3. Eerste bestuursrapportage 2021 - eerste bestuursrapportage 2021

De ontwikkeling zal naar verwachting effect hebben op de behoefte aan informatie, advies en ondersteuning door het BudgetLoket. Op dit moment is die toename nog niet zichtbaar. Een eventuele toename zal sterk afhankelijk zijn van de economische ontwikkeling (op korte en middellange termijn). We verwachten een toename van financiële hulpvragen van ondernemers. Deze kan leiden tot een verhoogde werklast bij het BudgetLoket. Vroegsignalering De wijziging van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, en daarmee invoering van Vroegsignalering en verbeterde toegang tot schuldhulpverlening, kan als effect hebben dat meer inwoners een beroep zullen doen op schuldhulpverlening. Tegelijk is de kans op uitval in de opstartfase kleiner. Het rendement van vroegsignalering lijkt niet op korte termijn zichtbaar te worden. De VNG signaleert dat er nog onvoldoende capaciteit en middelen zijn om de taken goed uit te voeren en vraagt hier aandacht voor. In maart 2021 is de gemeente gestart met het project Vroegsignalering. Na zes maanden wordt het project geëvalueerd en wordt, afhankelijk van de resultaten, gekozen voor een passende methode die past binnen het budget voor Vroegsignalering. In deze evaluatie wordt ook aandacht besteed aan de werklast en het formatieve effect.

78

Adviesrecht De wet adviesrecht gemeenten (hierna WAG) bij schuldenbewind is op 1 januari 2021 in werking getreden. Volgens de wet mogen gemeenten de rechter adviseren of een inwoner het beste is geholpen door voortzetting van het beschermingsbewind wegens verkwisting of het hebben van schulden (hierna beschermingsbewind), of met een ‘lichtere vorm van gemeentelijke ondersteuning’. Voor de uitvoering van deze bevoegdheid heeft het rijk geen middelen gereserveerd omdat het een bevoegdheid betreft en geen verplichting. Bovendien verwacht het rijk dat de inzet van het adviesrecht zal leiden tot effectievere schuldhulpverlening en uiteindelijk tot een besparing binnen het bredere sociaal domein. Het BudgetLoket is per 1 april 2021 gestart met de inzet van het adviesrecht bij beschermingsbewind (niet als gevolg van lichamelijke of mentale problematiek) en registreert de komende maanden de tijdsinvestering. Hersteloperatie Toeslagenaffaire De bekostiging van de hersteloperatie is vastgelegd in de Regeling specifieke uitkering (SPUK) gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek. Er is € 11 miljoen verstrekt aan gemeenten, zijnde een uitkeringsplafond. Voor Veenendaal bedraagt deze uitkering als voorschot € 23.630,50. Voor hulp aan de gedupeerden van de toeslagenaffaire van de Belastingdienst heeft het rijk nu een normbedrag van € 6.092 per gedupeerde ouder begroot.

Feitelijk gaat het om het gezin, maar voor het berekenen van de normbedragen wordt uitgegaan van 1 persoon; de ouder, die de kinderopvangtoeslag ontving. Inmiddels is besloten dat gemeenten naar aanleiding van een landelijk onderzoek alle kosten die zij maken voor de hulp aan gedupeerden vergoed krijgen op vijf leefgebieden. Het gaat om alle (additionele) kosten. Dit besluit krijgt vorm in een nieuwe SPUK, die nog door VNG en het rijk wordt uitgewerkt. Inburgering Binnen het nieuwe Inburgeringsstelsel krijgt de gemeente de regie op uitvoering van deze wet. Een belangrijke component in de implementatie is de samenhang van inburgering met het brede sociaal domein en de ketensamenwerking. Door de coronacrisis is het nog niet mogelijk om samen te komen, wat het proces enigszins bemoeilijkt. De wet is met een halfjaar uitgesteld naar inwerkingtreding op 1 januari 2022. De eerste voorbereidingen rondom de implementatie zijn bijna afgerond; het Europese aanbestedingstraject wordt in mei gepubliceerd en het implementatieplan is in concept klaar en wordt eveneens in mei vastgesteld. De aanbesteding brengt de volgende risico’s met zich mee. Allereerst gaat het rijk uit van een gemiddeld bedrag van € 10.000 per leerroute. Er zijn drie wettelijk vastgelegde leerroutes.

De Onderwijsroute kost naar verwachting meer dan € 10.000 dan de zogenaamde B1-route en de Zelfstandigheidsroute (Z-route). Vooralsnog verwachten we dat er geen hoge instroom in de Onderwijsroute zal plaatsvinden, maar dit vormt een risico waar we geen invloed op hebben. Daarnaast betekent instroom in de Z-route dat er extra budget vanuit het Participatiebudget moet worden ingezet, omdat voor deze route een wettelijke plicht van 800 uur participatie geldt. Beschut werk De opdracht vanuit de gemeenten aan IW4 in het zogenaamde scenario 1+ is dat alle dienstverlening, anders dan SW, kostendekkend moet worden uitgevoerd. IW4 heeft aangegeven en onderbouwd met een berekening dat beschut werk een verliesgevende activiteit is. Het gaat om een tekort van ongeveer € 4.000 per fte en vanaf 1 juli 2021, vanwege de nieuwe CAO beschut, minimaal om een verdubbeling van dit bedrag. Het voorstel is om met de evaluatie van het transitieplan (oplevering mei 2022, inclusief financieringsafspraken) te kijken naar een oplossing voor dit vraagstuk op de langere termijn. Met de septembercirculaire 2020 is een resterend bedrag bonus beschut naar rato verdeeld over de gemeenten die beschutte werkplekken gerealiseerd hebben. In de jaarrekening 2020 is voorgesteld om de resterende middelen uit 2020 via een resultaatsbestemming in 2021 opnieuw beschikbaar te stellen.

We bezien of we dit bedrag in kunnen zetten als overbruggingsbudget tot aan de evaluatie. Indien er geen structurele oplossing komt, in de 79

vorm van een aangepaste opdracht en/of financiering, dan is er een reëel risico dat IW4 de opdracht voor het plaatsen van beschut werkers teruggeeft. Minimaregelingen Op 1 december 2021 lanceren we de Veenendaalpas waarmee inwoners op een relatief eenvoudig wijze gebruik kunnen maken van de minimaregelingen. Het aansluiten van voldoende ondernemers en verenigingen is cruciaal voor het slagen van dit initiatief. Dit leidt mogelijk tot hogere kosten voor Bureau Minimaregelingen dan waar tot op heden rekening mee is gehouden. Dit komt met name door extra uitvoeringskosten van Bureau Minimaregelingen voor de implementatie van deze pas. De maximale overschrijding schatten we in op € 100.000. TONK We ontvangen van het rijk € 242.000 voor de uitvoering en programmakosten van de regeling Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK). Deze gelden worden na afronding van de aanvraagperiode in het derde kwartaal verdeeld over uitvoerings- en programmakosten. Ditzelfde geldt voor de ontvangst van de uitvoeringskosten vanuit Rhenen en Renswoude. Op dit moment loopt het aantal aanvragen nog niet zo hard als dat we verwacht hebben. Dit is in lijn met het landelijk gemiddelde. Hierdoor lopen we het risico dat we niet alle middelen uitgeven.

