4. Techn. vragen en antw. RV Vaststelling regiovisie Valleiregio Beschermd Wonen en Beschermd Thuis

TECHNISCHE VRAGEN Raadscyclus d.d.

16 januari 2024

Naam fractie:

ChristenUnie, GroenLinks/PvdA

Onderwerp:

Raadsvoorstel Vaststelling regiovisie Valleiregio Beschermd Wonen en Beschermd Thuis

ChristenUnie 1. Regionale samenwerking is en blijft belangrijk voor een intensieve, belangrijke en kostbare voorziening als Beschermd Wonen. Blz 23 uit het bijgevoegde document: Het Rijk zet in op een inperking van de instroom binnen de Wet langdurige zorg (WLz). Indien dit onvoldoende lukt, heeft het Rijk een forse uitname uit het Gemeentefonds voor Beschermd Wonen aangezegd Vraag: Wat zijn de (financiële) risico’s voor Veenendaal? In de Regiovisie zijn de landelijke ontwikkelingen, en de daarbij horende financiële onzekerheden, benoemd. Echter is het op dit moment nog onduidelijk of een uitname, als gevolg van de hogere uitstroom Wlz, echt gaat gebeuren en daarnaast op welke manier het rijk deze uitname zal berekenen. De VNG voert hierover actief het gesprek met het Rijk. Mede omdat een transitie naar ambulantisering (dus opbouw van andere vormen van geclusterd en gemengd wonen) niet zonder investering kan gaan. Veenendaal heeft op dit moment voldoende budget vanuit de decentralisatie uitkering Beschermd Wonen om de huidige zorg te bekostigen. Mede door een goede lokale toegang, actieve regie op trajecten en de mogelijkheid om in de thuissituatie 24/7 zorg te ontvangen via het product Beschermd Thuis. Een beperking van de instroom Wlz kent voor Veenendaal een inhoudelijk en financieel risico.

Het verder realiseren van de Regiovisie, waarbij we inwoners zo veel als mogelijk in hun eigen omgeving ondersteuning bieden, is naast het inhoudelijk argument van inclusie ook financieel van belang. Dit omdat ondersteuning in de thuissituatie minder kosten met zich meebrengt. 2. Omwonende kunnen er negatief tegenaan kijken/zich onveilig voelen alleen buurtbewoner verward gedrag vertoond. Vraag: Hoe gaan de omwonenden goed meegenomen worden? In het lokale uitvoeringsplan van Veenendaal is opgenomen dat wij op verschillende manieren aandacht geven aan een goede integratie in de wijk. Zowel vanuit clientperspectief als vanuit bewonersperspectief. Er zijn activiteiten (waaronder buurtgesprekken door ervaringsdeskundigen en sociale activering in de buurt) en budget opgenomen om hier invulling aan te geven. In veruit de meeste situaties merken buurtgenoten weinig tot niets van het feit dat hun buur- of buurvrouw een psychische kwetsbaarheid heeft. Er is een kleine groep inwoners met ernstige psychiatrische klachten die geen hulp willen of te verward zijn om hulp te vragen. In Veenendaal hebben we het Meldpunt Onbegrepen Gedrag. Zij benaderen verwarde inwoners actief, vaak in samenwerking met andere professionals vanuit o.a. zorg en veiligheid. Daarbij hebben ze ook oog en oor voor de buurt en ontzorgen of informeren zij actief de directe omgeving. 3.

Gelet op het jeugddossier, dat ook lokaal/regionaal is opgepakt. Vraag: welke leerpunten uit het jeugddossier worden in dit dossier meegenomen? Er is gekeken naar de verschillen en de overeenkomsten tussen de twee decentralisatie bewegingen. De decentralisatie van de jeugdzorg heeft op diverse punten een andere beweging gemaakt. 4. Bij Beschermd Wonen is er al meer sprake van een lokale en regionale samenwerkingsstructuur. Bij een nieuw in te voeren woonplaatsbeginsel en de nieuwe financieringsafspraken wordt voor Beschermd Wonen een duidelijke ingangsdatum gehanteerd. De nieuwe wetgeving geldt alleen voor nieuwe meldingen (dit ligt bij

