3. Eerste bestuursrapportage 2021 - eerste bestuursrapportage 2021
Tekst van het document
1E BESTUURSRAPPORTAGE 2021
Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE .............................................................................................................. 2 INLEIDING ............................................................................................................................ 4 PROGRAMMA 1: FYSIEKE LEEFOMGEVING .................................................................. 13 Thema I: Ruimtelijke ontwikkeling .................................................................................... 13 Thema II: Openbare ruimte .............................................................................................. 16 Thema III: Wijkgericht werken .......................................................................................... 20 Programma/project Energieneutraal Veenendaal............................................................. 23 Programma/project Omgevingswet .................................................................................. 25 Programma/project Grondexploitatie................................................................................ 27 Programma/project Hoogspanningslijn ondergronds ........................................................ 27 Programma/project Visie Stadspark ................................................................................
28 Programma/project Nieuwe brandweerkazerne / verplaatsing wijkservice ....................... 28 PROGRAMMA 2: ECONOMIE, WERK EN ONTWIKKELING ............................................ 32 Thema I: Economische ontwikkeling en werkgelegenheid ............................................... 32 Thema II: Recreatie en toerisme ...................................................................................... 38 Programma/project ICT Campus...................................................................................... 42 Programma/project Vitale Winkelstad .............................................................................. 43 Programma/project Living Lab Regio Foodvalley Circulair ............................................... 45 PROGRAMMA 3: SOCIALE LEEFOMGEVING .................................................................. 49 Thema I: Inkomen ............................................................................................................ 49 Thema II: Sociaal domein - Participatie en re-integratie ................................................... 52 Thema III: Sociaal domein - WMO ................................................................................... 54 Thema IV: Sociaal domein - Jeugd ..................................................................................
60 Thema V: Onderwijs en ontwikkeling ............................................................................... 65 Thema VI: Sport............................................................................................................... 69 Thema VII: Cultuur ........................................................................................................... 71 Thema VIII: Welzijn .......................................................................................................... 72 PROGRAMMA 4: BURGER EN BESTUUR ........................................................................ 81 Thema I: Dienstverlening (extern) .................................................................................... 81 Thema II: Burger en samenwerking ................................................................................. 83 Thema III: Veiligheid samenleving ................................................................................... 86 PROGRAMMA 5: ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN ...................... 94 Thema I: Treasury ........................................................................................................... 94 Thema II: OZB en belasting overige.................................................................................
94 Thema III: Uitkeringen gemeentefonds en algemeen ....................................................... 94 PROGRAMMA 6: BEDRIJFSVOERING ............................................................................. 95 Thema I: Dienstverlening (intern) ..................................................................................... 95 2
Thema II: Security & informatiebeveiliging ....................................................................... 95 Thema III: Middelen ......................................................................................................... 95 Thema IV: Advisering en detachering .............................................................................. 95 Thema V: Bedrijfsvoering algemeen ................................................................................ 95 VOORTGANG RISICO'S .................................................................................................... 97 VOORTGANG PARAGRAFEN ......................................................................................... 104 BIJLAGEN ........................................................................................................................ 107
3
Inleiding Algemeen Voor u ligt de 1e bestuursrapportage 2021. Via deze rapportage biedt het college u inzicht in de uitvoering van het in de Programmabegroting 2021 en meerjarenraming 2022-2024 vastgelegde beleid en de financiële consequenties daarvan. De peildatum van deze rapportage is 1 mei 2021. Deze bestuursrapportage is dus vooral gericht op de actualisering van de Programmabegroting 2021 en meerjarenraming 2022-2024. Immers, de begroting 2021, die ambtelijk in september 2020 is opgesteld, is ruim een half jaar oud. In de tussentijd hebben zich ontwikkelingen (beleidsmatig en financieel) voorgedaan die van invloed zijn op het financiële beeld en/of vragen om bijsturing. Daarbij ligt de nadruk op de beleidsmatige verantwoording. De verantwoording van de beleidsrealisaties volgt de programma-indeling van de Programmabegroting 2021 en meerjarenraming 2022-2024. Aan de hand van de doelenbomen geven we met symbolen (in de kleuren van verkeerslichten) aan in hoeverre de uitvoering van de doelen op schema ligt. De 1e bestuursrapportage 2021 laat zien dat de uitvoering van de doelen in de Programmabegroting 2021 en meerjarenraming 2022-2024 grotendeels op koers ligt. Naast de doelenbomen geeft de bestuursrapportage per programma inzicht in de (verwachte) financiële mee- en tegenvallers. Deze financiële afwijkingen zijn per programma in een tabel opgenomen.
