3. Voortgangsrapportage Grondexploitaties 2023 - Bijlage 1 Voortgangsrapportage grondexploitaties 2023

Bijlage 1

Voortgangsrapportage 2023 Grondexploitaties

1

Inleiding In de vastgestelde Nota Grondbeleid 2020 – 2024 (15 oktober 2020) is opgenomen dat er naast het jaarlijkse projectenboek aan het einde van het jaar ook een voortgangsrapportage wordt opgesteld. In deze rapportage worden belangrijke afwijkingen (peildatum 1 oktober 2023) op het Projectenboek 2023 en nieuwe initiatieven gemeld. Voor het risicomanagement is een zo actueel mogelijk beeld aan de raad voorgelegd. Per project is een korte toelichting gegeven van de stand van zaken van de risico’s. Daarnaast is ook voor de meerjarige projectbegrotingen een toelichting opgenomen. Herziening van de grondexploitaties, inclusief de confrontatie tussen de risico’s en het weerstandsvermogen, vindt bij het volgende projectenboek plaats (zie onderstaand figuur).

Begroting * november-raad

Plannen

3e Berap * (Onderdeel voortgangsrapportage Projecten) december-raad

Projectenboek juni-raad

Beheersen

Jaarrekening en mutaties Projectenboek * juni-raad

Verantwoorden * = onderdeel gemeentelijke P&C-cyclus

2

Algemene Voortgang Projecten De vraag naar woningen is onverminderd hoog, maar de grote prijsstijgingen van afgelopen jaren zijn veranderd in een wisselend beeld per segment. Signalen duiden er nog steeds op dat er prijsdalingen kunnen plaatsvinden, echter door de grote vraag blijven de dalingen vooralsnog uit. Oorzaken van eventuele dalingen kunnen worden gezocht in de economische tegenwind, beperkt vertrouwen in de woningmarkt, onzekerheid op het vlak van energiekosten en de gevoelsmatige hoge rentes. Hierdoor worden mensen voorzichter om een huis te kopen, hoewel er nog steeds een tekort is aan woningen. Het is onzeker hoe de woningmarkt zich zal gaan ontwikkelen. Om vanwege de veranderde economische omstandigheden te voorkomen dat woningbouwprojecten vertragen, heeft de rijksoverheid een Startbouwimpuls (SBI) opgezet. Hiervoor heeft ook Veenendaal een aanvraag ingediend. Vanwege de grote schaarste blijft het van groot belang om door te gaan met bouwen om de problemen aan te pakken. De verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen-FoodValley zal een belangrijke bijdrage leveren aan de woningbouwopgave, naast de opgaven omtrent duurzaamheid, bereikbaarheid, landschap etc. De woningbouwopgave is fors en zal in een regionaal verband worden opgepakt hiervoor zijn plannen voor de middellange en lange termijn.

Veel van deze plannen worden tot uitvoering gebracht die in deze Voortgangsrapportage 2023 zijn opgenomen. Een belangrijke ontwikkeling om de woningbouw te realiseren is dat de regio FoodValley is aangewezen als Grootschalige Woningbouwgebied. Voor Veenendaal, als onderdeel van FoodValley, is het project ‘Spoorzone’ opgenomen. Dit is het gebied bij het station Veenendaal centrum waar de komende jaren met verschillende woningbouwprojecten gewerkt wordt aan de transformatie naar toekomstbestendige hoogwaardige stedelijke woon-, leef- en werkmilieus, met ruimte voor bedrijvigheid en voorzieningen.

3

In totaal worden in dit gebied in de komende jaren ruim 3.500 woningen gebouwd. Het is belangrijk dat bewoners prettig kunnen leven in een duurzame, gezonde en veilige omgeving met goede voorzieningen. Dat vergt grote investeringen in infrastructuur voor de auto en openbaar vervoer, veilige fiets- en wandelpaden, meer groen en ontmoetingsruimtes. Ook moet gekeken worden naar zaken als wateropvang in de stad en goede verbindingen met recreatiegebieden in de nabijheid van de stad. Dit alles brengt stevige bouw- en (her)inrichtingskosten met zich mee. Het rijk heeft aangegeven mee te willen investeren in de publieke voorzieningen om de realisatie van dit project mogelijk te maken. Dat woningen ook daadwerkelijk gerealiseerd worden is niet vanzelfsprekend. De regelgeving rondom stikstofdepositie en duurzaamheid, hoge bouwkosten, beschikbaarheid van bouwgrond, nieuwe wetgeving etc. zorgen voor de nodige uitdagingen. Op korte termijn is er voldoende planvoorraad in Veenendaal en er wordt nu op verschillende projecten gebouwd. De uitdaging ligt met name bij het op gang houden van de woningbouwproductie, ook op de (middel)lange termijn voor diverse doelgroepen. Om die reden worden nieuwe plannen en visies ontwikkeld binnen de opgave Groei en Bloei. De ontwikkeling van de Spoorzone is daar een goed voorbeeld van. Daarbij gaat het niet alleen om aantallen woningen.

De inzet is een prettig woonklimaat zoals is omschreven in de Omgevingsvisie en er zijn instrumenten ontwikkeld als de Nota Bovenwijkse Voorzieningen om de benodigde voorzieningen mee te laten groeien. Er wordt in Veenendaal dit jaar veel gebouwd. Te denken valt onder meer aan Brouwerspoort, Boveneind, Balkon-zuid, Stationskwartier D-noord, Lindewijck en Veenendaal-oost (Veenderij, Buurtstede). Op diverse plekken worden voorbereidingen getroffen om met de bouw te beginnen zoals in 1e Melmseweg/Veense Poort, Veenendaal-oost (Groenpoort) en de schoollocaties. Door ontwikkelaars worden diverse initiatieven ingediend om het aanbod voor de komende jaren op peil te houden. Voorbeelden hiervan zijn de ontwikkeling van de Tuinstraat en Trivium waarvoor dit jaar een exploitatieovereenkomst gesloten is. In deze voortgangsrapportage worden per project de voortgang en de risico’s beschreven. Financiële afwijkingen Er worden op dit moment geen substantiële financiële afwijkingen voorzien. Wel wordt er één meerjarige projectbegroting tussentijds herzien (Nieuweweg 220-226). Dit omdat er bij het collegevoorstel is aangegeven de financiële consequenties van een grondverkoop bij de voortgangsrapportage grondexploitaties te verwerken. Overige onderwerpen Wet Vennootschapsbelasting overheidsbedrijven Per 1 januari 2016 is de wet Vennootschapsbelasting overheidsbedrijven ingevoerd (Vpb).

