5.d Visie Stadspark - visiedocument - bijlage 4
Tekst van het document
Plan van aanpak
Plan van aanpak waterkwaliteit Surfvijver Veenendaal – 21069601Z Kader Het voornemen is de surfplas als zwemvijver te gaan gebruiken. De kwaliteit van het water dient derhalve in voldoende mate gewaarborgd te worden als zwemwaterkwaliteit. Doelstellingen Dit plan van aanpak schetst een routekaart om de oorzaken van met name extreme groei van blauwalg in de vijver te achterhalen. Met de achterhaalde oorzaak / oorzaken kan een oplossingsrichting worden bepaald. Tevens worden de kosten van het achterhalen van de oorzaken geraamd. In de bijlage zijn de geraamde kosten weergegeven. Voor de latere fasen (met name 3 en 4) zijn de kosten zeer globaal. Voor de overzichtelijkheid is ook een optelling bijgevoegd. Tenslotte is een globale planning bijgevoegd. Dit plan van aanpak beperkt zich tot de waterkwaliteitsproblemen. Overige randvoorwaarden (bv. infrastructuur) voor het zwemwater vallen buiten dit plan. Voorinformatie Dit plan van aanpak borduurt voort op de reeds door Aqualis geschreven rapporten (februari 2021). De hoofdlijnen van deze rapporten worden bij het lezen van het plan van aanpak bekend veronderstelt. Tevens is het van belang dat momenteel een verondieping van de plas in uitvoering is. Na dat deze werkzaamheden zijn uitgevoerd, is het de verwachting dat het circa 2 jaar duurt dat er een nieuw evenwicht is ontstaan.
Fasering Vanwege de complexiteit van het probleem dienen er regelmatig beslismomenten te zijn om het project te stoppen of onderdelen / onderzoeken toe te voegen, te beperken of te schrappen. Deze beslismomenten kunnen ook financiële consequenties hebben. Gekozen is voor een aanpak in vier fasen, te weten: vaststellen randvoorwaarden (inclusief die van actoren), literatuurstudie en oriënterende veldonderzoeken, verdiepende onderzoeken en keuze oplossingsrichting. Het onderzoek zal begin 2024 starten nadat het proces van verondiepen van de Surfvijver is afgerond en het ecologisch evenwicht zich in de vijver heeft hersteld. De ingeschatte doorlooptijd van alle fasen samen is ongeveer 3 jaar. Mogelijke oplossingsrichtingen Als het omvormen van de plas tot zwemwater kansrijk blijkt te zijn kan gedacht worden aan de volgende oplossingsrichting of oplossingsrichtingen: a. Wegvissen verstorende vissoorten; b. Toepassen ander materiaal op de bodem van de plas; c. Beplanting rondom de plas aanpassen om aanvoer van organisch materiaal te verminderen; d. Verbeteren doorstroming. Hier kan gedacht worden aan een open verbinding met het Valleikanaal; e. Toepassen andere beplanting in de plas; f. Voorkomen instroom van voedingsstoffen (afsluiten/omleggen drainage, aanpassen verharde oppervlakten).
21069601Z | Surfvijver Veenendaal
1
Plan van aanpak
Hierbij wordt opgemerkt dat uit de onderzoeken oplossingsrichtingen naar voren kunnen komen.
mogelijk
nog
andere
Fase 1 vaststellen randvoorwaarden Deze fase start in het eerste kwartaal 2024. Het doel deze fase is de bestaande kennis en ervaringen te verzamelen en actoren tijdig bij het proces te betrekken. Hiermee worden tevens de randvoorwaarden voor het verder proces (zowel voor onderzoeken, vergunningen, oplossingsrichting en uitvoering) helder. Gesprekken dienen gevoerd te worden met: a. Waterschap Vallei en Veluwe (waterkwaliteitsbeheerder, maar ook waterkwantiteitsbeheerder in het geval van aansluiting op het Valleikanaal); b. Provincie Utrecht (vergunningverlening zwemwater, eisen monitoring); c. Visvereniging (kennis visstand, watersysteem, belanghebbende); d. Leisurelands (beheerder diverse zandwinplassen in het land en daarmee een ervaringsdeskundige); e. Gemeente Veenendaal (stand van zaken met betrekking tot onder andere de huidige werkzaamheden verondieping, drainage, riolering, lozingen, randvoorwaarden); Gesprekken kunnen gevoerd worden met: f. Kenniscentra. Een mogelijk voorbeeld is de Universiteit Wageningen; g. Overige sportverenigingen (onderhoud drainage, bemestingsschema). Van elke gesprek wordt een bespreekverslag gemaakt en ter beoordeling cq. goedkeuring aan de betrokken partijen voorgelegd. Op basis van de eerste gesprekken wordt een integraal verslag gemaakt. Op basis van dit verslag volgt een eerste beslismoment. Aan de volgende keuzes kan worden gedacht: a.