In de rapportage hebben wij in principe alleen de financiële afwijkingen van € 25.000 en hoger opgenomen. Voor de toelichtingen op de afwijkingen verwijzen we u graag naar de toelichtingen zoals die zijn opgenomen bij de diverse programma’s. Daarnaast worden u in deze bestuursrapportage de afwijkingen van de risico’s voorgelegd.
De coronacrisis (COVID-19) In 2021 hebben we nog volop te maken met de Coronacrisis en de maatregelen die het (demissionaire) kabinet heeft ingevoerd. Het aantal besmettingen was in het eerste kwartaal van 2021 aanzienlijk waardoor de druk op de zorg ongekend hoog was. Dit leidde onder andere tot het invoeren van een avondklok en het maximeren van het bezoek naar 1 persoon per huishouden per dag. Op dit moment zien we een forse stijging van het aantal gevaccineerden. Het aantal besmettingen en de ziekenhuisopnames nemen verder af. Het kabinet heeft daarom de maatregelen versoepeld en bekijkt van week tot week aan de hand van de adviezen het Outbreak Management Team (OMT) welke verdere stappen voor heropening van de samenleving gezet kunnen worden. De verwachting is dat we richting de zomer een sterke verbetering zien. De crisis en de maatregelen hebben gevolgen voor de uitvoering van de begroting 2021. In deze rapportage vindt u de ontwikkelingen als gevolg van coronacrisis in inhoudelijke zin terug bij de toelichtingen op de voortgang van de doelstellingen en maatregelen. In financiële zin zijn de gevolgen per taakveld binnen de programma’s opgenomen en toegelicht. In onderstaand overzicht zijn de budgettaire effecten van de crisis en de genomen maatregelen (op programmaniveau) in een totaaloverzicht opgenomen.
4
Programma
Overgehevelde Geraamde Totaal middelen inkomsten beschikbaar vanuit 2020 compensatie budget 2021 (via resultaat- 2021 bestemming)
Geraamde uitgaven middelen vanuit 2020
Geraamde Geraamde Totaal gederfde uitgaven 2021 verwachte inkomsten uitgaven/ge2021 derfde inkomsten 2021
Saldo 2021
1 Fysieke Leefomgeving
€-
€-
€-
€-
€-
€-
€-
€-
2 Economie, Werk € en Ontwikkeling
€-
€-
€ 40.000
€ 100.000
€-
€ 140.000
€ -140.000
3 Sociale Leefomgeving
€-
€ 2.168.000
€ 2.168.000
€ 760.000
€-
€ 3.039.000
€ 3.799.000
€ -1.631.000
4 Burger en Bestuur
€-
€-
€-
€-
€-
€ 222.000
€ 222.000
€ -222.000
€ 1.969.000
€ 3.862.000
€ 75.000
€-
€-
€ 75.000
€ 3.787.000
5 Algemene € 1.893.000 Dekkingsmiddelen en Onvoorzien 6 Bedrijfsvoering
€-
€-
€-
€ 900.000
€-
€-
€ 900.000
€ -900.000
Eindtotaal
€ 1.893.000
€ 4.137.000
€ 6.030.000
€ 1.775.000
€ 100.000
€ 3.261.000
€ 5.136.000
€ 894.000
In het overzicht vindt u enerzijds het beschikbare budget voor de corona-effecten in 2021 (voor zover dat nu bekend is) en anderzijds de verwachte uitgaven en gederfde inkomsten als gevolg van de coronacrisis. Daarbij is rekening gehouden met de overheveling van de resterende “corona-budgetten” uit 2020 en de voorstellen zoals die via de resultaatbestemming bij de Jaarstukken 2020 aan u zijn voorgelegd. Voor een specificatie van deze budgetten wordt verwezen naar de Jaarstukken 2020. De financiële afwijkingen in 2021 betreffen: 1. Inkomsten compensatie 2021 - voorschot TOZO-uitkering 2021 (€ 2.168.000 voordelig); - compensatie Corona via algemene uitkering (€ 1.969.000 voordelig) 2. Geraamde gederfde inkomsten 2021: - lagere inkomsten BIZ-heffing (€ 100.000 nadelig) 3. Geraamde uitgaven 2021 - hogere uitgaven TOZO 2021 (€ 2.168.000 nadelig); - hogere uitgaven Wmo (€ 133.000 nadelig); - hogere uitgaven Welzijn (€ 30.000 nadelig); - hogere uitgaven TONK (€ 242.000 nadelig): - hogere uitgaven minimabeleid (€ 40.000 nadelig); - hogere uitgaven gemeentelijke schuldenbeleid (€ 115.000 nadelig); - hogere uitgaven re-integratie (€ 311.000 nadelig); - hogere uitgaven handhaving en toezicht (€ 140.000 nadelig); - hogere uitgaven Tweede kamer verkiezingen (€ 82.000 nadelig).