Net als bij stichtingen en verenigingen wordt bij gemeenten bekeken welke activiteiten in de zin van de Vpb structureel winstgevend zijn. Op basis van specifieke regels – over bijvoorbeeld rente en afschrijving – wordt jaarlijks winst of verlies van elk van deze activiteiten bepaald. Over de totale winst zal vennootschapsbelasting worden afgedragen. Voor de Vpb vormt het cluster grondbedrijf en de relatie met OVO het belangrijkste aandachtsgebied. Jaarlijks wordt er aangifte gedaan; hierover wordt de raad in de reguliere P&C-cyclus (jaarrekening) geïnformeerd. Grondprijzenbrief Het vaststellen van grondprijzen is een bevoegdheid van het college. Vooraf aan vaststelling wordt de grondprijzenbrief voor het geven van zienswijzen voorgelegd aan de raad. De grondprijzenbrief is geactualiseerd en bijgevoegd aan deze rapportage. Deze versie voor 2024 bevat de toevoeging van de geïndexeerde prijs voor bijdrage bovenwijkse voorzieningen en een aanpassing vanwege het raadsbesluit betreffende de sociale koopwoningen. De prijzen voor sociale koopwoningen

4

zijn geharmoniseerd met de prijzen in Veenendaal-oost. Tot slot zijn alle prijzen geïndexeerd naar prijspeil 1-1-2024. De grondprijzenbrief wordt in januari 2024 vastgesteld door het college.

Overzicht projecten Cluster (complex)

Soort*

Contract met Stadium derden? ontwikkeling

1 Spoorzone GWG

Spoorzone (107)

BIE

nee

initiatief

2 Ambacht

Spoorzone (24)

BIE

nee

initiatief

3 Pionierkwartier

Spoorzone (43)

BIE

ja

in aanbouw

4 Lindewijck

Spoorzone (92)

BIE

ja

in aanbouw

5 Brandweerlocatie/gemeentewerf

Spoorzone (95)

BIE

ja

initiatief

6 Overgangszone Het Ambacht

Spoorzone (100)

BIE-B

nee

initiatief

7 Ritmeester

Spoorzone (36)

MPB

nee

initiatief

8 Groeneveldselaan

Spoorzone (48)

MPB

ja

initiatief

Nr. Project

9 Stationskwartier D-noord

Spoorzone (84)

MPB

ja

in aanbouw

10 Stationskwartier D-zuid

Spoorzone (89)

MPB

nee

initiatief

11 Belcompany

Spoorzone (103)

MPB

nee

initiatief

12 Sterke Arm

Spoorzone (105)

MPB

nee

initiatief

13 Ontwikkelposities Veenendaal-oost

Oost (01)

BIE

nee

in aanbouw

14 Veenendaal-oost

Oost (02)

BIE

ja

in aanbouw

15 Balkons

Oost (30)

BIE

nee

in aanbouw

16 Groene Grens

Oost (31)

BIE

ja

in aanbouw

17 Brouwerspoort

Centrum (12)

BIE

ja

in aanbouw

18 Seats & Sofa's

Centrum (101)

MPB

nee

initiatief

19 Tuinstraat

Centrum(104)

MPB

ja

initiatief

20 1e Melmseweg

Overig (08)

BIE

ja

in aanbouw

21 Trivium

Overig (17)

BIE

nee

initiatief

22 Vrijkomend Vastgoed

Overig (39)

BIE

ja

in aanbouw

23 Nieuweweg 220-226

Overig (81)

MPB

ja

initiatief

24 Franse Gat

Overig (98)

MPB

ja

in aanbouw

25 Wageningselaan 98-100

Overig (106)

MPB

nee

initiatief

* BIE = BIE-B = MPB =

Bouwgrond in exploitatie woningbouw Bouwgrond in exploitatie bedrijventerreinen Meerjarige Projectbegroting (facilitair)

In bovenstaande tabel is per project vermeld welk type complex is toegepast, of een contract is afgesloten en in welk stadium het project zich bevindt. De stuurbaarheid van projecten is in het algemeen het grootst met actief grondbeleid, geen contract en in een zo vroeg mogelijke (initiatief) fase. Tegelijkertijd is in deze fase ook de onzekerheid het grootst. Daarom wordt vanuit het risicomanagement een bewuste keuze gemaakt voor het type grondbeleid. Het doel is een juist evenwicht tussen stuurbaarheid en zekerheid. In de recent vastgestelde Nota Grondbeleid 2020 - 2024 is een afwegingskader opgenomen met een uitleg om tot de keuze voor het te voeren grondbeleid te komen.

5

Beschrijving voortgang en risicomanagement projecten Grondexploitaties Cluster Spoorzone Spoorzone (107) Vanwege de hoge schaarste in de woningbouw blijft het van groot belang om door te gaan met bouwen om de problemen aan te pakken. De verstedelijkingsstrategie Arnhem- Nijmegen-FoodValley zal een belangrijke bijdrage leveren aan de woningbouwopgave, naast de opgaven omtrent duurzaamheid, bereikbaarheid, landschap etc. Een belangrijke ontwikkeling om de woningbouw te realiseren is dat de regio FoodValley door het rijk is aangewezen als Grootschalige Woningbouwgebied. Met deze aanduiding kan de regio plannen uitwerken om de bereikbaarheid van vier woningbouwlocaties, waar vóór het jaar 2030 wordt gestart met bouwen, te verbeteren. Het gaat om locaties in Ede (Kernhem-Noord, Ede-Zuidoost), Barneveld (Bloemendal) en Veenendaal (Veenendaal- Spoorzone). Deze maatregelen zijn bijvoorbeeld het aanleggen/verbeteren van snelwegaansluitingen en het versterken van fiets- en ov-verbindingen. In het gebied zal de komende jaren met verschillende woningbouwprojecten gewerkt worden aan de transformatie naar toekomstbestendige hoogwaardige stedelijke woon-, leef- en werkmilieus, met ruimte voor bedrijvigheid en voorzieningen. Deze transformatieopgave is, na afronding van Veenendaal Oost, voor de komende 15 jaar de belangrijkste woningontwikkeling voor Veenendaal.

