3m. - 13. Zienswijze Provincie Utrecht geanonimiseerd

College van Burgemeester en Wethouders Gemeente Veenendaal Postbus 1100 3900 BC VEENENDAAL

Onderwerp Datum Documentnummer

Reactie op ontwerp Omgevingsvisie Veenendaal 2040 13‑10‑2025 UTSP-2014769930-248

Telefoonnummer

@provincie-utrecht.nl

E-mailadres Domein/opgave Team

SLO GRO

Geacht college, Hartelijk dank voor het toezenden van uw ontwerp van de Omgevingsvisie Veenendaal 2040. Met veel belangstelling heb ik kennisgenomen van deze visie en namens ons college kom ik tot een aantal opmerkingen. Daarin zijn uitspraken en doelen uit de provinciale omgevingsvisie leidend. Veenendaal groeit en heeft naar verwachting in 2040 85.000 inwoners, 15.000 meer dan nu. Dat betekent: meer mensen, meer woningen, meer winkels, meer auto’s, en dus meer opgaven in de schaarse ruimte. En aangezien Veenendaal haar grenzen heeft bereikt moeten deze opgaven een plek vinden binnen de bestaande stad. Soms is er sprake van concurrerende ruimteclaims. Voor uw gemeente betekent dit, dat er keuzes gemaakt moeten worden, waarbij de voornaamste uitdaging is hoe Veenendaal kan groeien en de stad tegelijkertijd leefbaar, aantrekkelijk en inclusief kan blijven voor toekomstige generaties. Het is goed om te lezen dat de Veenendaalse omgevingsvisie een plek heeft in een bredere context waarin ook ruimtelijke ontwikkelvisies van andere gemeenten, de provincie en het Rijk een rol spelen. En terecht verwijst u daarom naar de Omgevingsvisie Provincie Utrecht en het provinciale programma ‘Groen Groeit Mee” waaraan u zich gecommitteerd heeft. Overigens zijn wij als provincie ook aan een nieuwe omgevingsvisie aan het werken die in 2026 zal worden vastgesteld.

Aanvullend is onze suggestie aan u om ook het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG) te betrekken bij uw omgevingsvisie. Alhoewel de gemeente Veenendaal in verhouding niet veel landelijk gebied heeft, lijkt het ons goed om in de omgevingsvisie aandacht te besteden aan het UPLG en te kijken waar provinciale en gemeentelijke ambities elkaar kunnen versterken. Het is een complete en goed onderbouwde visie. Onze opmerkingen behelzen vooral raakvlakken die wij als provincie zien of suggesties om de visie nog completer te maken. De Klomp en de Nieuwe Meent Wij herkennen in uw omgevingsvisie de voorgenomen uitbreidingen rond station De Klomp en de Nieuwe Meent. Dit sluit goed aan bij de ambities van de Provincie. In de komende periode zal nader gebiedsonderzoek

1 van 5

duidelijk maken wat er richting 2040 en daarna mogelijk is. Daarbij vinden wij het belangrijk dat kwaliteit en een duurzame, toekomstbestendige ontwikkeling vooropstaan. Graag zetten wij de samenwerking met u en de andere betrokken overheden op beide dossiers voort. Hieronder volgt een overzicht van de opmerkingen per thema. Wonen Goed om te zien dat u inzet op de nieuwe Wet versterking regie volkshuisvesting. In de visie maakt u een duidelijke link vanuit de demografische ontwikkeling naar ouderenhuisvesting en huisvesting voor aandachtsgroepen. Ook vinden wij het positief dat u kijkt naar leefbaarheid, voorzieningen en hoe deze zijn gespreid over de gemeente in relatie tot de woningbouwopgave. Dat helpt in afwegingen voor potentiële locaties voor ouderenhuisvesting, aandachtsgroepen maar ook voor de algehele woningbouw. U zet in op een gevarieerd woningaanbod omdat het woningaanbod nu niet aansluit op de behoefte en u zet dan met name in op nieuwbouw. Als alternatief voor nieuwbouw bestaat het beter benutten van het bestaande woningaanbod. Het beter benutten zien we alleen terug in combinatie met ouderenhuisvesting. Onze suggestie is om dat uit te breiden naar andere soorten huisvesting zeker omdat er zoveel binnenstedelijk gerealiseerd moet worden.