De afwijkingen zoals u die ziet in kolom ‘’Geraamde gederfde inkomsten 2021 en Geraamde uitgaven 2021’’ worden bij de diverse programma’s en/of de budgettair neutrale mutaties nader uitgewerkt en inzichtelijk gemaakt. De geraamde inkomsten door compensatie vanuit het Rijk, voor zover het de algemene uitkering betreft, is gebaseerd op de decembercirculaire 2020 en de maartbrief vanuit het ministerie van BZK. Deze compensatie vanuit het Rijk is als volgt onder te verdelen:
5
Onderwerp
Toegekende compensatie december circulaire 2020
Toegekende compensatie maartbrief BZK
Total toegekende compensatie
2021
2021
Lokale culturele voorzieningen
€ 513.000
€ 513.000
Extra kosten verkiezingen
€ 82.000
€ 82.000
Compensatie quarantainekosten 2020
€ 108.000
€ 108.000
Aanvullende pakket reintegratiekosten 2020
€ 203.000
€ 203.000
Gemeentelijke schuldenbeleid 2020
€ 115.000
€ 115.000
Bijzondere bijstand 2020
€ 40.000
€ 40.000
Perspectief jeugd en jongeren
€ 152.000
€ 152.000
Jongerenwerk
€ 52.000
€ 52.000
Mentale ondersteuning
€ 43.000
€ 43.000
Activiteiten en ontmoetingen
€ 30.000
€ 30.000
Bijzondere bijstand (TONK) 2021
€ 242.000
€ 242.000
Afvalverwerking
€ 102.000
€ 102.000
Bestrijden eenzaamheid ouderen 2021
€ 127.000
€ 127.000
Extra begeleiding kwetsbare groepen
€ 141.000
€ 141.000
Voorschoolse voorziening peuters
€ 19.000
€ 19.000
€ 908.000
€ 1.969.000
Totaal
€ 1.061.000
In het overzicht vindt u enerzijds het beschikbare budget voor de corona-effecten in 2021 (voor zover dat nu bekend is) en anderzijds de verwachte uitgaven en gederfde inkomsten als gevolg van de coronacrisis. Daarbij is rekening gehouden met de overheveling van de resterende “corona-budgetten” uit 2020 en de voorstellen zoals die via de resultaatbestemming bij de Jaarstukken 2020 aan u zijn voorgelegd. Voor een specificatie van deze budgetten wordt verwezen naar de Jaarstukken 2020. Conclusie: Uit de bovengenoemde overzichten blijkt dat op dit moment het beschikbare budget voor de corona-effecten in 2021 € 6.030.000 bedraagt. Daarnaast zijn de verwachte uitgaven / gederfde inkomsten in 2021 geprognosticeerd op € 5.136.000. Op dit moment resteert derhalve een bedrag van € 894.000. Het resterende budget uit 2020 (ad € 118.000) maakt ook onderdeel uit van dit bedrag. Het restant van de ‘coronagelden’, ad € 894.000, wordt via een stelpost “gereserveerd” om de extra onvermijdbare uitgaven dan wel gederfde inkomsten die zich dit jaar vanwege de coronamaatregelen nog voordoen, te dekken. Daarnaast zal het college de middelen inzetten voor initiatieven die een vlotte “herstart” van de Veense samenleving ondersteunen. Via het ondersteunen van nuttige en creatieve ideeën kan de herstart van de samenleving bespoedigd worden.
Het college onderneemt daarbij zelf ook initiatieven en maakt keuzes om de vlotte “herstart” mogelijk te maken.
