4. Accountantsverslag 2024 gemeente Veenendaal (w.g.)
Tekst van het document
Gemeente Veenendaal
Accountantsverslag 2024 27 mei 2025 | definitief
definitief
Inleiding Doetinchem, 27 mei 2025 1003652/HdF/NK Aan de Raad van de gemeente Veenendaal, Wij hebben de jaarrekening 2024 van uw gemeente gecontroleerd. In dit verslag brengen wij de hoofdzaken vanuit de controle onder uw aandacht. Daarnaast besteden wij aandacht aan de jaarrekening zelf en aan de interne beheersing. Dit accountantsverslag kan het beste in samenhang worden gelezen met de jaarrekening over 2024. De jaarrekening is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het College van Burgemeester en Wethouders (hierna: College van B&W). Het is onze verantwoordelijkheid een controleverklaring bij de jaarrekening te verstrekken. Daarnaast hebben wij beoordeeld of het jaarverslag in overeenstemming is met de jaarrekening. Ons oordeel over de jaarrekening komt tot uitdrukking in de controleverklaring. Het verslag is uitsluitend bestemd voor het College van B&W en de Gemeenteraad en mag niet voor andere doeleinden worden gebruikt. Waar relevant gaan onze bevindingen vergezeld van aanbevelingen. De in het verslag opgenomen bevindingen doen geen afbreuk aan ons oordeel over de jaarrekening. Wij hebben de inhoud van dit accountantsverslag afgestemd met de portefeuillehouder Financiën. Wij hebben deze rapportage besproken tijdens de bijeenkomst van de auditcommissie op 26 mei 2025.
Met vriendelijke groet, Stolwijk Kelderman Accountants Fiscalisten {{esl:Signer1:capture:size(200,65)}}
w.g. dhr. R.H. Gosselink-Wolbrink RA
2
definitief
Inhoudsopgave Samenvatting
Aandachtspunten raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Afsluiting
Bijlagen
3
definitief
Samenvatting Financiële positie Uw gemeente sluit het jaar af met een positief resultaat van € 5,1 miljoen. Het beschikbare weerstandsvermogen bedraagt per eind 2024 € 38,7 miljoen. Het benodigde weerstandsvermogen bedraagt € 12,9 miljoen. De ratio is 3,0 en is ruim voldoende. De afgelopen jaren heeft het eigen vermogen een stijgende lijn laten zien. De komende jaren zullen de financiële uitdagingen groot zijn.
Controleverklaring Indien de jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld, zijn wij voornemens een goedkeurende controleverklaring te verstrekken. Naar ons oordeel geeft de jaarrekening 2024 een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van de baten en lasten over 2024 en van het vermogen op 31 december 2024, in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording. In de WNT-verantwoording en Sisa-verantwoording zijn geen afwijkingen geconstateerd.
Interne beheersing De interne beheersing is voldoende op orde. De belangrijkste risico’s voor de jaarrekeningcontrole (Het zelfstandig vaststellen van de prestaties van de leveringen in de zorg en de zekerheden in de waardering grondexploitaties) zijn voldoende afgedekt.
Rechtmatigheidsverantwoording Het College van B&W heeft in de rechtmatigheidsverantwoording aangegeven de rechtmatigheidsgrens te overschrijden. De belangrijkste onrechtmatigheden in 2024 zijn: - Begrotingsoverschrijdingen € 15,6 miljoen waarvan € 14,9 miljoen als acceptabel aangemerkt worden doordat de lasten uit open einde regelingen bestaan of gecompenseerd worden door baten. - Kredietoverschrijdingen € 0,2 miljoen - Europese aanbestedingen € 0,4 miljoen. Wij zijn van mening dat de rechtmatigheidsverantwoording getrouw is.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Controleproces De controle is in overeenstemming met de planning verlopen. Wij hebben aanpassingen voorgesteld voor het herstellen van fouten en het aanpassen van teksten.
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
4
definitief
Aandachtspunten raad Hierna geven wij een toelichting op de aandachtspunten voor de controle 2024 zoals deze zijn meegegeven door de Auditcommissie namens de raad. Van de Auditcommissie hebben wij 1 aandachtspunt meegekregen. Welke financiële ontwikkelingen in de zin van kansen en risico’s, worden er gezien voor de gemeente om rekening mee te houden voor de toekomst. Status december 2024: Ravijnjaar 2026 Het jaar 2026 wordt ook wel het ravijnjaar genoemd, omdat het bestaande systeem voor de financiering van gemeenten eind 2025 afloopt en de nieuwe systematiek pas in 2027 van start gaat. Dit creëert een jaar van financiële onzekerheid. De hoogte van de berekening van de algemene uitkering wordt gekoppeld aan de nominale ontwikkeling van het Bruto Binnenlands Product. De koppeling tussen de rijksuitgaven en het gemeentefonds komt te vervallen. In 2026 wordt landelijk in het gemeentefonds een structurele korting van € 2,3 miljard verwacht. Kansen Er zijn kansen door de samenwerking met het Rijk te versterken. Door slim te investeren in de hoofdambities van Veenendaal kan de gemeente aanspraak maken op investeringsfondsen van de rijksoverheid (Regiodeal Foodvalley). Het kabinet heeft aangegeven bereid te zijn om met gemeenten in gesprek te gaan over de uitvoerbaarheid van ambities, wat kansen biedt voor gezamenlijke projecten.
In de organisatie kan verder gezocht worden naar optimalisatie van processen, bijvoorbeeld om door middel van digitalisering van diensten datagedreven beslissingen te nemen.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
5
definitief
Aandachtspunten van de raad Veenendaal In de programmabegroting van 2025 laten de jaren 2027 en 2028 tekorten zien. Het tekort van het ravijnjaar 2026 is gereduceerd door de inzet van middelen vanuit de Algemene Reserve, realistisch begroten en beleidsinhoudelijke keuzes die meer zichtbaar en merkbaar zijn voor de inwoners van Veenendaal. Zoals bijvoorbeeld vertragingen in werkzaamheden in het bermbeheer en keuzes op het gebied van afval en afvalverwerking. In deze grafiek is de ontwikkeling van de algemene uitkering zichtbaar voor de gemeente Veenendaal. De bron hiervoor is de programmabegroting 2025 en het effect van de Voorjaarsnota van het Rijk is hierin nog niet verwerkt.
Door intensieve heroverwegingen is in de begroting 2025-2028 een maatregelenpakket op diverse taken doorgevoerd wat heeft geleid tot € 16,8 miljoen vermindering van het tekort in 2028.
