3. Startnotitie procesvoorstel omgevingsprogramma integrale mobiliteit

STARTNOTITIE PROCESVOORSTEL OMGEVINGSPROGRAMMA INTEGRALE MOBILITEIT Documentnummer Aan Kopie aan

Team Naam behandelaar

Datum Onderwerp

2022\43008 Gemeenteraad Team AOB, Team P&P en Team ROB Adviseurs Openbaar Beheer G.G. van Hattem

Telefoonnummer

0318-538932

3 oktober 2022 Startnotitie procesvoorstel omgevingsprogramma integrale mobiliteit

Inleiding Veenendaal wil een gezonde, duurzame en veilige leefomgeving realiseren voor haar inwoners. Dit vraagt om het integraal benaderen van de opgaves die er zijn binnen het fysieke domein. Eén van de onderwerpen die grote uitdagingen met zich mee brengt, is het bereikbaar houden van Veenendaal. Hoe wij ons mobiliteitssysteem organiseren heeft grote invloed op de inrichting van de openbare ruimte, en daarmee de leefomgeving van de inwoners van Veenendaal. In deze startnotitie staat beschreven hoe we toe werken naar een omgevingsprogramma integrale mobiliteit. Eerst worden alle beleidsuitgangspunten beschreven en vervolgens wordt een procesvoorstel gedaan om te komen tot het omgevingsprogramma integrale mobiliteit. Raadsakkoord 2022-2026 In het raadsakkoord voor de komende vier jaar is de volgende ambitie opgenomen voor mobiliteit: “De leefbaarheid, de economie en de groei van Veenendaal vragen om een structurele verbetering van de mobiliteit, bereikbaarheid en verkeersveiligheid, zodanig dat er sprake is van een goede doorstroming en minder verkeersslachtoffers. We volgen daarbij het landelijk beleid dat erop gericht is dat er in 2030 minimaal 50% minder verkeersslachtoffers zijn ten opzichte van 2022.

Bij de uitwerking van het mobiliteits- en bereikbaarheidsvraagstuk is een integrale benadering van de verschillende verkeersdeelnemers en de verschillende vervoersmodaliteiten (lopen, fietsen, openbaar vervoer, auto’s) uitgangspunt.” Strategische visie Veenendaal 2040 Hoewel er in de strategische visie Veenendaal 2040 niet veel over mobiliteit wordt genoemd, wordt het wel gezien als een belangrijke randvoorwaarde om samen te kunnen werken in een netwerksamenleving. Het volgende staat hierover genoemd: “Goede en snelle verbindingen zijn essentieel voor de inwoners van FoodValley: zo zijn werk, scholing en voorzieningen binnen handbereik. Veenendaal zet zich ervoor in dat deze mobiliteit voor iedereen toegankelijk is. De verschillende kernen in de regio zijn in 2040 verbonden door duurzaam (openbaar) vervoer: inwoners maken bijvoorbeeld gebruik van de trein of lightrail, zelfsturend elektrisch vervoer, e-bikes en snelfietspaden.” Verstedelijkingsstrategie Arnhem – Nijmegen – Foodvalley (VS ANF) De verstedelijkingsstrategie zet in op de bouw van 100.000 woningen in de regio’s Arnhem-Nijmegen en Foodvalley. In regio Foodvalley komen er in totaal 40.000 woningen bij. Het grootste gedeelte hiervan wordt gebouwd in de gemeenten Ede, Veenendaal, Wageningen en Rhenen. Het motto is om meer landschap én meer stad te realiseren. Hiervoor zijn vier bouwstenen gedefinieerd: leefomgeving,

Raadhuisplein 1 • 3901 GA Veenendaal • Postbus 1100 • 3900 BC Veenendaal Tel. (0318) 538 538 • Fax (0318) 510 414 • www.veenendaal.nl • www.veenendaal.nl/vraag

wonen, economie en bereikbaarheid. Voor de bereikbaarheid van de regio, zetten we in op schone en slimme mobiliteit. We anticiperen hierbij op de volgende ontwikkelingen: de groei van het aantal verplaatsingen, de groei van (stads)logistiek; en de klimaatopgave om 55% CO2-reductie in 2030 en energieneutraal te zijn in 2050. Op hierop te anticiperen stellen we de reiziger centraal en verleiden we hem of haar om de slimste en schoonste keuze te maken. We benutten hiervoor de bestaande mobiliteitsnetwerken en we zetten in op actieve en schone mobiliteit. Omgevingsvisie Veenendaal 2030 In de Omgevingsvisie 2030 staat beschreven waar Veenendaal de komende jaren naar toe wilt groeien. We hebben een grote ontwikkelopgave. De uitgangspunten die we hierbij hanteren zijn dat we verder willen verdichten binnen de gemeentegrenzen en transformeren waar dat mogelijk is. Het woningaanbod sluit aan bij de inwonersbehoefte en men kan langer zelfstandig alleen wonen in de eigen woning of wijk. We zetten hierbij in op meervoudig gebruik boven enkelvoudig ruimtegebruik. Om de negatieve gevolgen van ruimtelijke ontwikkelingen te voorkomen worden alle ruimtelijke ontwikkelingen integraal beoordeeld.