Om te zorgen dat er ruimtelijke en beleidsmatige samenhang tussen de projecten is, zijn we gestart met een programmatische aanpak Spoorzone. Momenteel wordt gewerkt aan de structuurvisie voor dit gebied. Het programmagebied is samengesteld uit (op dit moment) ruim 10 transformatieprojecten van diverse schaal en impact en in verschillende stadia van voorbereiding: • Het Ambacht – transformatie bedrijventerrein naar een gemengde woonwijk; • Pionierkwartier - nieuwbouw woningen • Lindewijck – nieuwbouw woningen; • Brandweerkazerne en woningen; • t Goeie Spoor – nieuwbouw woningen; • Franse Gat noord – transformatie woongebied (plannen nog te ontwikkelen) • Station en Stationsplein – herinrichting plein en ontsluiting station; • Stationskwartier D – transformatie gemengd gebied naar woonbuurt; afgerond) • Ritmeester– transformatie bedrijventerrein naar woonbuurt; • Engelenburg – transformatie woonzorgcentrum (plannen nog onbekend) • Brandweerlocatie – nieuwbouw Pionierkwartier – transformatie bedrijventerrein naar een gemengde woonwijk • Belcompany – gebiedsconcept met vluchtelingenopvang en tijdelijke woningen; • Vernieuwing stadspark en sportpark; • Overgangszone Het Ambacht – verduurzaming en verdichting bedrijventerrein.

Het Ambacht (24) Voor project Het Ambacht is in 2021 door de raad een grondexploitatie vastgesteld. Hierin is rekening gehouden met zowel een rijksbijdrage als een provinciale subsidie in het kader van de 3 e tranche van de Woningbouwimpuls van in totaal 10 miljoen. Begin 2022 is gestart met het opstellen van het ontwikkelkader voor het hele Ambacht, inclusief deelgebied Groeneveldselaan. Het ontwikkelkader is een uitwerking van het in 2021 vastgestelde ontwikkelperspectief (stedenbouw, beeldkwaliteit, energie, mobiliteit, klimaat, duurzaamheid) en het ontwikkelingsproces (financiële uitgangspunten met verevening en kostenverhaal, risicoanalyse en rolneming gemeente, samenwerking met marktpartijen, planning, fasering, communicatie en participatie). Het Ambacht zal in een periode van ca. 10 jaar fasegewijs transformeren van een bedrijventerrein naar een woonwijk met 1.500 – 1.800 woningen. Het wordt een zeer dichtbebouwde stadswijk, vergelijkbaar met woonwijken in de grote steden. Het ontwikkelkader wordt begin 2024 aan de raad voorgelegd. Alle eigenaren en ondernemers in het gebied zijn op de hoogte van het project en oriënteren zich op hun betrokkenheid. De strategische keuzes van een aantal bedrijven zijn van belang voor de volgorde en het tempo waarin het gebied kan worden getransformeerd. Parallel aan

6

het opstellen van het ontwikkelkader wordt gesproken met een aantal ontwikkelaars over ontwikkeling van deelplannen. Inmiddels is het Ambacht onderdeel van Spoorzone Veenendaal. Diverse infrastructurele ingrepen in en om het Ambacht hebben betrekking op de gehele Spoorzone. In 2023 is besloten om een actiever grondbeleid te gaan voeren in het plangebied met als doel om meer regie te krijgen op de ontwikkeling. Het is niet de bedoeling dat de gemeente gaat optreden als gebiedsontwikkelaar, maar door zich actiever op te stellen is het mogelijk om te stimuleren dat belangrijke onderdelen van het plan tot stand komen. In juli 2023 is op het gehele plangebied voorkeursrecht (Wvg) gevestigd. Inmiddels zijn ook twee aankopen gedaan. Het is niet uit te sluiten dat er in de toekomst meer gronden worden aangekocht.

Pionierkwartier (43) Begin 2015 is een start gemaakt met de herontwikkeling van het Pionierkwartier. Op de plek waar oorspronkelijk de Roosvicee fabriek stond, zijn de afgelopen jaren gefaseerd diverse woningbouwprojecten gerealiseerd. Zo zijn er tot nu toe op deze locatie reeds 46 huurappartementen en 39 grondgebonden koopwoningen gebouwd. Daarnaast is er een praktijk voor fysiotherapie geherhuisvest, een kantoorgebouw gerevitaliseerd en is de nieuwe Nasser moskee gebouwd. Momenteel wordt de binnenkant van de moskee verder afgebouwd. De openbare ruimte in het Pionierkwartier is gereed en alle zelfbouwkavels zijn verkocht. De laatste zelfbouwkavels aan de Ambachtsstraat worden nu bebouwd.

Lindewijck (92) Aan de Industrielaan / ’t Holle Goed wordt het plan Lindewijck (167 appartementen) gerealiseerd. Maart 2022 is de bouw gestart, waarbij extra aandacht is besteed aan de bescherming van te handhaven bomen, waaronder 4 beschermwaardige iepen en inpassing van een eik in het (openbaar toegankelijke) leefdek. Het complex wordt naar verwachting begin 2024 opgeleverd.