Saldo na mutaties reserves Realisatie 2024
€
5.121
Begroting 2025
€
63
Begroting 2026
€
-2.615
Begroting 2027
€
38
Begroting 2028
€
20
In de jaarstukken is een voorstel tot resultaatbestemming opgenomen voor het resultaat 2024, zijnde € 5,1 miljoen. Hierin wordt voorgesteld hoe deze middelen te bestemmen.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
6
definitief
Aandachtspunten van de raad Risico’s Naast kansen zijn er ook risico’s in de gemeentelijke begroting, zoals de stijgende kosten in de Jeugdzorg. Door de toenemende vraag en beperkte sturingsmogelijkheden kan de financiële stabiliteit worden beïnvloed. Verder is er onzekerheid over de financiering van projecten, zoals in de preventie en gezondheid, het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Hoewel er middelen zijn voor het onderwijsachterstandenbeleid, zijn er zorgen over de toekomstige financiering. Voor de organisatie zijn er economische uitdagingen zoals de krapte op de arbeidsmarkt. Door de noodzaak om kwalitatief personeel aan te trekken en te behouden, kunnen de kosten stijgen. Ook het verdwijnen van ervaring kan nadelig zijn. Hoge inflatie kan de gemeentelijke begrotingen onder druk zetten. De energietransitie en klimaatadaptatie vereisen aanzienlijke investeringen, wat de financiële druk kan verhogen. Daarnaast vormen de grenzen van de capaciteit van het elektriciteitsnet een uitdaging voor de verdere uitrol van duurzame energieoplossingen. Update april 2025: In de Voorjaarsnota 2025 heeft het kabinet besloten om cumulatief € 3 miljard beschikbaar te stellen aan gemeenten voor de periode tot en met 2027.
Dit aanvullende budget is bedoeld om onder andere de uitgaven in de jeugdzorg te dekken en de verwachte terugval in het gemeentefonds vanaf 2026 gedeeltelijk te dempen.
Met het oog op de periode vanaf 2028 worden de beheersmaatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd versterkt en worden aanvullende maatregelen verder uitgewerkt. Hiermee wordt beoogd om de uitgaven in de jeugdzorg structureel beheersbaar te maken. Hoewel deze middelen verlichting kunnen bieden, blijft het financiële beeld aandacht vragen. De tijdelijke aard van de compensatie en het ontbreken van structurele oplossingen voor de periode 2026–2027 betekenen dat de gemeente geconfronteerd wordt met onzekerheden bij het opstellen van de meerjarenbegroting. Dit heeft mogelijk gevolgen voor de uitvoerbaarheid van bestaand beleid, de continuïteit van gemeentelijke voorzieningen en de realisatie van (duurzame) investeringen. Daarnaast zijn er risico’s verbonden aan de rechtmatigheid en doelmatigheid van de besteding van de toegezegde middelen. Omdat deze vaak geoormerkt zijn, zal nauwkeurig moeten worden toegezien op de voorwaarden die daaraan zijn verbonden. Dit vergt extra inspanningen op het gebied van administratieve vastlegging, interne beheersing en de controleerbaarheid van uitgaven. Tot slot vraagt de hervormingsagenda Jeugd, die vanaf 2028 in werking treedt, al in de komende jaren om voorbereiding en aanpassingen. De uitvoering van nieuwe beheersmaatregelen kan op korte termijn leiden tot tijdelijke inefficiënties of hogere uitvoeringskosten.
Ten aanzien van de jeugdzorgtekorten is de opdracht gegeven om landelijk financiering te zoeken voor € 728 miljoen om zo gemeenten voor 50% te compenseren voor de tekorten over de jaren 2023 en 2024.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
7
definitief
Jaarrekening
Accountantscontrole
Financiële positie
Overige bevindingen
Rechtmatigheidsverantwoording
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
8
definitief
Accountantscontrole Goedkeuringstoleranties Bij de controle van uw jaarstukken hebben wij de volgende materialiteit gehanteerd: (x € 1.000)
Fouten
Onzekerheden
1%
3%
Materialiteit en ruimte voor controleverschillen Materialiteit
€
3.233 €
9.699
Gecorrigeerde controleverschillen Vanuit de controlewerkzaamheden is een aantal afwijkingen naar voren gekomen. Deze zijn besproken met het management en gecorrigeerd in de jaarrekening zoals deze voor u ligt. Niet gecorrigeerde controleverschillen Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van de controleverschillen die niet in de jaarrekening 2024 zijn verwerkt. In overleg met u zijn alle individuele afwijkingen groter dan € 100.000 vermeld. (x € 1.000)
Fouten
Onzekerheden
1%
3%
Niet gecorrigeerde controleverschillen Levering zorg WMO en jeugd 2024
€
-
€
918
Totaal niet gecorrigeerde controleverschillen
€
-
€
918
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
9
definitief
Accountantscontrole Levering zorg WMO en jeugd 2024 Over de geleverde zorg in natura hebben we in 2024 voor € 47,4 miljoen controleverklaringen van zorgaanbieders ontvangen. Voor het resterende deel van de uitgaven aan zorgorganisaties, € 1,9 miljoen, is geen (goedkeurende) controleverklaring ontvangen of zijn het kleinere zorgaanbieders, waarmee afspraken zijn gemaakt om geen controleverklaring aan te leveren. Dit bedrag is als onzekerheid aangemerkt. Ter reductie van de hiermee samenhangende onzekerheid is aanvullend onderzoek uitgevoerd door de gemeente. Dit onderzoek bestond uit een gerichte enquête op de geleverde zorg door de zorgaanbieders waarvoor geen gewaarmerkte productieverantwoording is opgeleverd. Deze uitvraag is in 2024 uitgevoerd en heeft bijgedragen aan de onderbouwing van de rechtmatigheid van de uitgaven. Er resteert een bedrag van € 918.000 waarvoor geen controleverklaring is ontvangen én dat niet in de aanvullende steekproef is betrokken. Dit bedrag is aangemerkt als onzekerheid.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
10
definitief
Accountantscontrole Herziening Besluit Begroting en Verantwoording 2025 Tegelijk met ‘het BADO is ook het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) aangepast. De rechtmatigheidsverantwoording is nu formeel onderdeel van het BBV. Het is daarmee verplicht om in de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen en daarin fouten en onduidelijkheden toe te lichten.
Herziening Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden Op 21 maart 2025 is het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) gewijzigd. Voor de controle van de jaarrekening geldt vanaf boekjaar 2025 één goedkeuringstolerantie van 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan de reserves. De Raad kan kiezen voor een lagere tolerantie. De nieuwe goedkeuringstolerantie is immers de som van de afwijkingen in de jaarrekening én onzekerheden in de uitvoering van de controle. De goedkeuringstoleranties van 1% bij fouten en 3% bij onzekerheden komen hiermee te vervallen vanaf het boekjaar 2025. Wij hebben het College van B&W geadviseerd het controleprotocol met ingang van 1 januari 2025 te actualiseren op basis van deze herziene goedkeuringstoleranties voor de accountantscontrole. Door deze aanpassing kan dit met name bij grotere onzekerheden in bijvoorbeeld de prestatieleveringen voor de WMO en Jeugdzorg tot een niet goedkeurende verklaring leiden.
De verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording wordt gelijkgesteld aan de goedkeuringstolerantie van de accountant: maximaal 2% van de totale lasten, exclusief toevoegingen aan de reserves. Bij overschrijding van deze grens, moeten de afwijkingen expliciet worden vermeld. Wij hebben het College van B&W geadviseerd ook het controleprotocol met ingang van 1 januari 2025 te actualiseren op basis van deze herziene goedkeuringstoleranties voor de rechtmatigheidsverantwoording.