Bestandsontwikkeling en BUIG Gemeenten ontvangen van het rijk een gebundelde uitkering welke toereikend wordt geacht om de bijstandsuitkeringen uit te kunnen betalen (BUIG-budget). De afgelopen jaren kende de gemeente Veenendaal een voordelig resultaat van meer dan 10% ten opzichte van de rijksmiddelen. Op basis hiervan zijn de beschikbare middelen in onze gemeentelijke meerjarenbegroting sinds enkele jaren structureel naar beneden bijgesteld. In 2020 zagen we dat, ondanks een bovengemiddelde stijging van ons bestand, de in de begroting beschikbaar gestelde middelen nog toereikend waren. Het is nog onduidelijk wat de impact van het aflopen van de coronasteunmiddelen zal zijn op de bestandsontwikkeling. Hoewel rekening moet worden gehouden met een toename van het aantal bijstandspartijen verwachten we vooralsnog dat we deze stijging kunnen beperken. Onze inzet is hier ook op gericht. Op basis van de huidige bestandsomvang wordt, inclusief de bijstelling in het nader voorlopig budget, voor 2021 vooralsnog uitgegaan van een nadeel van € 500.000 ten opzichte van de begroting. In de 2e bestuursrapportage 2021 wordt de prognose waar nodig bijgesteld.

80

Programma 4: Burger en Bestuur Thema I: Dienstverlening (extern) Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.a. De eerstelijns dienstverlening is klant-, service- en oplossingsgericht, waardoor er balans is tussen efficiënte inrichting en klantbeleving. Gekeken wordt naar modernisering van systemen waardoor efficiënter gewerkt kan worden en klanten hiermee sneller en beter geholpen worden. Hiervoor is aanschaf van moderne geautomatiseerde systemen noodzakelijk. Trainen van medewerkers; telefonie/communicatie, omgaan met agressie etc.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.a.1. Jaarlijks worden balie en telefonie gemeten op bereikbaarheid (telefonie), toegankelijkheid (balie, o.a. openingstijden), middels een klanttevredenheidsonderzoek. Inhoud In 2019 en 2020 zijn in totaal 4 klanttevredenheidsonderzoeken ten behoeve van de tweejarige pilot werken op afspraak binnen het KCC uitgevoerd. Voor 2021 staan daarom geen klanttevredenheidsonderzoeken gepland. Overweging: In het kader van Het Kantoor van de Toekomst/Het Veens Nieuwe Werken en de hiervoor te faciliteren mobiele telefoons en laptops kan de directie overwegen een gemeente breed klanttevredenheidsonderzoek uit te voeren. Aandachtspunten daarbij kunnen zijn: uniforme beantwoording binnen de teams/functies en telefonische bereikbaarheid monitoren middels een nulmeting en later een vergelijkend onderzoek. Planning Geen kwaliteitsonderzoeken gepland in 2021. Indien hiervoor aanleiding is kan dit worden opgepakt binnen het beschikbare budget. I.a.2. Signalen die hieruit voortkomen onderzoeken en waar mogelijk oppakken om het doel op de dienstverlening te bereiken. Inhoud In Q1 2021 heeft geen klanttevredenheidsonderzoek plaatsgevonden. Deze staat ook niet gepland voor 2021.

De bij het Klantcontactcentrum ontvangen signalen van klanten over de website, webformulieren, telefonie, balie en chatbot zijn opgepakt en teruggekoppeld aan de klant binnen de afhandelingstermijn. Afstemming met communicatie/Medialab heeft plaatsgevonden. Daar waar mogelijk en bij gegronde signalen zijn kleine structurele of incidentele wijzigingen doorgevoerd. Planning Geen geplande aanpassingen aangezien er geen klanttevredenheidsonderzoeken gepland staan voor 2021. Daar waar mogelijk en bij gegronde signalen worden kleine structurele of incidentele wijzigingen doorgevoerd. In geval van grote aanpassingen wordt gekeken of uitvoeren binnen bestaande formatie en budget toereikend is.

81

I.a.3. Meten klantwaardering door middel van o.a. dashboard, klanttevredenheids- of CESonderzoeken. Inhoud In maart 2021 zijn team KCC en team Communicatie gestart met de live chat naast de chatbot, de virtuele medewerker Bo op de website. In Q1 zijn in totaal 1300 gesprekken gevoerd waarvan 900 door de chatbot en 400 via de live chat. De live chats betroffen allen vragen waarop de chatbot geen antwoord had en zijn door medewerkers beantwoord. Geen onderzoeken in Q1 2021 plaatsgevonden. Planning De doorontwikkeling van de chatbot en de live chat is in april gestart en wordt voort gezet gedurende 2021. I.a.4. Innovatieve service aanbieden via digitaal loket, de balie en telefonie aan onze klanten (particulieren, bedrijven en instellingen). Inhoud In het 1e kwartaal zijn er geen bijzonderheden of vernieuwingen te melden, op het incidenteel functioneel bijstellen na en de lopende doorontwikkeling van de chatbot en live chat. De landelijke ontwikkelingen worden gevolgd. Planning Het volgen van landelijke ontwikkelingen is een continue proces. Momenteel geen noodzakelijke ontwikkelingen op te pakken. Indien aan de orde zal een planning worden opgesteld. I.b. We streven naar steeds meer zelfregie voor de klant om zijn zaken met de gemeente (digitaal) zelf te kunnen regelen.

Gekeken wordt naar modernisering van systemen waardoor efficiënter gewerkt kan worden en klanten hiermee sneller en beter geholpen worden. Hiervoor is aanschaf van moderne geautomatiseerde systemen noodzakelijk.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.b.1. Pilot ‘Werken op afspraak’ voortzetten Inhoud De tweejarige pilot 'werken op afspraak' is eind 2020 succesvol afgerond en na akkoord van het college als definitieve dienstverlening voortgezet per 1 januari 2021. Het heeft een grote bijdrage geleverd aan de voortzetting van de dienstverlening in coronatijd (sinds maart 2020 tot heden). Klanten en medewerkers voelen zich veilig door de afhandeling op afspraak en de getroffen maatregelen zoals kuchschermen, looproutes, desinfectiegel bij de entree en klanten dragen verplicht een mondkapje in de publiekshal. Planning Afgerond. I.b.2. Optimaliseren van de 24/7 digitale dienstverlening aan inwoners en bedrijven en waar mogelijk aansluiten bij de landelijke projecten.

82

Inhoud Dit punt is vergelijkbaar met 1.a.4. Optimaliseren digitale dienstverlening t.b.v. onze klanten op alle kanalen; telefonie, digitaal en balie. Landelijke ontwikkelingen worden gevolgd en daar waar noodzakelijk en (financieel) mogelijk wordt aangehaakt of een systeem aangeschaft. Pilot Medialab is een samenwerking met KCC en communicatie ten behoeve van uniformiteit in beantwoording, snel schakelen in informatievoorziening en tijdige beantwoording van de diverse klantkanalen telefonie, social media (Facebook, Twitter en Instagram) en live chat. Planning Evaluatie van de pilot Medialab staat gepland voor mei 2021. I.b.3. Meten van gebruik webformulieren. Inhoud In het eerste kwartaal valt het volgende op in het klantgebruik van de webformulieren: •

6881 paginaweergaves voor de afspraakmodule waarvan 3259 geplande afspraken en 2738 daadwerkelijk plaatsgevonden aan de balie. Het tussentijds afhaken kan meerdere redenen hebben. De belangrijkste is dat mensen vragen hebben ten aanzien van de persoonlijke situatie en daarom kozen telefonisch een afspraak te maken of te wachten met digitaal een afspraak te plannen.

