CConstaterende datVeenendaal
Koppel je AI →
Document · PDF

3. Het verhaal van het Ritmeesterkwartier, Notitie uiterlijk aanzien van gebouwen

Gemeenteraad 6 juli 2026, gemeente VeenendaalBij agendapunt: Raadsvoorstel Vaststelling omgevingsplanwijziging TAM Omgevingsplan Ritmeesterlocatie Veenendaal3.484 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Het verhaal van het Ritmeesterkwartier Notitie uiterlijk aanzien van gebouwen

Datum 22-04-2026

13415 Veenendaal

LOCATIE

TOEKOMSTBEELD SPOORZONE (2024) Doelen en principes vertaal

Positie in Veenendaal

De visie voor de spoorzone in Veenendaal is opgesteld in 2024 en vastgesteld door de gemeente als toekomstbeeld voor het gebied. De visie is kaderstellend voor ruimtelijke ontwikkelingen en biedt duidelijke uitgangspunten voor plannen en projecten.

Het Ritmeester-terrein ligt centraal in Veenendaal. Het oude fabrieksterrein ligt als een eiland in zijn omgeving, doordat het met muren omringd is en zich in de loop der jaren een hele woonwijk omheen ontwikkeld heeft.

Nieuw groen gebied, natuurinclusief

Lopen en ontmoeten

Naast voetganger fietser centraal

De ontwikkeling van het Ritmeesterkwartier sluit aan op de Visie Spoorzone op o.a. de volgende onderdelen:

Het oudste deel van de fabriek ligt aan een belangrijke stedenbouwkundige as, de Kerkewijk. Deze weg verbindt het centrum van Veenendaal met station Veenendaal Centrum. Beide zijn op loopafstand van de Ritmeesterlocatie, wat het aantrekkelijk maakt als woon- en werkplek.

Lopen, ontmoeten en levendigheid De Spoorzone zet in op een aantrekkelijk stedelijk milieu waar lopen en ontmoeten centraal staan. Het Ritmeesterkwartier sluit hierop aan met: - een doorgaande langzaamverkeersroute tussen station en centrum; - een centraal ontmoetingsplein (Fabrieksplein) als buurtkamer; - functiemenging (wonen, werken, kinderopvang, sport, horeca, expositie) die zorgt voor lichte reuring zonder Belang wateropvang/infiltratie Nieuw groen gebied, natuurinclusief overlast.

Verankering in de wijk De herontwikkeling van de Ritmeester-locatie tot een woon-, werk- en verblijfslocatie doen we door de culturele identiteit van het gebied te behouden en versterken door: • Behouden en benutten van de vooroorlogse gebouwen met een gemeentelijke monumentenstatus die betekenis geven voor het plangebied en de omliggende wijk. • De historische (industriële) betekenis van het gebied benutten voor identiteit en architectuur. Begrippen hierbij zijn herhaling, eenheid, hergebruik gebouwde elementen en verwijzingen naar de industriële beeldtaal. • Behoud van delen van de bestaande dakconstructie van de hal (indien technisch mogelijk) • Materialisering in de openbare ruimte die verwijst naar het industriële verleden • Een goede mix tussen grondgebonden en gestapelde woningen. Deze mix is passend bij de locatie (dichtbij centrum en station). • Verrijken met hedendaagse maatregelen / ingrepen ten behoeve van hoogwaardige woon-, verblijfsen groenkwaliteit en invulling geven aan de Omgevingsvisie.

Belang wateropvang/infiltratie

Doelen en principes vertaald naar Ritmeester

Bron: Richtlijnen herontwikkeling Ritmeester definitief 16-9-2020

Richting Amersfoort

Centrum

IC Station Veenendaal De Klomp (3.2km)

Richting Utrecht (30min.) 6min.

Richting Rijn

7min. Station Veenendaal Centrum Richting Rhenen (6min.)

