3. Lokale Inclusie Agenda Veenendaal 2022-2024

Lokale Inclusie Agenda Veenendaal 2022-2024 ACTUALISERING

1. Inleiding In juni 2016 heeft Nederland het VN-verdrag inzake rechten van personen met een handicap geratificeerd. Daaruit voortvloeiend is het besluit toegankelijkheid voor personen met een handicap of chronische ziekte genomen. Daarin werd de opdracht gegeven te komen met een actieplan. Deze is er gekomen in de vorm van het implementatieplan VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap waarin de uitvoering van het VN-verdrag op landelijk niveau is uitgewerkt. In Nederland heeft het ministerie van VWS een coördinerende rol, in samenwerking met o.a. de Alliantie voor Implementatie van het VN-verdrag. Gemeenten hebben een uitvoerende rol. In 2020 is in Veenendaal de eerste versie van deze agenda vastgesteld. Voor u ligt de actualisering daarvan. In deze actualisering laten we zien welke acties en projecten uit de eerdere versie zijn uitgevoerd (zoals afgesproken, binnen de bestaande middelen) of binnenkort worden uitgevoerd. Daarnaast is een aantal activiteiten toegevoegd dat is voortgekomen uit de evaluatie van de LIA 2020 en uit gesprekken met betrokkenen binnen en buiten de gemeentelijke organisatie. De inspanningen in de LIA 2022-2024 zijn ingedeeld in vijf thema’s te weten: a. Openbare ruimte; b. Gebouwen en woningen; c. Arbeidsmarkt; d. Communicatie en informatie; e. Intern.

Activiteiten die hierbij zijn vastgesteld passen binnen de ‘minimale variant’; oftewel, ze passen binnen de bestaande middelen en uren. De aandacht voor inclusief werken en het toegankelijker maken van de openbare ruimte, gebouwen en woningen, de arbeidsmarkt en informatievoorziening, moet gecontinueerd en mogelijk geïntensiveerd worden om ervoor te zorgen dat iedereen in Veenendaal kan meedoen. Uitsluiting op basis van een beperking valt onder discriminatie en dat willen we voorkomen. Hiervoor blijven we ons inzetten. Zo is in het Raadsakkoord 2022-2026 de ambitie beschreven ons te blijven inzetten voor een digitaal inclusieve stad en dat we als Veenendaal streven naar een inclusieve samenleving waar iedereen naar vermogen meedoet en waarbij mensen naar elkaar omkijken. Tevens is de ambitie beschreven dat de openbare ruimte toegankelijk (en veilig) is. Als aandachtspunt in het raadsakkoord is benoemd dat de toegankelijkheid en kwaliteit van de (sport)voorzieningen op orde is. Via de LIA willen wij dan ook bijdragen aan een toegankelijke, non-discriminatoire samenleving. Dit geldt voor iedereen: zowel voor mensen die in een rolstoel zitten als voor diegenen die door een psychosociale beperking een afstand voelen tot de sociale wereld om hen heen; voor mensen die slechtziend zijn en voor kinderen die ongehinderd willen spelen.

Als ook voor mensen die op andere wijzen te maken hebben met uitsluiting. We richten ons daarbij integraal op het sociale, digitale en fysieke vlak. 1

2. Openbare Ruimte 2.1 Inleiding Algemeen uitgangspunt voor beleid rondom beheer van de openbare ruimte is dat bij reconstructies en groot onderhoud zaken worden meegenomen, ook toegankelijkheid. Versnelling is daarin niet nodig maar indien er specifieke wensen zijn, dan kan daar extra budget voor nodig zijn. Kleinere aanpassingen op verzoek (zoals rolstoel opgang bij oversteek) worden veelal gewoon opgepakt. 2.2 Extra aandacht bij omleidingen Wat betreft de handelingen die nodig zijn voor het weghalen van obstakels bij omleidingen in de openbare ruimte, zal er binnen het team Openbaar Beheer en Projecten extra aandacht aan worden besteed. Dit zou voldoende moeten helpen om omleidingen gemakkelijker te volgen of begaanbaar te maken. 2.3 Toegankelijke routes in de hoofdstructuur Vanuit verkeer zal in de komende twee jaar een hoofdroutenetwerkkaart worden uitgewerkt, waarbij mogelijk ook onderscheid wordt gemaakt tussen verschillende hoofdroutes (bijvoorbeeld winkelroutes centrum of schoolroutes). Voor deze hoofdroutes zullen kwaliteitseisen (o.a. toegankelijkheid) moeten worden gedefinieerd. Het BOSS-principe geeft de kans (via de buurtvisiekaarten) buurtroutes aan te geven die toegankelijk zijn en via welke mensen met een beperking gemakkelijk hun weg kunnen vinden.