•

Het formulier melding/vraag is 1401 keer bekeken.

•

Het formulier verhuizing is 1883 keer gestart en door 880 mensen voltooid. Het tussentijds afhaken kan meerdere redenen hebben. De belangrijkste is dat een verhuizing binnen een maand voor de verhuisdatum tot 5 dagen erna doorgeven kan worden. Eerder is wettelijk niet toegestaan.

•

Van de 600 mensen die op de informatiepagina naar TOZO hebben gekeken, hebben 97 personen het formulier ingevuld en digitaal verzonden.

Planning Geen planning van toepassing.

Thema II: Burger en samenwerking Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.a. Veenendaal zet zich (ook) in 2021 in voor de verdere ontwikkeling van de regio Foodvalley. Gemeente Veenendaal is één van de 8 deelnemende gemeenten in de gemeenschappelijke regeling Foodvalley. In 2020 wordt het onderzoek naar de meest optimale governance voor Foodvalley afgerond. De governance betreft naast de reguliere Foodvalley-samenwerking van de acht Foodvalleygemeenten ook de instelling van een ‘Economic Board Foodvalley’ als opvolger van de zogenaamde ‘Triple Helix-samenwerking Foodvalley’ van overheid, ondernemers en onderwijsinstellingen en betreft ook het aandeel van de regio Foodvalley in de samenwerking van in totaal 8 partijen in de zogenaamde ‘Regio Deal Foodvalley’. De gemeenteraden worden via een ‘wensen en bedenkingen-procedure’ bij de vormgeving van de governance betrokken. Parallel hieraan vindt een aanpassing van de Gemeenschappelijke Regeling Regio Foodvalley plaats, die ter vaststelling aan de gemeenteraden wordt voorgelegd. 83

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.a.1. Veenendaal levert een (ambtelijke) bijdrage aan het in de tweede helft van 2020 en in 2021 binnen de regio invulling geven aan de Regiodeal Foodvalley. Inhoud Veenendaal levert een (ambtelijke) bijdrage aan het in 2021 binnen de regio invulling geven aan de Regiodeal Foodvalley. Planning Verloopt volgens planning. II.a.2. Naar verwachting wordt eind 2020 een geactualiseerde strategische agenda Foodvalley vastgesteld. Daarna vindt actualisatie van de uitvoeringsagenda plaats. Veenendaal levert daaraan zijn bijdrage. Inhoud Eind 2020 is de geactualiseerde Strategische Agenda Foodvalley (2020-2025) vastgesteld. In de daaraan gekoppelde 'Verdieping' is een verdere thematische uitwerking weergegeven. Veenendaal levert daaraan zijn bijdrage. Planning Verloopt volgens planning. II.a.3. Als onderdeel van de gemeenschappelijke regeling geeft Veenendaal mede invulling aan de overheidsgeleding van de Triple Helix regio Foodvalley (3 O’s: overheid, onderwijs, ondernemingen) Inhoud Als onderdeel van de gemeenschappelijke regeling geeft Veenendaal mede invulling aan de overheidsgeleding van de Triple Helix regio Foodvalley (3 O’s: overheid, onderwijs, ondernemingen). Begin 2021 is de opvolger van de Triple Helix, de 'Economic Board Regio Foodvalley' van start gegaan. Planning Verloopt volgens planning. II.b.

Vanuit organisatie en bestuur is doorlopende aandacht voor bestuursstijl en bestuurscultuur. In het ‘Raadsprogramma 2018-2022 Iedereen doet mee’ worden de onderwerpen bestuursstijl en bestuurscultuur prominent onder de aandacht gebracht. Wij streven er naar om met voortvarendheid en in gezamenlijkheid met de raad, het college, de samenleving en de ambtelijke organisatie hieraan invulling te geven.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.b.1. Wij geven blijvend aandacht aan participatie door inwoners, bedrijven en instellingen bij de voorbereiding van beleid en activiteiten. In 2021 geven we daar concrete invulling aan bij onder andere Omgevingsvisie, -plan, etc. Inhoud

84

In juni 2021 wordt het implementatieplan Participatie Veenendaal aangeboden aan de gemeenteraad. De Visie op Participatie Veenendaal en het Veens stappenplan Participatie, vastgesteld door de gemeenteraad waren het vertrekpunt voor dit implementatieplan participatie Veenendaal. Deze documenten vormen samen een duidelijke visie en een meer gestructureerde werkwijze van participatie in Veenendaal. De Omgevingswet wordt op 01-01-2022 ingevoerd. Alle medewerkers, die gaan werken volgens de nieuwe Omgevingswet, willen we voor 2022 getraind en goed voorbereid hebben. Planning Het college van B&W heeft in mei 2021 een besluit genomen over het implementatieplan Participatie Veenendaal. II.c. Veenendaal is een betrouwbare samenwerkingspartner. Als gemeenten hebben we elkaar nodig om onze doelstellingen te kunnen realiseren.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.c.1. We geven blijvend invulling aan de scharnierfunctie van Veenendaal in de Regio FoodValley en tussen de provincies Utrecht en Gelderland. Inhoud De scharnierfunctie blijft onverkort van kracht. Er is structureel overleg met de provincie Utrecht en de twee andere Utrechtse Foodvalley-gemeenten Renswoude en Rhenen over adequate belangenbehartiging in de regio. Planning Verloopt volgens planning. II.c.2. We richten ons op Renswoude en Rhenen, maar zeker ook op de andere (buur)gemeenten zoals Ede, Wageningen, Woudenberg en Scherpenzeel. Inhoud De samenwerkingsverbanden worden conform de overeenkomsten voortgezet. Er vindt geregeld overleg plaats om de overeenkomsten te evalueren en waar nodig te actualiseren. Planning Planning verloopt conform afspraken. II.d. Adequate sturing en controle ten aanzien van verbonden partijen waarin de gemeente Veenendaal deelneemt. De Kadernota Verbonden Partijen en het daarin opgenomen instrumentarium worden hiervoor benut.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.d.1. De door de gemeenteraad vastgestelde Kadernota Verbonden partijen wordt gelijk voorgaande jaren ook in 2021 gemonitord en zo nodig geactualiseerd.

85

Thema III: Veiligheid samenleving Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.a. Inwoners/ondernemers zijn zich bewust van cybercriminaliteit en nemen voldoende maatregelen om dit te verminderen. De toename van de digitale dreiging vraagt om extra aandacht. Daarbij is het van belang dat de samenleving zich steeds meer bewust wordt van de toename van cybercriminaliteit en voorkomen moet worden dat zij slachtoffer worden van deze nieuwe vorm van criminaliteit.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.a.1. Inzetten op preventie en bewustwording van de digitale dreiging naar bewoners, ondernemers en het maatschappelijk middenveld Inhoud De uitvoering verloopt zoals beschreven in het Uitvoeringsplan IVP 2020-2021. Vanwege de coronacrisis is het aanbod aan trainingen voor ondernemers en inwoners alleen online mogelijk. We hebben geen zicht op de deelname aan deze trainingen vanuit Veenendaal. Voor scholen zijn er aparte lesprogramma's beschikbaar zoals Hackshield en Cyber24. Planning Uitvoering verloopt volgens planning. III.a.2. Het bevorderen van een goede registratie waardoor de zichtbaarheid wordt vergroot en opsporing meer prioriteit krijgt Inhoud Het gaat hier om een registratie van cybercriminaliteit. De uitvoering vindt plaats zoals beschreven in het Uitvoeringsplan 2021-2022. Planning Uitvoering verloopt volgens planning. III.a.3. We sluiten aan bij landelijke en regionale initiatieven met als doel de cyberweerbaarheid te vergroten Inhoud In het Uitvoerinsplan IVP 2021-2022 zijn de acties beschreven die we uitvoeren samen met de andere gemeenten uit het basisteam Heuvelrug (Rhenen, Renswoude, Wijk bij Duurstede, Utrechtse Heuvelrug). Daarnaast maken we gebruik van het aanbod vanuit Regionale Veiligheidsstrategie en het CCV.