Voor mobiliteit hebben we de volgende opgaves: het behouden en verbeteren van de bereikbaarheid, een optimaal fiets- en wandelnetwerk, een kwaliteitsimpuls van het openbaar vervoer, duurzame mobiliteit, verbeteren van de verkeersveiligheid en werken met passende parkeermogelijkheden. Hoewel de opgaves voor mobiliteit op hoofdlijnen gedefinieerd zijn, is er ook behoefte aan een omgevingsprogramma integrale mobiliteit. Omgevingsprogramma openbare ruimte (OPOR) 2022-2025 In het OPOR staat beschreven welke werkzaamheden en projecten worden uitgevoerd om Veenendaal bereikbaar te houden in de periode 2022-2025, met een doorkijk voor de langere termijn. Hierbij is geconstateerd dat aanpassingen in het mobiliteitssysteem kansen biedt voor de opgaven Groei & Bloei en Duurzaamheid. Het verduurzamen van mobiliteit en het verbeteren van de verkeersveiligheid zijn de twee hoofdthema’s waaraan we werken de komende jaren. Dit uiteraard binnen de doelen zoals gedefinieerd in de Omgevingsvisie Veenendaal 2030. Energieneutraal Veenendaal (ENV) 2022-2025 en Regionaal Mobiliteitsprogramma (RMP) Utrecht In het programma ENV is duurzame mobiliteit een van de pijlers om te komen tot een duurzame samenleving. Hiervoor werken we met de trias mobilica: verminderen, veranderen, verschonen. Dit heeft tot doel de CO2 uitstoot te reduceren in de mobiliteit. Provincie Utrecht doet hetzelfde binnen het RMP.

In het RMP wordt met de doelstellingen aansluiting gezocht bij het nationaal klimaatakkoord. De maatregelen waarop wordt ingezet binnen ‘verminderen’ is het verder verdichten in de stad om zo de nabijheid van onze voorzieningen en werkgelegenheid te vergroten voor steeds meer inwoners. Daarbij prevaleert multifunctioneel ruimtegebruik boven enkelvoudig ruimtegebruik. Met ‘veranderen’ proberen we zoveel mogelijk mensen te verleiden om wandelend, fietsend of met het openbaar vervoer hun reis af te leggen. Dit zijn ook de gezonde, duurzame en veilige vormen van mobiliteit. Als het echt niet anders kan om met een gemotoriseerd voertuig een verplaatsing af te leggen, proberen we deze te ‘verschonen’ naar een schone brandstof (zero emissie). Omgevingsprogramma integrale mobiliteit Het omgevingsprogramma integrale mobiliteit moet een strategisch-tactisch document zijn met daarin een integrale visie die richting geeft aan hoe het mobiliteitssysteem er op termijn uit zou moeten zien in Veenendaal. In deze strategie moeten er keuzes gemaakt worden die ervoor zorgen dat er bijgedragen wordt aan de opgaves Groei & Bloei en Duurzaamheid. Ook wordt beschreven welke projecten uitgevoerd moeten worden om het toekomstig mobiliteitssysteem te realiseren. Communicatie over dit

2

thema zal een belangrijkere rol moeten gaan vervullen om de transitie te realiseren. Dit vraagt om een integrale, strategische visie op de mobiliteit. In deze strategische visie moeten ook de bovenstaande landelijke, provinciale en regionale beleidsuitgangspunten op het gebied van mobiliteit worden geïntegreerd. Procesvoorstel richting omgevingsprogramma integrale mobiliteit Eindproduct - Strategisch – tactisch document met daarin een beschrijving van de opgaven tot 2030 (tijdslijn omgevingsvisie) en een doorkijk naar 2040 (doorkijk termijn Rijk en Provincie). In dit document wordt de koers bepaald die we willen gaan inzetten op het gebied van mobiliteit en bereikbaarheid. - Projectenlijst voor de jaren 2024-2030 met concrete mobiliteitsingrepen (ook gekoppeld aan aangedragen mobiliteitsingrepen in het kader van de verstedelijkingsstrategie, NOVEX, GWG). Pilot deelmobiliteit Vanuit een aantal bewoners in De Pol is het signaal gekomen dat ze willen meedenken over hoe er deelmobiliteit in de wijk kan worden opgezet. De wijkmanager in deze wijk verkend samen met de bewoners wat er nodig is om dit te realiseren. Als gemeente willen we dergelijke initiatieven faciliteren en de effecten monitoren. Dit pilot project kan ons helpen ervaring op te doen met deelmobiliteit. Het beleid voor deelmobiliteit wordt nader uitgewerkt in het omgevingsprogramma integrale mobiliteit.