Wij hebben het College van B&W geadviseerd de gevolgen in beeld te brengen op basis van de huidige inzichten en eventuele extra waarborgen in te richten voor het aanvullend onderbouwen van de door de zorgaanbieders geleverde prestaties.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
11
definitief
Accountantscontrole Fraude en financiële risico’s in relatie tot de financiële positie Wij zijn verplicht bij wettelijke controleopdrachten in de controleverklaring te rapporteren over fraude en continuïteit. Dit is tot stand gekomen vanuit de maatschappelijke wens tot meer transparantie en inzicht voor de gebruiker van de jaarrekening. Concreet betekent deze verplichting dat er een sectie ‘Controleaanpak frauderisico’s’ en een sectie ‘Controleaanpak veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie’ in onze controleverklaring is opgenomen. In bijlage 1 staan de teksten die wij in de controleverklaring zullen opnemen. Fraude De fraudeparagraaf in de controleverklaring beschrijft hoe wij in onze controle hebben ingespeeld op risico’s die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang in de jaarrekening als gevolg van fraude. In deze beschrijving zijn de volgende elementen opgenomen: · de frauderisico’s die aandacht vereisen bij de controle; · een verwijzing naar eventuele toelichtingen in de jaarrekening; · een kort overzicht van de uitgevoerde werkzaamheden; · een indicatie van de uitkomst van de werkzaamheden van de accountant; · belangrijke waarnemingen met betrekking tot onderkende frauderisico’s.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze controleaanpak is opgesteld vanuit onze verplichting tot het betrekken van frauderisico’s in de planning en uitvoering van onze werkzaamheden. Wij hebben onze controleaanpak zodanig ingericht dat de kans op het ontdekken van materiële afwijkingen als gevolg van fraude zo hoog mogelijk is. Hierbij is sprake van professionele oordeelsvorming, rekening houdend met de specifieke omstandigheden en de complexiteit van de controle. Voor de onderkende frauderisico’s hebben wij onze werkzaamheden op het geplande niveau kunnen uitvoeren. Financiële risico’s in relatie tot de financiële positie Dit is een paragraaf in de controleverklaring waarin wij uiteen zetten welke controlewerkzaamheden zijn uitgevoerd om de veronderstellingen inzake de financiële risico’s te toetsen. Het College van B&W maakt jaarlijks een gedegen analyse van de financiële positie en vooruitzichten en de accountant moet deze toetsen. In de controleverklaring wordt uiteengezet welke werkzaamheden wij hebben uitgevoerd om de analyse van het College van B&W te toetsen en wat de uitkomsten van die werkzaamheden zijn. Ook eventuele belangrijke waarnemingen die de accountant ten aanzien van de veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie bij de uitvoering van de werkzaamheden doet, worden vermeld in de controleverklaring.
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
12
definitief
Accountantscontrole Naleven verslaggevingsregels De jaarrekening is opgesteld overeenkomstig het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Wij hebben gecontroleerd of de bepalingen in het BBV zijn nageleefd.
Jaarverslag Het jaarverslag met daarin de paragrafen voldoet aan de eisen van het BBV. Er zijn geen tegenstrijdigheden met de jaarrekening 2024 gezien.
Hierin hebben wij afwijkingen vastgesteld: - De vermelding van het structureel begrotingssaldo bij het overzicht incidentele baten en lasten; - De niet-uit-balans-blijkende-verplichtingen waarin de volgende elementen ontbreken: meerjarige contracten van materiële omvang en verlofrechten en vakantiegeld medewerkers; - De toelichting op het eigen vermogen van de classificatie bestemmingsreserves welke niet in overeenstemming is met de balans; - Het ontbreken van een toelichting op de overige uitzettingen; - Het ontbreken van een onderscheid tussen vooruit ontvangen bedragen van het Rijk en overige Nederlandse overheidslichamen bij de overlopende passiva.
Wet Normering Topinkomens (WNT) Uw organisatie valt onder de reikwijdte van de Wet Normering Topinkomens. In de jaarrekening is de voorgeschreven informatie opgenomen.
Deze afwijkingen betreffen formaliteiten en hebben geen invloed op het inzicht in het resultaat en de vermogenspositie.
Verloop van de controle Het opstellen van de jaarrekening over het boekjaar 2024 is zodanig gepland, dat de gecontroleerde jaarrekening tijdig ter vaststelling aan de Gemeenteraad kan worden voorgelegd. De eerste versie van de jaarstukken was tijdig gereed. In het concept van de jaarstukken waren nog niet alle passages opgenomen. Het controleproces evalueren wij met de ambtelijke organisatie. De afwikkeling van de controle was conform planning. Wij kijken terug op een goede samenwerking gedurende dit proces.
Kwaliteit van de jaarstukken De jaarstukken bestaan uit 2 onderdelen, het jaarverslag en de jaarrekening. De kwaliteit van de toelichtingen is van een voldoende niveau. De afwijkingen ten opzichte van de begroting en de belangrijkste ontwikkelingen per programma zijn voldoende toegelicht in het jaarverslag. In de paragrafen is een nadere toelichting gegeven op de ontwikkelingen.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
13
definitief
Financiële positie De jaarrekening geeft inzicht in de totstandkoming van het resultaat over 2024 en de financiële positie van uw organisatie per 31 december 2024.
In 2024 is een tekort op de jeugdzorg ontstaan van in totaal € 6,7 miljoen. De hogere algemene uitkering van € 2,4 miljoen heeft dit deels gecompenseerd. De stelpost loon- en Prijsstijgingen is vrijgevallen (€ 1,1 miljoen). Daarentegen is de taakstelling personeel vervallen omdat deze niet in verhouding staat tot de capaciteit, wettelijke taken en ambities (€ 0,9 miljoen). Hiervoor is een structurele oplossing in de Kadernota 2025 verwerkt.
Saldo van baten en lasten In 2024 zijn gedurende het jaar het overschot of tekorten verrekend met de algemene reserve en bestemmingsreserves:
Van begroting naar realisatie De begroting is een aantal keren bijgesteld, in de tussenrapportages maar ook met afzonderlijke raadsbesluiten.
Resultaat 2024 Resultaat 1e bestuursrapportage
€
-5.305
Resultaat 2e bestuursrapportage
€
-353
Resultaat 3e bestuursrapportage
€
3.289
Jaarstukken 2024
€
5.121
Totaal resultaat 2024
€
2.752
Hieronder het verloop van de lasten en baten gedurende het jaar:
Voor het resterende resultaat van € 5,1 miljoen is in de jaarstukken een voorstel opgenomen. Er is in 2024 € 8,5 miljoen niet-besteed budget doorgeschoven naar 2025 (3e bestuursrapportage). De grootste mutatie in de lasten en de baten betreft de vergoeding voor de Opvang Vluchtelingen Oekraïne. De niet-bestede middelen mogen in overeenstemming met de regeling toegevoegd worden aan de reserve Opvang Ontheemden (€ 3 miljoen).