In de hoofdstructuur (kortweg het samenhangend geheel van wegen en straten in de hele gemeente) zijn deze routes er momenteel niet. De verwachting is dat het proces van het definiëren van kwaliteitseisen 60-80 uur gaat kosten. Als er zicht is op het wenselijke hoofdroutenetwerk en de kwaliteitscriteria per type route, dan zal een knelpuntenanalyse worden uitgevoerd. 2.4 Aanleggen van geleidetegels / ribbellijnen Bij groot onderhoud en reconstructies worden altijd geleidetegels en ribbellijnen aangebracht. Elk jaar wordt daardoor een wijk voorzien van dergelijke aanpassingen in de hoofdlooproutes en bij oversteekplaatsen op A-niveau (grofweg: daar waar geen reliëfverschil is in de bestrating en een blinde/slechtziende zonder geleidetegels niet kan herkennen dat er een oversteekplaats is). 2.5 Toegankelijke bushaltes Het merendeel van de bushaltes in Veenendaal is aangepast en door ophoging toegankelijk gemaakt. Slechts twee haltes zijn dat nog niet. Indien de buslijn (die langs die haltes rijdt), blijft bestaan, ligt het in de lijn der verwachting dat ook die laatste twee haltes zullen worden aangepast, binnen de reguliere werkzaamheden. 2.6 Evaluatie van het aantal gehandicaptenparkeerplaatsen (GPP) Vanaf oktober 2022 komt in het centrum een andere manier van betaald parkeren: zonder slagbomen.

Daardoor komen voor houders van een gehandicapten parkeerkaart (GPK) meer parkeerplaatsen beschikbaar (zij hoeven dan niet meer te betalen in bijvoorbeeld een parkeergarage). Zij mochten al kosteloos op straat parkeren daar komen binnenkort ook de parkeerplaatsen in de parkeergarages bij waar geen slagboom meer staat. In deze garages liggen nu ook al parkeerplaatsen voor hen gereserveerd maar die worden gevoelsmatig weinig gebruikt. Naast de GPP’s waar de houders van een GPK kosteloos mogen parkeren, 2

mogen zij dat straks ook op alle parkeerplaatsen in de parkeergarages. De verwachting is dat de parkeerdruk op de parkeerplaatsen op straat minder wordt. Er is daarom geen reden om nu het aantal GPP’s uit te breiden. Wij gaan in de komende tijd meten hoeveel de GPP gebruikt worden (en welke en wanneer) en maken daarbij (mogelijk) gebruik van de informatie van scanauto's. 2.7 Gehandicapten parkeer-app (GPA) De GPA biedt in de huidige vorm niet het gewenste effect. Willen we overgaan op volledig digitaal parkeren in aanvulling op de Gehandicapten parkeerkaart (GPK), dan zal de app eerst moeten worden verbeterd (toegankelijker in gebruik voor alle doelgroepen, meer landelijke dekking zodat mensen van buiten Veenendaal er ook gebruik van kunnen maken binnen onze gemeente, of een andere (nieuw te ontwikkelen) landelijke app). Om die reden zullen wij in ieder geval in de komende twee jaar niet verder gaan met uitbreiding van het gebruik maar zullen het abonnement voor de huidige gebruikers wel blijven bekostigen (uit bestaande middelen). 2.8 Inventarisatie smalle fietspaden Vanuit verkeer is een verkeersveiligheidsanalyse uitgevoerd, waarbij ook de breedte van onze fietspaden is meegenomen. Er is dus in kaart gebracht welke fietspaden inmiddels niet meer voldoen aan de aanbevolen richtlijnen.

Als er een reconstructie of groot onderhoud wordt uitgevoerd, dan wordt de verbreding van de fietspaden meegenomen. Echter is dit niet altijd haalbaar omdat er te weinig ruimte is en de wens is ook bredere voetpaden en meer groen te realiseren. Dit betekent dat er keuzes moeten worden gemaakt. Momenteel wordt gewerkt aan een uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid. Hierin zullen ook de fietspaden worden opgenomen die op termijn kunnen worden verbreed. 2.9 Stadspark Vanuit inwoners is gevraagd, blijkens de evaluatie van de LIA, naar een datum voor herinrichting van het Stadspark. Deze is gepland in 2024, afhankelijk van beschikbaarheid en beschikbaar stellen van budget.