Groen, klimaatadaptatie en water De Spoorzone-visie benadrukt vergroening, wateropvang en klimaatbestendigheid. Het Ritmeesterkwartier vertaalt dit concreet door: - gelaagd, inheems groen op maaiveld, gevels en daken; - waterberging en infiltratie in de openbare ruimte; - schaduwrijke verblijfsplekken en vermindering van Lopen en ontmoeten hittestress. Naast voetganger fietser centraal

Lichte reuring en rust

Auto te gast

Buurtkamer: interactie, spelen

Auto te gast, duurzame mobiliteit In lijn met de Spoorzone staat duurzame mobiliteit voorop: - het Ritmeesterkwartier is autovrij, met parkeren uit het zicht; - voetganger en fietser krijgen prioriteit in straten en passages; - goede aansluiting op het station en omliggende wijken. Identiteit, erfgoed en herkenbaarheid De Spoorzone wil onderscheidende plekken maken met een eigen verhaal. Het Ritmeesterkwartier draagt hier sterk aan bij door: - behoud en herbestemming van de monumentale sigarenfabriek; - zichtbaarheid van industriële structuren, materialen en oude contouren; - integratie van historie in architectuur en openbare ruimte.

De belangrijkste ruimtelijke randvoorwaarden zijn: • Aansluiten op de bestaande omgeving: bebouwing, achtertuinen, groen (bomen) en openbare ruimte. • Een aaneengesloten openbare verblijfsplek van 1000 m2. • Verbindingen door het gebied voor voetgangers uit de 4 windrichtingen. • Voldoende parkeervoorzieningen voor de nieuwe woningen ontsloten vanaf de Vijftien Morgen en Tubantia.

Primaire groene voetgangerszone(s)

Sociale en inclusieve stadswijk De Spoorzone is bedoeld als een plek voor iedereen: wonen, werken en verblijven naast elkaar. Het Ritmeesterkwartier sluit hierop aan met: - een mix van woningtypen en doelgroepen; - plekken voor spelen, sport en ontmoeting voor jong en oud; - een opzet die spontane ontmoetingen stimuleert.

Richtlijnen herontwikkeling Ritmeester definitief 16-9-2020 2

Ritmeesterkwartier Veenendaal | Notitie uiterlijk aanzien van gebouwen | 22-04-2026

Ritmeesterkwartier Veenendaal | Notitie uiterlijk aanzien van gebouwen | 22-04-2026

3

P

HET VERHAAL VAN RITMEESTER Een nieuwe fase voor Ritmeester De Ritmeesterfabriek is een belangrijk symbool van Veenendaals industriële verleden en diep geworteld in de stadsgeschiedenis. Dit monumentale pand speelde jarenlang een cruciale rol in het leven van de Veenendalers als werkplek voor meerdere generaties. Het was een plaats waar de gemeenschap samenkwam, hard werkte en de stad zich ontwikkelde. Veel Veenendalers kennen wel iemand die er gewerkt heeft, wat de Ritmeesterfabriek een bijzondere plaats in de herinnering van de stad geeft. Het gebouw is meer dan een fysieke structuur; het vertegenwoordigt verhalen, hard werken en de trots van de lokale bevolking.

Na de Tweede Wereldoorlog werd het steeds duidelijker dat mechanisering noodzakelijk was. Deze verschuiving in productieprocessen leidde tot verdere veranderingen in de fabriek waarvoor grotere gebouwoverspanningen nodig waren.In de jaren vijftig werd er opnieuw groei gerealiseerd, wat aanleiding gaf tot plannen voor de uitbreiding van de fabriek. Deze plannen werden in 1958 concreet gemaakt, de uitbreiding kwam tot stand. Tabaksplantage in Elst

Tabaksteelt rondom Veenendaal In de 17e eeuw begon men in de omgeving van Veenendaal, Amerongen, Elst en Rhenen, met het verbouwen van tabaksplanten ten behoeven van de tabaksindustrie. De planten werden op ontdekkingsreizen eind 15e eeuw meegenomen naar Europa vanuit Amerika, waarna ze steeds populairder werden.