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Verloop lasten en baten
X € 1.000
Jaarrekening
Interne beheersing
€ 310.000 € 290.000 € 270.000 € 250.000 € 230.000 € 210.000 € 190.000 € 170.000 € 150.000 lasten
baten
Realistie 2023
Primitieve begroting 2024
Begroting na wijziging
Realisatie 2024
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
14
definitief
Financiële positie Per 31 december 2024 zijn de bestemmingsreserves met de grootste omvang: - Meerjarige middelen € 12,2 miljoen - Ontheemden € 7,3 miljoen - Leefbaarheid verbreding Rondweg-Oost € 5,3 miljoen - Egalisatiereserve afvalverwijdering en –verbreding € 4,2 miljoen
Incidentele baten en lasten Het saldo van de incidentele lasten en baten bedraagt € 5,6 miljoen. In hoofdlijnen wordt dit in de exploitatie veroorzaakt door: • Crisisbeheersing en brandweer • Wonen en bouwen • Inkomensregeling • Bestuur
€ 3,2 miljoen € 1,9 miljoen € 1,1 miljoen € 1,5 miljoen -/-
VERLOOP EIGEN VERMOGEN
X € 1.000
Algemene reserve
In de mutaties reserves: • Dotatie reserve beheer Groene Grens • Dotatie reserve ontheemden • Dotatie reserve bovenwijkse voorzieningen
Bestemmingsreserves
Totaal
€ 140.000
€ 3,7 miljoen € 3,0 miljoen € 1,2 miljoen
€ 120.000
€ 100.000
Eigen vermogen Het eigen vermogen laat de afgelopen jaren (realisatie) en de komende jaren (begroting) het hiernaast getoonde verloop zien. De afgelopen jaren laat het eigen vermogen een stijging zien. Dit is met name te zien in de bestemmingsreserve leefbaarheid verbreding RondwegOost in 2022 voor € 2,5 miljoen en de bestemmingsreserve Ontheemden voor € 4,2 miljoen in 2023 en € 4 miljoen in 2024.
€ 80.000
€ 60.000
€ 40.000
€ 20.000
€0 2020
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
2021
Onze verantwoordelijkheid
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Bijlagen
15
definitief
Financiële positie Weerstandsvermogen De gemeente Veenendaal beschikt over voldoende weerstandsvermogen. De beschikbare middelen zijn ruim voldoende om de ingeschatte risico’s af te dekken. Zoals uit bijgaande grafiek blijkt lagen de ratio’s tussen de 1,6 en 3,0. Voor 2025 laat de begroting een daling zien van de ratio naar 2,9.
Weerstandsvermogen benodigd versus beschikbaar
X € 1.000 € 45.000 € 40.000
Ontwikkeling reductie aantal SiSa regelingen De Nederlandse regering werkt aan het verminderen van het aantal specifieke uitkeringen om de bureaucratie te verlagen en de beleidsvrijheid te vergroten. In de Voorjaarsnota van 2025 heeft de regering plannen gepresenteerd voor het verminderen van het aantal regelingen. Deze voorstellen worden momenteel besproken in het parlement en kunnen nog worden aangepast.
€ 35.000 € 30.000 € 25.000 € 20.000 € 15.000
Ongeveer zestig regelingen, waaronder infrastructuur-, onderwijs- en milieuspecifieke uitkeringen, verdwijnen mogelijk. Uitzonderingen blijven bestaan voor regelingen rondom Oekraïners, de aardbevingsschade in Groningen en de toeslagenaffaire. De vrijgekomen middelen worden deels herverdeeld via het gemeentefonds, met een extra reservering van drie miljard euro volgens de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk.
€ 10.000 € 5.000 €0 2020
2021
2022
Benodigd (= risico's)
2023
2024
2025
Beschikbaar
Wij hebben het College van B&W geadviseerd zich tijdig voor te bereiden op de mogelijke afschatting door de huidige financieringsbronnen en begroting te analyseren en eventuele projecten te herprioriteren.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
16
definitief
Overige bevindingen Schattingen Het opstellen van de jaarrekening vereist dat de organisatie oordelen vormt en schattingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van de grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen en van de baten en lasten. De schattingen en de hiermee verbonden veronderstellingen zijn gebaseerd op ervaringen uit het verleden en verschillende andere factoren die, gegeven de omstandigheden, als redelijk worden beschouwd. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. Een goed inzicht in de jaarrekening vraagt kennis van de gemaakte schattingen. Deze lichten wij hier kort toe.
Voor de projectexploitaties wordt aan de projectleiders autorisatie gevraagd. Deze zijn, tezamen met de prognoses voor de totale baten en lasten, door de projectleiders geautoriseerd. In 2024 is op de grondexploitaties winst verantwoord van in totaal € 2,2 miljoen. We hebben vastgesteld dat deze winst juist berekend is. Conform de voorgeschreven ‘Percentage of completion’ methode - winstneming naar rato van de voortgang van het project. Specifieke risico’s zijn daarbij op de verwachte resultaten in mindering gebracht. Deze risico’s zijn per project ingeschat.
• Grondexploitaties Er zijn 14 grondexploitaties. In 2024 zijn 2 grondexploitaties geopend, Lange Dreef en Stationsgebied Centrum. Voor de berekening van de verwachte resultaten in de actieve grondexploitaties heeft het College van B&W uitgangspunten geformuleerd. De baten en lasten van alle grondexploitaties worden onderbouwd door het hanteren van deze uitgangspunten. Deze zullen door de Raad via het projectenboek 2025 worden vastgesteld.
De voorziening voor verliesgevende exploitaties bedraagt per ultimo 2024 € 29 miljoen (2023: € 39 miljoen). De berekende voorziening is gebaseerd op het verlies, dat contant is gemaakt naar 2024. De disconteringsvoet van 2% die hierbij is gehanteerd is in overeenstemming met de verslaggevingsvereisten.
De rente is berekend op basis van de werkelijk betaalde rente, zoals dit is voorgeschreven in de notitie Grondbeleid van de commissie Besluit Begroting en Verantwoording.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
17
definitief
Overige bevindingen • Voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen Een voorziening groot onderhoud dient gebaseerd te zijn op een meerjarenonderhoudsplan van maximaal 5 jaar oud. Het integraal duurzaam vastgoedbeheerplan is in 2021 vastgesteld. Dit geactualiseerde plan is de basis voor de onderhoudsvoorziening. De voorziening bedraagt per 31 december 2024 € 6,7 miljoen. Wij kunnen instemmen met de uitgangspunten voor deze voorziening.
• Voorziening pensioen De voorziening voor pensioenen van wethouders is gebaseerd op actuariële berekeningen. Deze worden door een derde partij opgesteld. De gehanteerde rekenrente van 2,325% is conform de circulaire van het Rijk. De voorziening is in 2024 opgehoogd met de verplichtingen voor oud-wethouders.