3

3. Gebouwen, Wonen en zorg 3.1 Inleiding In de woonvisie 2014-2019 is aangegeven dat de gemeente meer regie moet nemen op de verbinding tussen wonen, welzijn en zorg. De functie WWZ-regisseur is gestart in 2018 en zet, zowel intern als extern, in op van de verbinding tussen het fysiek en sociaal domein. Zo is in het Integraal Beleidskader Sociaal Domein onder MD01 opgenomen dat we Veenendalers stimuleren langer thuis te blijven wonen. In de Omgevingsvisie 2030 is opgenomen dat we langer zelfstandig wonen in de eigen woning of wijk mogelijk maken, waarbij ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen en we voldoende aangepaste woningen hebben. In de Opdracht Welzijn is in pijler 4 ‘Langer Thuis’ opgenomen dat Veens Welzijn inzet op de thema’s die hiermee verband houden. Vanuit WWZ worden er structureel twee overlegplatforms georganiseerd. Zo is er met professionals het stedelijk WWZ overleg en met bewoners het platform Vitaal & Zelfstandig Ouder Worden. Met name de professionals zijn afgelopen jaren betrokken bij het opstellen van de nieuwe Woonvisie 2022-2025. Voor de woonvisie is er met nadruk aandacht besteed aan de verbinding tussen wonen, welzijn en zorg. Daarvoor is een woonzorganalyse uitgevoerd voor de doelgroepen ouderen, VG, GGZ en uitstroom jeugd.

De uitkomst van de gesprekken en woonzorganalyse heeft input opgeleverd voor het onderdeel wonen met zorg in de Woonvisie. Belangrijk uitgangspunt van de Woonvisie is om de juiste voorwaarden voor nieuwbouw levensloop- en zorggeschikt te stellen en de juiste afweging te maken bij nieuwe woonzorginitiatieven. 3.2 Aanpak en regelingen voor het aanpassen van sociale huur Gemeente Veenendaal heeft met de corporaties het ‘convenant woningaanpassing Wmo’ opgesteld. Jaarlijks wordt het ‘convenant woningaanpassing Wmo’ geëvalueerd en waar nodig bijgesteld. In het ‘convenant woningaanpassing Wmo’ staat voor diverse doelgroep gebouwen (senioren, dementie, VG, etc) beschreven welke voorzieningen als algemeen gangbaar moeten worden beschouwd. De corporaties zorgen ervoor dat deze algemeen gangbare voorzieningen in die gebouwen aanwezig zijn. Wat betreft nieuwbouw is in de Omgevingsvisie bepaald dat alle nieuwe woningen levensloopgeschikt gebouwd moeten worden en rondom voorzieningencentra zorggeschikt gebouwd moeten worden. In de Woonvisie 2022-2025, welke door de raad is vastgesteld op 23 juni 2022, zijn de voorwaarden opgenomen waar de nieuwbouw levensloop- en zorggeschikte woningen precies aan moeten voldoen. 3.3 Stimuleren toegankelijkheid private woningen Veenendaal kent de blijverslening.

Dit is een regeling waarmee inwoners hun woning kunnen aanpassen waardoor zij (langer) zelfstandig kunnen blijven wonen. De regeling is gericht op eigenaar-bewoners, aangezien er een hypothecaire lening moet worden aangegaan om van de blijverslening gebruik te maken. Daarnaast kunnen inwoners voor een woningaanpassing een beroep doen op de Wmo, waarbij getoetst wordt of inwoners hiervoor in aanmerking komen.

4

3.4 Aandacht voor inclusie en diversiteit binnen de zorgsector Er is een grote variëteit aan zorgaanbieders. Deze zorgaanbieders komen veelal bij de inwoners thuis en daarom is het belangrijk om inzicht te krijgen hoe deze zorgaanbieders werken aan inclusieve zorg en specifiek aan toegankelijkheid. Oftewel, of de zorgaanbieder diversiteitsbeleid heeft, hoe zij dit uitvoeren en hoe dat er in de praktijk uitziet. Ook kunnen zij signalen ontvangen van inwoners over toegankelijkheid en inclusie die voor de gemeente van belang kunnen zijn om op te pakken. De contractmanagers sociaal domein hebben een eerste verkennende steekproef daarnaar gedaan in hun kwartaalgesprekken met zorgaanbieders. De resultaten daarvan zijn zo globaal dat een survey zal worden uitgezet om specifiekere antwoorden te krijgen en, indien daar vanuit gemeente of aanbieder behoefte aan is, een vervolggesprek te plannen. Het doel van het onderzoek is om inzicht te krijgen in de wijze van ‘inclusief werken’. Het doel van een eventueel gesprek is om te stimuleren om meer inclusief en toegankelijk te werken. De inzichten en informatie die uit beide voortvloeit, zal worden gebruikt om in de komende tijd te bespreken in hoeverre het wenselijk en mogelijk is hier meer systematisch aandacht aan te geven in het kader van kwaliteitseisen.