Brandweerlocatie/Wijkservice (95) De gemeente heeft besloten om een nieuwe brandweerkazerne te bouwen op de huidige locatie. Dit besluit is ingegeven vanuit de noodzaak om de VRU beter te accommoderen en de duurzame inzet van de (vrijwillige) brandweer in de toekomst te kunnen garanderen. Ook is besloten om Wijkservice te verhuizen naar een nieuwe locatie, waardoor met woningbouw het noordelijk deel van Pionierkwartier wordt afgerond. Voor de woningbouw in het Pionierkwartier zijn de ruimtelijke kaders zodanig gesteld dat gezocht kan worden naar financiële optimalisatie en de wens om zoveel mogelijk woningen te realiseren. In 2022 is het vereiste Europese aanbestedingstraject voor zowel de brandweerkazerne als de woningbouw afgerond. In 2023 is samen met de aannemer het ontwerp van de brandweerkazerne verder uitgewerkt en is de vereiste omgevingsvergunning aangevraagd. Voor de bouw van circa 140 woningen achter en naast de kazerne zijn de voorbereidingen voor het nieuwe bestemmingsplan gestart. Voor Wijkservice en IW4 is op 17 april 2023 de nieuwbouw opgeleverd. In het nieuwe pand worden faciliteiten gedeeld om de samenwerking met IW4 verder uit te bouwen. Onderdeel daarvan is een nieuw vergadercentrum dat ook door de gemeente wordt gebruikt. Ook de oefenfaciliteiten van de brandweer zijn verplaatst naar de Transformatorstraat (zogenaamde nevenlocatie van de brandweer).

Na de verhuizing van Wijkservice naar de Transformatorstraat is op de achterblijvende locatie gestart met de ombouw naar een tijdelijke brandweerkazerne. Vanaf december 2023 wordt dit het tijdelijke onderkomen van de brandweer.

Overgangszone Het Ambacht (100) Het project Overgangszone Het Ambacht is een ruimtelijke ontwikkeling die moet leiden tot het verlagen van de milieucategorie op deze locatie. Door de verlaging van de milieucategorie wordt de milieucirkel kleiner, waardoor deze geen invloed meer heeft op de transformatie naar een woonwijk van het nabijgelegen Ambacht. Daarnaast wordt beoogd om de overgangszone in te zetten als verdichtingsgebied voor bedrijvigheid. Hiermee worden ontwikkelingen elders in Veenendaal mogelijk gemaakt (door ruimte voor bedrijfsverplaatsingen). Onder andere kunnen bedrijven die vertrekken uit het Ambacht hier een plek vinden. In september 2022 is op de Overgangszone Het Ambacht voorkeursrecht gevestigd op basis van de WvG, met als doel om de verkoop van percelen in het gebied aan bedrijven met een hoge milieucategorie te voorkomen. Daarnaast is in september een voorbereidingsbesluit genomen waarmee wordt voorkomen dat aan bestaande eigenaren nog vergunningen voor gebouwen met een hoge milieucategorie kunnen worden afgegeven. Omdat een voorbereidingsbesluit een geldigheid

7

kent van 1 jaar is op 15 september 2023 het ontwerpbestemmingsplan Overgangszone Ambacht ter inzage gelegd. Daarmee is de eerste stap gezet in de borging van de verlaging van de milieucategorie. De gemeente heeft de locatie van TN Europe aangekocht, het transport heeft medio november 2022 plaatsgevonden. Verwacht wordt dat eind 2023 begin 2024 een eerste visie voor dit gebied wordt opgeleverd.

Ritmeester (36) In 2022 hebben de eigenaren van het Ritmeesterterrein een tender uitgevoerd voor de verkoop van de locatie aan een projectontwikkelaar. In 2022 zijn door de gemeente richtlijnen voor een herontwikkeling opgesteld. Begin 2023 is de tender afgerond en is er een projectontwikkelaar als winnaar uit de tender naar voren gekomen. Medio 2023 is de voorbescherming, in het kader van de monumentale status van de locatie, omgezet in een definitieve aanwijzing voor de delen tot 1957. Dit besluit is nog niet definitief en kent nog bezwaarmogelijkheden. Pas wanneer het besluit omtrent de monumentale status definitief is, wordt de herontwikkeling door de projectontwikkelaar verder opgepakt. Conform de richtlijnen zal de herontwikkeling onder andere voorzien in de bouw van ca. 160 woningen, waarin zowel fysiek als virtueel en digitaal aandacht wordt besteed aan het karakter en gebruik van de hallen van 1957 en later, zodat de historie van deze hallen blijft bestaan.

Groeneveldselaan (48) Het project Groeneveldselaan is als één van de deelplannen integraal onderdeel van het project Ambacht. Met de eigenaar / ontwikkelaar zijn in 2023 hernieuwd gesprekken gestart over planvorming voor dit deelgebied.

Stationskwartier D Noord; Van Leeuwen / Leewis / Bolderman (84) In participatie met de omgeving is het bouwplan uitgewerkt, dat bestaat uit 3 complexen aan de Industrielaan met in totaal 154 appartementen. Bouwfase 1, de Verbinding, is februari 2022 opgeleverd en het 2e complex, De Snip, in maart 2023. De 3e en laatste fase, vooralsnog TAXI genaamd, is in aanbouw en wordt naar verwachting in april 2024 opgeleverd.

Stationskwartier D Zuid (89) Ondanks de potentie van herontwikkeling van het gebied ten zuiden van de Snipstraat, is niet elke perceeleigenaar al zo ver om hiertoe over te gaan. Het deel aan de Zuivelstraat vormt hierop de uitzondering, waar ca 50 van de totaal 130 woningen ontwikkeld kunnen gaan worden. Hiertoe wordt een anterieure overeenkomst gesloten met de ontwikkelaar om het plan verder uit te werken en de ruimtelijke procedure te doorlopen. In het vierde kwartaal van 2023 vindt daarvoor participatie plaats met de omgeving; start bouw wordt eind 2024 verwacht. Parallel hieraan wordt het proces voortgezet om het resterende deel van D Zuid te transformeren van industrie naar woningbouw.