• Voorziening verlofsparen / stuwmeer verlofuren Voor het onderhoud van wegen is een bestemmingsreserve ingesteld van € 2,9 miljoen. Aangegeven is dat er geen achterstallig onderhoud is. Wij hebben het College van B&W geadviseerd een onderhoudsplan voor wegen op te stellen om zo te bepalen of deze bestemmingsreserve toereikend is voor het onderhoud. • Voorziening riolering De voorziening Riolering is ter egalisatie van het riooltarief. In 2024 waren de lasten voor de aanpassing van de rioleringen lager dan de ontvangen baten. Dit heeft geleid tot een toevoeging aan de voorziening. De voorziening riolering bedraagt per 31 december 2024 € 5,1 miljoen en is onderbouwd met het omgevingsprogramma Openbare ruimte 2022-2025, waarin het gemeentelijke rioleringsplan is opgenomen. Wij stemmen in met de uitgangspunten voor deze voorziening.
Bij de gemeente Veenendaal is per 31 december 2024 door diversen werknemers deelgenomen aan het verlofsparen. Deze deelname is vertaald naar een verplichting. Wij kunnen instemmen met de uitgangspunten van deze voorziening. Er is geen stuwmeer aan verlofuren bij het personeel. Hiervoor is dus geen voorziening nodig. Op dit moment zijn er geen werknemers die gebruik maken van de Regeling Vervroegd Uittreden, waarvoor anders een voorziening zou moeten worden getroffen.
• Voorziening dubieuze debiteuren Ultimo 2024 heeft uw gemeente vorderingen op diverse partijen. Er is een inschatting gemaakt van de (on)inbaarheid van deze vorderingen. Voor de openstaande debiteuren van in totaal € 7,7 miljoen zijn op basis van een beoordeling per debiteur voorzieningen gevormd voor een bedrag van € 1,3 miljoen. Voor de uitkeringendebiteuren is de schatting gebaseerd op de geïnde bedragen van voorgaande jaren. De hoogte van deze voorziening ligt in lijn met vorig jaar. Wij kunnen instemmen met de uitgangspunten hiervan.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
18
definitief
Overige bevindingen • Voorziening dubieuze debiteuren precario Uw gemeente heeft over de jaren 2015 tot en met 2019 bij een aantal bedrijven precariobelastingen opgelegd. Deze hebben hiertegen bezwaar gemaakt en er lopen gerechtelijke procedures. In 2021 heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan en is de partij in het gelijk gesteld. Dit heeft geleid tot een terugbetaling van € 6,5 miljoen ten laste van de voorziening. De restant voorziening bedraagt per 31 december 2024 € 1,9 miljoen en is bestemd voor resterende risico’s. Er hebben zich in 2024 geen specifieke ontwikkelingen voorgedaan die van invloed kunnen zijn op de hoogte van de voorziening. Claims kunnen worden ingediend tot 5 jaar na de uitspraak. Als dit niet gebeurt kan deze voorziening vrijvallen.
Materiele vaste activa De intern vastgestelde voorschriften voor materiele vaste activa (nota afschrijving en activabeleid) worden niet consistent gehanteerd. Dit betreft de ondergrens van activeren, de voorgeschreven afschrijvingstermijnen en de wijze van afschrijven (lineair versus annuïtair). Wij hebben het College van B&W geadviseerd de intern vastgestelde regels te volgen. Tevens hebben wij het College van B&W geadviseerd de boekwaarde van panden jaarlijks te vergelijken met de WOZ-waarde om zo de waarderingsrisico’s voor activa te bewaken.
Jaarrekeningposten Kosten verbonden partijen De gemeente Veenendaal heeft een deel van haar taken overgedragen aan gemeenschappelijke regelingen. De kosten van deze organisaties komen ten laste van de exploitatie van de gemeente Veenendaal. De kosten van diverse gemeenschappelijke regelingen en andere verbonden partijen zijn in deze jaarstukken gebaseerd op concept cijfers, omdat de definitieve cijfers op dat moment nog niet voorhanden waren.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
19
definitief
Rechtmatigheidsverantwoording Kaderstelling De financiële verordening (gebaseerd op artikel 212 gemeentewet) en de controleverordening (gebaseerd op artikel 213 van de gemeentewet) zijn aangepast op de inrichting van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening en op 23 januari 2025 respectievelijk 22 juni 2023 door de Gemeenteraad vastgesteld. Het normenkader is door de Gemeenteraad op 19 september 2024 vastgesteld. Onze bevindingen over de rechtmatigheidsverantwoording In de financiële verordening heeft de Gemeenteraad de verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording op 2% van de lasten en de dotaties aan reserves bepaald. Op basis van de voorliggende jaarrekening is dit een bedrag van € 6,5 miljoen. In de rechtmatigheidsverantwoording heeft het College van B&W aangegeven niet rechtmatig gehandeld te hebben. De totale onrechtmatigheden zijn hoger dan de verantwoordingsgrens van € 6,5 miljoen, als gevolg van Ø de overschrijding van de lasten ten opzichte van de begroting met € 15,8 miljoen, waarvan € 14,9 miljoen als acceptabel is aangemerkt doordat dit open einde regelingen betreffen en lasten welke gecompenseerd worden door baten; Ø overschrijding van toegestane kredieten met € 0,2 miljoen; Ø niet rechtmatige inkoopprocedures voor € 0,4 miljoen.
Rechtmatigheidsverantwoording De rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de tekst aan het voorgeschreven model voldoet. Er zijn drie criteria vastgesteld om de financiële rechtmatigheid concreet te maken, te weten: [1] het voorwaardencriterium [2] misbruik en oneigenlijk gebruik. [3] het begrotingscriterium en Bij het opstellen van de jaarrekening legt het College van B&W in de rechtmatigheidsverantwoording verantwoording af over deze drie criteria. [1] Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium schrijft voor dat financiële handelingen alleen mogen plaatsvinden onder de voorwaarden zoals opgenomen in de wet of in een verordening. Het voorwaardecriterium komt met name voor in de processen: Ø Europese aanbestedingen Ø Treasury Ø Subsidieverstrekkingen Ø Uitkeringen Ø WMO en Jeugdzorg
Op basis van onze toetsing aan de wettelijke voorschriften voor de rechtmatigheidsverantwoording en de kaderstelling door de Gemeenteraad hebben wij vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording een getrouw beeld geeft. De jaarrekening en het jaarverslag bevat de voorgeschreven informatie.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
20
definitief
Rechtmatigheidsverantwoording - Europese aanbestedingen Er zijn nog 4 contracten onterecht niet Europees aanbesteed voor een bedrag van € 433.000. Vorig jaar waren dit 11 leveranciers met een opdrachtwaarde van € 1,3 miljoen. Wij hebben het College van B&W geadviseerd de kwaliteit van de verbijzonderde interne controle op de Europese aanbestedingen te verbeteren door: - eenduidige inkopen van alle leveranciers samen te beoordelen; - conclusies helder te formuleren; - Tijdige afronding te bewaken (voorafgaand aan de accountantscontrole). Wij hebben het College van B&W geadviseerd de verbijzonderde interne controle uit te breiden met het proces Leefgeld Oekraïne en wet inburgering. [2] Misbruik en oneigenlijk gebruik Het is aan de organisatie om effectieve maatregelen te nemen om misbruik en oneigenlijk (M&O) gebruik te voorkomen. Op basis van de eisen in de wet- en regelgeving heeft een vertaling plaatsgevonden naar de opzet van de interne organisatie. [3] Begrotingscriterium Het budgetrecht bepaalt dat de Gemeenteraad toestemming geeft om het te realiseren beleid per programma binnen de vastgestelde begroting uit te voeren. Uitgangspunt is dat iedere afwijking van de begroting onrechtmatig is, zowel overschrijdingen als onderschrijdingen.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
In de rechtmatigheidsverantwoording wordt een onderscheid gemaakt in acceptabele en niet-acceptabele afwijkingen. Niet-acceptabele afwijkingen passen niet binnen de afspraken tussen de Gemeenteraad en het College van B&W. De Gemeenteraad wordt gevraagd bij de vaststelling van de jaarrekening met deze afwijkingen in te stemmen. - Meer lasten dan begroot Er is bij 5 programma’s een overschrijding van de lasten ten opzichte van de begroting. Deze zijn deels als acceptabel aangemerkt: open einde regelingen en compensatie door baten, in totaal € 14,9 miljoen. Dit sluit aan met de afspraken hierover in de financiële verordening. - Minder lasten dan begroot Op 2 programma’s zijn de gerealiseerde lasten minder dan begroot. Het is voor Veenendaal gebruikelijk om afwijkingen van deze aard bij de jaarstukken te vermelden. Deze tellen daarom niet mee als begrotingsonrechtmatigheid. - Meer of minder baten dan begroot Op alle programma’s is uiteraard sprake van meer of minder baten dan begroot. Het is gebruikelijk binnen uw organisatie om afwijkingen van deze aard bij de jaarstukken te vermelden. De afwijkingen tellen daarom niet mee als begrotingsonrechtmatigheid.