Investeringskredieten De Raad wordt voorgesteld om de volgende investeringsbedragen beschikbaar te stellen: Nieuwe brandweerkazerne extra voorbereidingskosten € 70.000: Voordat de kredietaanvraag voor nieuwbouw van de brandweerkazerne en bijbehorende woningbouw kan worden opgesteld, zal nader onderzoek worden uitgevoerd. Dit onderzoek betreft zo veel mogelijk ontwikkelmogelijkheden voor woningbouw. Daarbij wordt in de nadere uitwerking gezocht naar financiële optimalisatie, passend binnen het verruimde ruimtelijk kader, waarbij tot maximaal 36 meter hoog mag worden gebouwd op de
6
noordwesthoek Industrielaan / Ambachtsstraat. Hierbij wordt de markt betrokken in de vorm van een tender, die vanwege zijn omvang Europees moet worden aanbesteed. Als gevolg hiervan wordt het investeringsbudget voor nieuwbouw van de brandweerkazerne niet in mei 2021 aangevraagd, maar pas in het voorjaar van 2022. De totale kosten van het project wijzigen daardoor niet, maar het investeringsbudget wordt op een later moment aangevraagd waardoor een hoger voorbereidingskrediet nodig is. Het extra voorbereidingskrediet, ad € 70.000, heeft betrekking op: ·Kosten tender: € 50.000 ·Kosten projectmanagement: € 20.000. De dekking voor deze aanvullende voorbereidingskosten zullen overeenkomstig de dekking van de eerste voorbereidingskosten (raadsbesluit 15-10-2020) worden meegenomen bij het uiteindelijk totaalinvesteringsbudget voor vernieuwing, Met het totale investeringsbudget is middels de kaderbrief 2021 al rekening mee gehouden in de programmabegroting 2021-2024 door de raming van de kapitaalslasten van het totale investeringsbudget (€ 300.000). Veenslag 70 € 97.000: In het project van de renovatie van de Ellekoot zijn er extra kosten vanwege de benodigde aanpassing van de gevel van de sporthal. Voorgesteld wordt deze extra kosten te dekken vanuit de Algemene Reserve, waar de opbrengsten van de grondverkoop (ten behoeve van de renovatie) in gestort zijn (raadsbesluit 17-10-2019),
Saldo 1e bestuursrapportage 2021 Uiteindelijk resulteert deze 1e bestuursrapportage 2021 (na verwerking van de mutaties in de bestemmingsreserves) in een negatief saldo van € 455.000 voor 2021. Voorgesteld wordt dit resultaat te onttrekken aan de algemene reserve. Het raadsvoorstel bij de bestuursrapportage bevat een begrotingswijziging waarin we de financiële over- en onderschrijdingen aan u voorleggen.
Samenvatting beleidsmatige verantwoording 1e bestuursrapportage 2021
Financieel vertrekpunt Het financieel vertrekpunt voor deze rapportage is de Programmabegroting 2021 en meerjarenraming 2022-2024. Vervolgens is de 3e bestuursrapportage 2020 (inclusief de effecten vanuit de septembercirculaire 2020) bij de bepaling van het vertrekpunt meegenomen.
7
bedragen x € 1.000
Raming 2021
Raming 2022
Raming 2023
Raming 2024
Saldi Programmabegroting 2021-2024
910
604
509
-1.057
Verrekening saldi Programmabegroting 2021-2024 met de algemene reserve
-910
-604
-509
1.057
780
777
850
Saldi 3e bestuursrapportage 2020
-125
-125
-125
-125
Saldo voor 1e bestuursrapportage 2021
-125
655
652
725
Saldi septembercirculaire 2020
Financiële effecten 1e bestuursrapportage 2021 In onderstaand overzicht vindt u de totaalbedragen voor de jaren 2021 tot en met 2024 van de financiële effecten c.q. ontwikkelingen zoals ze in deze rapportage zijn opgenomen.
In de bestuursrapportage hebben we een splitsing aangebracht tussen: •
financiële ontwikkelingen (afwijkingen) die effect hebben op het begrotingssaldo; deze ontwikkelingen zijn opgenomen en toegelicht bij de diverse programma’s;
•
budgettair neutrale afwijkingen; deze ontwikkelingen (die geen effect hebben op het begrotingssaldo, maar wel programma overschrijdend kunnen zijn) zijn opgenomen en toegelicht bij de diverse programma's
•
In het gepresenteerde financieel overzicht hieronder zijn structurele gevolgen van ontwikkelingen die zich in 2021 voordoen opgenomen. Het gaat concreet om ontwikkelingen die zich binnen het bestaande beleid voordoen. De structurele gevolgen zijn opgenomen in de Kadernota 2022-2025. In bijlage 1 vindt u een overzicht van deze structurele mutaties.
