5. Bijlage 4 - Magazine - Niet het vele is goed, maar het goede is veel

“Ik ben ervan overtuigd dat nieuwe bewoners hier met veel plezier zullen wonen”

Stedelijk wonen Het Ambacht is aantrekkelijk voor diverse bevolkingsgroepen. Het zal vooral (startende) jongeren en ouderen (empty nesters) aanspreken om in de wijk te wonen. Maar ook voor gezinnen die houden van stedelijk wonen is Het Ambacht een fijne woonwijk. Er is een flink aanbod van grondgebonden stadswoningen met een bescheiden tuin. Dagelijkse voorzieningen op loopafstand Alle dagelijkse voorzieningen vind je op loopafstand, waardoor het niet nodig is om hiervoor met de auto de wijk uit te gaan. Het Ambacht biedt ook ruimte voor nieuwe vormen van werken: aan huis, maar ook in bedrijfsverzamelgebouwen en coworking spaces. Ook zijn er in Het Ambacht veel plekken voor bewegen en ontmoeten. Zo kunnen de bewoners van Het Ambacht bijvoorbeeld gebruik gaan maken van de voorzieningen die op de opvanglocatie gerealiseerd gaan worden, zoals een community café.

Plezierig wonen Met al deze elementen samen wordt Het Ambacht een aantrekkelijke woonwijk. Een langjarige opvanglocatie met flexwoningen aan de rand van deze woonwijk is volgens de wethouder een sterke combinatie: “We hebben de wettelijke plicht om opvangplekken voor asielzoekers te realiseren. Van begin af aan ben ik van mening geweest dat de locatie aan de Wageningselaan 2 hier een uitermate geschikte plek voor is. De investeringen die in het pand en het omliggende terrein worden gedaan, geven een kwaliteitsimpuls aan het hele gebied. En de opvanglocatie groeit mee in de totale ontwikkeling van het Ambacht. Hiermee wordt deze plek van waarde. Ik ben ervan overtuigd dat nieuwe bewoners van het Ambacht al snel trots zijn op hun nieuwe wijk met een grote diversiteit aan bevolkingsgroepen en hier met veel plezier zullen wonen.”

Engbert Stroobosscher Wethouder Ruimtelijke Ordening

Samen Sporten

is gezond

V

eenendaal wil een gastvrije gemeente zijn, waar iedereen, inclusief asielzoekers, zich thuis voelt. Daarom vinden we het essentieel om te zorgen voor de gezondheid, het welzijn en de sportmogelijkheden van asielzoekers. Vaak hebben zij traumatische ervaringen achter de rug en hebben ze medische en psychologische hulp nodig. Daarom streven we naar toegankelijke gezondheidszorg. Ook hechten we veel waarde aan sportfaciliteiten en werken we samen met lokale sportcentra in de buurt van opvanglocaties.

Organisatie van zorg via het COA

We geloven in de kracht van verbinding en willen samenwerken met partners binnen de gemeente om goede voorzieningen te bieden op het gebied van gezondheid, welzijn en sport. We verwachten hierin een proactieve houding van organisaties binnen onze gemeente. Op die manier nemen we gezamenlijk verantwoordelijkheid voor de toegang van asielzoekers tot deze voorzieningen, wat hun welzijn en integratie bevordert.

Net als voor alle andere inwoners van Nederland zorgt de GGD GHOR Nederland dat asielzoekers gevaccineerd worden, informatie krijgen die voorkomt dat je ziek wordt en dat de gezondheid van kinderen gevolgd wordt. De gemeente zorgt voor jeugdhulp als dat nodig is.

Uiteraard wordt er door het COA ook aandacht besteed aan de mentale gezondheid van bewoners, vooral gezien de vaak traumatische ervaringen die zij hebben meegemaakt. Psychologen en maatschappelijk werkers bieden ondersteuning en doorverwijzing naar gespecialiseerde hulpverleners indien nodig.

Hoe doen we dit in Veenendaal? Op een opvanglocatie van het COA is met regelmaat een huisarts aanwezig. Het COA is verantwoordelijkheid voor de basisgezondheidszorg aan bewoners, het behandelen van kleine verwondingen en ziektes en verwijzen indien nodig door naar

Over het algemeen streeft het COA ernaar om een veilige en ondersteunende omgeving te bieden waarin bewoners toegang hebben tot de nodige zorg en ondersteuning om hun gezondheid en welzijn te bevorderen, en om hen te helpen bij hun integratieproces in Nederland.