Het oogsten van de tabaksbladeren

Het ontstaan van Ritmeester In 1887 richtte Jochem van Schuppen een tabakskerverij op aan de Kerkewijk in Veenendaal, tegenover het oude Postkantoor. In 1897, toen zijn broer Marinus zich bij het bedrijf voegde, veranderde de naam in De firma Gebr. van Schuppen’s Tabak- en Sigarenfabriek ‘De Nijverheid’, wat het begin markeerde van de sigarenindustrie in Veenendaal. In 1913 werd de fabriek verplaatst naar een groter pand – later de Oude Fabriek genaamd- aan de Kerkewijk 65. Twee jaar later, in 1915, werd de merknaam “Ritmeester” geïntroduceerd, waarmee de naam De Nijverheid verdween. Ritmeester groeide snel, vooral na de herintroductie van de bolknak sigaar in 1933, die een groot succes werd. In de crisisjaren van de jaren ‘30 kende de fabriek een opmerkelijke groei, naar totaal 1700 werknemers in 1939.

Sigarenmakers in 1930 in de Ritmeesterfabriek

Ook in de jaren 60 en 80 zijn er nog verschillende uitbereidingen geweest door de inzet van machines en benodigde opslagruimten. De fabriek bleef succesvol tot de jaren ‘70, maar kreeg te maken met moeilijkere tijden in de jaren ‘80 door veranderende marktomstandigheden. In 1989 werd Ritmeester overgenomen door het Zwitserse tabaksconcern Burger Söhne. Uiteindelijk werd de fabriek in 2006 gesloten, en werd de productie naar Duitsland verplaatst. In 2007 verliet ook het hoofdkantoor Veenendaal en verhuisde naar ‘sHertogenbosch waarmee een belangrijk hoofdstuk in de industriële geschiedenis van de stad werd afgesloten.

Machinale productie in de grote fabriekshallen

Bosjesmachine Sigarenpers voor bolknaksigaar

Luchtfoto uit 1957 4

Huidige fabriek met linksachter de latere uitbreidingen

Een van de machines die gebruikt werd om de productie van sigaren te vergemakkelijken is de zogenaamde bosjesmachine. De sigaar kon met dit apparaat voor het grootste deel machinaal worden gemaakt. Alleen het buitenste blad, het dekblad, moest handmatig worden aangebracht. Het werd een grote stap vooruit in de productie, tot dan volledig handwerk. Een goedkopere sigaar van hogere kwaliteit kon aangeboden worden. De machines werden aangeschaft. Ritmeester kon weer groeien.

Ritmeesterkwartier Veenendaal | Notitie uiterlijk aanzien van gebouwen | 22-04-2026

Verschillende kleuren dekbladen Ritmeesterkwartier Veenendaal | Notitie uiterlijk aanzien van gebouwen | 22-04-2026

5

HET RITMEESTER-ENSEMBLE Het ensemble van de monumentale gebouwen en de nieuwbouw vertelt het verhaal van Ritmeester. Het ontwerp streeft ernaar het oude en nieuwe bij elkaar te brengen, en ruimtes te creëren die niet alleen functioneel zijn, maar ook rijk aan geschiedenis en karakter. De fabrieksgebouwen en het restant van de oude hal vormen een achtergrond die de nieuwe ontwikkeling inspireert, en waaraan een nieuwe tijdslaag wordt toegevoegd met respect voor de geschiedenis. Hoewel de Ritmeesterfabriek in een tijdspanne van bijna 70 jaar is gebouwd, is het leesbaar als een ensemble van gebouwen. Telkens heeft de fabriek zich uitgebreid, om ruimte te bieden voor het veranderende productieproces van sigaren. Hoewel de uitbreidingen tegen eerder gerealiseerde delen van de fabriek aangebouwd werden, heeft elke uitbreiding heeft een alzijdig karakter, met dezelfde gevelaanpak rondom. Ze hebben hetzelfde hoofdmateriaal - metselwerk - maar onderling zijn er wel subtiele kleurverschillen te ontdekken, en heeft de gevelverfijning zich door de tijd ontwikkeld. Bij de transformatie van de Ritmeesterfabriek naar een woon-werkgebied wordt een nieuwe tijdslaag toegevoegd. Net zoals bij eerdere uitbreidingen, zal het hoofdmateriaal van de gevel uit metselwerk bestaan en zullen er subtiele verschillen in kleur en verfijning tussen de verschillende gebouwen zijn.

Ook hebben alle gebouwen een alzijdig karakter.

