3. Tweede Bestuursrapportage 2022
Tekst van het document
2E BESTUURSRAPPORTAGE 2022
2
Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE .............................................................................................................. 3 INLEIDING ............................................................................................................................ 4 PROGRAMMA 1: FYSIEKE LEEFOMGEVING .................................................................. 12 Thema I: Ruimtelijke ontwikkeling .................................................................................... 12 Thema II: Openbare ruimte .............................................................................................. 22 Thema III: Wijkgericht werken .......................................................................................... 30 PROGRAMMA 2: ECONOMIE, WERK EN ONTWIKKELING ............................................ 37 Thema I: Economische ontwikkeling en werkgelegenheid ............................................... 37 Thema II: Recreatie en toerisme ...................................................................................... 50 PROGRAMMA 3: SOCIALE LEEFOMGEVING .................................................................. 57 Thema I: Inkomen ............................................................................................................
57 Thema II: Sociaal domein - Participatie en re-integratie ................................................... 60 Thema III: Sociaal domein - WMO ................................................................................... 63 Thema IV: Sociaal domein - Jeugd .................................................................................. 75 Thema V: Onderwijs en ontwikkeling ............................................................................... 82 Thema VI: Sport............................................................................................................... 89 Thema VII: Cultuur ........................................................................................................... 91 Thema VIII: Welzijn .......................................................................................................... 95 PROGRAMMA 4: BURGER EN BESTUUR ...................................................................... 102 Thema I: Dienstverlening (extern) .................................................................................. 102 Thema II: Burger en samenwerking ............................................................................... 103 Thema III: Veiligheid samenleving ................................................................................. 106 PROGRAMMA 5: ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN ....................
115 Thema I: Treasury ......................................................................................................... 115 Thema II: OZB en belasting overige............................................................................... 115 Thema III: Uitkeringen gemeentefonds en algemeen ..................................................... 115 PROGRAMMA 6: BEDRIJFSVOERING ........................................................................... 117 Thema I: Dienstverlening (intern) ................................................................................... 117 Thema II: Security & informatiebeveiliging ..................................................................... 117 Thema III: Middelen ....................................................................................................... 117 Thema IV: Advisering en detachering ............................................................................ 117 Thema V: Bedrijfsvoering algemeen .............................................................................. 117 VOORTGANG RISICO'S .................................................................................................. 120 VOORTGANG PARAGRAFEN .........................................................................................
123 BIJLAGEN ........................................................................................................................ 127
3
Inleiding Algemeen Voor u ligt de 2e bestuursrapportage 2022. Via deze rapportage biedt het college u inzicht in de uitvoering van het in de Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 vastgelegde beleid en de financiële consequenties daarvan. De peildatum van deze rapportage is 1 september 2022. In deze bestuursrapportage wordt verantwoording afgelegd over inhoudelijke en financiële afwijkingen ten opzichte van de actuele Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023–2025 (primitieve programmabegroting inclusief nadien genomen raadsbesluiten zoals de 1e bestuursrapportage 2022). Deze rapportage heeft daarom voornamelijk betrekking op de ontwikkelingen die zich in 2022 hebben voorgedaan na de 1e bestuursrapportage 2022 (met peildatum 1 mei). Naast de doelenbomen geeft de bestuursrapportage per programma inzicht in de (verwachte) financiële mee- en tegenvallers. Deze financiële afwijkingen zijn per programma in een tabel opgenomen. In de rapportage hebben wij in principe alleen de financiële afwijkingen van € 25.000,- en hoger opgenomen. Voor de toelichtingen op de afwijkingen verwijzen we u graag naar de toelichtingen zoals die zijn opgenomen bij de diverse programma’s. De rapportage bevat ook meerjarige (structurele) mutaties. Deze structurele afwijkingen worden opgenomen in de Programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024–2026.
Daarnaast worden in deze bestuursrapportage de ontwikkelingen met betrekking tot de risico’s voorgelegd. En in de bijlage vindt u een overzicht over de voortgang van de bevindingen van de accountant.
De coronacrisis (COVID-19) In deze rapportage zijn de effecten van de coronacrisis voor 2022 geactualiseerd. In vergelijking met begin van het jaar ziet het dagelijkse leven in Veenendaal er beter uit. We zijn beter tegen het virus bestand, door vaccinaties , booster- en herhaalprikken en de opgebouwde immuniteit. Maar het virus is er nog steeds. Met de basisadviezen tegen corona (handen wassen, hoest en nies in je elleboog, blijf thuis bij klachten en doe een test, zorg voor voldoende frisse lucht en haal een vaccin, booster- of herhaalprik) beperken we de verspreiding van het coronavirus. Ten opzichte van de eerste bestuursrapportage heeft één financiële ontwikkeling ten laste van de stelpost coronagelden plaatsgevonden. Het gaat concreet om een aanvullende bijdrage van € 19.000,- voor het museum Veenendaal als noodsteun voor het opvangen van tekorten die zijn ontstaan door het wegvallen van activiteiten als gevolg van de beperkende overheidsmaatregelen tijdens de coronacrisis. In onderstaand overzicht zijn de budgettaire effecten van de crisis en de genomen maatregelen (op programmaniveau) in een totaaloverzicht opgenomen. Programma
Saldo stelpost coronagelden per 1e Mutaties 2e Saldo stelpost coronagelden per 2e bestuursrapportage 2022 bestuursrapportage 2022 bestuursrapportage 2022 €0
1 Fysieke Leefomgeving 2 Economie, Werk en Ontwikkeling
-€ 140.000
3 Sociale Leefomgeving
-€ 1.631.000
-€ 140.000 -€ 19.000
-€ 1.650.000
4 Burger en Bestuur
-€ 222.000
-€ 222.000
5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien
€ 3.787.000
€ 3.787.000
6 Bedrijfsvoering
-€ 900.000
Eindtotaal
€ 894.000
4
-€ 900.000 -€ 19.000
€ 875.000
Het saldo van de stelpost coronagelden bedraagt per 2e bestuursrapportage € 875.000,-. Dit bedrag zal in 2022 beschikbaar blijven voor financiële ontwikkelingen en na-ijl effecten van de coronamaatregelen. We houden er nog steeds rekening mee dat de gevolgen van de coronacrisis ook op de langere termijn doorwerken. Daarbij denken we onder andere aan de mogelijke economische effecten (faillissementen, winkelleegstand) en sociale effecten (o.a. onzekere gevolgen van de vertraging in de jeugdzorg, vereenzaming van ouderen die in een sociaal isolement dreigen terecht te komen), die direct en indirect hun weerslag hebben op het gemeentelijke reilen en zeilen. Op dit moment is niet in te schatten wat de exacte effecten op de langere termijn zullen zijn. Wij houden dit nauwlettend in de gaten en informeren u via de diverse P&C-documenten over de toekomstige ontwikkelingen.
Gevolgen oorlog in Oekraïne De eerste ontwikkelingsfase met een opbouw van de gemeentelijke opvang van vluchtelingen uit Oekraïne ligt al enige tijd achter ons. Niettemin vraagt de zorg voor de vluchtelingen, het beheer van de bestaande locaties en het contact met de opvanggezinnen nog steeds de inzet van partijen in het veld als van de gemeentelijke organisatie. De opvang strekt zich namelijk uit over meerdere levensgebieden, waar de vluchtelingen mee te maken hebben, zoals primair de huisvesting en inrichting maar ook de kosten van levensonderhoud, onderwijs voor de kinderen, taalonderwijs, gezondheidszorg et cetera. De bekostiging vanuit het Rijk strekt zich over deze zelfde breedte uit. De in de eerste bestuursrapportage 2022 aangekondigde Rijksregeling voor de bekostiging van de opvang van ontheemden uit Oekraïne is op 31 mei 2022 bekend gemaakt. De kern van deze specifieke uitkering is conform verwachting en kent de volgende vergoedingen: Gemeentelijke opvang: Voor de gemeentelijke opvang bedraagt de vergoeding € 100,- per dag per gerealiseerde opvangplek. Deze is onder meer bedoeld voor de opvangkosten, het leefgeld en uitvoeringskosten. Particuliere opvang: voor de Oekraïense vluchtelingen bij gastgezinnen wordt het leefgeld vergoed. Voor de uitvoeringskosten van deze verstrekking volgt nog een normbedrag.