Met het oog op de ouderenhuisvesting is het volgens ons waardevol om ook aandacht te schenken aan het aanhaken van zorgpartijen en hoe u zorg en welzijn gaat oppakken in het licht van de veranderende woon(zorg)behoefte. Complimenten geven we graag voor uw hoge betaalbaarheidsambities van 30% sociaal, 40% middelduur waarbij u binnen die segmenten ook nog onderscheid maakt. We missen verwijzingen naar de regionale afsprakenkaders. Zo benoemt u voor de ouderenhuisvesting geen aantallen als opgave, terwijl deze aantallen wel al uit het afsprakenkader gehaald kunnen worden. Door te verwijzen naar de regionale afsprakenkaders zou de visie op dit punt meteen kaderstellend kunnen worden. Met het oog op kaderstelling rond aandachtsgroepen is onze suggestie om in uw visie te benoemen dat u bezig bent om in regionaal verband te komen tot afspraken en dat u zich aan die afspraken zult committeren. Gezonde leefomgeving In uw visie benoemt u veel aspecten die te maken hebben met een gezonde leefomgeving en ook de milieukwaliteit komt op een goede manier aan bod volgens ons. Het is een uitdaging om de toename in aantallen woningen vergezeld te laten gaan van een gezonde en veilige leefomgeving met goede voorzieningen en groen en een goede milieukwaliteit. Wij raden aan om ook oog te hebben voor groenvoorzieningen op regionaal niveau.

Wij zijn erg benieuwd naar de verdere concretisering van uw ambities, die ongetwijfeld in het omgevingsplan en omgevingsprogramma uitgewerkt zullen worden. U geeft aan op zoek te gaan naar passende afstanden voor woningen rond wegen in verband met de luchtkwaliteit. Ook houdt u bij nieuwe ontwikkelingen rekening met geluid en geurhinder. We zijn benieuwd naar de concretisering van dit rekening houden met, en de afstanden. Wat wordt het streven van de gemeente hierbij en wat wordt daarbij afgewogen? Als provincie zijn we in samenwerking met een aantal gemeenten bezig om een menukaart van indicatoren, met een bandbreedte aan kwaliteiten, ten behoeve van gezondheid/een gezonde leefomgeving te ontwikkelen. De Gemeente Veenendaal is welkom om hier ook over mee te denken en aan bij te dragen.

2 van 5

Recreatie, toerisme, sport en bewegen Wij vinden het erg positief dat u de nadruk legt op een gezonde, schone en inclusieve leefomgeving, met aandacht voor veel groen en blauw. Goed dat u de behoeften van de gebruikers daarbij nadrukkelijk meeneemt. Tot 2030 zet u in op inbreiding als het gaat om wonen. Wij rekenen erop dat u er daarbij voor zorgt dat de kwaliteiten van de leefomgeving (in groen, recreatie, sporten) hierdoor niet achteruitgaan. Wellicht biedt het juist kansen om die kwaliteiten te verbeteren. Qua vitaliteit lijkt u zich vooral te richten op ouderen. Bij ons komt de vraag op of u ook inzet op jongeren, bijvoorbeeld door bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte te faciliteren? Water en bodem en klimaatadaptatie Wij vinden het zeer positief dat de gemeente Veenendaal de principes van water- en bodem-sturend omarmt en veel ambities uitstraalt in een klimaatbestendige en toekomstbestendige gemeente. Dit is in lijn met het provinciaal beleid. We adviseren de gemeente om bij het toepassen van deze principes nauw overleg te voeren met het waterschap en de provincie en ook bij (nieuwe) woon-werklocaties gebruik te maken van de Utrechtse watergeschiktheidskaart en bijbehorende handreiking. U schrijft dat door de drukte in de ondergrond (kabels, leidingen, etc.) en het belang van ondergrondse waterstromen en bodemopbouw, een bodemvisie noodzakelijk is.