Tenslotte wordt het onderwijsaanbod groepsinterventies ‘omgaan social engineering’ voor groepen 7 en 8 (basisonderwijs) op haalbaarheid onderzocht. Dit lesprogramma wordt ontwikkeld in een publiek-private samenwerking met de Cybercampus, Gemeente Veenendaal, RVS, Universiteit Twente en de (studenten van de) ICT opleiding CHE (Christelijke Hogeschool Ede). Planning Uitvoering verloopt volgens planning.

86

III.b. In 2021 als 1 overheid de vervolgstap maken naar een effectieve aanpak van ondermijnende criminaliteit in Veenendaal. Het doel in onze ondermijningsaanpak is: Samen met onze partners voorkomen en bestrijden van de onzichtbare criminaliteit die ons gezag ondermijnt en het vertrouwen van de samenleving in de autoriteiten aantast. Dit doen we door (1) deze criminaliteit transparant en consequent aan te pakken, (2) criminele gelegenheidsstructuren tot een minimum te beperken en (3) onze partners, ondernemers en bewoners bewust te maken van en weerbaar te maken tegen deze vorm van criminaliteit. Naast de activiteiten uit ‘Ondermijning in Veenendaal’ van beeld naar aanpak en de activiteiten die binnen het IVP Heuvelrug gezamenlijk met de andere gemeenten worden gedaan, zet Veenendaal in het IVP Heuvelrug in op een aanpak van de drugsproblematiek, die breder is dan alleen ondermijning. We willen drugsgebruik beperken en normalisering tegengaan, de handelsketen verstoren en voor drugscriminelen een onaantrekkelijke gemeente zijn.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.b.1. Inzicht krijgen in ondermijnende activiteiten en de factoren die het voor criminelen aantrekkelijk maken zich te vestigen Inhoud Vanuit de literatuur en vanuit de controles krijgen we hier steeds meer zicht op. Vanwege de coronacrisis vinden er op dit moment minder controles plaats. We willen de ondermijnende activiteiten en de risicofactoren daarom ook meer inzichtelijk maken via datagedreven werken. Hiervoor zoeken we samenwerking met datalab, VNG, RIEC en andere gemeenten, die ook bezig zijn met soortgelijke projecten. We zijn hiervoor afhankelijk van de data die we kunnen ontsluiten en de data die we mogen ontsluiten. Het eerste is een organisatiebrede ontwikkeling binnen de opgave informatiesamenleving. Voor het tweede wordt een Privacyprotocol informatiedeling bij ondermijning opgesteld en een DPIA uitgevoerd. Planning Verloopt conform planning. III.b.2. Intensiveren van samenwerking met 4 Heuvelruggemeenten waardoor we criminele samenwerkingsverbanden aanpakken en als 1 overheid naar buiten treden. Inhoud De samenwerking met de andere gemeenten binnen het basisteam Heuvelrug is geëvalueerd. De gezamenlijke activiteiten bij de aanpak van ondermijning staan in het Uitvoeringsplan IVP Heuvelrug en zijn ook verwerkt in de Tussenevaluatie Ondermijning in Veenendaal: Van beeld naar aanpak.

Planning Verloopt conform planning. III.b.3. Zorgen dat het instrumentarium voor de aanpak van ondermijning en drugsproblematiek op orde is. Hiervoor nieuwe wetgeving (bijv. Bibob) implementeren, handhaven en uitvoeren o.a. door integrale controles Inhoud Op dit moment liggen de wijzigingen die nodig zijn om de APV verder ondermijningsproof te maken voor aan de raad. Voor Bibob zijn we de mogelijkheden aan het onderzoeken om de toepassing van deze wet in te bedden in het inkoopproces 87

bij onder andere zorgcontracten. Planning Verloopt conform planning. III.b.4. Bestuurlijke, maatschappelijke weerbaarheid vergroten door (daar waar mogelijk samen met de andere 4 heuvelruggemeenten) bijeenkomsten en trainingen te organiseren. Inhoud Vanwege de coronacrisis zijn veel trainingen op dit moment alleen online mogelijk. Meerdere collega's hebben ook gebruik gemaakt van online trainingen. In samenwerking met het RIEC is er een weerbaarheidsscan en een veilig werken scan gedaan. In het tweede kwartaal verwerken we de uitkomsten in een verbeterplan. Samen het CCV en de andere gemeenten uit het basisteam zijn we op zoek naar de mogelijkheden om ook voor de samenleving online bijeenkomsten te organiseren. Daarnaast wordt er gewerkt aan de website veilig.veenendaal.nl waar ook veel informatie op vindbaar zou moeten zijn en gebruiken we de actualiteit om via social media aandacht te vragen voor het tegengaan van ondermijning. Planning Gedurende de looptijd van het IVP en Ondermijning in Veenendaal: van beeld naar aanpak willen we dergelijke bijeenkomsten en trainingen organiseren. De coronamaatregelen bepalen wanneer er ook weer een fysieke bijeenkomst kan plaatsvinden. III.b.5.

Specifiek voor het onderwerp drugs zetten we ook voorlichting in gericht op jongeren met betrekking tot gebruik en handel en ontwikkelen we interventies om te zorgen dat jongeren stoppen met de handel in drugs. Inhoud Er wordt gewerkt aan een voorlichtingslijn binnen het primair en het voortgezet onderwijs over drugs over met de combinatie gezondheidsrisico's én criminele wereld achter drugs. Daarnaast willen de informatie over de risico's van drugsgebruik, de drugshandel en de signalen hiervan opnemen in de website veilig.veenendaal.nl. Planning Verloopt conform planning. III.c. De kans op High Impact Crime (woninginbraken, overvallen, snel-, of plof- en ramkraken) in Veenendaal verminderen. High Impact Crimes (HIC) zijn misdrijven die een grote impact op hun slachtoffers hebben. In Veenendaal gaat het om woninginbraken, ram-, plof- en snelkraken, overvallen en (huiselijk) geweld. Gezamenlijk blijven we werken aan een aanpak om deze misdrijven te verminderen. Bewoners en ondernemers willen we er hierbij van bewust maken wat zij kunnen doen om te voorkomen dat zij slachtoffer worden van HIC.

Daarnaast zetten we ons bestuursrechtelijke instrumentarium (digitaal opkopersregister, last onder dwangsom bij inbrekerswerktuigen, tijdelijk huisverbod bij huiselijk geweld) en de persoonsgerichte aanpak van daders in om te zorgen dat het voor daders minder aantrekkelijk wordt om zich met HIC bezig te houden.

