4. Transitievisie Warmte 1.0 - verwerking inspraakreacties

Verwerking inspraakreacties

1 Veenendaal, oktober 2021 Status: definitief

Algemeen De Transitievisie Warmte 1.0 is het beleidsdocument waarin de gemeente Veenendaal de koers vastlegt naar een aardgasvrije gebouwde omgeving in (uiterlijk) 2050. De Transitievisie Warmte 1.0 is tot stand gekomen na een intensief, meerjarig traject waarbij uitgebreid is geparticipeerd met diverse partijen. De ontwerp Transitievisie Warmte 1.0 heeft vanaf 1 juli 2021 gedurende zes weken (tot en met 12 augustus 2021) online ter inzage gelegen. Daarnaast was het mogelijk om de Transitievisie Warmte 1.0 op afspraak in te zien bij het Omgevingsloket, Raadhuisplein 1. In deze periode is de mogelijkheid geboden om via een inspraakreactie te reageren op de ontwerp Transitievisie Warmte 1.0. Inspraakreacties Er is één (mondelinge) reactie binnengekomen op de ontwerp-Transitievisie Warmte 1.0: 1. Dhr. Smet In deze nota wordt deze inspraakreactie samengevat en van een reactie voorzien. Samenvatting van de inspraakreactie De inspraakreactie heeft met name betrekking op zaken die wel/niet opgenomen zijn met betrekking tot de energietransitie in het Franse Gat. Daarnaast zijn er opmerkingen over leesbaarheid, participatie door bewoners en transparantie over DEVO. Antwoord gemeente Hieronder is per onderdeel van de inspraakreactie een antwoord geformuleerd: Betrekking op: P31: Figuur 19

Zienswijze: Verzoek om toelichting toe te voegen

Antwoord gemeente Afbeelding 19 is afkomstig uit de studie ‘Verkenning Plus Franse Gat’. Aan de stedenbouwkundige randvoorwaarden die voor het Franse Gat op dit moment (september/oktober 2021) worden opgesteld, wordt een samenvatting van deze ‘Verkenning Plus Franse Gat’ toegevoegd. De Verkenning Plus Franse Gat vormt de basis voor de stedenbouwkundige randvoorwaarden op het gebied van energietransitie en geeft daarnaast richting aan de (communicatie-) aanpak voor (onder andere) particuliere woningen in het Franse Gat voor de komende jaren. In de tekst van de Transitievisie Warmte 1.0 wordt aan het eind van hoofdstuk 6.6 de zinssnede toegevoegd: “In de stedenbouwkundige randvoorwaarden voor het Franse Gat is hiervoor een eerste uitwerking opgenomen”. Ter informatie is in de bijlage op deze toelichting de (voorziene) 2

Veenendaal, oktober 2021 Status: definitief

6.6 en 6.7

In het Franse Gat is de energietransitie en klimaatadaptatie geen richtinggevend principe voor de stedenbouwkundige ontwikkeling. Neem dit op als uitgangspunt in de Transitievisie Warmte

6.7

Vertaal de begrippen en kosten naar gewoon Nederlands. Zet de warmtenetoplossing ook qua kosten af tegen individuele oplossingen. Kijk niet alleen naar warmtenet.

7.4

Aangegeven is dat bij sloop/nieuwbouw aardgasvrij het uitgangspunt is. Hoe verhoudt dit zich tot een recent plan aan de Colijnstraat?

P43, participatieaanpak

De nadruk ligt te veel op commerciële partijen. Leg meer de nadruk op de rol van bewoners.

samenvatting van de ‘Verkenning Plus Franse Gat’ opgenomen. De nadere uitwerking van de stedenbouwkundige ontwikkeling in het Franse Gat is geen onderdeel van de Transitievisie Warmte maar van de stedenbouwkundige randvoorwaarden voor het Franse Gat. Bovenstaand is toegelicht dat energietransitie wel degelijk een afweging is bij de stedenbouwkundige ontwikkeling van het Franse Gat. De reactie leidt niet tot aanpassing van de Transitievisie Warmte 1.0 De onder H6.7 genoemde bevindingen zijn een samenvatting van de Transitievisie Warmte 0.5, waarin ondermeer de vergelijking is gemaakt tussen een warmtenet en individuele oplossingen. In de Transitievisie Warmte 1.0 wordt ter toelichting bij de term ‘TCO’ een voetnoot opgenomen met de volgende tekst: “De TCO is een maat voor de totale jaarlijkse kosten voor energie voor de eigenaar/bewoner. Deze kosten zijn opgebouwd uit de rekening van de eindgebruiker (inkoop van warmte, gas of elektra, energiebelasting, BTW) en de totale (jaargemiddelde) kosten van de investeringen en onderhoud t.b.v. isolatie, aanpassing warmteafgiftesysteem, aansluitbijdrage (bij warmtenet) en/of warmtepomp (indien van toepassing). Voor meer informatie: Zie de Transitievisie Warmte 0.5 van de gemeente Veenendaal” De realisatie van aardgasvrije nieuwbouw is landelijk geregeld door de Wet voortgang energietransitie (VET).