3.5 Kwetsbare mensen wonen prettig in eigen wijk Mensen met psychiatrische en sociaal-maatschappelijke problemen kunnen hun zelfstandigheid vaker behouden als passende ondersteuning in de thuissituatie beschikbaar is. In Veenendaal werken wij eraan dat inwoners met een psychische kwetsbaarheid zoveel mogelijk in hun eigen thuis worden begeleid met kwalitatief goede, beschikbare en betaalbare hulp. Met de ambulantiseringsbeweging creëren we randvoorwaarden dat mensen kunnen uitstromen naar een zelfstandig thuis of voorkomen we dat mensen moeten verhuizen naar een intramurale setting. Zij kunnen blijven wonen in hun eigen wijk. Het is vaak van buitenaf niet zichtbaar dat iemand worstelt met een depressie, angststoornis of andere psychische problematiek. Het maken van contact of meedoen aan (sociale) activiteiten in de wijk is geen vanzelfsprekendheid. Om de verdraagzaamheid/tolerantie/inclusie van bewoners in de diverse wijken te verbeteren en de directe sociale omgeving voor kwetsbare mensen toegankelijker te maken, worden in de komende 2 jaar pilots ingezet vanuit het narratief onderzoek Beschermd Wonen. Deze pilots hebben als doel de sociale cohesie tussen diverse inwoners te versterken.

3.6 Private partijen stimuleren toegankelijkheid in gebouwen te verbeteren Zonder beleidsmatig invloed te kunnen hebben op de mate van toegankelijkheid binnen private gebouwen, kan de gemeente ondernemers wel stimuleren om hun gebouwen aan te passen. Daarom zal in de Week van de Toegankelijkheid extra aandacht worden besteed aan het benaderen van ondernemers en hen meer te betrekken bij het onderwerp ‘toegankelijkheid’. 3.7 Abonnement ‘Ongehinderd’ Deze website en app geven mensen met een fysieke beperking inzicht in de faciliteiten van gebouwen. De applicatie wordt door gebruikers als potentieel effectief gezien. Dat betekent dat zij de meerwaarde ervan zien mits er intensiever aandacht wordt besteed aan het 5

toevoegen van recente informatie over toegankelijkheid. Het abonnement (gebruik van de website en ‘Tester functie’ en vermelding en vindbaarheid van locaties in onze gemeente in de app van Ongehinderd (kosteloos te downloaden voor willekeurige gebruikers) zal daarom worden voortgezet en met de aanbieder wordt besproken wat we gezamenlijk kunnen doen om het gebruik (passief en actief) te stimuleren. Bij intensiever gebruik (zowel actief als passief) draagt de app bij aan het hierboven genoemde punt: toegankelijkheid private gebouwen stimuleren.

6

4. Arbeidsmarkt 4.1 Inleiding Op grond van artikel 27 van het VN-verdrag Handicap hebben personen met een handicap het recht om met werk dat zij zelf hebben gekozen in hun levensonderhoud te voorzien. Het VN-Verdrag Handicap sluit aan op een brede definitie van werk, namelijk dat waar betaald werk (nog) niet mogelijk is, er via vrijwilligerswerk of dagbesteding ook mogelijkheden zijn om mee te doen. Deze brede definitie van werk raakt het snijvlak tussen de Participatiewet en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015). Graag geven we hieronder inzicht in de activiteiten op het gebied van het inclusiever en toegankelijker maken van de arbeidsmarkt, onderverdeeld in regionale, landelijke en lokale regelingen en afspraken. Deze informatie kon nog niet gebundeld worden opgenomen in de evaluatie van de LIA 2020 ten tijde van publicatie. 4.2 Regionaal In het Sociaal Akkoord in 2013 is landelijk afgesproken dat de partijen (overheid (gemeenten en UWV), onderwijs, onderwijs, vakbonden en werkgevers het Regionaal Werkbedrijf (RWB) oprichten om de samenwerking bestuurlijk te borgen. Het RWB heeft de taak om extra banen (landelijk 125.000) te realiseren voor mensen met een arbeidsbeperking, de zogenaamde banenafspraak.

