezet en er veel inspanning is geleverd, vraagt dit nog steeds volop aandacht en doorontwikkeling. Het plan van aanpak wordt uitgevoerd en daar waar mogelijk omgezet in acties binnen het CJG, dit heeft geleid tot het afremmen van de groei in 2020. We hebben input gegeven op de opdrachtformulering van Stichting Veens Welzijn: • Het organiseren en innoveren van noodzakelijke algemeen toegankelijke en preventieve voorzieningen, waar passend de vraag naar dure maatwerkvoorzieningen verminderen. • Het starten van innovatieve pilots die bijdragen aan de balans tussen de kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening, de organisatie van deze dienstverlening en de kosten van de dienstverlening aan inwoners. 2021 1. De werkprocessen binnen de netwerksamenwerking in het veiligheidsdomein zijn geoptimaliseerd. Er zijn structureel overleggen met de William Schrikker Stichting (WSS), Save en Veilig Thuis. 2.

Groepswerk is met inachtneming van de corona-maatregelen flexibel en creatief georganiseerd. 3. Er is sprake van een helder aanmeldproces waardoor meer sturing op en inzicht in (spoed)aanmeldingen plaatsvindt. Er vindt een uitgebreid vraagverhelderingsonderzoek plaats (wordt afgesloten met gespreksverslag). Vanuit Team Toegang wordt met deze informatie en data ook het gesprek aangegaan met onze relaties en partners met betrekking tot de opvallende zaken die we hierin zien. 4. Succesvol experiment tussen Team Toegang en Team Jonge Kind. Bij elke aanmelding van een kind tot 5 jaar wordt het eerste gesprek gevoerd door een jeugd- en gezinswerker vanuit Team Jonge Kind en een jeugd- en gezinswerker vanuit Team Toegang. Dit wordt structureel geborgd in het primair proces. 5. Binnen het CJG is een denktank gevormd ten behoeve van het optimaliseren van de werkwijze van de ambulante dienstverlening. Naast leden vanuit de focusteams Ambulant en Jonge Kind en de gedragswetenschapper participeren de medewerkers van de pilot Ambulant hierin om de door hen opgedane ervaring te delen. De startfase is inmiddels voldoende gereed om uitgevoerd te worden en wordt vanaf september 2021 gebruikt. 6. In alle teams is begin 2021 gestart met vaste casuïstiekteams gekoppeld aan focusteam en begeleiding door een gedragswetenschapper.

De gedragswetenschappers komen samen met de teams in 2021 tot een eenduidige werkwijze. 7. Ook voor de doorontwikkeling van de regiefunctie wordt gewerkt met een denktank waarin de verschillende focusteams en gedragswetenschappers vertegenwoordigd zijn. Er is gewerkt aan het opstellen van een werkwijze regie waarin ook alle rollen en taken duidelijk zijn vastgelegd. Wanneer de werkwijze definitief is zal in het najaar 2021 implementatie volgen. 8. Naar aanleiding van de maatregelen ten aanzien van corona is veel ervaring opgedaan met plaats- en tijdsonafhankelijk werken en hierop is besloten om blijvend plaats- en tijdsonafhankelijk te gaan werken waarbij we afspraken met elkaar maken om te zorgen dat dit werkbaar is voor iedereen en we zorgen voor voldoende ontmoeting. Medio 2022 zullen we deze manier van werken evalueren en indien nodig aanpassingen doen. 9. Bijzonderheden op het gebied van kwaliteit. Op 22 januari 2021 is de tweede opvolgaudit voor onze ISOcertificering gehaald. Op 25 mei 2021 heeft de eerste participatieavond voor cliënten plaatsgevonden.

11

Colofon

Naam rechtspersoon Stichting CJG Veenendaal

Adres Raadhuisplein 1 3901 GA Veenendaal Telefoonnummer 0318 538 222 Emailadres info@cjgveenendaal.nl Website www.cjgveenendaal.nl KvK nummer 62111892 Rechtsvorm Stichting