Vanuit deze wet zijn de kaders gesteld waaraan nieuwbouw per 1 juli 2018 moet voldoen. Deze wet vormt het kader voor beoordeling van nieuwbouwplannen (en dus niet primair de Transitievisie Warmte 1.0). De reactie leidt niet tot aanpassing van de Transitievisie Warmte 1.0. In hoofdstuk 8, de participatieaanpak, ligt de focus naar ons idee juist sterk op hoe de gemeente warmteafnemers (bewoners en bedrijven/maatschappelijke instellingen) kan betrekken bij verdere ontwikkeling van 3

Veenendaal, oktober 2021 Status: definitief

8.3

Er is aangegeven dat de gemeente eerlijk wil zijn over opgaven en investeringen. Gegevens van DEVO worden niet bekendgemaakt. Voor transparantie over de tariefstelling van DEVO moet de geheimhouding van dit dossier af.

de plannen. We onderschrijven als gemeente het belang van de focus op inwoners. Zeker wanneer een warmtenet een goed alternatief is voor aardgas, is het belangrijk dat inwoners en bedrijven vertrouwen hebben en houden in de aanbieders van collectieve warmte. Anders komt immers de participatiegraad onder druk te staan met als gevolg een inefficiënte oplossing, hoge kosten en vertraging van de energietransitie. Juist bij de realisatie van warmtenetten is de betrokkenheid, instemming en tevredenheid van inwoners dus van cruciaal belang, óók voor een eventuele commerciële partij die aan de slag gaat met zo’n warmtenet. Omdat de focus in H8 al sterk ligt op bedrijven en inwoners, leidt de reactie niet tot aanpassing van de Transitievisie Warmte 1.0. Wel is en blijft dit een belangrijk aandachtspunt voor de komende jaren. De tekst in dit hoofdstuk doelt op de investeringen die inwoners doen om de woning aardgasvrij of aardgasvrij-klaar te maken en de maandelijkse lasten die daarbij horen. Ter verduidelijking wordt op pagina 45 de zinssnede: “We blijven eerlijk over de opgave en de investeringen die de warmtetransitie met zich meebrengt” aangevuld met de zinssnede “voor bewoners en bedrijven”. Geheimhouding rondom (de bedrijfskundige informatie van) DEVO is daarbij onderdeel van het dossier DEVO.

4 Veenendaal, oktober 2021 Status: definitief

Bijlage 1: Samenvatting energieverkenning Franse Gat Deze samenvatting van het document ‘Verkenning Plus Franse Gat’ is een weergave van een proces dat in 2020 en begin 2021 is doorgelopen tussen de gemeente Veenendaal en Patrimonium woonservice ondersteund door Atriensis projecten. De gemeente Veenendaal en onder andere Patrimonium woonservice hebben in samenwerking de gebiedsvisie voor het Franse Gat opgesteld, deze is in september 2020 goedgekeurd. De gebiedsvisie is het toekomstbeeld van de wijk. Ook bij de uitvoering zullen de gemeente Veenendaal en Patrimonium woonservice nauw samenwerken. Patrimonium woonservice start in 2021 met de vernieuwing van zo’n 1.100 woningen in het Franse Gat. De Verkenning Plus Franse Gat is een eerste studie naar de (technische) kansen en mogelijkheden voor de energietransitie in het Franse Gat. Een belangrijk resultaat is een ‘houtskoolschets’ van de mogelijkheden en richting voor de energietransitie in deze wijk. Dit moet houvast geven om zowel voor plannen op de korte als de lange termijn de kansen voor de energietransitie inzichtelijk te maken, zodat stappen die op korte termijn genomen worden niet negatief uitpakken op de lange termijn. Kaders De strategie waarmee de gemeente Veenendaal wil werken aan de warmtetransitie in de periode 2022-2025 is vastgelegd in de Transitievisie Warmte 1.0.

De gemeente Veenendaal doet dit door gelijktijdig op drie ‘sporen’ aan een aardgasvrij Veenendaal te werken: • Spoor A: Wijken en buurten waarvoor we vóór 2025 een uitvoeringsplan opstarten • Spoor B: Wijken waarvoor een integrale gebiedsvisie de weg wijst richting aardgasvrij • Spoor C: Algemene aanpak voor overige wijken De energieverkenning Franse Gat maakt onderdeel uit van spoor B. Warmtevisie ‘Houtskoolschets’ Op basis van het doorlopen interne traject en uitgevoerde berekeningen, zijn er door Atriensis een tweetal hoofdscenario’s geschetst, namelijk: • Scenario 1, overwegend Warmtenet (WN) met aanvullend Groengas (GG) en All-electric (AE), zie linker figuur • Scenario 2, overwegend All-electric (AE) met aanvullend Warmtenet (WN), zie rechter figuur