Een nieuwe tijdslaag De niet-monumentale hallen maken plaats voor de nieuwbouw. Ter plaatse van het ontmoetingsplein vormen een viertal stalen spanten verwijzend naar de bestaande hal 1958 de overgang van oude naar nieuwe bebouwing. Dit is een letterlijk restant van de oude sigarenfabriek, een herkenbaar element voor oud-werknemers van Ritmeester.

Het ensemble van de Ritmeesterfabriek

De nieuwbouw die wordt teruggeplaatst vormt samen met de monumenten een nieuw ensemble, dat herkenbaar is door verwijzingen naar de tabaksgeschiedenis in de gebouwen en in de openbare ruimte.

Impressie buurtplein met behoud constructie hal 1957

Ensemble - subtiele verschillen in kleur en verfijning

Referentie Park Zuid Antwerpen

Roodbruine kleurnuances

Transformatie monumentale delen Ritmeesterfabriek Het doel is om de Ritmeesterfabriek terug te brengen naar haar oorspronkelijke staat. De afbeeldingen zijn gemaakt in 1957, een duidelijk beeld waar wij naar terug willen. De bijgevoegde visualisatie laat zien hoe de fabriek wordt hersteld, met enkele bewuste aanpassingen.

1. fabrieksensemble

2. sloop niet-monumentale delen (behoud deel hal 1958)

3. inpassing nieuwbouw

4. nieuw ensemble

De bestaande aanwezige gelaagdheid in de bouwdelen blijft behouden/zichtbaar. Ook de sheddaken, in hun bijzondere vorm en bekroning op de daken, maken het tot industrieel monument. De plint van de gebouwen wordt deels toegankelijk(er) gemaakt. Vanuit het openbare gebied is er daardoor toegang tot meerdere functies. De nieuwe gevelopeningen verhouden zich in schaal tot de bestaande openingen. Transformatie terug naar staat 1957 6

Ritmeesterkwartier Veenendaal | Notitie uiterlijk aanzien van gebouwen | 22-04-2026

Ritmeesterkwartier Veenendaal | Notitie uiterlijk aanzien van gebouwen | 22-04-2026

7

DE ARCHITECTUUR VAN RITMEESTER De gevels van de monumentale gebouwen worden getypeerd door verticale en horizontale metselwerksprongen, betonnen lateien en waterslagen, en zichtbare hemelwaterafvoeren. Gelijkvormige gevelopeningen worden rationeel geplaatst, waarbij zich af en toe een afwijking voordoet. Raamindelingen zijn af en toe ongelijk, waarbij aannemelijk is dat sommige vensters in de loop der tijd vervangen zijn. Dakranden worden geaccentueerd door een stapeling aan gevelsprongen of een houten overstekend boeideel. Aan de Kerkewijk en de Vijftien Morgen is het Ritmeester-logo op de gevel aangebracht.

Houten boeideel Metselwerk penant

Betonnen afdekker

Raamindeling met roedes

Herkenbare belettering

Betonnen doorlopende latei Raamindeling met roedes Metselwerk penant Terugliggend metselwerk

HWA op gevel

Betonnen latei met getrapt patroon

Betonnen onderdorpel Betonnen waterslag Metselwerk boog

Architectonische elementen uit de bestaande gebouwen worden in eigentijdse of geabstraheerde vorm teruggebracht in de nieuwbouw. Hiermee blijven de tijdslagen in de ontwikkeling van Ritmeester herkenbaar, en wordt tegelijkertijd samenhang tussen de oude en nieuwe gebouwen gecreëerd.

Getrapt metselwerk dakrand

Raamindeling met roedes

Doorlopende betonband

Metselwerksprongen

Tekst op gevel

Latei

Metselwerk penant

Terugliggend metselwerk

Betonnen latei met getrapt patroon

Gemetselde onderdorpel HWA op gevel

Metselwerkverfijning 8

Ritmeesterkwartier Veenendaal | Notitie uiterlijk aanzien van gebouwen | 22-04-2026

Ritmeesterkwartier Veenendaal | Notitie uiterlijk aanzien van gebouwen | 22-04-2026

9

RITMEESTERKWARTIER Het nieuwe ensemble is opgedeeld in 4 deelgebieden. De monumenten vertellen over de oorsprong van Ritmeester, waarin herkenbare elementen als de sheddaken, schoorsteen en luchtbrug in standgehouden worden. De nieuwbouw verhoudt zich ieder tot een ander aspect van de geschiedenis van Ritmeester.