88

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.c.1. De meldingsbereidheid en de heterdaadkans vergroten door het stimuleren van burgerparticipatie (bv Burgernet en Whatsappbuurtpreventie voor criminaliteit en het bekendmaken van de meldcode voor huiselijk geweld) Inhoud Er zijn vanwege corona geen bijeenkomsten georganiseerd voor WhatsApp beheerders, deze zijn digitaal op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen. Via social media zijn beide thema's meermaals onder aandacht gebracht en de digitale WhatsApp kaart wordt goed bezocht. Burgernet en Meldcode huiselijk geweld lopen conform planning. Burgernet wordt momenteel landelijk doorontwikkeld. Planning In het najaar verwachten we weer fysieke bijeenkomsten met bewoners te organiseren om zodoende burgerparticipatie op gebied van veiligheid te vergroten. We organiseren hiervoor o.a. een Week van de Veiligheid in week 41. III.c.2. Inventariseren van risicolocaties voor ram-, plof- en snelkraken en uitvoeren van gerichte maatregelen op deze locaties Inhoud Straatovervallen zijn toegevoegd aan deze maatregelen. In samenwerking met de politie zijn meerdere inventarisaties uitgevoerd. De overvallen blijven een belangrijk aandachtspunt voor gemeente en politie, o.a. met de inzet van extra gerichte surveillances. Er wordt een plan uitgewerkt voor de inzet van tijdelijk, mobiel cameratoezicht op risicolocaties.

Planning Inventarisaties en uitvoer maatregelen verlopen conform planning. III.c.3. Ondernemers en personeel bewust maken van hun veiligheidssituatie door training en bijeenkomsten en de nazorg overvalscan bij getroffen ondernemers aanbieden. Inhoud Er zijn vanwege corona geen bijeenkomsten en trainingen georganiseerd, wel zijn er bij meerdere ondernemers veiligheidsscans uitgevoerd i.h.k.v. aanpak bedrijfsovervallen. Als alternatief worden er digitale trainingen aangebonden aan de sectoren welke het meeste risico lopen op overvallen. Planning In mei worden vijf digitale overvalstrainingen georganiseerd voor supermarktpersoneel, het animo hiervoor is bijzonder groot. In het najaar worden er daarnaast fysieke trainingen georganiseerd. III.c.4. Voorkomen van heling door ondernemers te wijzen op hun verantwoordelijkheden en door de handhaving van het Digitaal opkopersregister (DOR) Inhoud Met de sluiting van detailhandel en de strenge coronamaatregelen zijn er geen fysieke controles geweest bij opkopers van tweede hands goederen. In plaats van fysiek 89

worden de registers nu enkel digitaal gecontroleerd. Planning In het najaar verwachten we weer fysieke controles te kunnen uitvoeren en worden alle opkopers van tweede hands goederen alsnog gecontroleerd. III.c.5.Het verbeteren van een integrale persoonsgerichte aanpak van de daders van HIC door het inzetten van het bestuursrechtelijke instrumentarium. Inhoud Het standaard inzetten van bestuurlijk instrumentarium bij (veel)plegers van High Impact Crimes is steeds meer geborgd binnen de organisatie. Zo krijgen woninginbrekers met inbraakgereedschap standaard een last onder dwangsom inbrekerswerktuig en worden zij direct aangemeld voor de PGA. Samen met onze juristen kijken we naar de inzet van andere bestuurlijke maatregelen, zoals de gebiedsontzegging. Planning Verloopt conform planning. III.d. In de samenleving is er begrip voor elkaar en tolerantie waarbij er geen plek is voor extreem gedachtegoed en parallelle samenlevingen. In Veenendaal wonen we dicht op elkaar, we kennen een grote verscheidenheid aan culturen en gebruiken, zowel vanuit etniciteit, als vanuit religie, geaardheid en politieke ideologieën. Dat vraagt om tolerantie, aanpassingsvermogen en respect voor elkaar. Schurende leefstijlen kunnen polarisatie tot gevolg hebben. Het uitgangspunt van de inclusieve samenleving geeft mede richting aan diversiteit in Veenendaal.

Inclusief betekent dat er voor iedereen kansen zijn in Veenendaal en dat we geen mensen buitensluiten. Cruciaal hierin is het contact onderhouden en samenwerken met bevolkingsgroepen die nu onderbelicht blijven, zich zo voelen of zich steeds meer terugtrekken. We streven naar een netwerk van bewuste gemeenschappen die vertrouwen hebben in elkaar, in de organisaties in de Veense samenleving en in de overheid. Tegengestelde standpunten horen bij een open democratische samenleving. Het geeft stem aan belangen, emoties en helpt bij de vorming van groepen. Groepen bieden individuen een platform om een identiteit te ontwikkelen, bijvoorbeeld in kerken, moskeeën, op school, verenigingen en op internet. Dat kan ook doorslaan, dan wordt het eerder bedreigend. In dat geval kan de democratische rechtsstaat ondermijnd worden: groepen komen met hun rug naar de samenleving te staan en zien de bestaande rechtsstaat niet langer als de hunne.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.d.1. Netwerken in de samenleving te versterken met als doel om polarisatie te signaleren en tegen te gaan. Inhoud In het eerste deel van 2021 is geïnvesteerd in extra verbinding en samenhang binnen het professionele netwerk en het verstevigen van de informatiepositie. Daarnaast wordt door middel van trainingen ingezet op bewustwording, signalering en het handelingsperspectief bij professionals in het veiligheids-, zorg- en sociaal domein. Die trainingen worden voorbereid en later dit jaar gerealiseerd. In het kader van bewustwording en weerbaarheid kijken we op dit moment specifiek naar hoe we de verbinding met scholen op dit thema kunnen versterken en wat daarin nodig is. Net als voorgaande jaren onderhouden we de contacten in de samenleving en kijken we in samenwerking met een gespecialiseerd adviesbureau wat actuele ontwikkelingen 90

voor onze inzet en aanpak betekenen. Daarbij geldt dat de focus vanuit veiligheid ligt op het tegengaan van polarisatie die kan leiden tot risico's voor de openbare orde en veiligheid. Daar waar signalen of vermoedens zijn, staat veiligheid aan de lat. Het breder investeren op verbinding, sociale cohesie, inclusie en participatie moet in samenwerking met MO, de wijkteams en het sociaal domein worden opgepakt. We zetten in op het versterken van die bredere inzet en zoeken naar hoe dat structureel vorm kan krijgen. Planning De ondernomen activiteiten en inspanningen op dit punt lopen goed. Een hoop voorbereidend werk, het verstevigen van (samenhang in) het professionele netwerk en de informatiepositie en het onder de aandacht brengen van de thema's polarisering, radicalisering en extremisme gaat in de loop van het jaar leiden tot meer concrete resultaten. III.d.2. Samen met onze samenwerkingspartners ontwikkelen we interventies om extreem gedachtegoed en creëren van parallelle samenlevingen aan te pakken. 1) Het voeren van de dialoog, 2) Confronteren en aanspreken en 3) Verstoren en handhaven. Inhoud We trekken nadrukkelijk op met samenwerkingspartners. Niet alleen om onze informatiepositie te vergroten maar ook om de vertaling te maken naar een concrete (lokale) aanpak. Vanwege o.a. de aard van de thema's en problematiek is dat best complex.