Goed dat drukte in de ondergrond wordt benoemd als onderdeel van de ruimtelijke opgave. Aangezien gemeente en provincie (en waterschap) beide taken en bevoegdheden in de ondergrond hebben, werken wij hierop graag met de gemeente samen. Bij uw beschrijving van strategische keuzes en maatregelen op dit onderwerp missen wij onder de titels ‘Organisatie van de Ondergrond’ en ‘Drinkwater’ het noemen van de provincie als samenwerkingspartner. Positief dat u aandacht heeft voor drinkwaterbesparing en de Drinkwaterraad noemt. Tot slot is onze suggestie om in de onderliggende bronnen en documenten op dit onderwerp ook het Utrechts Programma Landelijk Gebied, het Bodem- en Waterprogramma en de provinciale omgevingsvisie te noemen. Natuur U zet in uw omgevingsvisie veel in op groen in de stad en het vergroenen en klimaatbestendig maken van de bebouwde omgeving. We begrijpen dat de gemeente Veenendaal in haar omgevingsvisie vooral de focus legt op het stedelijke gebied. We willen daarom vooral meegeven dat Veenendaal ook trots mag zijn op haar Natura2000 gebied de Hellen die bij het Binnenveld horen. Dat geldt ook voor het kleine deel van het buitengebied dat binnen de Groene contour ligt. Wat ons betreft is het waardevol als u in de visie dieper ingaat op ambities die u heeft als het gaat om Natura 2000 gebied en het bijdragen aan natuurrealisatie in de Groene contour.

Wij vinden het positief dat u aandacht heeft voor meer biodiversiteit en natuurinclusief bouwen en de manier waarop u dat doet. U geeft aan een gezonde leefomgeving voor mens, plant en dier te willen creëren. Wij geven graag aan u mee dat het juiste groen, namelijk groen dat bijdraagt aan de lokale biodiversiteit, ecosystemen versterkt waardoor ze een sterk zelf herstellend krijgen vermogen. Dat betekent dat het beter bestand is tegen verstoringen zoals droogte, hitte of hevige regenval. In een tijd van klimaatverandering en biodiversiteitsverlies is dat geen overbodige luxe, maar pure noodzaak. We vinden het ook positief dat u natuurvriendelijke tuinen in bestaande en nieuwe woonwijken stimuleert. Onze suggestie is om bij het vergroenen vooral ook bewoners te betrekken, met bijvoorbeeld zelfbeheer. Dat dragen wij zelf als provincie ook zo veel mogelijk uit.

3 van 5

Mobiliteit In zijn algemeenheid is de visie goed in lijn met het provinciale mobiliteitsbeleid. U schetst een toekomstbeeld waarbij keuzes rond mobiliteit moeten bijdragen aan een duurzame, vitale en veilige leefomgeving. Vervolgens lijkt het in de visie steeds eerst over de auto te gaan en dan pas over fiets/OV/lopen. Om uw toekomstbeeld ook in de opbouw van de visie terug te laten komen is onze suggestie om die volgorde van beschrijven in de visie om te draaien (het zogenoemde STOMP-principe). In dat geval start het verhaal met beschrijvingen en keuzes ten aanzien van lopen en daarna volgen fiets, OV, deelmobiliteit en tot slot de auto. Wij zien dat andere grote steden in onze provincie stevig inzetten op de mobiliteitstransitie door het hanteren van lage parkeernormen, uitbreiding van betaald parkeren en lagere doorstroomsnelheden voor autoverkeer. Wij raden aan om dergelijke maatregelen meer te betrekken bij uw mobiliteitsbeleid. Wij missen in de kaartbeelden enkele fietsroutes die wel onderdeel zijn van het regionale fietsnetwerk en een nieuwe doorfietsroute. Wij kijken graag ambtelijk even samen naar die kaartbeelden om die omissies te bespreken. U beschrijft dat u de inzet van deelmobiliteit stimuleert en faciliteert. Daarbij is het wat ons betreft belangrijk te benadrukken dat dit nooit een maatregel op zichzelf kan zijn.