1

2

Monumenten

3

De architectuurprincipes van de verschillende delen van de Ritmeesterfabriek worden vertaald naar eigentijdse gevelprincipes voor de nieuwbouw. De stadswoningen zijn gerelateerd aan de monumenten en vormen een nieuw fabriekspand dat zich voegt in het ‘monumentale ensemble’. De gevels van de appartementengebouwen zijn ieder een eigen interpretatie van de gevel van de hal uit 1957, die gekenmerkt wordt door ranke metselwerkpenanten met een lichte invulling en doorlopende banden en dakranden. Het carré refereert aan de hal uit de jaren ‘80, dat als helder solide volume leesbaar is.

2

3

4

open gevels met betonskelet

metselwerk penanten met lichte invulling

gesloten gevel met perforaties

Metselwerk gridgevel

Ranke metselwerkpenanten

Helder solide volume

Roedeverdeling in ramen

Doorlopende band en dakrand

Kleuraccent bij entree

Betonnen waterslag en dakrand

Metselwerk schil

Functionele aanpak raamopeningen

4

Appartementen

Carré

Stadswoningen

2. Stadswoningen De fabriekswand De stadswoningen vormen samen met de gerestaureerde gevels van de monumentale fabriek, die refereert aan de vroege productie van sigaren, een herkenbare wand. 10

3. Appartementen De werkplaats De appartementengebouwen refereren aan de recentere productie van sigaren in de Ritmeesterfabriek.

Ritmeesterkwartier Veenendaal | Notitie uiterlijk aanzien van gebouwen | 22-04-2026

4. Carré De tabaksplantage Het carré refereert met zijn groene binnenwereld naar de tabaksplantages net buiten Veenendaal.

Ritmeesterkwartier Veenendaal | Notitie uiterlijk aanzien van gebouwen | 22-04-2026

11

•

Verbijzonderingen worden gemaakt in de vorm van kozijnen en sierelementen, waarin verwijzingen naar de Materiaal, ritmiek en gevelindeling Ritmeester-geschiedenis worden gemaakt. • De gevel kent een grid, waarin individuele woningen

STADSWONINGEN

De stadswoningen vormen de verbindende schakel in het Ritmeesterkwartier. Gelegen aan de ding Fabrieksstraat, slaan zij de brug tussen het levendige Fabrieksplein — het kloppend hart van de wijk — en ngen vormen samenbuurten. de ‘Nieuwe Fabriek’ . voor een de omliggende De woningen zorgen natuurlijke inbedding in de bestaande omgeving: met niet zomaar een toevoeging, maar een een representatieve voorgevel aan de Fabrieksstraat g op debrengen bestaande Ritmeesterfabriek. ze leven op straat, terwijl de achtertuinen in alle rust aan de diepe tuinen van de woningen n te sluiten bijgrenzen de bestaande aan de Kerkewijk.

afleesbaar zijn maar de rij een samenhangend blok vormt.

•

•

ontstaat er een krachtig ensemble waar elkaar versterken.

en geleding vormt als het ware oor de Massa stadswoningen De stadswoningen vormen briek met een kop en een lijf.samen de ‘Nieuwe

Fabriek’. Dit gebouw is niet zomaar een toevoeging, maar een logisch vervolg op de suele verbinding met de 15 Morgen bestaande Ritmeesterfabriek. Door nauw aan te sluiten de bestaande de opent hetbijgebouw zichmonumenten, naar de 15 ontstaat er een krachtig ensemble waar oud en nieuw elkaar ‘kop’ fungeert als het gezicht van het versterken.

eft de Nieuwe Fabriek een herkenbare voor de stadswoningen vormt als het t voor Het eenontwerp levendige verbinding met ware een nieuwe fabriek met een kop en een lijf. geving. Dankzij de grote raampartijen De kop: Een visuele met de Vijftien ante plint ontstaat hierverbinding een natuurlijke Morgen en wonen, werken enopent de stad. Aan de zuidzijde het gebouw zich naar de

Kozijnen zijn donker van kleur, als contrast met de witte kozijnen in de bestaande monumenten. In de gevel is er beperkte plasticiteit

•

Grote puien op de begane grond zorgen voor leven • De daken hebben een platte afwerking op straat.