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
21
definitief
Rechtmatigheidsverantwoording Wij hebben het College van B&W geadviseerd verbijzonderde interne controle over het interne inkoopbeleid uit te voeren.
- Investeringskredieten Er zijn 3 investeringen gedaan die hoger waren dan het door de Gemeenteraad vastgestelde krediet. Deze overschrijdingen zijn als niet-acceptabel aangemerkt. Wij hebben het College van B&W geadviseerd de investeringen van het boekjaar inzichtelijke te maken in het kredietoverzicht. Toelichting op rechtmatigheidsverantwoording in paragraaf Bedrijfsvoering Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording is het een vereiste dat het College van B&W in de paragraaf Bedrijfsvoering een toelichting geeft op alle afwijkingen die zijn opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Daarnaast dient te worden beschreven welke maatregelen worden genomen om deze afwijkingen in de toekomst te voorkomen. Rapportagegrens In de financiële verordening is opgenomen dat in de paragraaf Bedrijfsvoering fouten en/of onduidelijkheden groter dan € 100.000 worden toegelicht.
Wet Fido en bijbehorende regelingen Niet-financiële onrechtmatigheden in verband met het niet naleven van bepalingen in de wet Fido en bijbehorende Regelingen moeten worden opgenomen en toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. De kasgeldlimiet en renterisiconorm zoals gepresenteerd in de paragraaf Financiering zijn gebaseerd op de totale lasten van de begroting. Op basis van de voorschriften dient de basis de begrote lasten te zijn. Wij hebben vastgesteld dat de renterisiconorm en de kasgeldlimiet niet worden overschreden en dat toelichting in de paragraaf Bedrijfsvoering niet noodzakelijk is. Misbruik en oneigenlijk gebruik De gemeente Veenendaal beschikt over een nota Misbruik en Oneigenlijk gebruik waarin de risico’s en maatregelen zijn benoemd.
Intern inkoopbeleid Wanneer de inkoopnormen uit de gids Proportionaliteit herhaaldelijk niet worden nageleefd of wanneer de documentatie en/of motivering ervan ontoereikend is, wordt van het College van B&W verwacht hierover te rapporteren via de paragraaf Bedrijfsvoering. Uw organisatie heeft een eigen inkoopbeleid vastgesteld waarin de gids Proportionaliteit is uitgewerkt. In 2024 is geen verbijzonderde interne controle uitgevoerd op het volgen van het intern inkoopbeleid voor inkopen onder de Europese aanbestedingsgrens.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
22
definitief
Interne beheersing IT omgeving Op basis van boek 2, artikel 393, lid 4 van het Burgerlijk Wetboek moet de accountant in zijn verslag aandacht besteden aan de bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. De jaarrekeningcontrole heeft geen tekortkomingen in de continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking aan het licht gebracht. Voor onze controle maken we in een beperkte mate gebruik van de automatiseringsomgeving. Risico’s interne beheersing Bij de interimcontrole hebben wij de algemene beheersing, de inrichting van de processen en de interne beheersingsmaatregelen beoordeeld. Naar aanleiding hiervan hebben wij onze bevindingen en aanbevelingen in de managementletter gerapporteerd aan het College van B&W/het management en in de boardletter aan de Raad. De boardletter is besproken met de auditcommissie op 15 januari 2025. In de managementletter en boardletter hebben wij per proces aangegeven welke bevindingen en risico’s wij zien.
Wij hebben hiervoor (mogelijke) interne beheersingsmaatregelen voorgesteld om de risico’s af te dekken. Om voldoende controlezekerheid te verkrijgen dat de jaarrekening geen materiële afwijkingen bevat als gevolg van het ontbreken van deze (voldoende) maatregelen, hebben wij aanvullende werkzaamheden moeten verrichten. Vanuit de interimcontrole hebben wij van de enkele aandachtspunten voor de jaarrekening 2024 meegegeven. De belangrijkste waren: - Inkopen: onderbouwing van de geleverde prestaties; - Afronding van de verbijzonderde interne controle; - Salarissen: een aansluiting tussen de financiële administratie en de salarisadministratie.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
23
definitief
Interne beheersing Aanvullende bevindingen Vanuit de afronding van de controle over het boekjaar 2024 vragen wij nog aandacht voor de volgende aanvullende bevindingen over de interne beheersing.
De belangrijkste risico’s uit de boardletter zijn onderstaand weergegeven: 1. Grondexploitaties De zekerheden in de controle op de grondexploitaties. Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij een gedetailleerde controle op de grondexploitaties uitgevoerd. Tevens heeft uw gemeente gebruik gemaakt van een externe planeconoom die een tweetal complexen heeft onderzocht. Hierin zijn geen afwijkingen gezien. 2. Prestatieleveringen WMO en Jeugd Uw gemeente steunt voor de prestatieleveringen van de WMO en de jeugdzorg op de productieverantwoordingen van de zorgaanbieders. Niet van alle zorgaanbieders wordt de productieverantwoording met controleverklaring (tijdig) ontvangen. Hierdoor zijn er onzekerheden over de geleverde zorg.
