5.h Visie Stadspark - visiedocument - bijlage 8

Gespreksnotitie Marktconsultatie Horeca Stadspark Versie 1.2 - 26/11/21 Inleiding Het Stadspark van Veenendaal moet weer een echte plek worden om te verblijven, te sporten, spelen, wandelen, genieten en elkaar te ontmoeten. Hiervoor is onlangs een visie gepresenteerd die dient als basis voor de uitwerking van verdere plannen. In deze visie is een inventarisatie van wensen van de bewoners van Veenendaal opgenomen. Daarin is regelmatig gesproken over horeca, vaak in combinatie met sanitaire voorzieningen. In de visie is dan ook de mogelijkheid opgenomen rondom kleinschalige horeca; beperkte faciliteiten, zonder direct publiek aanzuigende werking, aangezien dat mogelijkerwijze de infrastructuur te veel zou kunnen belasten. Maar is zoiets commercieel haalbaar? Onder welke voorwaarden? Is de markt geïnteresseerd? Welke vormen zijn dan geschikt? Om antwoorden te krijgen op deze vragen hebben we de afgelopen periode gesproken met een aantal Veenendaalse horecaondernemers. Die ieder vanuit hun perspectief hebben kunnen reflecteren op een aantal opties, zoals geformuleerd in de gespreksnotitie: 1. Klein koffiehoekje/kiosk; lijkt niet financieel rendabel en zal naar alle waarschijnlijkheid moeten worden gesubsidieerd. Kan een sociaal project zijn. Sanitair met beheerdersvergoeding. Beperkte openingstijden. Geen alcohol. Gemeente is eigenaar van pand. 2.

Satellietfunctie, eigenlijk alleen een decentraal verkooppunt; waarin de aanvoer vanuit een ander horecabedrijf wordt georganiseerd. Ook een kiosk-variant. Of alleen haalbaar met foodtrucks. Wel/geen alcohol? Wie is eigenaar pand? 3. Financieel zelfstandige horecazaak (omvang paviljoen?). Vereist investering van de horecaondernemer. Wat is er nodig om dit te kunnen laten slagen.

Deelnemers Tijden deze marktconsultatie hebben we gesproken met: · Tim Berens – Bite Restaurant · Hugo van der Velde – Hugo’s Pannenkoeken · Nina den Hartog – ’t Huus 2.0 · Dick van der Maas – De Maes Cateringservice · Ingrid van Tweel – Reinearde · Nicolien Berghuis – Espressobar de Fazant · Marco van Stuivenberg – Stuif Evenementen · Kees Haalboom – Grebbelounge · Rene Kroon – Fuse, De Heeren van Ruysdael · Thomas Lijten – Zazu

We hebben daarbij gekeken naar ondernemers met verschillende type horecazaken. Van traditionele restauranthouders, tot en met organisatoren van evenementen die nu al in het stadspark plaats vinden.

Overall Er wordt door alle partijen enthousiast gereageerd op visie over het Stadspark. Bijna iedereen ziet daarbij een meerwaarde om horeca mogelijk te maken. Tijdens de gesprekken komen diverse vormen aan bod.

Kanttekeningen Vrijwel iedereen is het erover eens, dat kleinschalige horeca gedurende het hele jaar, zelfstandig geen optie is. Het park trekt hiervoor te weinig bezoekers en met name in de wintermaanden wordt dit gezien als een probleem. Daarom ziet men eigenlijk verschillende opties. Waarbij of de kosten voor de ondernemers worden verlaagd, door de ambities te beperken of de mogelijkheden voor de ondernemers worden uitgebreid, waardoor het omzetpotentieel groter wordt. Weinig ondernemers zien heil in een exploitatie verplichting om e.e.a. het hele jaar geopend te houden. Maar door toevoegen van extra ondernemersruimte neemt het potentieel toe en daarmee ook de mogelijkheden om het hele jaar door te draaien. Te denken valt hierbij aan een combinatie met het organiseren van kleinschalige activiteiten zoals feestjes, workshops, etc., het creëren van mogelijkheden voor het afhalen en bezorgen van maaltijden, het aantrekken van andere doelgroepen zoals de zakelijke markt of het neerzetten van een volwaardig horecaconcept.