De huidige situatie accepteren als het optimale, dit kan betekenen dat zwemwater niet haalbaar is; b. Uit de gesprekken volgen veel mogelijke oorzaken en de volgende fasen dienen volledig te worden doorlopen; c. Uit de gesprekken volgt een beperkt aantal mogelijke oorzaken, delen van de volgende fasen worden doorlopen.
21069601Z | Surfvijver Veenendaal
2
Plan van aanpak
Fase 2 literatuurstudie en oriënterend veldonderzoek Aansluitend zal in het voorjaar 2024 gestart worden met de 2de fase. In deze fase wordt een oriënterend veldonderzoek en een literatuurstudie uitgevoerd. Het doel van deze fase is de noodzakelijke onderzoeken voor fase 3 vast te stellen. Daarvoor vatten we de al beschikbare informatie samen, identificeren wij potentiële bronnen van voedselrijkheid of sluiten deze juist uit. En we lossen de bekende onzekerheden met betrekking tot lozingspunten op. In principe wordt hiermee de data die noodzakelijk zijn voor de vervolgonderzoeken al in kaart gebracht. Het oriënterend veldonderzoek kan bestaan uit de volgende onderdelen: 1. Opsporen uitstroompunten en controleputten drainage, overige lozingen en afvoermogelijkheden; 2. Inrichting gebied (hoogtemetingen), kan er wel afstroming plaatsvinden. Deze afstroming van omliggende oppervlakken is gesuggereerd in de rapporten van Aqualis; 3. Nemen watermonsters drainagewater en open water. Voor de literatuurstudie kan, niet-limitatief, gedacht worden aan de volgende bronnen: I. Bestaande waterbodemonderzoeken / inmetingen; II. Afstudeerproject Aqualis; III. Geologisch en geohydrologische informatie (o.a. DINOloket); IV. Tekeningen riool en drainage; V. Achtergrondinformatie over verondieping, evenwicht in plassen en blauwalg; VI. Bronnen genoemd door de partijen in fase 1.
Deze fase wordt afgesloten met een interpretatie en een advies welke onderzoeken in fase 3 worden uitgezet. In dit beslismoment kan gestuurd worden om te stoppen of het aantal deelonderzoeken te beperken danwel de opzet van deelonderzoeken aan te passen, op basis van een aannemelijke oorzaak.
21069601Z | Surfvijver Veenendaal
3
Plan van aanpak
Fase 3 verdiepende onderzoeken In deze fase zal / zullen 1 of meerdere onderzoeken worden uitgevoerd. De exacte opzet volgt uit fase 1 en 2. Te denken valt aan de volgende onderzoeken: i. plaatsen diepe peilbuizen, met een geschikte boortechniek is dan tevens de bodemopbouw bekend. Vooralsnog wordt gedacht aan twee clusters met filters op 14 tot 15 en 39-40 meter minus maaiveld (voorlopige dieptes op basis geologie); ii. i. bied tevens de mogelijkheid de kwaliteit / voedselrijkheid van het grondwater vast te stellen. Het gaat minimaal om de volgende parameters: fosfaat- en stikstofparameters, ijzer en kalk. Dit wordt mogelijk aangevuld met parameters uit de literatuurstudie; iii. i. bied ook de mogelijkheid de grondwaterstanden te meten met behulp van dataloggers en de kwelflux te bepalen. Er dient minimaal een zomerseizoen en winterseizoen te worden gemeten. Qua meetfrequentie kan gedacht worden aan tweemaal per etmaal; iv. aanvullende monstername van het oppervlakte water naar kwaliteit (bacteriën, blauwalg, e.a. conform de eisen van de provincie in een tweejarige meetreeks) en voedselrijkheid (minimaal fosfaat en nitraat); v. waterbodemonderzoek naar de kwaliteit en voedselrijkheid van de waterbodem; vi. onderzoek naar de visstand, aangevuld met een indeling naar gedrag (bijdrage troebelheid waterkolom); vii.