Transitie/verbouwingskosten: Als voor gemeentelijke opvang panden moeten worden aangepast (transitiekosten) geldt een vergoeding van de werkelijke kosten met als voorwaarde dat deze te maken kosten vooraf worden voorgelegd aan het Ministerie. De door de gemeente gemaakte kosten zijn nagenoeg allemaal bekend. De inzet is er nu op gericht om het beeld van de kosten over de eerste maanden verder compleet te maken aan de hand van facturen achteraf en de registratie van de gemaakte ambtelijke uren. Zoals aangegeven in de eerste bestuursrapportage 2022 is de verwachting dat de vergoeding door het Rijk de gemeentelijke kosten zal compenseren. Op dit moment doet het Rijk onderzoek bij gemeenten naar de vraag of de aangeboden vergoeding daadwerkelijk de kosten voldoende compenseert. Voor de kosten van onderwijs (-huisvesting), het leerlingenvervoer, de buitengewone (zorg)kosten en alsmede de kosten voor de veiligheidsregio’s en GGD en 1e lijnsgezondheidszorg gelden separate regelingen en al dan niet rechtstreekse vergoedingen. Begin juli 2022 heeft het Rijk de veiligheidsregio’s ook verzocht om tot 1 oktober 2022 ook de opvang van 225 (met een aanvullende taakstelling tot 450) asielzoekers ter hand te nemen. Ook Veenendaal, wat betreft inwoneraantal de derde stad binnen de VRU, is hiervoor in de zomerperiode benaderd.
De gemeente heeft vervolgens met hulp van medewerkers van de VRU na 3 weken voorbereidingstijd een deel van het gebouw van de (voormalig) Belcompany aan de Wageningselaan geschikt weten te maken voor deze opvang. Vanaf 8 augustus worden 72 asielzoekende personen daar opgevangen met een landelijke afspraak dat vanaf 1 oktober de opvang weer door het COA zal worden gedaan. De financiële consequenties en gemaakte kosten worden door de gemeente en de VRU in rekening 5
gebracht bij het Rijk. Het Rijk heeft aangegeven dat de kosten door hen worden vergoed. Een daadwerkelijke regeling voor de bekostiging van deze opvang vanuit het Rijk is op het moment van schrijven nog niet afgekomen. Voor meer informatie over de opvang van ontheemden uit Oekraïne en asielzoekende personen uit andere landen verwijzen wij u naar de diverse raadsinformatiebrieven over dit onderwerp en naar het onderdeel ‘risico’s en ontwikkelingen’ bij de verschillende begrotingsprogramma’s in deze bestuursrapportage.
Ontwikkelingen arbeidsmarkt De laatste jaren worden we in toenemende mate geconfronteerd met de krapte op de arbeidsmarkt. Het verloop onder het personeel is relatief hoog en in de praktijk blijkt vervolgens dat vacatures nauwelijks zijn in te vullen. Mede door de extra werkzaamheden als gevolg van de opvang ontheemden uit Oekraïne, opvang asielzoekers en extra taken vanuit het Rijk (bijv. energietoeslag), staat het ambtelijk apparaat al stevig onder druk. Om de voortgang van de werkzaamheden te kunnen continueren moet er steeds meer gebruik worden gemaakt van inhuurkrachten, wat duurder is ten opzichte van de reguliere personeelskosten. De budgetten voor de personeelskosten nemen dus in omvang toe. Wij houden dit nauwlettend in de gaten en informeren u via de diverse P&C-documenten over de toekomstige ontwikkelingen.
Investeringskredieten De Raad wordt voorgesteld om het volgende investeringsbedrag beschikbaar te stellen: Inventaris fietsenstalling € 85.000,- (budgettair neutraal) Met de verdergaande ontwikkeling van de binnenstad en de afronding van het project Brouwerspoort blijkt dat er steeds meer hinder wordt ondervonden van geparkeerde fietsen. Winkels zijn minder goed te bereiken en sommige doorgangen zijn niet goed bereikbaar voor hulpdiensten. De afgelopen periode zijn er op diverse plekken in het centrum reeds maatregelen getroffen om het fietsparkeren in betere banen te leiden. De meeste problemen doen zich op dit moment voor rondom de Brouwersgracht en Helling en dan specifiek in de omgeving Hoogvliet – Action – nieuw te realiseren entree Corridor. In dit gebied is een geschikte locatie gevonden voor een overdekte fietsenstalling. De jaarlijkse huurlasten en de incidentele lasten van het gebruiksklaar maken van de fietsenstalling worden gedekt binnen het taakveld economie (programma Vitale Binnenstad). Voor de aanschaf van de inventaris van de fietsenstalling (fietsenrekken, lockers en bijkomende kosten) is een investeringsbudget nodig van € 85.000,-. De jaarlijkse kapitaallasten van deze investering bedragen € 6.400,- en worden gedekt binnen het programma Vitale Winkelstad. In het meerjareninvesteringsplan (MIP) is geen rekening gehouden met deze investering.
Saldo 2e bestuursrapportage 2022 Uiteindelijk resulteert deze 2e bestuursrapportage 2022 (na verwerking van de mutaties in de bestemmingsreserves) in een positief saldo van € 2.846.000,- voor 2022. Voorgesteld wordt dit resultaat te storten in de algemene reserve. Het raadsvoorstel bij de bestuursrapportage bevat een begrotingswijziging waarin we de financiële over- en onderschrijdingen aan u voorleggen.
6
Samenvatting beleidsmatige verantwoording 2e bestuursrapportage 2022
Financieel vertrekpunt Het financieel vertrekpunt voor deze rapportage is de Programmabegroting 2022-2025, de 3e bestuursrapportage 2021, de 1e bestuursrapportage 2022, de Kaderbrief 2023-2026 en de structurele effecten vanuit de meicirculaire 2022. De incidentele effecten van de meicirculaire 2022 zijn conform besluitvorming verwerkt in deze bestuursrapportage. De structurele effecten, voor zover deze van invloed zijn op het financieel meerjarenperspectief, worden verwerkt in de Programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026. bedragen x € 1.000,-
Raming 2022
Saldi Programmabegroting 2022-2025
1.191
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025 -1.409
28
-496
Saldi septembercirculaire 2021
2.482
2.466
2.898
Saldi verwerking loon- en prijsstijgingen
-667
-862
-1.198
-235
-12
-67
-67
0
0
0
-1.191
-28
496
1.409
Saldi 3e bestuursrapportage 2021 Verrekening saldi Programmabegroting 2022-2025 met de algemene reserve Saldi decembercirculaire 2021 Verrekening saldi Programmabegroting 2022-2025 met de algemene reserve Amendementen Programmabegroting 2022-2025 Subtotaal Parkeerexploitatie 2022-2025 (raad januari 2022)
21
121
121
121
-214
1.924
1.658
1.754
58
204
176
190
Saldi 1e bestuursrapportage 2022
2.509
-614
-607
-607
Verrekening saldi 1e bestuursrapportage 2022 met de algemene reserve
-2.509
614
607
607
71
-1.712
-1.199
Saldi meicirculaire 2022
12.602
17.469
21.272
Reservering loon- prijsstijgingen
-3.145
-4.673
-6.032
11.656
12.918
15.985
Saldi Kaderbrief 2023-2026
Saldo voor 2e bestuursrapportage 2022
-156
Financiële effecten 2e bestuursrapportage 2022 In onderstaand overzicht vindt u de totaalbedragen voor de jaren 2022 tot en met 2025 van de financiële effecten c.q. ontwikkelingen zoals ze in deze rapportage zijn opgenomen. In de bestuursrapportage hebben we een splitsing aangebracht tussen: •
financiële ontwikkelingen (afwijkingen) die effect hebben op het begrotingssaldo; deze ontwikkelingen zijn opgenomen en toegelicht bij de diverse programma’s;
•
budgettair neutrale afwijkingen; deze ontwikkelingen (die geen effect hebben op het begrotingssaldo, maar wel programma overschrijdend kunnen zijn) zijn opgenomen in bijlage 1.