Sanitaire voorzieningen Tijdens de participatie is de wens uitgesproken om horeca te combineren met het beheer van sanitaire voorzieningen. Hierbij valt te denken aan losse sanitaire voorzieningen; Voorzieningen die via de buitenzijde van een etablissement of kiosk bevinden of voorzieningen die alleen toegankelijk zijn als de zaak is geopend. Er werd hierbij door de ondernemers op gewezen dat er een groot risico in schuilt op moment dat sanitair zonder toezicht gebruikt kan worden. De ervaring leert dat dit leidt tot onwenselijke situaties en vernielingen. Het advies is dan ook om sanitair integraal onderdeel te maken van de horecavoorziening en ook alleen toegankelijk te laten zijn als de voorziening geopend is. Mocht er hierdoor een verplichting ontstaan om het hele jaar open te zijn om toegang te bieden tot her sanitair, dan verwachten ondernemers dat hier een beheervergoeding tegenover zal staan.

Verschillende vormen van horeca Op basis van de gesprekken zijn er in grote lijnen 3 opties/ scenario’s naar voren gekomen. 1.Standplaatsen voor foodtrucks ed. Standplaatsen voor mobiele horeca zoals foodtrucks, snackwagen, ijsverkoop.

2

Deze plaatsen zouden makkelijk te realiseren moeten zijn in de vernieuwde opzet van het park. Liefst in de buurt van faciliteiten die bezoekers aantrekken. De verwachting is dat ondernemers hier gebruik van zullen maken op mooie en drukke dagen en dat op de overige momenten hier geen gebruik van gemaakt zal worden. Dergelijke plekken zullen voorzien moeten zijn van een bepaalde basisvoorzieningen zoals stromend water, elektriciteit en eventueel een afvoer. Het realiseren van dergelijke plekken is relatief eenvoudig en kan een mooie eerste stap zijn. Nadeel hiervan is dat er geen sanitaire voorzieningen gecombineerd kunnen worden. Ook wordt als nadeel genoemd, dat ook zorgvuldig gekeken moet worden naar horeca dat iets toevoegt aan de kwaliteit van het park. Een frietkraam is niet per definitie iets dat het juiste publiek aan zou trekken. 2. Kiosk Een enkele ondernemer gaf aan dat het concept van een kiosk mogelijkerwijze rendabel te krijgen is als dat te combineren is met bestaande horeca elders. Bevoorrading en bemensing kunnen dan eenvoudiger georganiseerd worden. En er kan ingespeeld worden op momenten van voldoende aanloop. Waarbij er dus heldere afspraken moeten zijn over de openingsmomenten, omdat dit onzekerheid met zich meebrengt ten aanzien van de opening van het sanitair.

In samenwerking met recreatie, sport en leisure partijen kan gekeken worden hoe de kiosk hierin een centrale plek kan krijgen. Te denken valt hierbij aan bijvoorbeeld het start- of eindpunt van verschillend fiets- en wandelroutes, een samenwerking met een sportaanbieder of het zelfstandig organiseren van kleinschalige activiteiten in het park om reuring te creëren. Echter, omdat exacte bezoekcijfers van het park ontbreken, blijft het naar inschatting van de ondernemers zeer risicovol om een kiosk op deze plaats te exploiteren. Uiteindelijk geldt, hoe kleiner de schaal van de onderneming, hoe lager de verdiencapaciteit. Als minimale kostendekkende omzet wordt voor een kiosk een bedrag van circa € 150.000, - genoemd. Als we uitgaan van circa 200 dagen per jaar geopend kunnen zijn, dan kom je uit op een gemiddelde omzet van € 700 per dag dat nodig is. 3. Horeca&Activiteiten Als derde optie wordt door veel ondernemers een multifunctioneel paviljoen genoemd. Groter dan in de gespreksnotitie geschetst en met voldoende ruimte om er verschillende activiteiten omheen te organiseren om een positief resultaat te neer te zetten. Over het algemeen gaat het dan om een paviljoen van rond 150m2 – 175m2 exclusief terras.

Er wordt hierbij door de ondernemers verschillende opties voorgesteld: - Leisurehub - Afhaal- en bezorgrestaurant - Zakelijk markt - Volwaardige horeca - Stadstrand in het park - Beachclub ‘Surfvijver’ Er zal er gekeken moeten worden in welke mate bovenstaande activiteiten een publiek aanzuigende werking hebben en welke gevolgen dat heeft voor de faciliteiten van het park, zoals parkeergelegenheid. Bovendien kan er mogelijke sprake zijn van marktverstoring met bestaande horeca in de omgeving. In een vervolg zal gekeken moeten worden wat deze effecten zijn en in hoeverre dat (on)wenselijk is.