Participatie Voorgesteld wordt om, als uitgangspunt voor het opstellen van het omgevingsprogramma integrale mobiliteit, voor inwoners in eerste instantie treden 1 en 2 van de participatieladder toe te passen. Hierbij kan, voor bepaalde onderdelen, een ambassadeursgroep worden geformeerd (trede 3). Andere partijen, zoals bijvoorbeeld provincie Utrecht, OV-bedrijven, Fietsersbond, etc., willen we naar verwachting op een hogere trede laten participeren. Bij concrete projecten die voortvloeien uit het omgevingsprogramma integrale mobiliteit, kunnen, afhankelijk van aard en omvang van het project, inwoners wellicht ook participeren op een hogere trede. De wijze van participatie zal nader uitgewerkt worden. De treden zijn vormen van participatie: Trede 1: informeren (mee weten): De gemeente bepaalt de agenda. Participanten krijgen informatie over een project of beleid, maar kunnen niet meedenken of -doen. Hun rol is toehoorder. Trede 2: inventariseren (meedenken): De gemeente bepaalt de agenda. Participanten wordt gevraagd om hun mening, ervaringen en ideeën. De gemeente neemt zo mogelijk de reacties mee in het plan of besluit. De rol van de participant is geconsulteerde. Trede 3: verdiepen (meewerken): De gemeente bepaalt de agenda, maar participanten kunnen ook onderwerpen aandragen. Participanten wordt om advies gevraagd en zij kunnen zelf ook problemen en oplossingen aandragen.

De gemeente verbindt zich in principe aan de resultaten en zal bij afwijken hiervan dit beargumenteren. De rol van de participant is adviseur. Trede 4: samen doen (meebepalen): De gemeente en participanten bepalen samen de agenda en zoeken samen naar oplossingen. De rol van de participant is samenwerkingspartner. Reikwijdte + projectenlijst Hieronder een mogelijke inhoudsopgave voor het omgevingsprogramma integrale mobiliteit: 1 Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Missie: Stad in beweging

3

2 Ambitie en strategie 2.1 Stedelijke Ambities 2.2 De strategie 3 Versterken netwerken 3.1 Hoofdnet langzaam verkeer 3.1.1 De fietser 3.1.2 De voetganger 3.1.3 Het Buitengebied 3.2 Hoofdnet openbaar vervoer 3.2.1 Spoor 3.2.2 Bus 3.3 Wegennet gemotoriseerd verkeer 4 Beter verknopen 4.1 Station Veenendaal Centrum 4.2 Station Veenendaal-De Klomp 4.3 Station Veenendaal West 4.4 Bushaltes 4.5 Mobipunten 5 Slimmer organiseren 5.1 Duurzame en energie neutrale stad 5.2 Op weg naar een veilige stad 5.3 Werken met passende parkeermogelijkheden en parkeerhubs 5.4 Een Smart City (innovatie) 5.5 Toegankelijk voor iedereen 6 Projecten tot 2030 7 Realisatie met de stad Planning 3 en 7 november 2022 – Besluit over Programmabegroting 2023; 15 december 2022 – Startnotitie omgevingsprogramma integrale mobiliteit in de raad; Maart 2023 – Plan van aanpak in college met raadsinformatiebrief naar de raad; April – oktober 2023 – Werken aan omgevingsprogramma integrale mobiliteit; Juni 2023 – Raadsconsultatie en expertmeeting; November – december 2023 – Ter inzage leggen omgevingsprogramma integrale mobiliteit; December 2023 – januari 2024 – Verwerken ingekomen zienswijzen in nota van beantwoording; Maart 2024 – Startnotitie integrale mobiliteit in de raad ter besluitvorming.

Raadconsultatie Er worden één/twee avonden voor de raad georganiseerd om mee te denken over de inhoud van het omgevingsprogramma integrale mobiliteit.

4