Financiële effecten voor 2021 Op basis van deze rapportage laat het begrotingsjaar 2021 een verwacht negatief saldo zien van € 455.000. De grootste afwijkingen die van invloed zijn op dit resultaat betreffen de meerkosten voor de gladheidsbestrijding (€ 100.000 nadelig), hogere uitgaven voor energie groenpoort (€ 115.000 nadelig), hogere lasten van het leerlingenvervoer vanwege de nieuwe aanbesteding (€ 305.000 nadelig), hogere lasten voor het knooppunt jeugd regio Foodvalley (€ 172.000 nadelig), lagere rijksvergoeding BUIG (€ 169.000 nadelig) en hogere uitgaven BUIG (€ 331.000 nadelig). Tegenover deze nadelen staan onder andere hogere baten vanuit de algemene uitkering (€ 810.000 voordelig). Voorgesteld wordt om het nadeel van € 455.000 te onttrekken aan in de algemene reserve. Financiële effecten voor 2022-2025 In de rapportage worden meerdere financiële ontwikkelingen gemeld die van invloed zijn op het meerjarenperspectief 2022-2025. U vindt deze ontwikkelingen terug bij de diverse programma’s. Per saldo is sprake van de volgende afwijkingen: € 42.000 nadelig in 2022, € 42.000 nadelig in 2023 en € 60.000 nadelig in 2024. Het financieel perspectief na deze bestuursrapportage laat een positief saldo zien van € 613.000 in 2022, een positief saldo van € 610.000 in 2023 en een positief saldo van € 665.000 in 2024.
Bedragen x €1.000
8
Financieel overzicht (bedragen x € 1.000)
Raming 2021
Raming 2022
Raming 2023
Raming 2024
Lasten
-4.277
-7.417
-7.168
-6.936
Baten
-4.841
-7.410
-6.958
-6.519
A. Saldo van baten en lasten 1e bestuursrapportage 2021
-564
7
210
417
Onttrekkingen
151
-12
-245
-470
Stortingen
42
37
6
6
B. Mutaties reserves 1e bestuursrapportage 2021
109
-48
-251
-476
Totaal 1e bestuursrapportage 2021 (A+B)
-455
-42
-42
-60
Financieel perspectief na verwerking 1e bestuursrapportage 2021 Het financiële perspectief voor de komende jaren ziet er, na verwerking van de financiële effecten uit deze rapportage, samenvattend als volgt uit: bedragen x € 1.000
Raming 2021
Raming 2022
Raming 2023
Raming 2024
Saldo voor 1e bestuursrapportage 2021
-125
655
652
725
Totaal 1e bestuursrapportage 2021
-455
-42
-42
-60
Financieel perspectief na 1e bestuursrapportage 2021
-580
613
610
665
Samenvatting financiële afwijkingen 1e bestuursrapportage 2021
Hieronder vindt u de financiële afwijkingen per programma. Bedragen x €1.000
9
Programma
Raming 2021 Baten
Lasten
Stortingen
Onttrekkingen
Saldo
1 Fysieke Leefomgeving 0.10A - Mutaties reserves Fysieke Leefomgeving
0
0
82
105
22
0.3A - Beheer overige gebouwen en gronden
74
-1
0
0
75
2.1A - Verkeer en vervoer
0
100
0
0
-100
2.1B - Verkeer en vervoer
0
0
0
0
0
2.2A - Parkeren
8
0
0
0
8
3.2 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-3
0
0
0
-3
5.5B - Cultureel Erfgoed
-1
-4
0
0
3
5.7C - Openbaar groen en (openlucht) recreatie
0
27
0
0
-27
6.1D - Samenkracht en burgerparticipatie
-14
111
0
0
-124
7.2A - Riolering
0
0
0
0
0
7.4A - Milieubeheer
0
165
0
0
-165
7.5C - Begraafplaatsen
0
0
0
0
0
Totaal 1 Fysieke Leefomgeving
65
397
82
105
-310
0.10C - Mutaties reserves Sociale Leefomgeving
0
0
-40
-65
-25
4.2A - Openbaar basisonderwijs
2
30
0
0
-28
4.2B - Openbaar basisonderwijs
0
15
0
0
-15
4.3A - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
-7.797
-7.536
0
0
-261
4.3C - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
40
9
0
0
31
5.2A Sportaccommodaties
60
13
0
0
47
5.3A Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
-2