De afgelopen jaren heeft het RWB, de taak aangevuld tot iedereen die zonder een steuntje in de rug niet duurzaam aan werk komt, kortom mensen met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. De ambitie daarbij is: iedereen die kan en wil werken doet mee! In onze Arbeidsmarktregio Foodvalley wordt deze ambitie via diverse projecten verwezenlijkt. 4.3 Landelijk Het zgn. Breed Offensief is een brede agenda om de arbeidsmarktkansen voor mensen met een arbeidsbeperking te vergroten. Voorstellen om de wet- en regelgeving aan te passen en de uitvoering te verbeteren maken onderdeel uit van dit offensief. Dit leidt tot wetswijzigingen in de Participatiewet, SUWI, Wajong, Wet banenafspraak en de Wet Taaleis. Op termijn krijgt dit een vertaling in nieuwe of aangepaste verordeningen en beleidsregels. Het wetsontwerp is meerdere keren uitgesteld. De implementatie van deze weet is 1 januari 2023. Inmiddels zijn vooruitlopend hierop twee maatregelen uitgevoerd om de knelpunten weg te werken. Het gaat hierbij de no-riskpolis voor werkgevers en de harmonisering van de studietoeslag.

Andere onderdelen die aan de orde komen zijn het bieden van ondersteuning op maat, de vrijlating voor mensen die in deeltijd met loonkostensubsidie werken en de vereenvoudigingen in het instrument loonkostensubsidie (LKS) 4.4 Lokaal/regionaal Vanuit dit Breed Offensief is er een aantal instrumenten ontwikkeld of die zijn nog in voorbereiding zoals: • • • •

Uitvoeringsplan als onderdeel van het samenwerkingsconvenant WerkgeversServicePunt (WSP); Implementatie geharmoniseerd werkgeversinstrumentarium. In het najaar 2022 wordt dit bij de deelnemende regiogemeente geïmplementeerd; Aanbesteding Loonwaardemeting als reactie op de uniformering loonwaardebepaling; Delen voorstellen Breed Offensief staat on hold en zullen naar verwachting meegenomen worden bij voorstellen wijzigingen n.a.v. Participatiewet in Balans;

7

•

Er ligt een pre-voorstel om het Loonkostenvoordeel zonder administratieve belemmeringen voor werkgevers structureel te maken (verwacht per 1/1/25, nu tussenoplossingen).

4.5 Lokaal beleid Het gemeentelijk beleid vanuit participatie en re-integratie s het activeren van mensen die ‘aan de kant’ staan. Hiervoor zetten we diverse werknemers- en/of werkgeversinstrumenten in. Voor mensen die geen of onvoldoende arbeidsvermogen hebben, gaan we verder op zoek naar middelen om hun participatie, in welke vorm dan ook, te ontwikkelen. Het sociaal werkbedrijf IW4 werkt in opdracht van de gemeenten Veenendaal, Rhenen en Renswoude aan de uitvoering van de Participatiewet, vanuit haar eigen expertise. Om inwoners de mogelijkheid te geven om te participeren in de samenleving werken we, zowel lokaal als regionaal samen met onderwijs, werkgevers en maatschappelijke organisaties. 4.5.1 Simpel Switchen in de participatieketen (samenwerking Wmo/Participatiewet) Weliswaar is de WMO gericht op ‘het zo lang mogelijk zelfstandig functioneren en deelname aan de samenleving’ en de Participatiewet op ‘participatie in werk of maatschappelijk nuttige activiteiten’, doch hebben beiden hetzelfde doel voor ogen: ‘participatie op best passende plek, volle potentie mogen en kunnen benutten’. Reden om meer in te zetten op de vereenvoudiging van het switchen binnen de participatieketen. Bij Simpel Switchen in de participatieketen gaat het om de schakelingen tussen dagbesteding, beschut werk, de banenafspraak en regulier werk.

En lukt het niet, dan wordt het makkelijker om terug te keren in de keten. Hierbij gaat het in feite om het vereenvoudigen van stappen op het gebied van participatie. Simpel Switchen wil drempels wegnemen door mensen goed inzicht te geven in de financiële gevolgen van de switch tussen bijvoorbeeld uitkering en werk. Vaak krijgen mensen achteraf te maken met verrekeningen van inkomsten met hun uitkering en toeslagen. Onzekerheid over financiën weerhoudt mensen er nu nog van te switchen binnen de Participatieketen. Het gaat er dan bijvoorbeeld om vanuit de Wmo-dagbesteding stappen te zetten naar een vorm van werk (en terug, als het toch nog niet kan). Het kan ook de switch zijn tussen bijvoorbeeld de banenafspraak en beschut werk. Het is daarmee een domeinoverstijgend onderwerp wat betrokkenheid vraagt van een aantal teams (in ieder geval MO-B en BEWI). In het IBK is dit binnen MD5 onderdeel van de doorlopende lijn arbeidsparticipatie waarbij we uitgaan van het principe dat meer mensen een plek op de arbeidsmarkt vinden. Op dit moment hebben we twee actielijnen waarmee we dit vormgeven: dat is het product Door (a) en de verkenning rond de dagbesteding en of werk vanuit de doelgroep Beschermd Wonen (b). a. Het project of product DOOR is voortgekomen uit de pilot DOOR dat in 2020-2021 is gedraaid en is een samenwerking van IW4 en dagbestedingsaanbieder Reinaerde.