•

De gevels zijn uitgevoerd in roodbruine baksteen.

•

Verbijzonderingen worden gemaakt in de vorm van kozijnen en sierelementen, waarin verwijzingen naar de Ritmeester-geschiedenis worden gemaakt.

•

Kozijnen zijn donker van kleur, als contrast met de witte kozijnen in de bestaande monumenten.

•

De daken hebben een platte afwerking

Gr

Gridgevel met parcellering

Raampartijen mt een industriele uitstraling

Gro Raampartijen mt een industriele uitstraling

Grote puien op de begane grond

Stadsblok met repeterend ritme

Voorzone met ruimte voor groen en bankje

Vijftien Morgen. Deze ‘kop’ fungeert als het gezicht van het project; het geeft de Nieuwe uele verbinding met de fabriek Fabriek een herkenbare positie en zorgt voor een e deel zet de monumentale lijndirecte in deomgeving. levendige verbinding met de or vastDankzij te houden aan een repeterend de grote raampartijen en de transparante plint vel, brengt dit hier deeleen rust en eenheid ontstaat natuurlijke overgang tussen wonen, werken en de stad. eld. Het resultaat is een krachtig,

d blok dat de historische structuur eer

Het Lijf: Een viuele verbinding met de fabriek Het langerekte deel zet de monumentale lijn in de straat door. Door vast te houden aan een repeterend ritme in de gevel, brengt dit deel rust en eenheid in het straatbeeld. Het resultaat is een krachtig, samenhangend blok dat de historische structuur eer aan doet.

Stadsblok met repeterend ritme

Vo

Blok met stadswoningen als onderdeel van de fabriekswand Geleding

Geleding 12

Ritmeesterkwartier Veenendaal | Notitie uiterlijk aanzien van gebouwen | 22-04-2026

Ritmeesterkwartier Veenendaal | Notitie uiterlijk aanzien van gebouwen | 22-04-2026 13

APPARTEMENTEN De nieuwe appartementengebouwen staan op de plek van de oude productiehallen. Dit deel van Ritmeesterkwartier verbeeldt de fabriek als werkplaats: een plek van ritme, herhaling en ambacht. Hier werden sigaren gemaakt, zorgvuldig opgebouwd in een vast tempo en patroon. Dat idee van ritmiek en precisie vormt de basis voor de architectuur.

Ritmiek en repetitie De gebouwen krijgen een duidelijke structuur: een leesbaar grid, repetitie in gevelopeningen en een sterke horizontale en verticale geleding. Steeds terugkomende details in de materialisering versterken ritmiek en verwijzen naar productiemethodes en gebruikte machines.

Karakteristieke kleur en vormen Wie vroeger in de Ritmeesterfabriek werkte, moet zich bij binnenkomst meteen vertrouwd voelen. Die herkenbaarheid komt niet door exacte kopieën, maar door kleuren, materialen en vormen die op een eigentijdse manier terugkeren. De okergele kleur van de machines verschijnt terug in kozijnen en hekwerk. Karakteristieke vormen, bijv. voorgesneden dekblad, worden vertaald in het ontwerp van hekwerken. Het gemetselde ritme van de fabriek komt terug in het nieuwe metselwerk. Er wordt onderzocht of bakstenen kunnen worden toegepast waarbij een deel van de stenen uit de gesloopte hallen hergebruikt is. Hiermee wordt een directe verbinding met het verleden gelegd.

Samenhang in materialen, patronen en kleur Tussen de drie appartementengebouwen ontstaat een sterke samenhang door dezelfde materialen, patronen en kleuren terug te laten komen. Door ze elementen steeds op een andere manier in te zetten, ontstaan er wel drie uitgesproken eigen gebouwen. Door te varieren in een sterke horizontale, verticale geleding ontstaat er variatie.