3

Over de verschillende opties bij de multifunctionele inzet: Leisurehub Meerdere ondernemers zien de mogelijkheid tot het combineren met vrijetijdachtige activiteiten zoals een een klimbos, een bootcamp of leisure achtige zaken zoals een samenwerking met een puppyclub of schaakvereniging. Ook is gesproken over de mogelijkheid om juist aansluiting te zoeken met de diverse aanbieders van (sportieve) activiteiten op en rondom het park en het paviljoen in te richten met een meer gezondheidsconcept (healthclub). Hiervoor zou dan ook onder andere een opslagruimte voor materialen gecreëerd moeten worden. Afhalen en bezorgen Een andere optie die werd genoemd is om het paviljoen neer te zetten als een concept dat zich ook richt op de omliggende woonwijken eventueel in combinatie met een maaltijd bezorgconcept. Afhaal- en bezorgconcepten zijn sterk groeiende en de verwachting is dat in de omliggende wijken voldoende omzetpotentieel is. Dit is ook bepalend voor de locatie van het paviljoen, aangezien er dan ook rekening mee gehouden zal moeten worden met bezoekers die kortstondig willen parkeren en de effecten van bezorgfietsen ed. Zakelijke markt Daarnaast werd de mogelijkheid genoemd om het paviljoen ook geschikt te maken voor de zakelijke markt. Als vergaderruimte, lunchbijeenkomsten voor een zakelijke doelgroep of als ruimte voor kleine zakelijke bijeenkomsten.

Hiermee wordt een totaal ander publiek getrokken naar het park. Het voordeel hiervan is, dat dit publiek met name op de nu wat rustigere momenten gebruik zullen maken van bijvoorbeeld parkeerfaciliteiten. Volwaardige horeca Een volwaardig horecaconcept met lunch en diner werd door een van ondernemers als zeer haalbaar omschreven. Waarbij er weliswaar een wisselwerking moet zijn met activiteiten en bezoekers van het park, maar waarbij de zaak volledig zou moeten kunnen draaien op bezoekers van buiten gedurende het jaar. Hierbij moeten we denken aan een onderneming met 70 à 75 zitplaatsen binnen. Stadsstrand in het park Tenslotte wisten twee ondernemers een snaar te raken met een verwijzing naar het oorspronkelijke stadsstrand. Een creatieve tijdelijke plek, met ruimte voor verschillende activiteiten. Dit kan in de vorm van een theehuis/ poffertjeskraam, maar wellicht ook in de vorm van een kas of juist wat stoerder met behulp van omgebouwde zeecontainers. Hier zijn hele mooie voorbeelden van te vinden. Goedkoop, snel te realiseren en relatief makkelijk te verplaatsen of uit te breiden. Een tijdelijk “festival-achtig” paviljoen zou daarmee niet alleen een horecafunctie moeten hebben, maar ook moeten dienen als facilitator/ organisator voor kleinschalige evenementen op het gebied van sport en cultuur die voor de deur zouden kunnen plaatsvinden.

De Achtertuin in Nijmegen is hier een mooi voorbeeld van. Te denken valt daarbij aan georganiseerde picknicks, filmhuis kijken, akoestische muziek, voorleesmiddagen etc. Hiervoor zou een verruiming nodig zijn binnen het evenementen beleid en de vraag is in hoeverre dat wenselijk is, aangezien het stadspark daarmee activiteiten gaat ontplooien die volgens het huidig beleid thuishoren in de binnenstad. Beachclub ‘surfvijver’ Als derde scenario is een nog grootschaliger concept voorbijgekomen, dat uitgaat van een goede kwaliteit zwemwater. Hierbij zou er een wat groter beachclubachtig paviljoen gecreëerd kunnen 4

worden op de kleine landtong tussen hockeyvelden en Surfvijfer. Vanuit dit paviljoen zou op mooie dagen ook een kleine kiosk bemand kunnen worden op andere plekken in het park. Deze ‘beachclub’ zou de ideale uitvalsbasis kunnen zijn voor het verhuren van waterfietsen, kano’s etc. Dit concept is weliswaar interessant, maar valt op dit moment buiten de kaders van onze opdracht. Zeker ook omdat dit pas gerealiseerd kan worden op moment dat duidelijk is of en wanneer het water in park en surfvijver geschikt is als zwemwater.