Het past binnen de doorlopende lijn arbeidsparticipatie en Simpel Switchen waarbij we stimuleren dat inwoners stappen zetten binnen in de participatieketen, vanuit Wmo (arbeidsmatige) dagbesteding naar vormen van werk. b. Verkennende gesprekken met Wmo-adviseur over de mogelijkheden voor de doelgroep Beschermd Wonen naar werk: DGR (doelgroepenregister), beschut werk 8

of IW4. Vanuit MO-B is een onderzoek gedaan waaruit bleek dat het hebben van dagbesteding of werk een belangrijke factor is in het welzijn en uiteindelijke uitstroom uit Beschermd Wonen. We kijken hoe we intern de samenwerking kunnen versterken en of er voldoende aandacht is vanuit re-integratie voor deze doelgroep. Een pilot kan een uitkomst zijn van deze verkenning. Het valt ook goed te verbinden met het project Hoofdzaak Werk wat in de regio AMR wordt georganiseerd. Deze is gericht op het begeleiden van de doelgroep met een psychische kwetsbaarheid naar en op het werk. 4.5.2 Daarnaast worden er bedrijfsscans of trainingen aangeboden aan werkgevers om inwoners met een arbeidsbeperking meer kansen te bieden op de arbeidsmarkt. 4.5.3 Tot slot hebben we een subsidierelatie met de Stichting aan de Slag die kwetsbare ondersteunt en begeleidt naar werkervaringsplaatsen of werk.

9

5. Communicatie en informatie 5.1 Digitale toegankelijkheid Er wordt op dit moment gewerkt om collega's te informeren over digitale toegankelijkheid. Denk aan workshops, trainingen en handleidingen. Dit heeft als doel om digitaal toegankelijk te werken binnen bestaande werkprocessen. Bestaande applicaties zoals Mozard, Notubiz worden nader onderzocht. De output van de deze applicaties zijn niet altijd digitaal toegankelijk, bijvoorbeeld aanvraagformulieren die online staan. Er is een stappenplan met prioriteiten om websites en apps van de gemeente digitaal toegankelijk te maken. Er is op de website veenendaal.nl een voorleesfunctie en de raadsvergaderingen worden live ondertiteld. 5.2 Stembureaus Tijdens de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen is redelijk veel aandacht besteed aan de toegankelijkheid van stembureaus. Inwoners hebben de bureaus als zodanig dan ook als toegankelijk ervaren maar, zo horen wij van enkelen, waren zij nog onvoldoende op de hoogte van waar die specifiek toegankelijke stembureaus zich bevonden. Bij de volgende verkiezingen kan de gemeente terugvallen op advies van vrijwillige ervaringsdeskundigen.

10

6. Intern 6.1 Inleiding Zoals in beslispunt 1 is omschreven zal in de uitvoering van de LIA de focus liggen op verschillende taakvelden tegelijk en zal continue aan toegankelijkheid wordt gewerkt. Dit gebeurt door middel van kwartiermaken en door het aanvullen van opleidingsaanbod met als doel de bewustwording van en het omgaan met diversiteit te vergroten. Oftewel: inclusief werken op alle terreinen verder te ontwikkelen. 6.2 Kwartiermaker Een kwartiermaker is “iemand die belast is met de voorbereiding, de organisatie van iets geheel nieuws; voorloper, wegbereider” aldus de Van Dale. De adviseur diversiteit en inclusie, werkzaam sinds maart 2022, neemt dit intern op zich door op alle bovenstaande gebieden het gesprek over diversiteit en inclusie meer op gang te brengen en het onderwerp toegankelijkheid onder de aandacht te brengen. Daarmee wordt samenwerking tussen afdelingen bevorderd en worden adviseurs gestimuleerd beleids- en uitvoeringsaanpassingen te maken ten bate van inclusie. 6.3 Kennisdeling en trainingen a. Er wordt intern een kennissessie aangeboden aan de directie op het gebied van organisatie-brede perspectieven op Diversiteit en Inclusie op de werkvloer. b. Er worden workshops opgezet voor de teams Maatschappelijke Ondersteuning (beleid en uitvoering) over inclusief werken en omgaan met diversiteit, met na twee jaar mogelijk een uitbreiding voor andere teams.

c. Daarnaast krijgen baliemedewerkers tijdens de Week van de Toegankelijkheid een training aangeboden over sensitieve dienstverlening aan inwoners met een beperking.