jeugd complexer omdat hier de geboorteplaats als uitgangspunt geldt en er met terugwerkende kracht gekeken moet worden). Het blijven monitoren van zowel inhoud als kosten is een belangrijk leerpunt vanuit het jeugddossier. In Veenendaal beschikken we over actuele data en een goed dashboard op basis van onze lokale toegang. Hierdoor kunnen de inhoudelijke en financiële trends goed volgen. De aanpak is regionaal. Vraag: Wat als de doelgroep (verward persoon), zich niet aan de regiogrenzen houdt? Hoe wordt dat opgepakt/gereguleerd? Bij een melding wordt altijd gevraagd waar de inwoner vandaan komt en in welke gemeente hij of zij staat ingeschreven. Indien blijkt dat de inwoner zich verkeerd heeft gemeld, vindt een warme overdracht plaats. Dit geldt zowel voor gemeenten binnen als buiten onze samenwerkingsregio. Als de herkomst onduidelijk is, omdat iemand bijvoorbeeld al langere tijd rondzwerft, wordt verwezen naar de centrumgemeente. Zolang de doordecentralisatie Beschermd Wonen nog niet is gerealiseerd, blijft in onze samenwerkingsregio Centrumgemeente Ede in dit soort situaties verantwoordelijk. 5. Om de ambities voor Beschermd Wonen te realiseren, stelt elk college een lokaal uitvoeringsprogramma vast. Met het Uitvoeringsplan Beschermd Wonen en Beschermd Thuis 2023 –2026, vastgesteld op 4 april 2023, lopen we als Veenendaal voor op andere gemeenten in de regio.

Vraag: Wat zijn de voor- en/of nadelen om als gemeente voorop te lopen in dit gezamenlijke dossier? Voordeel: De regionale beweging sluit aan bij de ingezette koers binnen Veenendaal. Nadeel: Veenendaal loopt op sommige thema’s vooruit. Doordat iedere gemeenten een eigen lokaal uitvoeringsplan opstelt, zullen prioriteiten verschillen. Het kan zijn dat we op sommige onderwerpen wat gas moeten terugnemen, omwille van de regionale koers. Hier kunnen we bij onze eigen prioritering bij de uitvoering van ons uitvoeringsprogramma rekening mee houden. GroenLinks/PvdA In de bijlage Regiovisie Beschermd Wonen en Beschermd Thuis blz. 22 kopje Anders Wonen wordt gesproken over een verkenning voor het realiseren van woonplekken voor kwetsbare inwoners die in een reguliere setting veel overlast veroorzaken. Vragen: 1. Betreft het hier een specifieke doelgroep kwetsbare inwoners, die niet terecht kunnen bij de al bestaande woonvormen/woonvoorzieningen? Of betreft het individuele situaties waarbij extra specialistisch maatwerk gegeven wordt? Dit betreft een zeer kleine groep inwoners die oncorrigeerbaar overlast geven als gevolg van ernstige psychiatrie en/of verslaving. Vaak is behandeling niet mogelijk door zorgmijding en/of contra indicaties.

Het komt voor dat zij woonachtig zijn in een voorziening voor Beschermd Wonen of Maatschappelijke Opvang, maar hier vanwege teveel en ernstige overlast (omwille van andere bewoners of personeel) niet meer kunnen verblijven. Ook komt het voor dat deze inwoners in beeld komen bij politie, woningbouw of meldpunt onbegrepen gedrag vanwege ernstige, structurele overlast in een buurt. Het wonen op een afgelegen, prikkelarme plek, met een basis van toezicht en begeleiding, is voor zowel de client als voor de buurt een goede oplossing. In regionaal verband wordt gekeken naar de mogelijkheid om een aantal van dit soort woningen te realiseren. Deze huisvestingsvorm wordt in onze regio Anders Wonen genoemd, landelijk ook wel Skaeve Huse genoemd. 2. En zijn er gemeenten die met dit concept al ervaring hebben opgedaan? Oorspronkelijk komt deze woonvorm uit Denemarken/Zweden. Er zijn diverse gemeenten/regio’s die al ervaring hebben met deze woonvorm. Waaronder gemeente Hilversum, waar eerder een werkbezoek heeft plaatsgevonden door de betrokken regionale wethouders.