Belangrijkste punten uit het participatietraject • Hoe geeft de gemeente de samenwerking met maatschappelijke organisaties vorm? • Hoe werkt het met zorg voor asielzoekers?

Net als iedereen kunnen asielzoekers naar de huisarts, een verloskundige of het ziekenhuis. Het COA zorgt voor een huisarts die spreekuur houdt op de opvanglocatie. Het COA vertelt asielzoekers ook wat zij moeten weten over deze zorg. Zij letten erop of er mensen zijn die zorg nodig hebben en begeleiden mensen naar deze zorg als zij dat zelf niet kunnen.

gespecialiseerde zorgverleners of ziekenhuizen. Samenwerking met externe partners: Het COA werkt vaak samen met lokale gezondheids- en welzijnsorganisaties om de zorg op de opvanglocaties te optimaliseren en aan te vullen. Dit kan onder meer samenwerking omvatten met lokale ziekenhuizen, GGZ-instellingen en vrijwilligersorganisaties.

33

LANGJARIGE OPVANG VAN ASIELZOEKERS IN DE GEMEENTE VEENENDAAL

Aan de slag met Het Ambacht D

gezondheid, welzijn en sport

Een warm welkom in Veenendaal:

gemeenschap en solidariteit in actie

D

e crisisnoodopvang heeft dank­zij een toegewijd team van vrijwilligers en professionals een rijk scala aan voorzieningen weten te creëren. Alle vrijwilligers zetten zich in om direct een diverse en gastvrije omgeving te realiseren voor de bewoners. Educatie: een fundamenteel recht Het organiseren van onderwijs was een grote uitdaging, vooral voor de kinderen in de beginfase van de noodopvang in Veenendaal. Door nauwe samenwerking met lokale onderwijsinstanties zoals de Taalklas in Veenendaal en de Internationale Schakelklas in Wageningen en Ede, werd er een oplossing gevonden. Mede vanwege de hoge vraag naar onderwijsfaciliteiten door de toestroom van Oekraïense kinderen, is gestart met een team van vrijwilligers om op

de locatie zelf educatieve activiteiten te organiseren. Na enkele weken konden veel kinderen een plekje vinden op reguliere scholen. Culturele verrijking door taal: het Taalhuis-initiatief Het Taalhuis Veenendaal heeft vanaf het prille begin een belangrijke rol gespeeld in de noodopvang. Onder leiding van deskundige vrijwilligers konden de bewoners genieten van Nederlandse taallessen, een populair initiatief dat nog steeds voortduurt. Zorg: een fundament voor welzijn Het organiseren van adequate zorg was een cruciale en lastige uitdaging. In samenwerking met de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) werd er vanaf het begin een inloopspreekuur georganiseerd. Hier kon een huisarts

eerste hulp bieden en indien nodig doorverwijzen naar verdere zorg. Sport en welzijn: verbinding door beweging Een belangrijk aspect voor zowel de gemeente als de bewoners is het aanbieden van zinvolle dagbesteding. In samenwerking met Voetbalvereniging de Merino's en Stichting Sportservice Veenendaal werd een wekelijkse voetbalochtend gelanceerd, onder begeleiding van professionele sportbegeleiders. Bovendien konden bewoners vanaf het begin gebruikmaken van de faciliteiten van sportschool Ultimate Fit Veenendaal. Wandelen, volleyballen en diverse activiteiten werden onder leiding van vrijwilligers aangeboden, waardoor er een gevoel van gemeenschap en welzijn ontstond.

Samen sterk: gemeenschapsinitiatieven Met de enthousiaste inzet van Veenendaal voor Vluchtelingen werden verschillende verrijkende activiteiten georganiseerd, zoals zomerbarbecues, een koningsdagfeest, fietslessen en uitjes in Veenendaal en omgeving. Deze inspanningen hebben, ondanks de uitdagende persoonlijke omstandigheden, geleid tot een gastvrij thuis in Veenendaal. Bewoners zijn dankbaar voor de geboden activiteiten en de samenwerking met Veenendaal voor Vluchtelingen en de diverse groep vrijwilligers heeft bijgedragen aan een plezierig verblijf. Een welgemeend compliment aan iedereen die de afgelopen twee jaar heeft bijgedragen aan het creëren van een veilige en gastvrije omgeving, zelfs in moeilijke tijden.