•
In het gepresenteerde financieel overzicht hieronder zijn structurele gevolgen van ontwikkelingen die zich in 2022 voordoen opgenomen. Het gaat concreet om
7
ontwikkelingen die zich binnen het bestaande beleid voordoen. De structurele gevolgen worden opgenomen in de Programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 . In bijlage 2 vindt u een overzicht van deze structurele mutaties. Financiële effecten voor 2022 Deze rapportage laat voor het begrotingsjaar 2022 een verwacht positief saldo zien van € 2.846.000,-. De grootste afwijkingen die van invloed zijn op dit resultaat betreffen onder andere hogere baten vanuit de algemene uitkering (€ 4.906.000,- voordelig) en een vergoeding voor borgstelling OVO/DEVO (€ 226.000,- voordelig). Tegenover deze voordelen staan onder andere hogere lasten i.v.m. prijsstijgingen (€ 1.514.000,- nadelig) en hogere lasten i.v.m. loonstijgingen (€ 788.000,- nadelig). Voorgesteld wordt om het voordeel van € 2.846.000,- te storten in de algemene reserve. Financiële effecten voor 2023-2026 In de rapportage worden meerdere financiële ontwikkelingen gemeld die van invloed zijn op het meerjarenperspectief 2023-2026. U vindt deze ontwikkelingen terug bij de diverse programma’s. Per saldo is sprake van de volgende afwijkingen: € -329.000,- nadelig in 2023, € -309.000,- nadelig in 2024 en € -229.000,- nadelig in 2025.
Het financieel perspectief na deze bestuursrapportage laat een positief saldo zien van € 11.327.000,- in 2023, een positief saldo van € 12.609.000,- in 2024 en een positief saldo van € 15.756.000,- in 2025. Bedragen x €1.000 Financieel overzicht (bedragen x € 1.000)
Raming 2022
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
Lasten
2.446
316
296
Baten
4.815
-13
-13
-13
A. Saldo van baten en lasten 1e bestuursrapportage 2022
2.369
-329
-309
-229
Onttrekkingen
477
0
0
0
B. Mutaties reserves 1e bestuursrapportage 2022
477
0
0
0
2.846
-329
-309
-229
Totaal 1e bestuursrapportage 2022 (A+B)
216
Financieel perspectief na verwerking 2e bestuursrapportage 2022 Het financiële perspectief voor de komende jaren ziet er, na verwerking van de financiële effecten uit deze rapportage, samenvattend als volgt uit: bedragen x € 1.000,-
Raming 2022
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
Saldo voor 2e bestuursrapportage 2022
-156
11.656
12.918
Totaal 2e bestuursrapportage 2022
2.846
-329
-309
15.985 -229
Financieel perspectief na 2e bestuursrapportage 2022
2.690
11.327
12.609
15.756
11.327
12.609
15.756
Toevoeging of onttrekking aan de algemene reserve: Amendementen Programmabegroting 2022-2025
-21
Parkeerexploitatie 2022-2025 (raad januari 2022)
-58
Saldo 3e bestuursrapportage 2021
235
Totaal 2e bestuursrapportage 2022
-2.846
Financieel perspectief na verwerking in de algemene reserve 2e bestuursrapportage 2022
0
Het is gebruikelijk om in het lopende (dienst)jaar de mutaties die van invloed zijn op het begrotingssaldo te verrekenen met de algemene reserve. Zo wordt het saldo van een begroting of bestuursrapportage in het betreffende jaar toegevoegd of onttrokken aan de algemene reserve. Op dit moment resteert er in 2022 nog een begrotingssaldo wat verrekend dient te worden met de algemene reserve. Het saldo is ontstaan voor de 2e bestuursrapportage 2022 en bedraagt per saldo € 156.000 nadelig. Dit bedrag is als volgt opgebouwd: 8
- -€ 235.000 zijnde de nadelige (structurele) doorwerking van de mutaties uit de 3e bestuursrapportage 2021 voor het jaar 2022; - € 58.000 zijnde het voordelig resultaat uit de vastgestelde parkeerexploitatie 2022-2025 voor het jaar 2022; - € 21.000 zijnde het voordelig budgettair effect in 2022 van de aangenomen amendementen bij de vaststelling van de Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025. De bovengenoemde mutaties zijn in 2022 administratief ten laste van het begrotingssaldo verwerkt en nog niet verrekend met de algemene reserve. Zoals eerder aangegeven is het gebruikelijk om mutaties die lopende het jaar effect hebben op het begrotingssaldo toe te voegen of te onttrekken aan de algemene reserve. Voorgesteld wordt daarom om het resterende nadelige begrotingssaldo in 2022, ad € 156.000, te onttrekken aan de algemene reserve.
Samenvatting financiële afwijkingen 2e bestuursrapportage 2022 Hieronder vindt u de financiële afwijkingen per programma. Bedragen x €1.000
9
Programma
Raming 2022 Lasten
Baten
Onttrekkingen
Stortingen
Saldo
1 Fysieke Leefomgeving 0.10A - Mutaties reserves Fysieke Leefomgeving
0
0
447
0
447
0.3A - Beheer overige gebouwen en gronden
2
0
0
0
-2
2.1A - Verkeer en vervoer
-3
0
0
0
3
2.1B - Verkeer en vervoer
0
0
0
0
0
2.2A - Parkeren
135
0
0
0
-135
3.2 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur
0
0
0
0
0
5.5B - Cultureel Erfgoed
0
0
0
0
0
5.7C - Openbaar groen en (openlucht) recreatie
6
0
0
0
-6
6.1D - Samenkracht en burgerparticipatie
5
0
0
0
-5
7.3A - Afval
0
-347
0
0
-347
7.5C - Begraafplaatsen
1
0
0
0
-1
8.1A - Ruimtelijke Ordening
20
0
0
0
-20
8.1C - Ruimtelijke Ordening
100
0
0
0
-100
Totaal 1 Fysieke Leefomgeving
265
-347
447
0
-165
3.1C - Economische ontwikkeling
0
0
0
0
0
Totaal 2 Economie, Werk en Ontwikkeling
0
0
0
0
0
4.2A - Openbaar basisonderwijs
56
0
0
0
-56
5.2A - Sportaccommodaties
7
0
0
0
-7
5.3A - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
1
0
0
0
-1
6.1A - Samenkracht en burgerparticipatie
-2
0
0
0
2
6.3A - Inkomensregelingen
150
0
0
0
-150
6.71A - Maatwerkdienstverlening 18+
-100
0
0
0
100
Totaal 3 Sociale Leefomgeving
112
0
0
0
-112
0.10D - Mutaties reserves Burger en Bestuur
0
0
30
0
30
0.1A - Bestuur
0
0
0
0
0
0.1C - Bestuur
0
0
0
0
0
0.2 - Burgerzaken
30
0
0
0
-30
1.1A - Crisisbeheersing en Brandweer
0
0
0
0
0
1.1B - Crisisbeheersing en Brandweer
1
0
0
0
-1
1.2 - Openbare orde en veiligheid
35
0
0
0
-35
Totaal 4 Burger en Bestuur
66
0
30
0
-36
-296
-43
0
0
252
0
4.906
0
0
4.906
2 Economie, Werk en Ontwikkeling
3 Sociale Leefomgeving
4 Burger en Bestuur
5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien 0.5 - Treasury 0.7 - Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds 0.8 - Overige baten en lasten
1.399
226
0
0
-1.173
Totaal 5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien
1.103
5.089
0
0
3.985
6 Bedrijfsvoering 0.4A - Overhead (interne dienstverlening)
0
0
0
0
0
788
0
0
0
-788
0.4N - Overhead (Vastgoed)
0
0
0
0
0
0.4P - Overhead (Strategie)
49
0
0
0
-49
0.4V - Overhead (beheer &projecten)
43
73
0
0
31
9.901 - Algemeen Directie
20
0
0
0
-20
9.915 - Algemeen Beleid (MO)
0
0
0
0
0
0.4L - Overhead (P&O)
10
Programma
Raming 2022
9.916 - Algemeen WMO (Loket)
0
0
0
0
0
Totaal 6 Bedrijfsvoering
899
73
0
0
-826
Gerealiseerd resultaat
2.446
4.815
477
0