Wij hebben het College van B&W geadviseerd: - ICT: een overzicht met de in gebruik zijnde hardware op te stellen; - Privacyverklaring: deze aan te vullen met de gevolgen voor het niet-verstrekken van gegevens, het gebruik maken van de geautomatiseerde besluiten, het verstrekken van de bron bij niet-direct van de gebruiker ontvangen persoonsgegevens; - WMO en jeugd: de tijdigheid van de beschikkingen onder de aandacht te brengen; - Subsidieverstrekkingen: de tijdigheid voor het ontvangen van de documenten ten behoeve van de vaststelling en de beschikking te monitoren.
Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij expliciet de aangeleverde verklaringen beoordeeld en zodoende de onzekerheid bepaald.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
24
definitief
Onze verantwoordelijkheid Onze opdracht De jaarrekening 2024 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het College van B&W. In overeenstemming met uw opdracht hebben wij de jaarrekening gecontroleerd. Wij hebben onze controle uitgevoerd op basis van onze controlestandaarden voor accountantscontrole. Daarnaast hebben wij het besluit accountantscontrole decentrale overheden (het BADO), de door u vastgestelde controleverordening (ex artikel 213 van de gemeentewet) én het door u vastgestelde normenkader als basis voor de controle gebruikt.
Fraude De accountant is verplicht om alle ontdekte fraudegevallen te rapporteren aan het College van B&W van de organisatie. Ingeval van fraude door het College van B&W melden we dit aan de Gemeenteraad. Wij merken op dat onze werkzaamheden niet specifiek gericht zijn op het ontdekken van fraude. De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude berust bij het College van B&W. De accountant is niet verantwoordelijk en aansprakelijk voor de preventie van fraude. De accountant is wel verantwoordelijk voor het betrekken van frauderisico’s in de planning en uitvoering van zijn werkzaamheden. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de opdrachtbevestiging.
De door ons voor de controle gehanteerde goedkeuringstolerantie voor fouten bedraagt € 3.233.000 (1% van de lasten) en voor onzekerheden € 9.699.000 (3% van de lasten). Voor de Wet Normering Topinkomens hebben wij de voorgeschreven lagere goedkeuringstoleranties gehanteerd. Onze onafhankelijkheid Voor de uitvoering van onze controle is het belangrijk, dat wij onafhankelijk zijn. Dit betekent dat op een aantal vormen van overige dienstverlening aanvullende voorwaarden van toepassing zijn, dat voor sommige soorten van overige dienstverlening beperkingen gelden en dat sommige soorten dienstverlening niet toegestaan zijn.
Er zijn tijdens de door ons uitgevoerde reguliere controlewerkzaamheden geen materiële onjuistheden als gevolg van fraude ontdekt, noch hebben wij aanwijzingen verkregen dat er sprake is geweest van fraude.
Naast de controle van de jaarrekening hebben wij géén overige diensten en/of adviesopdrachten uitgevoerd. De voor uw organisatie in 2024 door ons verrichte diensten passen binnen de regels van onafhankelijkheid. Onze teamleden zijn onafhankelijk van uw organisatie. Er zijn geen andere zaken, die in strijd zijn met de onafhankelijkheidsregels.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
25
definitief
Afsluiting Publicatie jaarrekening Wij adviseren om de jaarrekening, na vaststelling door de Gemeenteraad, op de website van uw gemeente, te publiceren samen met de controleverklaring van de accountant. Hierdoor is het voor de gebruikers duidelijk dat dit de definitieve versie van de jaarrekening is en wat het oordeel van de accountant bij deze jaarrekening is. De wetgeving rondom de WNT (Wet Normering Topinkomens) geeft aan dat de WNT-verantwoording door de organisatie op internet gepubliceerd moet worden voor een periode van tenminste zeven jaar. De gegevens moeten vrij toegankelijk en eenvoudig te vinden zijn. Afsluiting Wij willen graag van deze gelegenheid gebruik u en uw medewerkers te bedanken voor de prettige samenwerking en open communicatie tijdens onze controlewerkzaamheden. Wij vertrouwen erop u hiermee van dienst te zijn en zijn graag bereid nadere informatie te verstrekken. Met vriendelijke groet, Stolwijk Kelderman Accountants Fiscalisten {{esl:Signer1:capture:size(200,65)}}
w.g. dhr. R.H. Gosselink-Wolbrink RA
26
definitief
Bijlage controleverklaring In de volgende bijlagen geven wij de tekst weer welke wij zullen opnemen in de controleverklaring inzake • fraude • veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie Dit is niet de volledige tekst van de controleverklaring.
Bijlage controleverklaring fraude
Bijlage controleverklaring veronderstellingen financiële risico’s
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
27
definitief
Bijlage controleverklaring fraude Fraude Wij hebben risico’s geïdentificeerd en ingeschat op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening die het gevolg is van fraude. In onze controleaanpak hebben wij generieke en specifieke controlewerkzaamheden uitgevoerd die inspelen op deze risico’s. Wij hebben tijdens onze controle inzicht verkregen in de entiteit en haar omgeving, de componenten van het interne beheersingssysteem, waaronder het risico-inschattingsproces en de wijze waarop de directie inspeelt op frauderisico’s en het interne beheersingssysteem monitort. Als onderdeel van ons proces voor het identificeren van risico’s op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening die het gevolg is van fraude, hebben wij frauderisicofactoren overwogen met betrekking tot frauduleuze financiële verslaggeving, oneigenlijke toe-eigening van activa en omkoping en corruptie. Wij hebben geëvalueerd of deze factoren een indicatie vormden voor de aanwezigheid van het risico op afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude. Wij zijn tijdens de controle alert gebleven op indicaties voor signalen van fraude. De uitkomsten van de controlewerkzaamheden hebben wij geëvalueerd. Daarbij hebben we overwogen of er bevindingen zijn die aanwijzing geven voor fraude of het niet-naleven van wet- en regelgeving.
Wij hebben kennis genomen van de beschikbare informatie en om inlichtingen gevraagd bij leden van de directie als ook aan anderen binnen de organisatie. Hieruit volgden geen signalen van fraude die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang. Uit het geheel van onze werkzaamheden volgden geen signalen, specifieke aanwijzingen of vermoedens van fraude. De door ons geïdentificeerde frauderisico’s en uitgevoerde specifieke werkzaamheden zijn hieronder weergegeven.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
28
definitief
Bijlage controleverklaring fraude Geïdentificeerd frauderisico
Controlewerkzaamheden en observaties
MO: Beinvloeden schattingen en doorbreking interne beheersing De directie/het College van B&W heeft een unieke positie om fraude te plegen, omdat ze in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersingsmaatregelen te doorbreken die anderszins effectief lijken te werken. Daarom besteden wij bij al onze controles aandacht aan het risico van het doorbreken van maatregelen van interne beheersing door het de directie. Wij hebben in dat kader bijzondere aandacht gehad voor tendenties in schattingen als gevolg van mogelijke druk op de directie/het College van B&W om het resultaat te beïnvloeden.
Wij hebben, voor zover relevant voor onze controle, de opzet geëvalueerd van de maatregelen van interne beheersing die het risico op doorbreking van de interne beheersing moeten mitigeren, waaronder de ingebouwde waarborgen in de processen met betrekking tot handmatige journaalposten.