er zullen in verschillende seizoenen / weeromstandigheden watermonsters worden genomen van de vijver en/of het Valleikanaal (zie iv); viii. indien afstroming (van omliggende oppervlakten) een rol lijkt te spelen, kunnen mogelijk ook hiervan water-, slib- of bodemmonsters noodzakelijk zijn; ix. bomenonderzoek rondom de vijver, kan middels een andere begroeiing de belasting van bladval beperkt worden of kunnen bomen gekapt worden; x. als de ligging en werking van drainages onduidelijk is, kan het zinvol zijn de ligging, het aangesloten gebied en de werking te achterhalen. Hier wordt gedoeld op het doorsteken van drains en het graven van proefsleuven; xi. hoogtemetingen (ten behoeve van grondbalans (grond aan- of afvoeren), vraagstelling of aansluiting vanuit het Valleikanaal onder vrij verval mogelijk is). Het hoofddoel is uiteindelijk te bepalen welke omstandigheden en/of oorzaken de blauwalg veroorzaken cq. de frequentie van optreden verhogen. Daarom worden onderzoeken die fluxen van fosfaat en stikstof meten (ii, iii, iv, v, viii, x), onderzoeken naar de ecologische invloeden (vi, ix), onderzoeken naar het verbeteren van de waterstroming (xi) en vergunningsonderzoeken (iv) uitgevoerd. Deze fase neemt de meeste tijd in beslag en zal ongeveer 2 jaar duren, afhankelijk van de gekozen onderzoeken.
21069601Z | Surfvijver Veenendaal
4
Plan van aanpak
Fase 4 keuze oplossingsrichting en voorbereiden uitvoering De (separate) rapportages van fase 3 worden samengevat. Waarna bespreking van de resultaten tot een oplossingsrichting plaatsvindt. Als er geen (haalbaar / betaalbare) oplossing is wordt het project beëindigd. Als het omvormen van de plas tot zwemwater kansrijk blijkt te zijn kan gedacht worden aan de volgende oplossingsrichting of oplossingsrichtingen: d. Wegvissen verstorende vissoorten; e. Toepassen ander materiaal op de bodem van de plas; f. Beplanting rondom de plas aanpassen om aanvoer van organisch materiaal te verminderen; g. Verbeteren doorstroming. Hier kan gedacht worden aan een open verbinding met het Valleikanaal; h. Toepassen andere beplanting in de plas; i. Voorkomen instroom van voedingsstoffen (afsluiten/omleggen drainage, aanpassen verharde oppervlakten). Als er consensus over een oplossing is, zal er een indicatie worden gegeven van de technische consequenties die deze oplossingen vereisen voor het stadspark, zoals aanleggen van een nieuwe waterverbinding. De verdere uitwerkingen hiervan en de wijze waarop deze in het Stadspark worden verwerkt is geen deel van deze aanpak. Deze fase wordt afgerond met een rapportage waarin de oplossingsrichtingen worden omschreven. De afronding van het onderzoek wordt niet eerder dan eind 2026 verwacht.
21069601Z | Surfvijver Veenendaal
5
Plan van aanpak
datum: 28-10-2021 locatie: Veenendaal, surfvijver > zwemvijver onderwerp: kostenraming onderzoeken waterkwaliteit uw kenmerk: ons kenmerk: 21096901Z opmerkingen: kosten ambtelijke inzet niet opgenomen nr.