We werken op lokaal niveau goed samen, hebben een goed lopend casusoverleg, maar richten ons ook op de verbinding met andere gemeenten die tegen dezelfde problematiek aanlopen en de korte lijnen met een aantal regionale en landelijke actoren en organisaties. We kijken continu naar de actuele situatie en naar welke inzet op de drie sporen passend en nodig is. Bij elke vorm van polariserend en/of extremistisch gedrag gaan we het gesprek aan, pakken we onrechtmatige of strafbare uitingen aan en stimuleren we gedrag dat onderling gewenst is ten behoeve van het goed functioneren van de democratische rechtsorde en onze samenleving. Planning Het ontwikkelen van interventies en/of het vertalen ervan naar een lokale aanpak vordert gestaagd. Het is complexe thematiek waarbij nuance en zorgvuldigheid belangrijk zijn. Financiële ontwikkelingen Burger en bestuur Bedragen x €1.000 Feiten en ontwikkelingen

Raming 2021

Raming 2022

Raming 2023

Raming 2024

Lasten 0.2 - Burgerzaken

122

11

11

11

0

0

0

0

122

11

11

11

0.10D - Mutaties reserves Burger en Bestuur

111

11

11

11

Totaal 1e bestuursrapportage

-11

0

0

0

1.1B - Crisisbeheersing en Brandweer Totaal Lasten Onttrekkingen

91

Toelichtingen financiële ontwikkelingen Lasten 0.2 - Burgerzaken (hogere lasten € 122.000): Via de algemene uitkering worden extra middelen ontvangen i.v.m. de extra kosten voor de organisatie van de tweede kamer verkiezingen Reservemutatie 0.2 Burgerzaken (€ 111.000): Het bedrag dat van het rijk is ontvangen in 2020 ter dekking van de extra coronakosten bij de verkiezingen komt via de reserve beschikbaar in 2021.

Risico's / ontwikkelingen Burger en Bestuur Interventieteam Na een jaar van werken binnen het Zorg & Veiligheidsdomein in coronatijd, is duidelijk dat dit zorgt voor een toename van complexe casuïstiek en extra werkdruk binnen het Interventieteam. Hierbij valt te denken aan het niet mogen ontruimen van woningen, opnamestop bij de verschillende maatschappelijke opvangen, toename van zorg- & veiligheidsissues binnen lopende en nieuwe casuïstiek door afname van face to face contact, schrijnende casuïstiek binnen kwetsbare gezinnen en huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit heeft, onder andere, als consequentie dat lopende begeleidingstrajecten geïntensiveerd zijn of een langere doorlooptijd hebben dan wel nieuwe trajecten met spoed opgestart (moesten) worden om (verdere) escalaties te voorkomen. We vermoeden daardoor dat het budget voor het Interventieteam in 2021 mogelijk overschreden zal gaan worden. Zo nodig zullen we hier bij de volgende bestuursrapportage meer over kunnen melden. Klantcontactcentrum (KCC) In maart jl. hebben de Tweede Kamerverkiezingen in tegenstelling tot voorgaande jaren niet op 1 maar op 3 dagen plaatsgevonden. Het verkiezingsteam (onderdeel van KCC) werd zwaarder belast dan andere jaren waarvan de grootse oorzaak te wijten was aan de impact van corona. Dienstverlening versus verkiezingen bleek tevens een uitdaging voor KCC.

Op hoofdlijnen; bestaande stemlocaties bleken niet toereikend, nieuwe stembureaulocaties werden gevonden, 2 early voting dagen en briefstemmen voor 70+ers ingeregeld, werd bijna het drievoudige aan stembureauleden en tellers geworven en werden vele coronaproof materialen aangeschaft. Dit alles om kiezers en stembureauleden veiligheid te bieden. Na een zeer intensieve aanloop zijn de 3 verkiezingsdagen goed verlopen. Wegens een technische storing in een extern systeem werd met vertraging de uitslagen doorgegeven aan het ANP. Goede en te verbeteren punten worden meegenomen in de voorbereidingen van de Gemeenteraadsverkiezingen in 2022. Belastbaarheid van het KCC in combinatie met mogelijke inzet vanuit de organisatie is hier één van. Het verkiezingsteam start rond de zomer met de voorbereidingen en volgt momenteel de ontwikkelingen vanuit BZK en de Kiesraad op de voet. De impact van corona voor de komende verkiezingen valt momenteel niet in te schatten. Bijdragen 2021 voor Regio Foodvalley Naar aanleiding van uw verzoek van 9 september 2020 om in de P&C-cyclus een compleet inzicht te krijgen in de kostenopbouw voor Foodvalley is besloten met ingang van de 1e Berap 2021 deze kostenspecificatie in de P&C-cyclus op te nemen.

Bij de aanbieding van de Begroting 2022-2025 Regio Foodvalley voor uw raad van 27 mei is al een begin gemaakt met het inzichtelijk maken van de kostendragers die aan Foodvalley verbonden zijn. In dit raadsvoorstel zijn 4 kostendragers onderscheiden, in 2 hoofdgroepen: 1. De inwonerbijdrage (‘algemene bijdrage voor de bureaukosten”); en vervolgens 3 kostendragers die gezamenlijk de ‘Programmakosten’ zijn genoemd: 2. Bijdrage Mobiliteitsfonds

92

3. Bijdrage Veenendaal in de kosten van de projecten in de werkprogramma’s en 4. Bijdrage Veenendaal in de kosten van het Programmamanagement (bijdrage Veenendaal naar rato van inwonertal in de totale kosten van het programmamanagement minus de teruggave door Foodvalley van de salariskosten van de door Veenendaal geleverde programmamanager). In de begroting 2021 zijn de volgende bedragen geraamd voor Foodvalley: 1

Inwonerbijdrage

€ 228.960

2

Mobiliteitsfonds

€ 67.630

3

Projecten in de werkprogramma’s

€ 145.621

4

Kosten programmamanagement

€0

De onderverdeling op de diverse werkprogramma’s is: Economie

€ 26.136

Energie

€ 28.434

Mobiliteit

€ 16.575

Ruimtelijke Ordening

€ 23.693

Wonen

€ 3.081

Voedsel en eiwittransitie

€ 47.702

De kosten van het programmamanagement zijn tot en met 2021 ondergebracht in de kosten van de werkprogramma’s en daardoor niet afzonderlijk zichtbaar. Tot die tijd leverden de grotere Foodvalley-gemeenten programmamanagers zonder daar kosten voor in rekening te brengen. Omdat er met ingang van 2022 voor het eerst ook een verrekening van de kosten van de programmamanagers onder de deelnemende gemeenten gaat plaatsvinden, zijn de kosten van het programmamanagement met ingang van de begroting 2022 apart zichtbaar. Voorts is voor het begrotingsjaar 2021 incidenteel nog een bedrag van € 60.000 gereserveerd als bijdrage van Veenendaal in de Verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen Foodvalley en in de Regionale Ruimtelijke Verkenning van Foodvalley.

93

Programma 5: Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien Thema I: Treasury Voortgang doelen Dit thema uit het begrotingsprogramma heeft geen doelstellingen uit de doelenboom.

Thema II: OZB en belasting overige Voortgang doelen Dit thema uit het begrotingsprogramma heeft geen doelstellingen uit de doelenboom.