11

BIJLAGE 1. AANVULLENDE MOGELIJKHEDEN

Op de geactualiseerde minimale variant van de LIA 2022-2024 zijn aanvullingen mogelijk. Hieronder treft u de mogelijkheden aan die al eerder zijn genoemd dan wel uit de evaluatie naar voren zijn gekomen. Bij elke aanvullende mogelijkheid worden ook de kosten benoemd. Onder andere gezien stijgende grondstofprijzen, marktontwikkelingen, etc. moet hierbij worden opgemerkt dat dit een momentopname betreft. Aanpassingen gemeentehuis Een informatiezuil en aanpassingen helpt blinden en slechtzienden beter hun weg te vinden in het gemeentehuis Het gaat om een informatiezuil in de hal van het gemeentehuis. Deze helpt blinden en slechtzienden beter hun weg te vinden in het gemeentehuis. Een dergelijke zuil kan praten als een bepaalde knop wordt ingedrukt en kan ook nummers omroepen voor de balies van burgerzaken. Ook oudere mensen, laaggeletterden, mensen met een laag Nederlands taalniveau, etc. kunnen hier profijt van hebben. Een dergelijke informatiezuil helpt deze mensen om zelfstandiger hun weg te vinden. Daarnaast zou een uitgebreidere aanpassing van het publieke deel van het gemeentehuis wenselijk zijn, zoals spraakondersteuning bij balie en koffieautomaten, virtuele geleidingslijnen, omroepen van nummers, evenals het verwijderen van tegels en inpassen van ribbeltegels.

Voor het aanbrengen van dergelijke aanpassingen en faciliteiten is echter eerst onderzoek nodig (onder andere bouwkundig onderzoek) en een offertetraject om een nauwkeuriger kosteninschatting te maken. Benodigd budget: € 30.000 voor onderzoek naar het aanbrengen van technische voorzieningen.

Voorlichtingscampagne Voorlichtingscampagne waardoor inwoners zonder beperking zich bewuster worden van wat het betekent om te leven met een beperking mensen met een beperking Om Veenendaal toegankelijker te maken, is het belangrijk dat ook inwoners zonder beperking zich bewust zijn van mensen met een beperking. Het doel van de voorlichtingscampagne is deze bewustwording te vergroten. Dit kan helpen bij bijvoorbeeld het obstakelvrij maken van een stoep (door een fiets op de goede plek te zetten) en kan hen ook helpen te begrijpen wat mensen met een beperking nodig hebben of juist wel kunnen. Een campagne kan zodoende bijdragen aan een prettiger omgang met elkaar. De campagne wordt opgezet in aansluiting op de Week van de Toegankelijkheid (oktober 2023). Omdat het een campagne over toegankelijkheid betreft, zal extra aandacht worden besteed aan goede leesbaarheid, ondertiteling, gesproken teksten, toegankelijke digitale informatie etc. Binnen het Sociaal Domein wordt momenteel ook gewerkt aan de publiekscampagne ‘zelf maar niet alleen’. Die campagne heeft andere doelen en een andere doelgroep, namelijk meer bewustwording onder inwoners van Veenendaal over welke ondersteuning zij kunnen krijgen en welke niet, en wat de aanpak van de gemeente daarin is (gericht op eigen kracht, eigen netwerk en ondersteuning vanuit voorliggend veld). De twee campagnes hebben 12

duidelijk een ander doel. Maar omdat er wel een overlap te zien is, zal bij de opzet van beide campagnes rekening worden gehouden met inhoud, vormgeving, communicatiekanalen en timing van de lancering. Benodigd budget: De kosten voor de campagne ‘bewustwording toegankelijkheid’ worden geschat op € 10.000,- en € 10.000,- aan personele uren, bij inzet eigen medewerkers.

Rolstoelhelling / rolstoellift Aanpassen van de rolstoelhelling of plaatsen van rolstoellift bij de ingang van het gemeentehuis. De rolstoelhelling is gebouwd volgens de hedendaagse bouwnormen en voldoet daarmee op papier aan toegankelijkheidseisen. Echter wordt de helling door rolstoelgebruikers niet als gebruiksvriendelijk ervaren omdat deze te stijl zou zijn. In het verleden is gesproken over het renoveren van de helling of het plaatsen van een rolstoellift. De Raad heeft gevraagd om een indicatie van prijzen voor beiden mogelijkheden en om een actualisering van die prijzen. De huidige bouwtechnische situatie is zo, dat aanpassing van de helling ingrijpend is. Zo moeten bijvoorbeeld de aanpalende ramen van het gemeentehuis (voormalige Rabobank) worden gereconstrueerd. Ook voor een rolstoellift moeten bouwkundige aanpassingen worden verricht. Een rolstoellift als alternatief kost ongeveer € 30.000,- (excl. btw); dat is zonder bouwkundige werken en stroomaansluitingen. Benodigd budget: € 100.000,- - € 150.000,- voor onderzoek naar, bouwkundige aanpassingen en plaatsing van een rolstoellift. Momenteel wordt nog een mogelijk goedkoper alternatief onderzocht (zoals een traplift met rolstoelplateau).