omschrijving
0
algemene kosten
een- aantal v/nv spoed heid staffel
standaard tarief
tarief
kosten
€
2.750,00
o.a. begeleiding derden
st
1
nv
€
2.500,00
€
2.500,00
kilometers besprekingen
km
500
v
€
0,50
€
250,00
1
orienterende besprekingen
€
5.425,00
1.1
bespreking
st
7
v
€
500,00
€
3.500,00
1.2
maken bespreekverslag
st
7
v
€
150,00
€
1.050,00
1.3
eerste integrerend verslag kansrijkheid
st
1
nv
€
875,00
€
875,00
2
inspectie / verkennende studie
€
8.600,00
2.1
visuele inspectie (2 man met GPS / bootje)
dag
2
v
€
1.500,00
€
3.000,00
2.2
uitwerken inspectie op tekening
st
1
nv
€
600,00
€
600,00
2.3
analyseren watermonsters open water/drains
st
4
v
€
300,00
€
1.200,00
2.4
bestuderen bronnen
st
1
nv
€
2.500,00
€
2.500,00
2.5
advies uit te zetten onderzoeken
st
1
nv
€
800,00
€
800,00
2.6
bespreken advies
st
1
v
€
500,00
€
500,00
3
onderzoeken (keuze te maken in stap 2
€
60.335,00
3.1
peilbuisclusters
st
1
nv
€ 10.500,00
€
10.500,00
3.2
grondwaterkwaliteitsonderzoek
st
1
v
€
1.750,00
€
1.750,00
3.3
onderzoek naar voedselrijkheid slib
st
1
v
€
4.000,00
€
4.000,00
3.4
onderzoek naar vissen
st
1
v
€ 10.000,00
€
10.000,00
3.5
waterkwaliteitsonderzoek (vijver en/of kanaal)
st
1
v
€
3.000,00
€
3.000,00
3.6
onderzoek andere beplanting rondom vijver
st
1
v
€
3.000,00
€
3.000,00
3.7
herhalingsonderzoeken open waterkwaliteit
st
12
v
€
300,00
€
3.600,00
3.8
inspecties / opsporen drainages
st
1
v
€
7.500,00
€
7.500,00
3.9
onderzoek naar kwaliteit afstromende oppervlakten
st
1
v
€
3.500,00
€
3.500,00
3.10 hoogtemetingen
st
1
v
€
3.000,00
€
3.000,00
3.11 monitoren grondwaterstanden
st
1
v
€
5.000,00
€
5.000,00
3.12 onvoorziene onderzoeken / extra onderzoeken /adviezen
st
1
nv
€
5.485,00
€
5.485,00
4
integratie
€
10.050,00
4.1
samenvatting onderzoeken uit punt 3
st
1
nv
€
1.600,00
€
1.600,00
4.2
bespreken resultaten en voorkeursoplossing vaststellen
st
1
v
€
950,00
€
950,00
4.3
uitwerken oplossingsrichting
st
1
nv
€
7.500,00
€
7.500,00
v/nv v: verrekenbaar nv: niet verrekenbaar
21069601Z | Surfvijver Veenendaal
6
Plan van aanpak
datum: 02-11-2021 locatie: Veenendaal, surfvijver > zwemvijver onderwerp: optelling onderzoeken waterkwaliteit uw kenmerk: ons kenmerk: 21096901Z opmerkingen: kosten ambtelijke inzet niet opgenomen omschrijving
een- aantal v/nv spoed heid staffel
standaard tarief
tarief
kosten
kosten fase 0 en 1
€
8.175,00
kosten fase 0, 1 en 2
€
16.775,00
kosten fase 0, 1, 2 en 3
€
77.110,00
kosten fase 0, 1, 2, 3 en 4
€
87.160,00
21069601Z | Surfvijver Veenendaal
7
Plan van aanpak
21069601Z | Surfvijver Veenendaal
december
oktober
november
september
augustus
juni
juli
mei
maart
april
februari
januari
november
december
oktober
augustus
2026
september
juli
juni
april
mei
maart
januari
februari
december
november
september
oktober
2025
augustus
juni
juli
mei
april
februari
maart
januari
november
december
oktober
september
juli
2024
augustus
juni
april
mei
maart
februari
december
januari
november
september
oktober
2023
augustus
juli
mei
april
februari
maart
januari
december
Wat Afronden verondieping Herstellen evenwicht in plas Aanbesteding onderzoeken werkzaamheden uit PvA Fase 1: randvoorwaarden Fase 2: veldonderzoek Fase 2: literatuurstudie Fase 3: specialistische onderzoeken plaatsen peilbuizen grondwaterkwaliteit grondwaterstanden open water kwaliteit waterbodemonderzoek visstand kwaliteit Valleikanaal kwaliteit fluxen oppervlakten werking drainagesystemen hoogtemetingen Fase 4: keuze oplossingsrichting interpretatie fase 3 bespreken conclusies
juni
2022
2021
8