Thema III: Uitkeringen gemeentefonds en algemeen Voortgang doelen Dit thema uit het begrotingsprogramma heeft geen doelstellingen uit de doelenboom. Financiële ontwikkelingen Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien Bedragen x €1.000 Feiten en ontwikkelingen

Raming 2021

Raming 2022

Raming 2023

Raming 2024

Lasten 0.8 - Overige baten en lasten

-78

0

0

0

0.7 - Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds

810

0

0

0

Saldo van baten en lasten

888

0

0

0

Totaal 1e bestuursrapportage

888

0

0

0

Baten

Toelichtingen financiële ontwikkelingen Lasten 0.8 Overige baten en lasten (lagere lasten € 78.000): Op basis van de aansluiting activa administratie dient de begroting aangepast te worden met € 78.000. Baten 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds (hogere baten € 810.000): Incidentele verhoging gebaseerd op de septembercirculaire 2020.

Risico's / ontwikkelingen Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien N.v.t.

94

Programma 6: Bedrijfsvoering Thema I: Dienstverlening (intern) Voortgang doelen Dit thema uit het begrotingsprogramma heeft geen doelstellingen uit de doelenboom.

Thema II: Security & informatiebeveiliging Voortgang doelen Dit thema uit het begrotingsprogramma heeft geen doelstellingen uit de doelenboom.

Thema III: Middelen Voortgang doelen Dit thema uit het begrotingsprogramma heeft geen doelstellingen uit de doelenboom.

Thema IV: Advisering en detachering Voortgang doelen Dit thema uit het begrotingsprogramma heeft geen doelstellingen uit de doelenboom.

Thema V: Bedrijfsvoering algemeen Voortgang doelen Dit thema uit het begrotingsprogramma heeft geen doelstellingen uit de doelenboom. Financiële ontwikkelingen Bedrijfsvoering Bedragen x €1.000 Feiten en ontwikkelingen

Raming 2021

Raming 2022

Raming 2023

Raming 2024

Lasten 0.4J - Overhead (A&A)

-53

0

0

0

0.4L - Overhead (P&O)

53

0

0

0

0.4N - Overhead (Vastgoed)

8

1

1

1

9.914 - Algemeen Bijstand, Reintegratie en Participatie

52

0

0

0

Totaal Lasten

60

1

1

1

0.4N - Overhead (Vastgoed)

-49

-37

-37

-37

0.4R - Overhead (E&W)

22

0

0

0

Totaal Baten

-27

-37

-37

-37

Saldo van baten en lasten

-87

-37

-37

-37

Totaal 1e bestuursrapportage

-87

-37

-37

-37

Baten

95

Toelichtingen financiële ontwikkelingen Lasten 0.4N Overhead (hogere lasten € 8.000): Nadat een verhuurder is vertrokken in het gemeentehuis zijn de kamers opgeknapt. Hiervoor zijn, ad. € 8.000, aan kosten gemaakt. 9.9 Algemeen Bijstand, Reïntegratie en Participatie (hogere lasten € 52.000): De gemeente voert de Tozo regeling uit. Dit doen we ook voor de gemeenten Rhenen en Renswoude. De uitvoeringskosten worden deels geoormerkt voor de uitvoering Werk en Inkomen en deels voor overige bedrijfsvoeringskosten. Het geoormerkte deel voor de uitvoering Werk en Inkomen voor de drie gemeenten wordt verwerkt op de kostenplaats Werk en Inkomen. Voor het eerste kwartaal 2021 gaat het om € 52.000 (€ 38.000 Veenendaal en € 14.000 Rhenen en Renswoude). Baten 0.4N Overhead (lagere baten € 49.000): Het huurcontract met Stichting Santé Partners is niet verlengd (€ 12.000) en het huurcontract met de Rabobank is conform marktprijs aangepast (€ 37.000). 0.4R Overhead (hogere baten € 22.000): Voor de gemeenten Rhenen en Renswoude voeren we de Tozo regeling uit. Voor uitvoeringskosten is een bedrag ontvangen van € 22.000.

Risico's / ontwikkelingen Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering Vorig jaar is formatie toegekend voor inkoop. Inkoop komt steeds meer in positie maar feitelijke invulling/werving van de toegekende formatie blijkt lastig. De inkoopkalender is gevuld op basis van de opgehaalde vraag. Die vraag bedraagt al meer dan de totale toegekende capaciteit. Indien de feitelijke capaciteit lager ligt zullen niet alle trajecten uitgevoerd kunnen worden. Daarmee ontstaan risico's ten aanzien van rechtmatigheid. Het kan lopen tot extra inhuur om de risico's te beperken. Capaciteit MO De taken binnen het team MO beleid overstijgen de capaciteit. Er is sprake van een situatie waarbij de werklast structureel de beschikbare formatie overstijgt. De werkdruk wordt inmiddels langdurig als te hoog ervaren, met als gevolg dat er sprake is van een hoger ziekteverzuim en verloop van medewerkers.

Hoewel er nadrukkelijk wordt ingezet op het zo efficiënt en effectief mogelijk inrichten van de activiteiten, moet worden geconcludeerd dat er niet alleen taken bij komen, zoals vervoersvraagstukken door afbouw OV in de provincies, maar taken vragen ook meer (specialistische) inzet, zoals het bestrijden van zorgfraude ( = meer inzet op contractmanagement en accounthouderschap), de taakstelling binnen jeugd en Wmo (= continue zorgvuldige afstemming binnen de regio en met diverse partners) en de extra inspanningen op de interne controle (= o.a. rechtmatigheidstoetsing). Het is een reëel risico dat de werkzaamheden niet op een acceptabel kwaliteitsniveau uitgevoerd kunnen worden wanneer de taken en capaciteit (inclusief de benodigde competenties als het gaat om bijvoorbeeld contractmanagement en rechtmatigheidstoetsing) niet in balans zijn zoals nu het geval is. Dienstverleningsovereenkomsten Sociale Zaken In 2021 wordt een tweetal addenda opgesteld bij de dienstverleningsovereenkomsten (DVO) Sociale Zaken met de gemeenten Rhenen en Renswoude. In het eerste addendum, welke in ontwikkeling is en naar verwachting voor de zomer door het college wordt vastgesteld, worden de afspraken rondom Schulddienstverlening vastgelegd. De uitvoering van deze taak is -omwille van de continuïteit- per 1 januari 2021 wel al gestart via het BudgetLoket.

Aangezien de taken nog niet formeel zijn vastgelegd brengt dit een financieel risico met zich mee; dit risico wordt ingeschat als beperkt. In het tweede addendum worden voornamelijk afspraken rondom de Wet Inburgering vastgelegd, welke ingaat per 1 januari 2022. 96

Voortgang risico's Voortgang risico’s Voor de 1e bestuursrapportage 2021 zijn de gemeentelijke risico’s weer geactualiseerd. In de toelichting van tabel 2 vindt u informatie over de risico’s en de voortgang van de genomen beheersmaatregelen en andere ontwikkelingen. De Corona crisis is nog steeds niet aan een einde gekomen en duurt onverminderd voort. Het is onzeker op dit moment welke maatregelen nog zullen volgen om de crisis onder controle te krijgen. Inmiddels zijn vaccins steeds breder beschikbaar. De laatste tijd is wel duidelijk geworden dat de gemeente door het rijk financieel gecompenseerd wordt voor de gevolgen van de crisis. Omdat de financiële gevolgen door de compensatie meevallen blijven we uitgaan van de milde variant. Het blijft moeilijk in te schatten welke ontwikkeling Nederland de komende tijd door zal maken. Met het oog hierop zijn de grote risico’s (hoger dan € 0,5 miljoen) zo goed mogelijk opnieuw beoordeeld. Dit heeft er toe geleid dat 1 nieuw risico wordt opgevoerd ten opzichte van de begroting. Het betreft het risico bij de gronduitgifte / grondexploitatie. Dit risico is op basis van de laatste informatie opgelopen naar € 2,2 miljoen en komt daardoor opnieuw in het risico overzicht voor. Naar aanleiding van de opmerkingen van de Rekenkamer nog het volgende: 1.