2.846
Prognose stand algemene reserve Onderstaand vindt u de prognose van de stand van de algemene reserve. In deze prognose is nog geen rekening gehouden met het saldo van deze bestuursrapportage. Stand algemene reserve (bedragen x € 1.000,-)
2022
Stand per 1/1
20.082
Toevoegingen regulier
20
Onttrekkingen regulier
-16
Quasi inbesteden welzijn (1e berap 2020 en Kaderbrief 2021-2024)
-175
Onttrekkingen/stortingen o.b.v. Programmabegroting 2021-2024
604
IKC Franse Gat (raad 21/01/2021)
-47
Onttrekkingen/stortingen o.b.v. Programmabegroting 2022-2025
1.191
Amendement Programmabegroting 2022-2025
-4
Resultaat Jaarstukken 2021
3.655
Resultaat Projectenboek 2022
282
Resultaat 1e berap 2022
2.509
Prognose stand algemene reserve per 18-07-2022
28.101
11
Programma 1: Fysieke leefomgeving Thema I: Ruimtelijke ontwikkeling Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.a. Goede afweging van de invulling van de ruimtelijke omgeving waarbij we proactief een gezonde duurzame en veilige leefomgeving bevorderen.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.a.1. Integrale afweging tussen alle onderwerpen die ruimte vragen waarbij een zorgvuldige afweging van de belangen plaatsvindt. Planning (indicator) Planning (toelichting) Integraal werken is een steeds terugkerend werkproces. Wekelijks vindt er een planatelier plaats waarin integraal de (concept)aanvragen behandeld worden. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Bij ruimtelijke vraagstukken wordt integraal gekeken wat de ontwikkelingsmogelijkheden zijn voor een bepaalde locatie. Integraal betekent niet alleen intern maar ook door participatie wordt geluisterd naar wensen van de omwonenden. I.a.2. Kosten voor ruimtelijke investeringen en eigen plankosten aan derden doorberekenen. Planning (indicator) Planning (toelichting) Continue proces. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Voor kleine ontwikkelingen die niet als project worden aangemaakt worden exploitatieovereenkomsten opgesteld. In deze overeenkomsten worden de ambtelijke kosten maar ook de bovenwijkse bijdrage opgenomen. Bovenwijkse bijdragen worden bij nieuwe ontwikkelingen opgelegd om te kunnen voorzien in bovenwijkse aanpassingen waar nieuwe ontwikkelingen ook profijt van hebben. I.a.3. Goede beheersing van actieve, gemeentelijke grondexploitaties.
Planning (indicator) Planning (toelichting) De grondexploitaties zijn vastgesteld in de raadsvergadering van juni 2022. Inhoud (indicator)
12
Inhoud (toelichting) De grondexploitaties zijn in het eerste kwartaal van 2022 herzien. Hierop heeft accountantscontrole plaatsgevonden. Hieruit blijkt dat de gemeentelijke grondexploitaties goed beheerst worden. I.a.4. Actueel ruimtelijk beleid voortzetten en uitvoeren. Planning (indicator) Planning (toelichting) Continue proces. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Nieuwe ruimtelijke initiatieven worden getoetst aan het ruimtelijk beleid. Verzoeken die niet passen binnen de geldende regels moeten in ieder geval voldoen aan de pijlers van de Omgevingsvisie: gezond, duurzaam en veilig. Het puntensysteem voor nieuwe ontwikkelingen borgt de pijlers van de Omgevingsvisie. I.a.5. Als voorbereiding op de invoering van de Omgevingswet stellen we het omgevingsplan deel 1 in ontwerp vast. Planning (indicator) Planning (toelichting) Deze maatregel is afgewikkeld. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) De raad heeft op 7 maart 2022 het omgevingsplan deel 1 vastgesteld.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.b. Voldoende aanbod van het juiste type woningen afgestemd op de vraag naar wonen.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.b.1. De komende jaren met name op inbreidingslocaties de juiste typen woningen neer te zetten. Planning (indicator) Planning (toelichting) Vastgelegd in de Woonvisie 2022-2025, concrete realisatie in de jaren daarna. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) In Veenendaal zijn de komende jaren nog enkele inbreidingmogelijkheden voor woningbouw. We willen daar de woningtypen realiseren die we nog niet (voldoende) in onze bestaande woningvoorraad beschikbaar hebben, maar waar wel behoefte aan is. Daarbij houden we 13
rekening met de woonwensen vanuit de vergrijzing. Door vooral voor deze doelgroep de juiste woningen toe te voegen creëren we doorstroming op de lokale woningmarkt. I.b.2. Anticiperen op demografische en economische ontwikkelingen door het nieuwe woonbeleid in de Omgevingswet. In het woonbeleid wordt vastgelegd welke typen woningen er toegevoegd worden als de kans zich voordoet. Planning (indicator) Planning (toelichting) Vastgelegd in de Woonvisie 2022-2025, realisatie woningen in de jaren daarna. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) In de Omgevingsvisie van Veenendaal is vastgelegd welke uitgangspunten we op het gebied van Wonen hebben. Op basis hiervan is in de loop van 2021 het Uitvoeringsprogramma Wonen voorbereid met diverse onderzoeken en de uitwerking van de punten uit de Omgevingsvisie. Het Uitvoeringsprogramma in combinatie met de Omgevingsvisie zou de vervanger worden van de Woonvisies zoals gemeenten die in het verleden hadden. Vanaf 1 januari 2022 is echter in de nieuwe Woningwet besloten dat gemeenten toch verplicht zijn een Woonvisie op te stellen. Deze recente ontwikkeling doorkruist de opzet van het eerder genoemde Uitvoeringsprogramma. Vanwege de grote overlap tussen beide stukken zou het ronduit verwarrend zijn om beide te gaan hanteren. Gezien de wettelijke verplichting een Woonvisie vast te stellen is dan ook voor een Woonvisie 2022-2025 gekozen.
De Woonvisie geldt tevens als uitvoeringsprogramma wonen in het kader van de reeds vastgestelde Omgevingsvisie. Beschreven wordt voor welke doelgroepen we vooral willen bouwen, wat voor woningen dat moeten worden, aan wie we ze willen toewijzen en welke prijsstelling daarbij hoort.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.c. Het cultuurhistorisch erfgoed van Veenendaal draagt bij aan de identiteit van de stad.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.c.1. Het cultuurhistorisch erfgoed wat er is behouden door subsidie voor onderhoud te verstrekken. Planning (indicator) Planning (toelichting) Gewacht wordt op de feitelijke uitvoering van enkele plannen zodat de subsidie kan worden verstrekt. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Er is dit jaar nog geen definitief besluit genomen m.b.t. de subsidie voor het onderhouden van gemeentelijke monumenten. Er lopen nog enkele aanvragen uit 2021 die wachten op uitvoering en vervolgens uitbetaling. Er is nog voldoende budget beschikbaar voor nieuwe aanvragen.