5 Veenendaal, oktober 2021 Status: definitief

In het kader van de analyse is het Franse Gat opgedeeld in een aantal deelgebieden met een ongeveer vergelijkbare woningtypologie:

Algemene aandachtspunten/termijnen voor de twee hoofdscenario’s zijn:

6 Veenendaal, oktober 2021 Status: definitief

•

•

•

Het streven is alle woningen te isoleren conform de landelijke standaard- en streefwaarden, zowel corporatiebezit als particulieren. Daarbij is met name aandacht nodig voor het stimuleren van de particuliere woningbezitter. Indien de warmtevisie GG wordt, dan ligt het voor de hand de woningen te isoleren conform standaard- en streefwaarden tot 2040. Installatietechnisch heeft een hybridesysteem gecombineerd met groen gas de voorkeur van de gemeente. Met name voor particuliere woningeigenaren is dit een oplossing die veel gas bespaard. Het beslismoment voor de keuze GG dient uiterlijk 2030/2035 plaats te vinden in verband met eventuele installatietechnische aanpassingen in de woningen (no-regret). Indien de warmtevisie AE wordt bij bestaande bouw, dan ligt het voor de hand de woningen te isoleren conform de standaard- en streefwaarden tot 2040/2050. Het beslismoment voor de keuze AE dient tevens tussen 2030/2035 plaats te vinden.

Op basis van de twee hoofdscenario’s zijn de volgende kaders van de ‘Houtskoolschets’ zichtbaar, namelijk: • Een grootschalig WN in deelgebied A en B is onwaarschijnlijk, voor de eengezinswoningen in deze gebieden zou een voor de hand liggende visies AE individueel zijn, voor de meergezinswoningen van Patrimonium is een collectieve AE oplossing mogelijk ook kansrijk. Hierbij kunnen meerdere complexen/bouwblokken worden gekoppeld op een bron/installatie. Op deze manier ontstaat er een ‘mini’ AE WN • De gemeente gaat verder onderzoeken of de bestaande meergezinswoningen in deelgebied A en B als ‘start’ kunnen dienen voor de uitrol van de warmtevisie in de wijk. Dit kan dan een WN zijn dat aangesloten is op een aangrenzende wijk in Veenendaal, maar ook een kleinschalig/lokaal WN wat mogelijk technisch realistischer is. • Daar waar sloop/nieuwbouw plaatst gaat vinden binnen 5 jaar wordt de warmtevisie AE, dit betreft in ieder geval deelgebied C. Ontwikkeling van een warmtenet is hier uitgesloten vanwege de langere benodigde aanloopfase. • Voor de deelgebieden D, E en F is het verstandig om op korte termijn (<10 jaar) in te zetten op goed isoleren conform de standaard- en streefwaarden. De woningen zijn dan voorbereid op een AE oplossing of hybridesysteem in combinatie met GG.

Het betreft hier hoofdzakelijk particuliere woningbezitters Naar aanleiding van deze houtskoolschets zijn de volgende vervolgstappen geadviseerd door Atriensis: •

•

• • •

Nader onderzoek uitvoeren naar de mogelijkheden en kansen voor een warmtenet ter plaatse van de meergezinswoningen aan de westelijke en noordelijke rand van gebied A en B. Gemeente Veenendaal neemt dit mee in een groter vraagstuk Veenendaal breed, dit vraagstuk gaat specifiek over hoe de gemeente in de bestaande bouw warmtenetten kan ontwikkelen Energietransitieontwikkelingen en nieuwbouw in het Franse Gat tijdens de verdere uitvoering en uitrol van de plannen blijvend goed afstemmen met alle disciplines (stedenbouw, infra etc.) om koppelkansen te benutten en deelplannen actief te toetsen op de koppelkansen. Dit vraagt om een goede coördinatie en afstemming binnen de gemeente. Het aanstellen/werven van een nieuwe projectcoördinator energietransitie moet hier zorg voor dragen. Particulieren stimuleren en informeren over de mogelijkheden van vastgoedingrepen De ‘Standaard en Streefwaarden’ hanteren bij verduurzamen van woningen, zowel woningcorporaties als particulieren. Indien de wijk een AE oplossing krijgt dienen er naar verwachting meer trafohuisjes geplaatst te worden, belangrijk is hier tijdig een goed beeld van te hebben. De gemeente en de vastgoedeigenaren zijn in overleg met Stedin. 7

Veenendaal, oktober 2021 Status: definitief

•

Verdere uitwerking van een overkoepelende communicatie- en participatiestrategie voor de energietransitie in geheel Veenendaal. Op wijkniveau (Franse Gat) dienen de lokale initiatieven en kansen benut te worden met vooral een persoonlijke benadering.

Als onderdeel van de uitvoering van de Transitievisie Warmte wordt dit de komende jaren verder uitgewerkt.

8 Veenendaal, oktober 2021 Status: definitief