‘Ik kijk er elke week weer naar uit’ Het volleybal is gestart in december 2022. Al vanaf het begin was er sprake van een enthousiaste groep deelnemers waarbij het spelniveau best wel verschilde, maar het plezier bij iedereen ongekend groot was. Het spelniveau is sinds die tijd omhooggegaan en het enthousiasme is niet minder geworden. Op dit moment hebben we leuke volleybal-avonden met meestal 10-15 deelnemers. De meeste asielzoekers beschouwen mij als aanspreekpunt en iemand die er gewoon altijd is, waarbij ik door velen ‘coach’ wordt genoemd😊. Mijn werk is eigenlijk alleen maar de deur openen en de tijd in de gaten houden. De avonden lopen vanzelf en gezamenlijk bouwen we het veld op en na het spel helpt iedereen bij het opruimen. Feitelijk betekent dit dat ik een extra volleybalavond heb, waar ik elke week weer naar uitkijk. Jan Kok Vrijwilliger volleybal

Al vrij snel na de opening van de CNO was er een goede samenwerking met Sportservice Veenendaal. Wekelijks wordt onder begeleiding van twee sportstudenten (aangemeld via Sportservice) met een groep bewoners gevoetbald bij voetbalclub de Merino's. Ook bood Sportservice aan dat bewoners van de CNO konden schaatsen bij Veenendaal on Ice. Een mooie kennismaking met een echte Nederlandse traditie. Een groep van zo'n 10 bewoners durfde het aan om op een lege ijsbaan het schaatsen uit te proberen, waarbij ook de schaatsen door Sportservice beschikbaar werden gesteld.

‘Volleyball opened doors for us’ Before we were introduced to the volleyball game at Panorama in Veenendaal, it was always boredom to us who preferred games of this kind. Our introduction to the volleyball game opened doors for us to the general community outside of the CNO. We have gained experience in the game, known and interacted with the Dutch people, who have taught us the Dutch culture. These people have loved us and cared for us, which helped us to socially interact with other people and get psychological relief of the past experiences we have as refugees. These games are happening every Wednesday evening and about 12-16 CNO residents participate. Nicholas T. Team Leader CNO Volleyball Team

35

LANGJARIGE OPVANG VAN ASIELZOEKERS IN DE GEMEENTE VEENENDAAL

Samenwerking Sportservice

gezondheid, welzijn en sport

veiligheid

O Organisatie: Crisisnoodopvang Veenendaal

Locatiemanager aan het woord:

Niemand vlucht zomaar

‘Ik kan mij geen mooier beroep bedenken’

J

“S

e leven zal maar bedreigd worden. Gewoon, om wie je bent; christen, homo of alleen maar omdat je een afwijkende mening hebt. Omstandigheden waardoor mensen soms geen andere uitweg zien dan hun land te ontvluchten. Alles achterlatend: familie, vrienden, huis en overige bezittingen. In de hoop bescherming te vinden in een land dat hen volkomen vreemd is, waar ze niemand kennen. Stel je voor weer opnieuw te moeten beginnen in een onbekend land, een onbekende gemeente en gemeenschap waar communicatie (nog) moeizaam verloopt. Vluchtelingen komen voor enorme uitdagingen te staan als ze hun land verlaten. Ze raken ontworteld en moeten veel obstakels overwinnen om in hun nieuwe woonomgeving te wennen. De meesten hebben problemen met de taal, huisvesting, scholing en financiële zaken. Ze kennen de gewoonten en gebruiken van ons land niet. Het is daarom nodig vanaf dag één in de opvang van vluchtelingen ook aandacht te hebben voor hun welzijn, (fysieke en mentale) gezondheidsklachten tijdig signaleren en goede toegang geven tot zorg en andere

ondersteuning. De samenwerking in de keten is hierbij ook cruciaal. Wij zien in elk geval rollen weggelegd voor Vluchtelingenwerk, GGD, CJG en ons eigen welzijnswerk. Wij willen in samenwerking met omwonenden, vrijwilligers en eerdergenoemde ketenpartners hulp bieden aan asielzoekers en statushouders bij het opnieuw opbouwen van hun leven. Het is daarbij essentieel dat we ons bewust zijn van de obstakels die ze tegenkomen om te wennen aan hun nieuwe thuisland. De inzet van zowel professionals als vrijwilligers is hierbij onmisbaar. Professionals kunnen de omstandigheden creëren die nodig zijn om de integratie en participatie succesvol te laten zijn. Met behulp van vrijwilligers kan daar vervolgens uitvoering aan worden gegeven. Denk aan maatjesprojecten waar vrijwilligers aan vluchtelingen worden gekoppeld en hen helpen te wennen aan hun nieuwe woonomgeving. Vrijwilligers kunnen ook van grote betekenis zijn bij het vergroten van mobiliteit, het kunnen ontmoeten van dorpsgenoten, administratieve en financiële zaken en het eigen maken en oefenen van de Nederlandse taal.

laapkamers met wandjes waar je alles doorheen hoort, als volwassen persoon op vaste tijden moeten eten en douches en toiletten die buiten in een tent staan. Bed, bad, brood. Dat was bij het begin van de opvang de insteek. Logisch, het was crisis en de opvang was immers van tijdelijke aard.”