14
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) Grondexploitatie
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) Jaarlijks worden de grondexploitaties herzien en vastgesteld door de gemeenteraad bij het projectenboek. Planning (indicator) Planning (toelichting) De grondexploitaties zijn met het Projectenboek 2022 vastgesteld in de raadsvergadering van juni 2022. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) De herziene grondexploitaties zijn vastgesteld in de raad van juni 2022. Hierop heeft accountantscontrole plaatsgevonden.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) Hoogspanningslijn ondergronds
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) In juli 2020 is de Realisatieovereenkomst met TenneT gesloten. Naar verwachting zal de aanleg van de kabels in 2e kwartaal 2023 gaan starten. Planning (indicator) Planning (toelichting) Voor de verkabeling van de hoogspanning heeft de raad op 23 juni 2022 het bestemmingsplan vastgesteld. Naar verwachting zal het bestemmingsplan 17 augustus onherroepelijk zijn. Het project ligt op schema; de ingebruikname van de ondergrondse verbinding staat gepland op eind 3e kwartaal 2024, waarna de bovengrondse voorzieningen worden verwijderd. Afronding is naar verwachting in het voorjaar 2025. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) In juli 2020 is de Realisatieovereenkomst met TenneT gesloten. Onderzoeken, ruimtelijke procedure en nadere technische uitwerking vinden momenteel plaats. Naar verwachting zal de aanleg van de kabels in het 3e kwartaal 2023 gaan starten, met ingebruikname een jaar later. Daarop volgt de verwijdering van bovengrondse voorzieningen (masten, lijnen), met afronding in het 1e kwartaal van 2025.
15
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) Nieuwe brandweerkazerne / verplaatsing wijkservice
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) Op basis van het besluit voor de ontwikkeling van een nieuwe kazerne en verplaatsing Wijkservice wordt hier in 2022 uitvoering aan gegeven. In 2022 wordt een voorstel voorgelegd voor de beschikbaarstelling van het inv. budget voor de nieuwe kazerne. Planning (indicator) Planning (toelichting) De Europese niet-openbare aanbesteding voor de nieuwbouw van IW4 – Wijkservice oefenlocatie brandweer is in 2021 uitgevoerd. De bouw is in januari 2022 gestart. De Europese niet-openbare aanbesteding voor de brandweerkazerne en afronding van de woningbouw Pionierkwartier is eind 2021 gestart. Naar verwachting wordt in september 2022 een partij geselecteerd voor de realisatie. Op basis van de uitkomst wordt aan de gemeenteraad budget gevraagd. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) De coronacrisis en de oorlog in Oekraïne hebben tot gevolg dat de planning (en de financiën) van deze projecten onder druk staan.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) Visie Stadspark
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) In 2022 wordt de visie voor het stadspark inclusief omgeving (bijvoorbeeld de surfvijver), die in coproductie met de omgeving wordt vormgegeven, ter vaststelling aan de raad voorgelegd. Planning (indicator) Planning (toelichting) Verloopt conform planning. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Eind mei is de marktconsultatie voor de aanbesteding van ontwerpen, uitvoering en beheer afgerond. Daaraan hebben 10 bedrijven deelgenomen. Daarnaast zijn er gesprekken gevoerd met organisaties die het evenemententerrein gaan gebruiken. Geïnventariseerd is wat er aan het huidige terrein zou moeten worden aangepast, opdat het terrein beter ingezet kan worden voor toekomstige evenementen. Vooralsnog zal terughoudend worden ingezet op horeca. Het idee is om bij de herinrichting eerst te beginnen met (mede)gebruik van sanitaire voorzieningen en ondersteunende horeca die bij de sporthal zijn gepland. De stap die nu volgt is het uitwerken van een aanbestedingsvoorstel op basis van de verkregen inzichten uit de marktconsultatie.
16
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) Energieneutraal 2050
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) 1. We werken nauw samen met interne en externe belanghebbenden, om de doelstellingen van het programma Energieneutraal Veenendaal in samenhang met de opgaves van de gemeente te realiseren. Planning (indicator) Planning (toelichting) Er is geen vertraging in de verschillende externe samenwerkingsvormen. Wel was er vertraging door langer durende interne afstemming bij een majeur onderdeel: de aanpak van energiearmoede (belang van uitgifte aan de juiste doelgroep versus privacy van persoonsgegevens). De gratis tegoedbon voor energiemaatregelen voor mensen met een Veenendaalpas (vanuit de energiearmoede-aanpak) was hierdoor pas later (6 weken) dan gepland (en gecommuniceerd) beschikbaar voor de minima. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) We werken samen aan de doelen in het programma met zowel bewoners, VvE's, woningcorporaties, de BOV (Bedrijvenkring Ondernemend Veenendaal), de regio, de provincies en het rijk, als met de verschillende interne teams die onderdelen van het programma uitvoeren of begeleiden en ook werken we samen met de interne opgaven om bij te dragen aan de ambities in die opgaven en om de uitvoering van onderdelen af te stemmen (koppelkansen). 2. We werken op strategisch niveau aan de communicatie over de energietransitie in Veenendaal. Planning (indicator) Planning (toelichting) Geen bijzonderheden.
Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Door de omgevingsmanager ENV en het ENV-communicatieteam wordt voortvarend gewerkt aan het strategisch communicatie- en participatieplan, zowel voor gemeentebrede communicatie als voor communicatie en participatie in de eerste Buurtuitvoeringsplannen Aardgasvrij (Dragonder Oost en de Faktorij -de Vendel). Voorbeelden van uitwerkingen van die plannen zijn de goed bezochte informatiemarkt begin juli in Dragonder-Oost en de verzorging van up-to-date informatie over de Windplannen in de regio. 3. Wij geven uitwerking aan de opdracht om als regio een deel van de landelijke energiedoelstelling voor 2030 en 2050 te realiseren door in Regio Foodvalley samen te werken (onder meer) aan een Regionale Energie Strategie. Planning (indicator)
17
Planning (toelichting) Door actuele ontwikkelingen wordt de kadernotitie RES 2.0 niet medio 2022 maar pas aan het einde van het jaar opgeleverd door RES Regio Foodvalley. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) We werken samen met de regionale belanghebbenden aan het gezamenlijk voornemen om 0,75 TWh energie op te wekken volgens de uitgangspunten van de RES 1.0. We leveren een bijdrage aan het uitvoeringsprogramma energie van Regio Foodvalley en bereiden samen met de regiogemeenten een procesnotitie voor om duidelijkheid te geven over de besluitvorming rondom de RES 2.0 die in juli 2023 opgeleverd moet worden door RES Regio Foodvalley.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) De gemeente Veenendaal draagt met het verduurzamen van woningen, bedrijven en kantoren bij aan de doelstellingen uit het ENV programma voor 2022-2025.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) 1. We gaan door met goedlopende projecten om onze inwoners gemeentebreed te ondersteunen in aanpak van de eigen woning en/of bij gedragsverandering en breiden deze aanpak uit. Daarbij richten we ons sterk op communicatie en bewustwording. Planning (indicator) Planning (toelichting) Mede doordat de rijksbijdragen specifiek voor deze inspanningen wel binnengekomen zijn, kunnen we volgens planning deze werkzaamheden uitvoeren. Vlak voor de zomer is ook een hogere bijdrage dan verwacht als rijksbijdrage binnengekomen vanuit het Nationale Isolatieprogramma. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Door middel van o.a. de inzet van het Energieloket (per mail en telefoon), het openstellen van het fysieke Trefpunt#Duurzaam in de binnenstad met inzet van vrijwilligers, de informatie over maatregelen en subsidies op de website Duurzaamveenendaal.nl, de gratis energiescans en energieboxen en de gratis energieadviezen voor de eigen woning, ondersteunen we gemeentebreed inwoners bij de aanpak van energiemaatregelen aan hun woning. Dit jaar en in 2023 kan met extra rijksgelden voor bestrijding van Energiearmoede sterk opgeschaald worden met kleine maatregelen en klusbrigades voor energiebesparingen bij inwoners met lagere inkomens. 2.