Toegankelijke speelplekken Bevorderen van ontmoeting tussen kinderen/mensen met en zonder beperking vanuit BOSS-principe Speeltuinen zijn er in principe voor iedereen; om te spelen en om te ontmoeten. Om speeltuinen ook voor mensen met een beperking toegankelijk te maken, stellen we voor om toegankelijkheid binnen het BOSS-principe (Bewegen, Ontmoeten, Sporten en Spelen) te vergroten. Hierbij is het doel ontmoeting te bevorderen; dus inrichting van een deel van de (grotere) BOSS-plekken met speeltoestellen die bruikbaar zijn voor kinderen/mensen zowel met als zonder beperking. Dit gaat een stapje verder dan wat in het OPOR is vastgesteld en is gebaseerd op zowel voortschrijdend inzicht als op input vanuit gesprekken met bewoners. Om deze BOSS-plekken toegankelijker te maken en ontmoeting te stimuleren wordt verder het volgende gedaan: •

een addendum bij het BOSS principe waarin wordt omschreven hoe BOSS-plekken (en buurtroutes) toegankelijk kunnen worden gemaakt wanneer er wordt gerenoveerd (er zijn 4 gradaties in grootte van een BOSS-plek, het zou gaan om de twee grotere varianten; bij de kleinere wordt gekeken naar lokale behoefte en worden aanpassingen

13

• • • •

gedaan waar mogelijk; zoals aanpassing van de bestrating maar niet per definitie het plaatsen van een nieuw toegankelijk speeltoestel); een overzicht van wat er gedaan kan worden binnen bestaande middelen; onderzoek naar creatieve goedkope speelopties (een schelpenpad, een klankenwand); betrokkenheid van Team Openbaar Beheer en Projecten (voor budget en planning); aanschaf van nieuwe toegankelijke toestellen.

Om fysieke aanpassingen mogelijk te maken zijn er twee sub-alternatieven: 1. Realiseren van één specifieke speelplek vooral (maar niet exclusief) gericht op minder validen in Veenendaal. Benodigd budget: eenmalig minimaal € 200.000 benodigd. 2. Bestaande Bovenwijkse BOSS-plekken voorzien van 1 à 2 meer toegankelijke speelobjecten voor minder validen + specifieke aanpassing omgeving. Benodigd budget: jaarlijks circa € 50.000. (Veenendaal beschikt over 11 gemeentelijke Bovenwijkse BOSS-locaties). Deze locaties komen de komende 7 jaar in aanmerking voor een upgrade conform BOSS-beleid (jaarlijks ongeveer 2 locaties = 25.000 per locatie). Daarnaast kan de betrokken inwoners gevraagd worden zich in te spannen om sponsoring te krijgen voor de aanschaf van een specifiek speeltoestel.

Digitale toegankelijkheid Digitale toegankelijkheid vergroten door trainingen, aanpassingen websites en aanschaf extra software Niet iedereen heeft de kennis en kunde om de ontwikkelingen rond digitaliseringgoed bij te houden. Hierdoor vallen sommigen mensen buiten de boot. Om digitale toegankelijkheid verder te bevorderen wordt de komende twee jaar ingezet op: •

•

het niveau van digitale toegankelijkheid van de sites veenendaal.nl, sociaalstartpuntveenendaal.nl en duurzaamveenendaal.nl verhogen naar een A status, dat wil zeggen dat deze sites voldoen aan de 50 criteria voor digitale toegankelijkheid; opzetten van een testgroep die eens per kwartaal websites/app's van de gemeente test op basis van digitale toegankelijkheid en begrijpelijkheid met als doel: leren en verbeteren.

Hiervoor is het volgende nodig: het opleiden en trainen van collega's, aanpassingen van bestaande websites en apps, aanschaf nieuwe software-applicaties (Adobe pro) voor het toegankelijk maken van pdf's. Benodigd budget: Hiervoor is ca. € 25.000,- benodigd. Als we toegankelijkheid een belangrijk thema vinden is het van belang om uitvoering te geven aan deze actualisatie.

14