Gesprek met: Peet de Graaf Directeur-bestuurder Organisatie: Veens Welzijn

Helaas wordt er in de media regelmatig negatief gesproken over de komst van vluchtelingen naar Nederland, maar er ligt ook een kans om van hen te leren en onze kennis te verbreden. Door de unieke vaardigheden en talenten van vluchtelingen te benutten, kunnen zij van grote betekenis zijn voor onze maatschappij. En daar willen wij graag aan bijdragen.

“Dat is nu al lang niet meer de insteek. Na enkele verbouwingen kunnen we op dit moment ruim 200 bewoners huisvesten. Door de betrokkenheid van de gemeente en de vele vrijwilligers die zich iedere week in grote getalen weer melden, durf ik oprecht te zeggen dat dit nu een goede opvanglocatie is.” “Inmiddels zijn steeds meer bewoners aan het werk, gaan bewoners in grote getalen iedere week weer naar de Nederlandse lessen en kunnen de bewoners zelf koken. Dat koken heeft voor enorme omslag gezorgd op de locatie: er heerst veel meer rust onder de bewoners. Ze doen boodschappen, ze kiezen zelf wat ze willen eten, ze koken en ze eten samen. Het geeft de bewoners een gevoel van eigenwaarde terug en zorgt voor een fijne sfeer.” “Ik maak altijd de grap: ‘het zijn net mensen hé’. Veel mensen zijn een beetje bang of huiverig als als ze voor het eerst met asielzoekers in aanraking komen. Uiteraard nergens voor nodig, maar door alle excessen waarover je in de media leest, misschien wel ergens te begrijpen. Er werd gevraagd naar mijn visie: iedere dag je best doen én iedere dag de intentie hebben om van de opvang een nog betere plek te maken. Zolang de bewoners zien dat wij iedere dag ons best doen en de intentie hebben om het beter te maken, zullen bewoners dat ook zo ervaren. Want echt, ‘het zijn net mensen’. Ik kan mij dan ook geen mooier beroep bedenken.”

Belangrijkste punten uit het participatietraject • Hoe waarborgt de gemeente de veiligheid? • Hoe ziet de samenstelling van de groep asielzoekers er straks uit? • Verliest de gemeente inspraak met de verkoop van het pand aan COA?

Wijkagenten: ‘Korte lijnen zodat we snel kunnen handelen’ “Wij spreken onze waardering uit voor de vruchtbare samenwerking die wij hebben ervaren met de crisisnoodopvang (CNO) en het beveiligingsteam op locatie. Deze samenwerking kenmerkt zich door efficiënte communicatie en korte lijnen. Dat stelt ons in staat om snel en effectief te handelen wanneer de situatie hierom vraagt. De prettige samenwerking zorgt ervoor dat wij als team, mocht dit nodig zijn, vroegtijdig kunnen opschalen en mee kunnen denken over passende maatregelen. De nauwe band tussen de wijkagenten, de gemeente, de CNO en het beveiligingsteam heeft bijgedragen aan een veiligere en meer ondersteunende omgeving voor de opvanglocatie en de directe omgeving.” Karin Versluis & Korne Ufkes Wijkagenten Veenendaal-Zuid

37

LANGJARIGE OPVANG VAN ASIELZOEKERS IN DE GEMEENTE VEENENDAAL

Gesprek met: Wouter Rijnders Locatiemanager

m de steun van de samenleving te behouden, neemt de gemeente een actieve rol op zich. We zorgen voor passende voorwaarden op de opvanglocaties en betrekken de gemeenschap hierbij. Eerlijke communicatie en openheid zijn daarbij cruciaal. We willen polarisatie tegengaan door naar iedereen te luisteren en duidelijkheid te verschaffen, altijd met het doel het beste te doen voor alle inwoners van Veenendaal. Veiligheid heeft de hoogste prioriteit, voor zowel de inwoners als de bewoners van de opvanglocaties. Gelukkig zijn er de afgelopen tijd geen grote incidenten geweest. Ook bij langjarige opvanglocaties blijft het belangrijk om directe aanspreekpunten te hebben voor eventuele zorgen over veiligheid. De gemeente werkt hierin nauw samen met het COA en de locatiemanagers. We streven naar een respectvolle omgang met elkaar en willen begrip en samenwerking stimuleren. Samen met veiligheidspartners, zoals de politie en de brandweer, zetten we ons in voor een veilige leefomgeving waarin iedereen met vertrouwen kan wonen, werken en recreëren.

rubriek

afsluiting

Wat we ook niet vergeten....