Belcompany (103) Voor het project Belcompany is een rigoureuze andere koers ingeslagen. In 2022 is in een deel van het gebouw een tijdelijke Crisisnoodopvang voor COA gevestigd. Nadat diverse studies hebben aangetoond dat het project als regulier woningbouwproject niet haalbaar is en het COA aangaf dat zij de locatie interessant vond voor een reguliere opvanglocatie, hebben gesprekken tussen COA, gemeente en eigenaar geleid tot een principe-akkoord. Maar ook de haalbaarheid van deze koers is nog niet zeker. Er zijn nog vraagstukken op het gebied van samenleving, milieu en ruimtelijke ordening.

Sterke Arm (105) Voor een aantal percelen aan De Sterke Arm onderzoeken gemeente en Veenvesters de mogelijkheid om een sociaal woningbouwprogramma te realiseren. Gemeente en Veenvesters zijn een samenwerkingsovereenkomst aangegaan waarin afspraken zijn vastgelegd over de werkzaamheden die moeten worden uitgevoerd en het eventuele vervolg. De komende periode wordt een plan opgesteld.

8

Cluster Oost Ontwikkelposities Veenendaal-oost (01) De Stadswachterwoningen (gelegen langs de rondweg) zijn inmiddels opgeleverd. Het veld naast het Ontmoetingshuis is in voorbereiding. Eind dit jaar moet duidelijk worden of de beoogde partijen daadwerkelijk tot koop van het perceel overgaan. Ter verduidelijking van de kaders waarbinnen de ontwikkeling moet passen is in 2023 gewerkt aan beeldkwaliteitseisen voor deze locatie. Verder zijn er op dit moment geen ontwikkelingen. De laatste bouwclaim in Buurtstede kan pas ingevuld worden op het moment dat de rondweg is verbreed. Voor Groenpoort heeft de gemeente nog een aantal bouwclaims. In 2023 heeft de raad besloten om in Groenpoort geen school te bouwen.

Veenendaal-oost (02) Veenendaal-oost bestaat uit drie deelgebieden waarvan de voortgang hieronder wordt beschreven. Het Ontwikkelbedrijf Veenendaal-oost (OVO) is verantwoordelijk voor de uitvoering van het project. Buurtstede Buurtstede is bijna afgerond. Voor de noordwesthoek van Buurtstede wordt een herontwikkeling voorzien in de vorm van een combinatie van een kerk met een woontoren. Dit wijkt af van het oorspronkelijke uitgangspunt van een carrévormig appartementencomplex in drie bouwlagen. Met het oog op een goede ruimtelijke inpassing heeft de gemeente opdracht gegeven de kaders voor de ontwikkeling van een kerk in combinatie met een woontoren op deze locatie in een beeldkwaliteitsplan (BKP) vast te leggen. Veenderij In Veenderij wordt de laatste hand gelegd aan de woningen op de eilanden H, I en K, waar het laatste project (Thuis) in juni in aanbouw is gegaan. Het woonrijp maken van deze eilanden gaat gefaseerd, volgend op de oplevering van woningen ter plaatse. Het fietspad Van Essenlaan-Gelders Benedeneind is alweer een tijd geopend. Momenteel is de fietsverbinding van eiland C via M naar het Gelders Benedeneind afgesloten voor de aanleg van een nieuwe overkluizing. De werkzaamheden zijn afgerond, de verbinding wordt in verband met bouwverkeer voor Weideveen (18 appartementen) medio november weer opengesteld.

Daaropvolgend wordt de Veenraden op de eilanden H en I woonrijp gemaakt.

De vervangen duiker Dragonderweg

Nieuwe overkluizing Gelders Benedeneind

Op eiland C is de participatieplek met speel- en ontmoetingsruimte in gebruik genomen. Op de achtergrond het gebouw Weideveen, waarin 18 vrije sector huurappartementen komen.

9

Groenpoort Het bestemmingsplan ‘Groenpoort’ is sinds 13 mei 2022 onherroepelijk in werking getreden. In Groenpoort wordt de komende jaren een divers aanbod van circa 970 woningen ontwikkeld, verdeeld over zes kleinschalige buurten, de woongaarden. Deze zes buurten met aansprekende ‘groene’ namen krijgen elk een eigen brinkje, dat een ontmoetingsplek vormt voor bewoners en ruimte biedt voor speelvoorzieningen. Een collectieve warmtevoorziening en brede inzet van zonnepanelen dragen bij aan het duurzame karakter van deze wijk. Bouwrijp maken Met het bouwrijp maken van de 1e fase van Groenpoort creëert OVO een voorraad van 518 bouwkavels, waaronder 19 vrije kavels langs de Dragonderweg. De bouwrijp werkzaamheden verlopen conform planning. De uitvoeringsplanning is erop gericht dat fase 1A (De Tuinen) in maart 2024 bouwrijp wordt opgeleverd, fase 1B (Het Veense Hout) in april 2024, fase 1C (De Wilgen) in juni 2024 en fase 1D (De Kwekerij) in juli 2024. Opstalontwikkeling In De Tuinen is het project De Groene Lanen, fase 1 inmiddels volledig verkocht. In vervolg hierop vindt in november 2023 de start verkoop plaats van De Groene Lanen fase 2, eveneens in De Tuinen. In Het Veense Hout is de opstalontwikkeling ook van start gegaan en is OVO met diverse ontwikkelende partijen in gesprek die in De Wilgen gaan ontwikkelen.

Verder heeft het college op 5 september 2023 besloten de Projectrealisatieovereenkomst (PRO) voor de realisatie van 42 vrije sector appartementen aan te gaan op het westelijk deel van project 25 (gemeentelijke bouwclaim 50%). Dit project ligt aan de noordzijde van de Spitsbergenweg ter hoogte van het Ontmoetingshuis in Het Veense Hout. LATEI gaat voor Veenvesters op de oostzijde van deze locatie de opstalontwikkeling van 40 sociale huurappartementen verzorgen.