Het repetitieve patroon

Glad oker geel (kozijnen, hekwerk)

Het sigarenmal-patroon

Het rolband patroon 14

Ritmeesterkwartier Veenendaal | Notitie uiterlijk aanzien van gebouwen | 22-04-2026

Ritmeesterkwartier Veenendaal | Notitie uiterlijk aanzien van gebouwen | 22-04-2026 15

CARRÉ Het carré verwijst naar de wereld achter het product: de tabak zelf. Een proces van groeien, drogen en rijpen, dat tijd, rust en beschutting vraagt. Deze gedachte vormt de basis voor een introvert en groen woonmilieu.

Tabaksplantages en binnentuin De tabaksplantages rondom Veenendaal vormen de inspiratie voor dit blok. Achter de industriële stenige buitengevel schuilt een groen binnengebied met grote bomen en een collectieve tuin voor de bewoners. In de bestrating worden emblemen van tabaksplanten opgenomen. Ter plaatse van kopgevels stroomt het groen bij wijze van spreken naar buiten in de vorm van gevelgroen.

16

Ritmeesterkwartier Veenendaal | Notitie uiterlijk aanzien van gebouwen | 22-04-2026

Geborgenheid en beslotenheid Gevels hebben een rustig ritme van open en gesloten delen. Tuinmuren tussen de woningen versterken het gevoel van geborgenheid en maken het blok tot één geheel. Tabakschuren en tuingevels Baksteen in een genuanceerde kleur met verfijnde patronen creërt een stevige schil. Zwart hout, refererend aan de zwarte tabaksschuren in o.a. Amerongen, wordt aan de binnenzijde van het blok toegepast.

Kleur en detaillering Tabaksbladeren werden gesorteerd op kleur en geur. De verschillende groentinten die gebruikt worden bij kozijnen en ornamenten verwijzen naar variatie in de bladeren.

Ritmeesterkwartier Veenendaal | Notitie uiterlijk aanzien van gebouwen | 22-04-2026 17

OPENBARE RUIMTE Industriele identiteit en demarcatie Het ontwerp voor de openbare ruimte refereert aan het industriële verleden van de locatie en draagt bij aan een groene en gezonde uitstraling van de nieuwe woonbuurt. Het integrale ontwerp van architectuur en buitenruimtes geeft het Ritmeesterkwartier een onderscheidende identiteit. Op de grenzen van het oude fabrieksterrein is dit direct merkbaar door de afwijkende bestrating met gebakken klinkers en stelconplaten. Ook wordt er in de fabrieksmuur aan de noordzijde een opening gemaakt om een toegang te maken vanaf Frisia. De nieuwe opening is zo vormgegeven dat leesbaar is wat bestaand en wat nieuw is. Industriële pleininrichting en materialisering Het verleden vormt een belangrijk vertrektpunt voor de vormgeving en uitstraling van het centrale plein. De inrichting van het plein verwijst naar het industriële verleden van de plek. De combinatie van gebakken klinkers en plaatachtige elementenverharding, vormen de herkenbare bestrating van het nieuwe Ritmeesterkwartier. Pergola o.b.v. historische structuur Op het plein komt een pergolastructuur met een gedeeltelijke overkapping o.b.v. de historische (dak) structuur van de hal uit 1958. Deze historische pergolastructuur is niet alleen een fraaie herinnering aan het verleden, maar generereert ook identiteit en verblijfskwaliteit voor het plein.

Nieuwe opening in fabrieksmuur tpv Frisia

Materialisatiekeuze passend bij het industriële karakter

Behoud spanten bij fabrieksplein

Straat- en fabrieksverlichting Ook in de straatverlichting wordt verwezen naar de lampenkappen die in de grote fabriekshallen hingen. Deze worden met spandraden tussen de bebouwing gehangen.

Impressie: groen in combinatie met industriële elementen

Industriële straatverlichting

18

Ritmeesterkwartier Veenendaal | Notitie uiterlijk aanzien van gebouwen | 22-04-2026

Ritmeesterkwartier Veenendaal | Notitie uiterlijk aanzien van gebouwen | 22-04-2026 19

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16881491/3