Formaat Aangezien de verwachting dus is dat horeca op zichzelf lastig rendabel te krijgen is en er dus gewerkt moeten worden aan een combinatie van activiteiten, samenwerkingen met andere partijen of het aanjagen van business van buiten het park, geven alle ondernemers aan dat hier ook voldoende ruimte voor moet zijn in het paviljoen. Er wordt een aantal keer verwezen naar een formaat van circa 150m2-175m2, met een capaciteit van ca. 75 zitplaatsen binnen. Hierbij werd een aantal keer verwezen naar restaurant Mucha. Dit is exclusief een ruim terras. Een buitenterras zou uitzicht moeten bieden op het grasveld/ speelterrein, zodat ouders eenvoudig zicht kunnen houden over spelende kinderen. Aanvullend werden ook vlonders over het water genoemd als leuk idee voor een wat ouder publiek. Een en anders is daarmee fors groter dan in de oorspronkelijke notitie opgenomen en de grenzen voor kleinschaligheid worden hiermee behoorlijk opgerekt.

Locatie Besproken zijn de mogelijke locaties zoals ze in de gespreksnotitie (bijlage 7) zijn weergegeven. De meeste ondernemers geven aan een voorkeur te hebben voor locatie 1. Deze locatie is goed zichtbaar vanaf de weg (Prins Clauslaan). Dat draagt bij aan commerciële kansen. Bovendien ligt deze locatie gunstig ten opzichte van de zon. Naast de binnenruimte is er gesproken over een verhoogd terras aan de parkzijde en eventueel een overhangend terras aan de griftzijde. Locatie 2 wordt genoemd als plek voor een wat kleinschaliger aanpak (theehuisje met cultuur) en als mogelijke aansluiting met het evenemententerrein. Locatie 3 wordt door een enkele ondernemer genoemd. Met name omdat deze locatie centraal gelegen is, dicht bij parkeervoorzieningen en makkelijk bereikbaar is voor specifieke bezoekers, bevoorrading en in geval van calamiteiten de hulpdiensten. Het aangrenzende bosje biedt ruimte voor activiteiten zoals klimmen, bootcamp, mud&water (een vorm van survivallen) etc. Ook werd deze locatie genoemd, omdat er vanuit deze locatie ook een facilitaire verbinding is te maken met het evenementen terrein. Organisatoren van evenementen zijn genoodzaakt om bepaalde faciliteiten in te huren, omdat deze niet beschikbaar zijn. In samenspraak met organisatoren van evenementen kan gekeken worden of hier behoefte aan is.

Daarnaast werden vragen gesteld ten aanzien van de kwaliteit van de diverse locaties. Kunnen we meer inzicht geven in de drainage van het gebied. Wordt het mogelijk om met waterfietsen een rondje te varen? Is er een integrale aanpak tegen overlast van jongeren? Is er een combinatie mogelijk met het beheer van het park? Welke bouwkundige beperkingen gelden waar?

5

Openingstijden De meeste ondernemers zien, binnen de huidige kaders, met name problemen voor een succesvolle exploitatie gedurende de wintermaanden. De verwachting is dat het natuurlijk bezoek aan het park dan erg laag is met uitzondering van de weekenden of als er iets te doen is of georganiseerd wordt, zoals bijvoorbeeld een kleine schaatsbaan. Meer ruimte voor ondernemerschap, zowel in fysieke ruimte als in de mogelijkheid tot samenwerkingen en het organiseren van activiteiten, vergoot het commercieel potentieel en daarmee ook de mogelijkheden om ook tijdens de rustige momenten in het park geopend te zijn. Ook een groter paviljoen zal dus helpen om een ander publiek aan te trekken, zoals de zakelijke markt, sporters, buurtbewoners of cultuurliefhebbers. De meeste ondernemers hebben we voorkeur om de nadruk te leggen op de periode april – september. Ook geven een aantal ondernemers aan, dan ook wel ruimte te zien om een paviljoen ook in de avond te exploiteren. Ruimte voor ondernemerschap Bijna alle ondernemers zijn ervan overtuigd dat een ondernemer op deze plek zelfstandig aan de bak moet om een boterham te kunnen verdienen Dat wil zeggen. Zelf investeren en binnen de vooraf bepaalde kaders het ondernemerschap laten gelden.

De meeste ondernemers geven dan ook een voorkeurte geven aan een eigendomsconstructie, al behoort bij een kleine kiosk pachten of huren ook zeker tot de mogelijkheden. Natuurlijk is de lokale overheid nodig om hier een gezamenlijk succes van te maken, maar het kan alleen een succes worden, als de ondernemer de ruimte krijgt. Deze ruimte zit in bedrijfsvoering, het organiseren van activiteiten en evenementen en het zelf bepalen van openingstijden. Hoe meer eisen we vooraf stellen, hoe beperkter de mogelijkheden worden voor de ondernemers.

6