De Groene Grens / Balkons (30/31) Natuur- en recreatiegebied De Groene Grens is in zijn geheel gerealiseerd. Het gehele gebied zit in de beheerfase. Dit beheer wordt uitgevoerd door de gemeenten Ede en Veenendaal, Waterschap en Stichting Mooi Binnenveld. Met deze partijen zijn beheerafspraken gemaakt. De natuurontwikkeling van het gebied is bijzonder goed en wordt gemonitord door Natuurbalans. Onderdeel van de derde fase is de inpassing van een melkveehouderij uit Ede. Daarmee is de afronding van dit project in zicht. Met gemeente Ede zijn afspraken gemaakt dat het grondeigendom van Veenendaal is en blijft. In totaal is hiermee een bijzonder gebied ontwikkeld, waar natuur, recreatie, waterberging en kringlooplandbouw samen komen. Alle kavels zijn verkocht. Het woonrijp maken van Balkon Zuid wordt gefaseerd uitgevoerd, afgestemd op de oplevering van de woningen. Op totaalniveau ligt de grondexploitatie goed op koers.

Balkon noord (90120) Het projectgebied van Balkon Noord beslaat een totale oppervlakte van bijna 6 ha. Gemeente Veenendaal heeft hierin een grondpositie met een oppervlakte van iets meer dan 2,6 ha. Hoewel er de laatste jaren diverse initiatieven bij de gemeente zijn ingediend voor de ontwikkeling van het projectgebied, heeft dit niet tot resultaten geleid. Dit heeft onder andere te maken met het feit dat het projectgebied in de nabijheid van de rijksweg A12 ligt, wat vanwege wegverkeerslawaai beperkingen heeft voor mogelijke woningbouwontwikkelingen. Met de realisatie van Groenpoort (Veenendaal-Oost) zijn een aantal activiteiten, die daar tijdelijk gevestigd waren, verplaatst naar Balkon Noord omdat dit een goede locatie is om dergelijke activiteiten

10

te vestigen. Het gaat daarbij om de activiteiten van de Stichting Missie0318 (initiatiefnemer Stadsakkers Veenendaal) en om de activiteiten van Vereniging Moestuin en Wijkbos Het Buitenhof. Met deze organisaties zijn afspraken vastgelegd in een huurovereenkomst. Voor de overige gronden binnen het projectgebied geldt dat hier functies/activiteiten aan toegevoegd kunnen worden die passend zijn binnen de context van de directe omgeving zoals natuur, recreatie en wonen (in beperkte mate).

11

Cluster Centrum Brouwerspoort (12) Het laatste bouwproject is in aanbouw genomen. De bouw hiervan loopt op schema. Hierdoor kan Brouwerspoort in 2025 worden afgerond.

Seats and sofa’s (101) De beoogde ontwikkeling van het project Seats & Sofa’s zet in op een herontwikkeling naar wonen. Een deel van de gronden zal ook als openbaar gebied dienen en dan met name ‘verkeer’ en ‘groen’. Concreet betekent dit dat een bouwprogramma zal worden gerealiseerd van 128 woningen. Het exacte bouwprogramma dient nog nader uitgewerkt te worden door de ontwikkelaar. Het vastgestelde ruimtelijke programmatisch kader geldt hierbij als uitgangspunt. Hoewel het totaal aantal te realiseren woningen niet vastligt, geldt dit wel voor het uitgangspunt dat 30% van een woningbouwprogramma sociale woningen bevat (20% sociale huur en 10% sociale koop). Op 6 december 2021 heeft de raad de ruimtelijke programmatische kaders (hierna: RPK) voor het project Seats & Sofa’s vastgesteld. Na dit besluit heeft de ontwikkelaar (Wilma Wonen) invulling gegeven aan de RPK met een op hoofdlijnen uitgewerkt bouwplan, waarna de participatie met omwonenden is gestart. Op 19 januari 2023 heeft de laatste participatiebijeenkomst plaatsgevonden. Omwonenden waren inmiddels positief over het ingeslagen proces en wat hun rol hierbinnen is. Niettemin blijft de bouwhoogte (overwegend 5 bouwlagen en accenten van 6 bouwlagen) voor omwonenden een heikel punt. Bij voorkeur willen de omwonenden dat het aantal bouwlagen wordt teruggebracht naar maximaal vier.

Gemeente Veenendaal heeft hiervoor tijdens een informatieavond op het gemeentehuis op 1 juni 2023 de gemeentelijke belangen voor deze ontwikkeling toegelicht (volkshuisvesting, levensloop- en zorggeschikte woningen, etc.) in relatie tot de alternatieven die bewoners hebben ingebracht. Daarnaast geldt voor gemeente Veenendaal dat er nog een ontwerpopgave ligt voor het bouwplan versus het profiel van de Schoolstraat. Inmiddels heeft Wilma Wonen het definitief gewenste bouwplan en het participatieverslag aan gemeente Veenendaal overlegd. Op dit moment wordt het ontwerpbestemmingsplan voorbereid, waarna een belangenafweging kan plaatsvinden en tot besluitvorming kan worden overgegaan om het bestemmingsplan als ontwerp voor 1 januari 2024 ter inzage te leggen. Op deze manier kan het plan nog onder huidige Wet ruimtelijke ordening worden afgehandeld.

Tuinstraat (104) Na een voortraject van participatie met de omgeving is de door Common Affairs opgestelde Visie Tuinstraat in februari 2022 door de raad vastgesteld. Hierop volgde het opzetten van een projectorganisatie, uitdenken van een goede ontwikkelstrategie, bepalen van de totale projectkosten en het opstellen van een startdocument en projectplan. Deze laatste zijn in februari 2023 vastgesteld. De meerjarige projectbegroting is in juni via het Projectenboek 2023 vastgesteld. Met het realiseren van een groene woon-/stadsstraat, de bouw van circa 400 tot 500 woningen en het reduceren van commerciële m2 levert deze transformatie in de Tuinstraat een impuls aan het centrumgebied. Belangrijke eerste stap daarin vormt de ontwikkeling Corridor bouwfase 1&2 (sloop 5.000 m2 winkelruimte, bouw 130 woningen en 2.500 m2 commerciële ruimte). Daarnaast worden initiatieven opgepakt die in het kader van eerdere bestemmingsplannen al mogelijk zijn gemaakt, zoals Tuinstraat 4 (KPN-gebouw). Tijdens inspiratiesessies in januari 2023 zijn eigenaren en bewoners geïnformeerd over de visie en kansen, geïnspireerd over de mogelijkheden en in contact gebracht met gemeente en buren. Hieruit zijn enkele nieuwe initiatieven ontstaan. Verder worden eigenaren door inzet van een gebiedsregisseur gestimuleerd om tot planvorming te komen.