Een langjarige opvanglocatie die een bijdrage levert aan de inburgering en integratie van asielzoekers.

Binnen de huidige crisisnoodopvang werken we elke dag om op een goede en verantwoorde manier invulling te geven aan de opvang van asielzoekers. Met een langjarige opvanglocatie in Veenendaal wordt het nog belangrijker om samen te werken aan een kwalitatieve uitvoering van de opvang en huisvesting van asielzoekers. We kijken daarbij naar de bestaande processen en structuren binnen de gemeente Veenendaal, maar willen ook inspireren om met elkaar op zoek te gaan naar kansen en mogelijkheden. Zo weten we dat er bijvoorbeeld op het gebied van inburgering en integratie nog stappen mogelijk zijn. In dit magazine heeft u kunnen lezen dat onze samenwerkingspartners hun hand uitsteken om samen met ons aan de slag te gaan. Zij denken graag mee over nieuwe samenwerking of uitbreiding van bestaande samenwerkingen.

De gemeenteraad van Veenendaal neemt op 20 maart 2025 een besluit over langjarige opvang in de gemeente Veenendaal. Met het COA sluiten wij, als de gemeenteraad daartoe besluit, een bestuursovereenkomst. Hierbij horen ook werkafspraken. We hebben deze werkafspraken op hoofdlijnen uitgewerkt, maar er is nog genoeg waar we de komende periode verder mee aan de slag gaan. Hierbij denken we aan het verder uitbreiden van de mogelijkheden voor bedrijven en werkgevers. We werken aan duurzame relaties voor de lange termijn, waarbij we samen met onze partners een bijdrage leveren aan de inburgering en integratie van asielzoekers. Hoe we dat, samenvattend, voor ons zien? Een langjarige opvanglocatie die een bijdrage levert aan de inburgering en integratie van asielzoekers. Een langjarige opvanglocatie die geworteld is in de buurt, bijvoorbeeld via faciliteiten zoals een community café. Een langjarige locatie die het gevoel van veiligheid en leefbaarheid voor onze inwoners en asielzoekers niet aantast. Kortom: een langjarige opvanglocatie waar we met elkaar trots op mogen zijn. Wij gaan verder aan de slag! Helpt of denkt u mee?

Zien wij dan alleen maar kansen voor asielopvang in onze gemeente? Zeker niet. We zijn ons bewust van de uitdagingen die ons te wachten staan. De actualiteit en de omstandigheden in de wereld om ons heen kunnen ervoor zorgen dat de situatie morgen anders is. Het is onze inzet om – samen met de omgeving – daar flexibel in mee te bewegen en steeds weer te zoeken naar antwoorden op de uitdagingen waar we mee geconfronteerd worden. Onze visie is daarbij de leidraad.

Gesprek met: Sacha Tuitert Programmamanager Organisatie: Gemeente Veenendaal

39

LANGJARIGE OPVANG VAN ASIELZOEKERS IN DE GEMEENTE VEENENDAAL

M

et dit magazine laten we zien wat de visie is van de gemeente Veenendaal op asielopvang. We hebben een inkijkje gegeven in onze standpunten op de verschillende thema’s en ervaringen vanuit het land, maar ook ervaringen vanuit Veenendaal gedeeld. Samen met onze partners zetten we mooie stappen, bijvoorbeeld met asielzoekers die binnen onze eigen gemeente aan het werk zijn. Dit is niet alleen prettig voor de Veenendaalse ondernemers die een vacature invullen, maar zeker ook voor de asielzoekers die hiermee een zinvolle tijdsbesteding hebben. Zo leveren we een bijdrage aan de ontwikkeling en integratie van asielzoekers in Nederland, maar ook een bijdrage aan de Veense samenleving in het geheel.

Adres: Raadhuisplein 1 Veenendaal Telefoon: (0318) 538 538 Postadres: Postbus 1100 3900 BC Veenendaal Website:

www.veenendaal.nl