We maken energietransitie en specifiek de warmtetransitie integraal onderdeel van gebiedsvisies voor (in ieder geval) het Franse Gat en het Ambacht, waarbij de plannen optellen naar gemiddeld 25% aardgasreductie in 2030. Planning (indicator) Planning (toelichting) Geen bijzonderheden
18
Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) De betrokkenen uit het programma ENV nemen deel aan de gebieds-ontwikkelteams van het Franse Gat en het Ambacht, en leveren daar diverse bijdragen waaronder het opstellen van de energievisie voor het Ambacht. In die energievisie worden verschillende opties uitgewerkt voor de warmtevoorziening van de nieuwbouw (1 of meer WKO-installaties met 1 of meer collectieve warmtepompen of individuele warmtepompen). 3. We richten een coalitie op van ambassadeursbedrijven op het gebied van energietransitie in Veenendaal. Planning (indicator) Planning (toelichting) Door de coronamaatregelen kon deze inspanning niet volgens planning eind 2021 starten. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Deze inspanning kon na de coronaperiode weer opgestart worden en vormt een vervolg op het energieconvenant voor bedrijven die van 2017-2021 liep met diverse ondersteuning aan bedrijven. Deze zomer hebben de eerste bijeenkomsten met de ambassadeurs-bedrijven plaatsgevonden. 4. We stellen in de periode 2022-2025 buurtuitvoeringsplannen op voor de 7 buurten/bedrijventerreinen die benoemd zijn in de Transitievisie Warmte, optellend naar gemiddeld 40% aardgasreductie in 2030.
Planning (indicator) Planning (toelichting) Door het naar voren halen van de rijksbijdragen Uitvoeringslasten Klimaatakkoord, kan toch vooralsnog volgens planning aan de buurtuitvoeringsplannen gewerkt worden. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Voor de eerste 2 buurten (Dragonder Oost en de Faktorij-de Vendel) is in het voorjaar 2022 gestart met het opstellen van de startnotities met participatieplan voor de Buurtuitvoeringsplannen. In de Rijks-voorjaarnota zijn toch meer middelen opgenomen voor de algemene rijksbijdrage Uitvoeringslasten Klimaatakkoord aan gemeenten. Het betreft het naar voren halen van middelen, dus de verwachte bijdrage voor latere jaren wordt hiermee weer lager. Dit betekent dat we in 2023 toch ook in andere buurten kunnen starten met een Buurtuitvoeringsplan richting aardgasvrij. Hiermee is de kans dat de doelstelling van 40% aardgasreductie in 2030 gehaald wordt toch weer groter geworden. 5. We stimuleren en realiseren innovaties op het gebied van energieneutraal wonen en werken. Planning (indicator)
19
Planning (toelichting) Geen bijzonderheden. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) In het programmaplan Energieneutraal 2022-2025 heeft de Energie-Innovatie een eigen pijler. Er is een coördinator aangesteld voor dit onderwerp, die samenwerkt met de coördinatoren voor energieneutraal Wonen en -Werken. Voorbeelden van lopende trajecten zijn de warmtevoorziening Groenpoort (o.a. innovaties aardgasvrije warmtenetten en bewonersparticipatie), verkennen van aansluiting bestaande woningen op warmtenet Stationskwartier d.m.v. schouwen van woningen, ondersteunen van een tweetal grotere bewonersinitiatieven voor energiezuinig/aardgasvrij wonen, verkennen mogelijkheden zonthermie en infraroodverwarming, uitbreiden van mogelijke maatregelen voor een duurzaamheidslening omdat de hoeveelheid technieken uitgebreid is, verkennen innovatieve oplossingen voor de netcongestie i.s.m. Stedin (bedrijventerrein Nijverkamp) en kennisdeling over nieuwe Standaard en Streefwaarden voor woningisolatie met corporaties, energieloket en Trefpunt. 6. We verrichten onderzoek, ontwikkelen beleidsinstrumenten en starten projecten op om gemeentebreed regie te voeren op de energietransitie. Planning (indicator) Planning (toelichting) Geen bijzonderheden. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) We bevorderen de energietransitie onder andere door het wegnemen van hobbels.
We werken bijvoorbeeld sinds begin 2022 aan een Soortenmanagementplan (SMP). Dit plan zorgt voor een generiek kader bij dakisolatie en zon-op-dak (beschermde flora en fauna), zodat niet bij elk renovatieproject of aanleg van zonnepanelen een apart plan door de vergunningaanvrager opgesteld hoeft te worden. Dit is naar verwachting eind 2023 gereed. Voor de korte termijn heeft de provincie de mogelijkheid geboden voor een pré-SMP, waarbij voor particulieren op kortere termijn al een kader kan worden mee gegeven. Daarnaast zorgt het recent opgestelde omgevingsvisie-puntensysteem voor meer focus op energiemaatregelen bij nieuwbouw. Verder vindt in samenwerking met de provincies en de regio onderzoek plaats naar mogelijke oplossingen voor de netcongestie (met name bij teruglevering van elektriciteit). 7. We versterken bewustwording bij bedrijven door versterking van het energieloket voor bedrijven en met inzet van diverse communicatie-instrumenten. Planning (indicator) Planning (toelichting) Verloopt conform planning. Inhoud (indicator)
20
Inhoud (toelichting) Communicatie-uitingen vinden in nauwe samenwerking met de Bedrijvenkring Ondernemend Veenendaal (BOV) plaats, o.a. via hun nieuwsbrief. Deze zomer is bijvoorbeeld een herinnering gestuurd aan bedrijven met kantoorpanden om hun panden voor 2023 gereed te maken voor de Label-C verplichting. Hierbij worden de bedrijven nadrukkelijk doorverwezen naar het Energieloket voor informatie en advies. 8. We versterken het energietoezicht bij bedrijven en maatschappelijke instellingen. Planning (indicator) Planning (toelichting) Geen bijzonderheden. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Met de ODRU is regelmatig afstemming en zijn afspraken gemaakt over de wijze van toezicht en advisering door de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU), wat betreft type en milieu-klasse van bedrijvigheid en de voorbereiding op het toezicht op de label-C verplichting voor kantoren per 2023.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) Omgevingswet
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) 1. In 2022 stelt de gemeenteraad het Omgevingsplan deel I vast. Planning (indicator) Planning (toelichting) De voorbereidingen voor het omgevingsplan deel 2 zijn gestart. Uiterlijk in 2029 moet de raad een omgevingsplan voor de hele gemeente hebben vastgesteld. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) De raad heeft op 7 maart 2022 het omgevingsplan deel 1 vastgesteld. 2. In 2022 en volgende jaren wordt bij de totstandkoming van het omgevingsplan en de uitvoering daarvan invulling gegeven aan participatie door samenleving en andere stakeholders. Planning (indicator) Planning (toelichting) In de verdere gebieds- en themagerichte uitwerking van het omgevingsplan zal iedere keer moeten worden afgewogen op welke manier de samenleving en andere stakeholders betrokken worden op basis van het Veens Stappenplan Participatie.
21
Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) In het proces van vaststelling van het Omgevingsplan, deel I is vanwege de beleidsneutrale overgang gekozen voor de formele route van participatie, te weten de ter inzage legging van het (voor)ontwerp. Een ieder heeft daarin de kans gekregen om een zienswijze naar voren te brengen. 3. De organisatie is zodanig ingericht dat vanaf 1 juli 2022 de Omgevingswet adequaat uitgevoerd kan worden. Planning (indicator) Planning (toelichting) Uiterlijk in oktober 2022 wordt duidelijk of de Omgevingswet met ingang van 1 januari 2023 in werking treedt. De organisatie is eind 2022 zodanig ingericht dat per 1 januari de Omgevingswet adequaat uitgevoerd kan worden. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) De gemeente Veenendaal is aangesloten op het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Een nieuwe registratiepakket voor het behandelen van de aanvragen omgevingsvergunning (Centric Leefomgeving) is geïmplementeerd. De werkprocessen voor de Omgevingswet zijn uiterlijk in het derde kwartaal 2022 afgerond. Met het vaststellen van de begroting 2022 e.v. is de formatie aangepast. De functies worden beschreven en worden in het vierde kwartaal 2022 ingevuld.
