5. Aangaan publiek-private samenwerking warmtevoorziening Groenpoort - bijlage 3 hoofdkenmerken Deens model

Raadsvoorstel van 26 januari 2021, nr. 1787840

Bijlage 3 - Hoofdkenmerken van het Deens model In onderstaand overzicht zijn de hoofdkenmerken van het Deens model samengevat. In het raadsvoorstel is aangegeven op welke aspecten het college zich met betrekking tot de warmtevoorziening in Groenpoort wil inzetten, te weten : een sterke betrokkenheid van de inwoners in de wijk, transparantie van de tarieven en betaalbaarheid van de tarieven. Hoofdkenmerk Deens model

Toelichting

Warmteplannen

De rode draad in het Deens model is dat de overheid een grote rol pakt. In Denemarken maken lokale overheden, vaak in samenwerking met lokale warmtebedrijven, warmteplannen. De warmteplannen laten zien wat de beste manier is om het gebied te verwarmen, gegeven de bestaande en toekomstige warmtevraag en de bestaande en potentiële warmtebronnen. De plannen worden gebaseerd op een maatschappelijke kosten-/batenanalyse voor de periode van twintig jaar, volgens een methode die de Deense toezichthouder voorschrijft. Op grond van de plannen kunnen partijen projectvoorstellen indienen. Zodoende is er marktconcurrentie. Daarbij moeten zij aantonen dat het project toegevoegde waarde heeft voor de onderneming en de gebruikers.

Eigenaarschap

Er is een sterke lokale inbedding van de warmtesector. Bovengemiddeld veel Deense warmtebedrijven zijn in eigendom van burgers (burgercoöperaties). Daarnaast zijn er ook gemeentelijke warmtebedrijven. Ook zijn er netten in gezamenlijke eigendom van burgers en bedrijven. Privaat eigendom komt minder voor.

Financiering

Er is aantrekkelijke financiering voor de aanleg van warmtenetten die het eigendom zijn van gemeenten en coöperaties. Warmtebedrijven kunnen tegen een lage rente lenen van banken, waarbij gemeenten garant staan.

Tarieven

De tarieven in Denemarken zijn gebaseerd op de kosten van het warmtebedrijf. Dat betekent dat deze binnen het land variëren. Bij ondernemingen met hoge kosten zijn de prijzen hoger en omgekeerd. De prijzen in Denemarken voor warmtelevering zijn in vergelijking met Nederland laag, lager dan de alternatieven zoals aardgas. Dat heeft te maken met het beleid dat in Denemarken wordt gevoerd op het terrein van de energie. Het is overigens lastig om conclusies te trekken uit de vergelijking met Nederland, omdat de Nederlandse en de Deense (beleids)context sterk van elkaar verschillen.

Rendement warmtebedrijf

Energie mag niet met winst worden verkocht, maar wel mag een zeker rendement worden berekend om risico’s af te dekken. Dat is een klein percentage bovenop het warmtetarief dat als baten terugvloeit naar het energiebedrijf. Extra opbrengsten vloeien terug naar de gemeenschap.

Transparantie

In Denemarken reflecteren de tarieven voor warmte de kosten van het warmtebedrijf. Bij ieder bedrijf is na te gaan of dat het ook het geval is. Er is een landelijke benchmark, waarin de tarieven van de verschillende bedrijven worden vergeleken. Hierdoor kunnen consumenten weten waar zij voor betalen. Als ze het te duur vinden, kunnen ze het bestuur van het warmtebedrijf daar op aanspreken.

Betrokkenheid gemeente en inwoners

De gemeente en/of een vertegenwoordiger van de burgers is meestal in het bestuur van een warmtebedrijf vertegenwoordigd.

14

Raadsvoorstel van 26 januari 2021, nr. 1787840

Tevredenheid inwoners

In Denemarken zijn bewoners zeer tevreden over de warmtevoorziening via warmtenetten. Er zijn jaarlijkse onderzoeken naar de klanttevredenheid. Vrijwel nooit stappen afnemers over op een andere manier van verwarmen.

Aansluitplicht

Consumenten kunnen in Denemarken vrijwel altijd kiezen of ze een aansluiting wensen op het warmtenet of niet. Vroeger was er vaak een aansluitverplichting voor gebouwen in het gebied van een warmtebedrijf. Dat is niet meer zo. Consumenten zijn nu vrij om zich aan te sluiten en ook om hun contract met de warmteleverancier te beëindigen.

Bronvermelding: 1. ECN / TNO d.d. 23 mei 2019: Wat kunnen we in Nederland leren van warmtenetten in Denemarken? 2. Memorie van toelichting Wet collectieve warmtevoorziening Internetconsulatie

15