Het doel van dit hoofdstuk is ook om te beoordelen of er voldoende middelen aanwezig zijn om de huidige gemeentelijke risico’s het hoofd te kunnen bieden. Met andere woorden het gaat hier om de beoordeling van de financiële kracht van de gemeente. 2. De beschrijving van de risico’s is globaal van aard in dit hoofdstuk. Voor gedetailleerde informatie en een verdere beoordeling van de risico’s wordt u verwezen naar de risico’s zoals beschreven in de programma’s. Hier krijgt u in een aantal gevallen meer inzicht over de huidige stand van zaken. Tevens wordt hierdoor de compactheid van het hoofdstuk risico’s geborgd. 3. We beraden ons momenteel verder over de adviezen die door de Rekenkamer zijn uitgebracht. In de volgende bestuursrapportage hopen we hier nader over te kunnen rapporteren. De omvang van een risico wordt berekend op basis van: 1. Kans 2. Gevolg Kans

Score kans

Gevolg

Score gevolg

< 10 jaar

10%

1

X < € 50.000

1

5 jaar < x < 10 jaar

20%

2

€ 50.000 < x < € 200.000

2

2 jaar < x < 5 jaar

50%

3

€ 200.000< x < € 500.000

3

1 jaar < x < 2 jaar

70%

4

€ 500.000< x < € 1.000.000

4

97

X>1 jaar

90%

5

X > 1.000.000

5

Tabel 1: de berekening van de risicoscore De risicoscore wordt als volgt berekend: Een risico dat zich 1 maal in de 3 jaar kan voordoen met een gevolg van € 250.000 krijgt voor kans een 3 en voor gevolg een 3 en scoort dus 3 x 3 = 9. Een risico dat zich 1 maal in de 2 jaar kan voordoen met een gevolg van € 600.000 krijgt voor kans een 4 en voor gevolg een 4 en scoort dus 4 x 4 = 16. In de hiernavolgende tabel is een overzicht opgenomen van de belangrijkste gemeentelijke risico’s. Het betreft hier risico’s waarvan de omvang hoger is dan € 0,5 miljoen. De risico’s zijn extern van karakter. Het betreft een totaalbedrag van € 9,34 miljoen aan incidentele risico’s. De structurele risico’s bedragen € 3,5 miljoen. Programma 1: Fysieke leefomgeving

De woningbouw in Veenendaal-Oost verloopt trager dan gepland waardoor extra financieringsmiddele n moeten worden aangetrokken. Dit kan extra rente kosten en een aanvullende borgstelling met zich meebrengen.

De gronduitgifte en de projecten binnen de grondexploitatie lopen vertraging op en er ontstaan extra financieringskosten.

Financie el gevolg

Beheersmaatregelen

€ 1,0 miljoen (i)

1. Sturen op meer grip op het ontwikkelproces, gronduitgifte en grondexploitatie (incl. kostenbeheersing). 2. Het starten met het plandeel Veenderij verhoogt de grondwaarde en bevordert de gronduitgifte. 3. De private partners in Quattro dragen 50% van het risico indien de grondwaarde op basis van de historische kostprijs lager is dan de externe financiering. 4. De gemeente is vertegenwoordigd in directie, commissarissenen aandeelhoudersvergaderin gen.

€ 2,2 miljoen (i)

1. Aanpassingen in de grondexploitaties en projecten. 2. Afdekken risico door risicoreserve grondexploitatie. 3. Meer aansluiting krijgen bij de huidige economische en marktontwikkelingen. 4. Afstoten van

98

Scor e

Toelichting

12

Als gevolg van de coronacrisis blijft het onzeker of de planning op tijd zal worden gerealiseerd.

15

Door een stijging van de risico’s op dit gebied is dit risico opnieuw opgevoerd in de 1e bestuursrapporta ge 2021.

onrendabele projecten en exploitaties.

De invoering van de Omgevingswet is een complex en intensief traject. Daarbij worden diverse risico’s onderkend zoals: mogelijke leges derving, veranderende samenwerking met derden, onzekerheid over de te verwachten kosten, software aanpassingen, nieuwe juridische procedures en uitstel van de wet. De verbetering van het exploitatieresultaat van DEVO (Duurzame Energie Veenendaal-Oost) blijft achter bij de prognose als gevolg van vertraging in de realisatie van het volloopschema van de aan te sluiten woningen op het warmtenet en als gevolg van prijsontwikkelingen op de energiemarkt. Daarnaast staat de gemeente voor 100% borg voor de financiering van DEVO door de

€ 1,0 miljoen (i)

Het vormen van een projectgroep die verantwoordelijk is voor de invoering van de Omgevingswet.

12

De invoering van de omgevingswet is vertraagd.

€ 0,8 miljoen (i)

1. Monitoring van de ontwikkeling van het exploitatieresultaat van DEVO en tijdige bijstelling van het businessmodel door DEVO. 2. Verstrekken van zekerheden via hypotheek en pandrechten door DEVO aan de gemeente. 3. Toestemming van de gemeente voor de opname van het variabele deel van de financiering door DEVO. 4. Borgstelling van 50% door de Quattro partijen.

12

Geen op- of aanmerkingen.

99

banken.

Programma 2: Economie, Werk en Ontwikkeling

Financie el gevolg

Beheersmaatregelen

Scor e

Toelichting

De parkeerexploitatie blijft achter bij de prognoses.

€ 0,5 miljoen (s)

1. Promotie van Veenendaal via het Programmaplan Vitale Winkelstad! 2. Bijstellen parkeerbeleid.

20

Door het voortduren van de crisis blijven de parkeerinkomste n laag. Er is een onderzoek gestart of de lage rente mogelijkheden biedt om de parkeerexploitati e positief te beïnvloeden.

Programma 3: Sociale leefomgeving

Financie el gevolg

Beheersmaatregelen

Scor e

Toelichting

25

In de meerjarenraming zijn maatregelen verwerkt om de stijging van de uitgaven sociaal domein te beperken en te beheersen. Wanneer de maatregelen niet gerealiseerd worden, zullen de uitgaven verder toenemen. De risico’s hiervan zijn: - Jeugdzorg € 1 miljoen; - WMO € 0,5 miljoen.

20

Geen op- of aanmerkingen.

WMO, Jeugdzorg en participatie zijn ‘open-eind’ regelingen die kunnen leiden tot veel extra kosten.

€ 1,5 miljoen (i)

- Het integraal beleidskader sociaal domein; - Meer prikkels opnemen bij de aanbesteding om aanbieders te laten innoveren en transformeren; - De regiefunctie versterken om meer grip te krijgen op de kostenontwikkeling.

De uitkeringslasten stijgen en/of de

€ 1,5 miljoen

Het inzetten van instrumenten om het

100