Thema II: Openbare ruimte Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.a. De inwoners zijn tevreden als het gaat om de parameters ‘schoon, heel en veilig’ in de openbare ruimte en beoordelen dit met minimaal een 6,5.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.a.1. We houden bij het onderhoud en aanpassingen in de openbare ruimte rekening met de wensen van de inwoners. Planning (indicator) Planning (toelichting) Groot onderhoud Molenbrug wordt tweede kwartaal gecommuniceerd en derde en vierde kwartaal uitgevoerd. De BOSS-buurtvisiekaart Dragonder Noord, Dragonder Oost is tweede kwartaal gereed, Veenendaal west vierde kwartaal. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Na vaststelling van het OPOR is er gestart met het maken van een uitvoeringsplanning voor het Bewegen, Ontmoeten, Sporten en Spelen (BOSS)-principe. In de buurten waar we de 22
komende jaren aan de slag gaan wordt een Buurtvisiekaart gemaakt. Op de kaart hebben naast het BOSS ook andere beleidsdoelen een plek, zoals mobiliteit en klimaatadaptatie. Dit jaar wordt de kaart voor Dragonder Noord, Dragonder Oost en een start in Veenendaal West gemaakt. Bij reconstructies (vervangingsopgave) en groot onderhoud van verhardingen, groen en spelen vormt de buurtvisiekaart de onderlegger voor het ontwerp of eventuele (kleine) wijzigingen in de openbare ruimte. In Dragonder Oost starten we dit jaar met de realisatie van de BOSS aanpak. Zoals gebruikelijk worden in het ontwerpproces van de reconstructies participatiebijeenkomsten gehouden, dit jaar zijn dit De Pol (reconstructies 2023-2026), De Waterman, Duivenwal, Verlengde Sportlaan, De Wiekslag/De Pionier, De Dennenlaan en Boslaan. II.a.2. Na realisatie projecten evalueren we samen met bewoners het resultaat en proces en stellen indien nodig het werkproces of resultaat bij. Planning (indicator) Planning (toelichting) De volgende projecten worden in 2022 nog geëvalueerd met de bewoners: a. Hertogenlaan-Regentesselaan is inmiddels bij bewoners geëvalueerd door de aannemer. De processen hebben wij op basis van deze evaluatie niet aangepast. b. Dragonderweg (wordt vierde kwartaal) c. Bobinestraat en Smalle Zijde (wordt derde kwartaal) d. Parkje Pioneerkwartier (wordt derde kwartaal) e.
Geluidsschermen Grote Beer is bij de bewoners geëvalueerd. De processen hebben wij op basis van deze evaluatie niet aangepast. f. Herinrichting Kerkewijk fase 3 is bij de bewoners geëvalueerd. De processen hebben wij op basis van deze evaluatie niet aangepast. g. Ellekoot (parkeerplaats en openbare ruimte) is met de omgeving geëvalueerd. De processen hebben wij op basis van deze evaluatie niet aangepast. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Het is van belang om na de realisatie van een werk het project te evalueren met de omgeving. Is er overlast ervaren? Hadden werkzaamheden anders uitgevoerd kunnen worden? Voldoet het gerealiseerd plan aan de verwachtingen? De resultaten worden gebruikt om processen bij te stellen en verbeteringen door te voeren bij komende projecten. De projecten herinrichting Kerkewijk fase 3, Hertogenlaan-Regentesselaan, geluidsschermen Grote Beer en de Ellekoot zijn inmiddels geëvalueerd. De uitkomst van deze evaluaties hebben niet geleid tot bijstelling van processen of verbeteringen voor komende projecten.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.b. de gemeente Veenendaal draagt met het verduurzamen van de mobiliteit bij aan de doelstellingen uit het ENV-programma voor 2022-2025.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.b.1. We werken aan bewustwording van verduurzamen van mobiliteitsgedrag. Planning (indicator)
23
Planning (toelichting) Verloopt conform planning. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) We hebben begin dit jaar een vervolg gegeven aan de “Fiets je Fit” fietsstimuleringscampagne om medewerkers te verleiden om op de fiets het woonwerkverkeer af te leggen. Verder is er een pilot gestart genaamd “High Five” om met een aantal scholen te werken aan fietsstimulering voor het woon-schoolverkeer. II.b.2. We zorgen dat het omgevingsbeleid (Omgevingsvisie, -programma's en -plan) in lijn is met de ambities voor duurzame mobiliteit. Planning (indicator) Planning (toelichting) Verloopt conform planning. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) In het omgevingsbeleid (omgevingsvisie Veenendaal 2030) staat beschreven wat we voor duurzame mobiliteit willen realiseren tot 2030. Hierbij is de lijn dat we meer inzetten op wandelen, fietsen en openbaar vervoer. Deze vormen van vervoer zijn het meest duurzaam. Het omgevingsbeleid biedt voldoende mogelijkheden om de mobiliteit in Veenendaal verder te verduurzamen. Het specifiek maken van het verduurzamen van de mobiliteit zit in diverse inspanningen in het programma Energieneutraal Veenendaal 2022-2025. Provincie Utrecht werkt samen met gemeenten aan een Regionaal Mobiliteitsprogramma om de mobiliteit energieneutraal te krijgen in 2050. A.d.h.v.
de gedefinieerde maatregelen (een zogeheten menukaart), is het voor gemeenten mogelijk om dit te vertalen naar de eigen gemeente. Dit zal uiteindelijk moeten leiden tot een plan ter verduurzaming van de mobiliteit in Veenendaal. Dit jaar moet een conceptplan realiseerbaar zijn. II.b.3. We faciliteren elektrisch rijden. Planning (indicator) Planning (toelichting) Verloopt conform planning. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Begin van 2022 is de laadvisie en de plaatsingsleidraad opgeleverd. Als vervolg hierop is er een laadpalenkaart gemaakt om te bepalen waar de laadpalen in gemeente Veenendaal moeten worden geplaatst. In maart is middels straatverf en via onze website meedoeninveenendaal.nl de mogelijkheid geboden om te reageren op de voorgestelde locaties. Hiernaast wordt doorgegaan met het op verzoek plaatsen van e-laadvoorzieningen in Veenendaal.
24
II.b.4.We stimuleren doorontwikkeling van waterstofmobiliteit. Planning (indicator) Planning (toelichting) Verloopt conform planning. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Voorbeelden van inspanningen voor het doorontwikkelen van waterstofmobiliteit in de afgelopen periode zijn het verder uitwerken van de mogelijkheden voor een lokale waterstofkringloop (incl. voertuigen) bij het nieuwe pand van IW4/Wijkservice, in samenwerking met Stedin en ACV, een werkbezoek aan het Connectinitiatief met deelnemers uit het bedrijfsleven en afstemming met het waterstofinitiatief bij het tankstation Rondweg-Oost II.b.5. We stimuleren en realiseren innovaties op het gebied van energieneutraal verkeer & energieneutrale mobiliteit Planning (indicator) Planning (toelichting) Verloopt conform planning. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) In het programmaplan Energieneutraal 2022-2025 heeft Energie-Innovatie een eigen pijler. Er is een coördinator aangesteld voor dit onderwerp, die samenwerkt met de coördinator voor duurzame mobiliteit. Voorbeelden van projecten die zijn opgestart: snelladers als onderdeel van het project solar-carports op de carpoolplaats A12 en het stimuleren van waterstofmobiliteit.