De totale reconstructie van de Tuinstraat zal gefaseerd worden uitgevoerd, zowel de opstalontwikkeling als het openbaar gebied. Naar verwachting zal dit proces ca 10-15 jaar in beslag gaan nemen.

12

Cluster Overig 1e Melmseweg (08) Ongeveer de helft van de in totaal 323 woningen in deze ontwikkeling is opgeleverd; voor de laatste fase (153 appartementen en 12 grondgebonden herenhuizen) is de ruimtelijke procedure doorlopen en ligt er een onherroepelijk bestemmingsplan. Financiële haalbaarheid van de woontorens blijft een zorgpunt. Verkoop is hierom meerdere keren uitgesteld. Er wordt gezocht naar optimalisaties, met behoud van kwaliteit. Naar verwachting wordt eind dit jaar een besluit genomen of de woningen in verkoop gaan en de omgevingsvergunning wordt aangevraagd of dat het project voor nog onbekende tijd in de wachtstand wordt gezet. De bouw zal in ieder geval niet eerder starten dan april 2024.

Trivium (17) In 2022 heeft de eigenaar een ontwikkelaar geselecteerd, die de aangewezen koper is van het gebied. De gemeente heeft voorkeursrecht gevestigd op het terrein en stelt voorwaarden aan de verkoop: een ondertekende exploitatieovereenkomst tussen koper en gemeente, een goedgekeurd stedenbouwkundig plan en een vastgesteld bodemsaneringsplan. Aan alle drie producten wordt gewerkt. Vooral de bodemsituatie is extreem complex, niet alleen technisch, maar ook juridisch. Naar verwachting zijn de afspraken rond op het moment dat deze voortgangsrapportage wordt besproken. Daarmee is de verwachting dat de overdracht van het terrein kan plaatsvinden in het voorjaar van 2024. De gemeente werkt parallel aan een nieuw bestemmingplan dat nog in procedure kan worden gebracht onder de “oude RO-wetgeving” en naar verwachting in voorjaar van 2024 onherroepelijk zal zijn. Op basis van de huidige planning zal naar verwachting ook in het voorjaar van 2024 gestart worden met de sloop en sanering van het gebied, waarna de circa 100 woningen kunnen worden gebouwd.

Vrijkomend Vastgoed (39) Het project vrijkomend vastgoed bestaat uit zeven verschillende vastgoedobjecten die afzonderlijk worden ontwikkeld binnen een contract. De ruimtelijke ontwikkelingen voor de vastgoedobjecten Laan der Techniek 22 (Rozenbottel), Langelaar, Pollux en Oudeveen zijn inmiddels afgerond en juridisch geleverd. De overige locaties worden hieronder toegelicht. Patrimoniumlaan 128 Op 25 mei 2022 is de omgevingsvergunning verleend voor de bouw van 12 woningen. Hierbij heeft gemeente Veenendaal op verzoek van de ontwikkelaar de gronden op 1 september 2022 geleverd. Inmiddels zijn de woningen en openbare ruimte nagenoeg gerealiseerd, maar dient de oplevering nog plaats te vinden. Voor de woningen geldt dat dit nog in 2023 zal plaatsvinden. Voor de oplevering van de openbare ruimte wordt dat in het 1e kwartaal van 2024 verwacht.

't Kofschip 6 Het oorspronkelijke plan voor ’t Kofschip 6 bestond uit 10 rijwoningen en 27 sociale appartementen. Vanuit participatie zijn diverse reacties gekomen die hebben geleid tot aanpassing van de woningbouwontwikkeling. Hierdoor is een beukmaat van het appartementengebouw (3 appartementen)

13

komen te vervallen om voldoende afstand te houden (licht, lucht, ruimte) tot de naastgelegen grondgebonden woningen aan de Prauw. Inmiddels wordt het wijzigingsplan voor deze ruimtelijke ontwikkeling opgesteld en zal het ontwerpwijzigingsplan vóór 1 januari 2024, dus voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet, ter inzage worden gelegd. Op deze manier kan het plan nog onder huidige Wet ruimtelijke ordening worden afgehandeld. Ronde Erf 6 Het Ronde Erf 6 zal bij het projectenboek 2024 worden overgeheveld naar een nieuw project in combinatie met het nog te realiseren IKC (Integraal KindCentrum) Dragonder-Noord. De aanleiding hiervoor is een gewenste grondruil tussen het perceel Ronde Erf 6 (realisatie IKC) en de realisatie van woningen op het perceel Ronde Erf 2. Tussen deze twee percelen is een dusdanige samenhang (stedenbouwkundig, juridisch en financieel) dat een integrale aanpak in één project wenselijk is. Inhoudelijk gaan wij hiervoor in het 4e kwartaal het gesprek aan met de ontwikkelaar van Ronde Erf 6.