Inhoudsopgave
Samenvatting
In respons op de bevindingen vanuit deze werkzaamheden hebben wij journaalposten geselecteerd op basis van risicocriteria, journaalposten gegenereerd tijdens het proces van opmaken van de jaarrekening met mogelijk resultaat sturend effect. Wij hebben bij de controlewerkzaamheden specifieke aandacht gehad voor eventuele manipulatie of bovenmatige bemoeienis van het management bij de totstandkoming van cijfers en belangrijke toelichtingen. Daarnaast hebben wij op journaalposten die zijn gegenereerd door, of in opdracht van, de directie/het College van B&W specifieke controlewerkzaamheden verricht. Wij hebben specifieke controlewerkzaamheden verricht ten aanzien van schattingen. Wij hebben getoetst of de gehanteerde uitgangspunten en veronderstellingen adequaat zijn. Wij hebben in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het management bij deze schattingen. Indicatie uitkomst werkzaamheden Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude ten aanzien van het doorbreken van de interne beheersing door de directie of vooringenomenheid van de directie bij schattingsposten.
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
29
definitief
Bijlage controleverklaring fraude Geïdentificeerd frauderisico
Controlewerkzaamheden en observaties
Prestatieonderbouwingen Het risico dat inkoopfacturen betaald worden, zonder dat hier een prestatie tegenover staat
Wij hebben de opzet, het bestaan en de werking van de interne beheersingsmaatregelen geëvalueerd die bedoeld zijn om het risico op fraude te beperken met betrekking tot het leveren van de prestaties van de ingekochte goederen en diensten. Wij hebben door middel van een deelwaarneming vastgesteld dat de levering van goederen/diensten voor de onderzochte gevallen heeft plaatsgevonden overeenkomstig de inkoopfacturen.
Ongeautoriseerde betalingen Een combinatie van te ruime bevoegdheden ten aanzien van het doorvoeren van wijzigingen in stambestanden crediteuren, de verwerking van inkoopfacturen biedt in opzet aan medewerkers de gelegenheid om onrechtmatige betalingen te laten verrichten met als doel het oneigenlijk toe-eigenen van activa.
Wij hebben, voor zover relevant voor onze controle, de opzet geëvalueerd van de maatregelen van interne beheersing die het risico op het verrichten van onrechtmatige betalingen moeten mitigeren. Tevens hebben wij werkzaamheden verricht op de rechtenindeling in het bankpakket en de interne procedures met betrekking tot de controle van personeelsmutaties. Tot slot hebben wij middels data-analyse alle bankmutaties geanalyseerd.
Corruptierisico Het risico op corruptie door ambtenaren, bestuurders en toezichthouders
We hebben vastgesteld dat er maatregelen zijn genomen rondom het bewaken van de integriteit en het voorkomen van integriteitsschendingen. We hebben navraag gedaan of er meldingen zijn geweest.
Inhoudsopgave
Indicatie uitkomst werkzaamheden Wij hebben geen specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude vastgesteld met betrekking tot de inkoop.
Indicatie uitkomst werkzaamheden Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude ten aanzien van het verrichten van onrechtmatige betalingen.
Indicatie uitkomst werkzaamheden We hebben geen specifieke aanwijzingen voor corruptie of vermoedens van corruptie.
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
30
definitief Bijlage controleverklaring veronderstellingen financiële risico’s Het College van B&W heeft de jaarrekening opgesteld waarbij inzicht is gegeven is de mate waarin de gemeente in staat is om de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te kunnen vangen, zonder tussenkomst van de toezichthouder. Onze controlewerkzaamheden om het inzicht, dat het College B&W, geeft te evalueren en de beoordeling van de gehanteerde veronderstellingen omvatten onder andere: Kennisnemen van de toelichting op de financiële positie zoals deze is beschreven in de paragraaf weerstandsvermogen; Kennisnemen van de beoordeling van de Provincie over de financiële positie inzake de begroting 2024 en 2025 en evalueren of de daarbij behorende opmerkingen voldoende zijn toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen; Evalueren van het proces van risicoanalyse en de gehanteerde veronderstellingen die het College van B&W heeft gehanteerd bij de totstandkoming van de informatie opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen; Evalueren of de paragraaf Weerstandsvermogen alle relevante informatie bevat, waarvan wij als gevolg van onze controle kennis hebben gekregen; Inwinnen van inlichtingen bij het college over zijn kennis van risico's na de periode van de door het College van B&W verrichte risicoanalyse.
Uit onze werkzaamheden blijkt dat de door het college gegeven inzicht aanvaardbaar is.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
31
definitief
Bijlage SiSa tabel fouten en onzekerheden Wij hebben als onderdeel van onze controle de SiSa bijlagen gecontroleerd. De controle is uitgevoerd zoals is opgenomen in de Nota Verwachtingen Accountantscontrole SiSa 2024 d.d. 20 februari 2025. Wij zijn verplicht een tabel op te nemen in dit accountantsverslag met fouten en onzekerheden met betrekking tot de verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen. Deze tabellen dient u samen met de overige verplicht voorgeschreven verantwoordingsdocumenten voor 15 juli 2025 bij het CBS aan te leveren, inclusief de hieronder vermelde oordelen in onze controleverklaring:
Strekking controleverklaring Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening
Goedkeurend
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
32
definitief
Bijlage SiSa tabel fouten en onzekerheden Nr.
Specifieke uitkering
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout of onzekerheid
A20B
Specifieke uitkering versterking van de lokale integrale aanpak van radicalisering, extremisme en terrorisme 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek in 2023 en 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
C62
Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
C92
Regeling specifieke uitkering informatiepunten Digitale Overheid
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
D23
Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorziening
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
E27B
Brede doeluitkering verkeer en vervoer (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027 (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
E85
Tijdelijke regeling specifieke uitkeringen intelligente verkeersregelinstallaties
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
E104
Specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
E110
Tijdelijke regeling specifieke uitkering mobiliteitspakketten ten behoeve van woningbouw
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
33
definitief
Bijlage SiSa tabel fouten en onzekerheden Nr.
Specifieke uitkering
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout of onzekerheid
G10
Wet inburgering 2021_gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G13
Onderwijsroute_deel gemeente 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
H27
Regeling specifieke uitkering domein-overstijgend samenwerken 2024_met centraal rechtspersoon
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
H30
Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
H35B
Specifieke uitkering SPUK IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
J9
Specifieke uitkering woningbouwimpuls
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
J55
Aanpak energiearmoede
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
J56
Regeling huisvesting aandachtsgroepen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
J68
Regeling specifieke uitkering vergunninghouders
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
J94
Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
J105
Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
K28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
M16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
34
Samen bouwen aan duurzaam succes Als ondernemer, manager of bestuurder dealt u dagelijks met veranderingen. Dan is het prettig om voor cijfers, financiële processen en fiscale vraagstukken zekerheid in te bouwen. Wij zijn graag die specialist dichtbij, die altijd een extra stap voor u zet en die naast de data altijd de mens ziet. q Zullen we samen bouwen aan uw duurzame succes?