Als onderdeel van het regionaal Mobiliteitsplan dat gemeenten in de provincie Utrecht gezamenlijk opstellen is een aantal maatregelen geïdentificeerd die op gemeentelijk niveau een grote bijdrage kunnen leveren aan CO2-reductie binnen mobiliteit. De komende periode wordt een aantal van deze nieuwe maatregelen uit het regionaal mobiliteitsprogramma voor Veenendaal verder onderzocht. Daarbij kan gedacht worden aan het stimuleren van deelmobiliteit en het onderzoeken van de mogelijkheden om zero-emissie in de binnenstad te stimuleren.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.c. Veenendaal is beter bestand tegen klimaatveranderingen.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.c.1. We voeren stimuleringsacties uit voor het klimaatadaptief inrichten van particulier terrein, we streven hierbij naar het afkoppelen van 200 bestaande panden en het vergroenen/ontstenen van particulier terrein. Planning (indicator)
25
Planning (toelichting) Naar aanleiding van diverse reconstructies (o.a. fase 1 Dragonder-Noord) verwachten wij dat er 200 bestaande panden worden afgekoppeld. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Wij stimuleren het klimaatadaptief inrichten van particulier terrein door de inzet van communicatietrajecten en subsidies. Deze subsidies zijn voor: •
het ontstenen en vergroenen van particulieren terreinen (natuurlijke personen);
•
het ontstenen en vergroenen van particulieren terreinen (niet-natuurlijke personen);
•
een regentonactie waarbij de ton door aannemer van de gemeente wordt aangesloten op de regenpijp
•
het actief aansluiten van regenpijpen op nieuw regenwaterriool bij reconstructies die de gemeente uitvoert.
Voor communicatie zetten wij, naast onze eigen communicatiemedewerkers, externe hemelwateradviseurs in. II.c.2. Wij geven verder vorm aan de uitvoering van het plan van aanpak voor het ontstenen van de openbare ruimte van Veenendaal. Planning (indicator) Planning (toelichting) Geen bijzonderheden, uitvoering conform planning. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) De subsidies voor het vergroenen en ontstenen van verharding op particulier terrein zijn verlengd. Dit geldt voor zowel de natuurlijke als de niet-natuurlijke personen (o.a. scholen). Wij hebben dit jaar extra aandacht voor communicatie en bekendmaking, omdat in de coronatijd minder contactmomenten met burgers zijn geweest als gevolg van de richtlijnen.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.d. De afvalinzameling draagt bij aan een circulaire economie waarbij we voor 2025 als tussendoel hebben: maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar, 75% afvalscheiding en 65% recycling.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.d.1. De gf+e inzameling bij hoogbouw wordt voortgezet. Planning (indicator) Planning (toelichting) De behandeling van aanvragen voor een gf+e voorziening bij hoogbouw wordt meegenomen in de planning van de reguliere werkstroom; dit proces verloopt goed.
26
Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Het behandelen van aanvragen voor een gf+e voorziening bij hoogbouw is een continu proces. Bij bestaande hoogbouw betreft het aanvragen voor een gf+e voorziening en bij nieuwe ontwikkelingen betreft het reserveren van ruimte voor een gf+e voorziening. II.d.2. Wij voeren het uitvoeringsprogramma van het afvalbeleidsplan uit. Planning (indicator) Planning (toelichting) De uitvoering van het programma loopt nog altijd volgens planning. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) De acties uit het Beleidsplan huishoudelijk afval 2022-2025 uitvoeringsprogramma worden uitgevoerd. Zo is bijvoorbeeld de realisatie van enkele gf+e voorzieningen in uitvoering en is er een nieuwe locatie voor de luierinzameling gerealiseerd. Daarnaast is de aanleg van een ondergrondse papier container in onderzoek.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.e. In 2022 vormt circulariteit altijd een inkoopcriterium binnen aanbestedingen.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.e.1. Circulariteit vormt een belangrijk onderdeel in de projecten. Planning (indicator) Planning (toelichting) De aanbesteding van Dragonder-Noord heeft plaatsgevonden. Inmiddels heeft de aanbesteding van de herinrichting Ambachtsstraat ook plaatsgevonden. Een aantal kansen die de aannemer heeft ingediend zijn lynpave asfalt (biobased), BioBound markering en rijstvlies verkeersborden. Deze kansen worden toegepast in het project. De voorbereiding op de aanbesteding van "De Pol"en Duivenwal/Duivenweide start eind van het jaar. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) In plaats van "De Pol" en Duivenwal/Duivenweide wordt dit jaar eerst de projecten ''herinrichting gedeelte wijk Dragonder-noord'' en de ''herinrichting Ambachtsstraat'' aanbesteed waarbij het onderdeel circulariteit mee weegt als EMVI (Economisch Meest Voordelige Inschrijving) criterium in de aanbesteding. Daarnaast wordt standaard binnen onze contracten Moederbestek.nl van toepassing verklaard waarbij producten die de aannemer moet leveren uit een specifiek percentage circulair materiaal moet bestaan. Nieuwe ontwikkelingen op het gebied van circulariteit worden in de gaten gehouden.
27
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.f. De gemeente draagt bij aan de CO2-reductie in de openbare ruimte uit het ENVprogramma voor 2022-2025.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.f.1. We onderzoeken en realiseren opwek van duurzame energie in de openbare ruimte. Planning (indicator) Planning (toelichting) Geen bijzonderheden. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) We streven naar een opwek van 1 MW tot eind 2025 door het plaatsen van zonnepanelen in de openbare ruimte zoals bermen en parkeerplaatsen (1 ha). Dit levert een bijdrage aan het voornemen van Veenendaal in de RES 1.0 om 0,047 TWh te realiseren in 2030 in de vorm van zon op bedrijfsdaken (0.043 TWh), parkeerterreinen en restgronden (0,004 TWh of 3 ha). We werken aan 3 projecten: 1. Energielandschap A12. In samenwerking met provincie Utrecht en de gemeenten Renswoude Utrechtse Heuvelrug en Woudenberg willen wij een aanpak hebben om een zonnelint langs de A12 te realiseren. De betrokken bestuurders hebben (o.a. vanwege de verkiezingen) nog geen mogelijkheid gehad om samen een mening te vormen over het opgeleverde plan van aanpak en een vervolg te geven in een gezamenlijke opdracht of samenwerking. Een besluit hierover was gepland in het tweede kwartaal; 2. Energie-opwek boven parkeerterreinen. Dit jaar willen wij duidelijk hebben of we uitvoering kunnen geven aan solar carports voor de volgende locaties: carpoolplaats bij McDonalds, parkeerplaatsen Groenpoort, Sportpark Panhuis en Duivenweide.
In de afgelopen periode is gebleken dat Duivenweide minder geschikt lijkt. Het parkeerterrein bij het zwembad is toegevoegd als potentiële geschikte locatie; 3. Energie-opwek langs de Rondweg-oost. Samen met de provincie willen we weten of en hoe zonnepanelen in de bermen, op geluidsschermen en op asfalt ingepast kunnen worden in het wegontwerp voor de verbreding/reconstructie van Rondweg-oost. II.f.2. We nemen meer CO2 op door vergroening van Veenendaal. Planning (indicator) Planning (toelichting) Geen bijzonderheden. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) We streven in 2025 naar een groter boomkroonoppervlakte dan in 2021 vastgesteld is. Meer dan het aantal bomen, is de grootte van de boomkroon van invloed op de CO2-opname. De vergroening levert daarnaast ook een positieve bijdrage aan onze doelstellingen voor klimaatadaptatie en biodiversiteit. We geven uitwerking aan de vergroening via drie sporen: 1. We doen tot 2025 mee aan de Groene Stad Challenge en ontvangen jaarlijks tips, 28