Nieuweweg 220-226 (81) Op 17 december 2021 heeft de raad de ruimtelijke programmatische kaders voor deze ontwikkeling vastgesteld. Hierna is op 6 juli 2022 een anterieure exploitatieovereenkomst afgesloten met de ontwikkelaar over de herontwikkeling van locatie Nieuweweg 220-226 in Veenendaal. Het uitgangspunt van deze overkomst is dat de ontwikkelaar een woningbouwprogramma van maximaal 199 woningen realiseert, waarvan 14 grondgebonden woningen. Hierbij geldt uiteraard dat 30% van de woningen in de sociale categorie moeten vallen, waarvan 20% sociale huur en 10% sociale koop. Inmiddels is het bestemmingsplan op 14 september jl. vastgesteld. De verwachting is dat eind 2023 de omgevingsvergunning voor deze ontwikkeling kan worden verleend. Ook is een allonge op de exploitatieovereenkomst opgesteld, omdat -naar nu blijkt- de ontwikkelaar niet kan beschikken over alle benodigde gronden voor de ontwikkeling en dus verkoop van de grond door de gemeente aan de ontwikkelaar voor het klantstation vereist is. In deze allonge zijn afspraken gemaakt over de extra kosten die de daarmee verband houdende werkzaamheden met zich brengen. Deze kosten worden verhaald op de ontwikkelaar.

Franse Gat (98) Algemeen Op 17 september 2020 is de gebiedsvisie voor het Franse Gat door de raad vastgesteld met als doel de leefbaarheid en duurzaamheid van de wijk Franse Gat te verbeteren en te komen tot een gefaseerde herontwikkeling van de wijk Franse Gat. Uitgangspunt hierbij is dat in absolute zin het aantal sociale huurwoningen tenminste gelijk ten opzichte van de huidige situatie. Daarna volgde een intensief traject voor de voorbereiding van de uitvoering. Voor de uitvoering zijn door Veenvesters en de gemeente afspraken gemaakt voor ruimtelijke, programmatische en financiële kaders voor de uitvoering van het zuidelijk deel in 3 deelgebieden. In deel Zuid bevinden zich nu 249 sociale huurwoningen. Hiervoor is het uitgangspunt sloopnieuwbouw. De gemeente en Veenvesters zijn een programma overeengekomen om te verdichten naar 436 woningen, waarbij naast sociale huurwoningen een deel van de nieuw te realiseren woningen in het middeldure huursegment wordt gebouwd en een deel in de duurdere vrije-koopsector. Voor de delen Noord en Rand zullen de uitgangspunten op een later moment nader worden uitgewerkt op basis van de ervaringen in deel Zuid en de wijze waarop de samenwerking in deel Zuid vorm en inhoud krijgt.

Op totaalniveau wordt het aantal sociale huurwoningen niet minder ten opzichte van de huidige situtie (totaal van de deelplannen Rand, Noord en Zuid van het Franse Gat gelijk ten opzichte van de start van de herstructurering). Bij de ontwikkeling is Veenvesters verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de woningen en de gemeente voor de herstructurering van het openbaar gebied. De gemeente en Veenvesters hebben afspraken gemaakt over het verhaal van kosten, zoals plankosten en kosten herinrichting openbare ruimte in een samenwerkingsovereenkomst. Bouwen Het zuidelijk deel wordt gefaseerd ontwikkeld. De 20 woningen in deelplan 1 (Mr. Heemskerkstraat) is grotendeels gereed en zal naar verwachting eind 2023 worden opgeleverd. Aansluitend zal een deel ook woonrijp worden gemaakt. Daarnaast is voor deelgebied 2 (tussen Mr. Heemskerkstraat en Klaas Katerstraat) het bestemmingsplan vastgesteld. Tegen dit bestemmingsplan is echter wel beroep

14

aangetekend bij de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Hierdoor is het nog onduidelijk of dit bestemmingsplan onherroepelijk in werking zal treden en op welk moment. Verder wordt de participatie voor de woningbouwontwikkeling in deelgebied 3 (langs Klaas Katerstraat, grenzend aan Savornin Lohmanstraat) opgestart. Na afronding van de participatie kan mogelijk de ruimtelijke procedure onder de Omgevingswet worden opgepakt. Naar verwachting zal dit in de eerste helft van 2024 plaatsvinden. BOSS In het Franse Gat zal een aantal parken en speelplekken worden vernieuwd. Dat vindt plaats aan de hand van het BOSS-beleid; Bewegen, Ontmoeten, Sporten en Spelen. Dit betekent dat elke plek voor meerdere groepen gebruikt moet kunnen worden om te sporten en spelen, maar ook om elkaar te ontmoeten. We zijn nu met de eerste speelplek bezig, namelijk het park aan de Adriaen van Ostadelaan. Er zijn gesprekken geweest met diverse doelgroepen over hun wensen voor deze plek. Deze input is inmiddels omgezet in een plan en besproken met de buurt. Inmiddels kan het plan definitief worden gemaakt en het park/de speelplek opnieuw worden ingericht. Daarnaast zullen ook de andere twee parken/speelplaatsen in het Franse Gat worden aangepakt. Dit gaat om de groene binnenspeeltuin aan de Dr. Colijnstraat en de speelstrook achter de Mr. Heemskerkstraat/Thorbeckesingel.

Verkeer Vanwege de sloop en nieuwbouw van woningen verandert er veel in de wijk. Dit is dan ook aanleiding om de verkeersstromen te bekijken en de wijk nog beter te maken. Hiervoor heeft voor de zomervakantie participatie met bewoners plaatsgevonden. De resultaten hiervan worden nu uitgewerkt, waarna nog waarschijnlijk dit jaar een nieuw ontwerp aan de bewoners van het Franse Gat zal worden voorgelegd. Dit moet uitmonden in een definitief verkeerscirculatieplan.

Wageningselaan 98-100 (106) Het bedrijf op de Wageningselaan 98 heeft een verzoek ingediend om zijn bedrijfspand te mogen uitbreiden. Het perceel Wageningselaan 100 is ook in zijn bezit. Tussen beide percelen ligt een watergang. Om de uitbreiding te kunnen realiseren, wil exploitant de watergang verleggen ten oosten van de Wageningselaan 100. Hierover is al een principe-akkoord na uitvoerig overleg met de verschillende disciplines en het Waterschap. Een exploitatie-, ruil- en beheerovereenkomst zijn in concept klaar. Hiervoor wordt een voorstel voor ondertekening van deze overeenkomsten aan het college voorgelegd. De uitbreiding en verlegging watergang kan met een omgevingsvergunning vergund worden.

15