Zo is een belangrijke sleutel daarin het eerdergenoemde parkeerbeleid en parkeernormen. Ook geeft u aan dat de frequentie van bussen en treinen momenteel te laag is om een serieus alternatief te vormen voor de auto. Onder die omstandigheden zal deelmobiliteit (+OV) onvoldoende van de grond komen. Wat we missen in deze visie is de samenhang tussen de verschillende maatregelen; nu wordt er te veel per modaliteit afzonderlijk gekeken en wordt er beredeneerd vanuit aanbod, wat niet automatisch ook zorgt voor het gewenste gedrag. Ook een koppeling met woningbouw zou sterker kunnen. Energie Wij herkennen de gebieden voor grootschalig zon in uw visie als de gebieden waar we samen met gemeenten en Rijkswaterstaat in het kader van het zogenaamde OER proces zonnevelden onderzoeken. Daarnaast zien we dat u rekening houdt met het kansrijke gebied voor windenergie ‘96’ dat voor een klein deel ook in Veenendaal ligt, door waar passend medewerking te verlenen aan het plaatsten van middelgrote windturbines op en bij bedrijventerreinen. Wij ondersteunen de nadruk die u legt op netbewuste ontwikkelingen en uw inzet op energieplanologie waarbij u bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen altijd kijkt of vraag en aanbod van energie bij elkaar kunnen komen, en of de extra netbelasting op die plek wel wenselijk en mogelijk is. De hoogspanningsstations zien wij goed benoemd in de energieopgave kaart.

Economie We vinden het zeer positief dat u veel inzet op circulariteit. Tegelijkertijd maken we ons zorgen omdat we weten dat de circulaire transitie ook juist fysieke ruimte vraagt die er niet (altijd) is. U verwijst in uw visie regelmatig naar campussen. Het is handig om hierbij aan te sluiten bij de terminologie van het Rijk en de provincie. Voor het Rijk is een campus een locatie met een manifeste kennisdrager. In totaliteit lijkt het ons goed dat gemeente inzet op ruimte voor innovatieve bedrijven in bepaalde gebieden En wij raden aan om daarbij aandacht te besteden aan het inhoud geven van deze ontwikkelingen/gebieden en ook aandacht te hebben voor de samenwerking/co-creatie tussen bedrijven in die gebieden. Wat ons betreft kan de onderbouwing van Veenendaal als “ICT-stad” nog wat steviger.

4 van 5

Cultuurhistorie De historische infrastructuur en de geschiedenis van waterwegen als dragende historische structuur is mooi meegenomen in de omgevingsvisie. Ook de Grebbelinie is duidelijk meegenomen. Wij hebben twee suggesties om het onderwerp erfgoed nog completer te maken. Onze eerste suggestie is om bij de opwek van wind bij de inpassing van kleine tot middelgrote windturbines op bedrijventerreinen en langs infrastructuur zo nodig ook rekening te houden met de Grebbelinie. Ten tweede geven wij ter overweging om op de erfgoedkaart te verwijzen naar de buitenplaatszone ‘Prattenburg-Remmerstein’. Beide buitenplaatsen liggen weliswaar buiten de gemeentegrenzen maar rondom Prattenburg ligt wel een deel van de Cultuurhistorische Hoofdstructuur buitenplaatszone binnen uw gemeentegrens. We denken dat het daarnaast goed is om in de visie meer aandacht te schenken aan het onderwerp Archeologie. De visie is wat ons betreft erg summier op dat punt en enige toelichting en een weergave op kaart op dit onderwerp lijkt ons bijdragen aan de compleetheid van de visie. Tot slot Wij waarderen uw inzet en de ambities voor Veenendaal die uit uw visie spreken. Wij nodigen u uit om ambtelijk in gesprek te blijven over de nadere uitwerking van de omgevingsvisie en de concrete projecten die daaruit voortvloeien.

We zoeken graag vroegtijdig de verbinding om zo gezamenlijk ambities en opgaven te realiseren. Voor vragen of een nadere toelichting op deze reactie kunt u contact opnemen met accounthouder . Zijn contactgegevens vindt u in het briefhoofd. Tot slot wens ik u een goede verdere afhandeling naar de definitieve vaststelling van uw omgevingsvisie. Hoogachtend,

Gedeputeerde Ruimtelijke Ontwikkeling, Coördinatie Omgevingsbeleid, Energietransitie, Milieu en Bestuur

5 van 5