-11
0
0
9
6.1A - Samenkracht en burgerparticipatie
0
0
0
0
-1
6.1B - Samenkracht en burgerparticipatie
0
51
0
0
-51
6.1G - Samenkracht en burgerparticipatie
0
24
0
0
-24
6.2B - Wijkteams
10
-1
0
0
10
6.3A Inkomensregelingen
2.168
2.290
0
0
-122
6.3B Inkomensregelingen
-169
151
0
0
-320
6.72B Maatwerkdienstverlening 18-
0
173
0
0
-173
7.1B - Volksgezondheid
0
12
0
0
-12
3 Sociale Leefomgeving
10
Totaal 3 Sociale Leefomgeving
-5.689
-4.779
-40
-65
-934
0.10D - Mutaties reserves Burger en Bestuur
0
0
0
111
111
0.2 - Burgerzaken
0
122
0
0
-122
1.1B - Crisisbeheersing en Brandweer
0
0
0
0
0
Totaal 4 Burger en Bestuur
0
122
0
111
-11
0.7 - Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds
810
0
0
0
810
0.8 - Overige baten en lasten
0
-78
0
0
78
Totaal 5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien
810
-78
0
0
888
0.4J - Overhead (A&A)
0
-53
0
0
53
0.4L - Overhead (P&O)
0
53
0
0
-53
0.4N - Overhead (Vastgoed)
-49
8
0
0
-57
0.4R - Overhead (E&W)
22
0
0
0
22
9.914 - Algemeen Bijstand, Reintegratie en Participatie
0
52
0
0
-52
Totaal 6 Bedrijfsvoering
-27
60
0
0
-87
Gerealiseerd resultaat
-4.841
-4.277
42
151
-455
4 Burger en Bestuur
5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien
6 Bedrijfsvoering
Prognose stand algemene reserve Onderstaand vindt u de prognose van de stand van de algemene reserve. In deze prognose is nog geen rekening gehouden met het saldo van deze bestuursrapportage.
11
Beleidsknelpunten n.a.v. Programmabegroting 2021 Stand van zaken formatie Op diverse beleidsterreinen blijven zich knelpunten voordoen ten aanzien van de opvolging van gestelde beleidsdoelen, als gevolg van een achterstand in formatie. In de Programmabegroting 2021 is voor een deel van deze knelpunten formatie toegekend door de raad. Het bedrag dat beschikbaar is gesteld door de raad was op dat moment voldoende om de wettelijke taken ongehinderd voort te zetten of op te starten. Voor de overige taken, waarvoor met de Programmabegroting van 2021 geen aanvullend budget is toegekend, is een afweging gemaakt ten aanzien van temporisering. Hieronder worden daarvan enkele voorbeelden weergegeven om de raad mee te nemen in de keuzes die zijn gemaakt in de ontstane knelpunten. Hierbij dient echter wel opgemerkt te worden, dat ook voor de taakvelden waar momenteel geen concrete knelpunten zijn aan te wijzen, er weinig tot geen speelruimte meer is om adequaat in te kunnen spelen op nieuwe ontwikkelingen (zoals de vereisten voor horizontaal toezicht, zoals hieronder beschreven) of om eventueel vertrek of uitval van medewerkers op te kunnen vangen. We hechten eraan te herhalen dat er voortdurend bij onze contacten bij de Rijksoverheid en de VNG aandacht gevraagd wordt om extra middelen t.b.v. beleidsdoelen en uitvoering (i.c. formatie) wanneer nieuwe taken worden overgedragen.
Tevens streven we een zo’n beperkt mogelijke inhuur na, ten behoeve van de continuïteit van de werkzaamheden en het behouden van kennis. Sociaal Domein Met name in het sociaal domein is het blijvend noodzakelijk scherpe keuzes te maken. Voorgesteld wordt om de volgende thema’s en werkzaamheden door te schuiven naar 2022: vrijwilligersvervoer, opstellen nota gezondheidsbeleid en de uitvoering van de innovatieregeling. De zorgen rondom jeugd zijn (landelijk) onverminderd groot en brengen hoge kosten met zich mee. Specifiek het taakveld Jeugd en Veiligheid vraagt in toenemende mate, niet in de laatste plaats door de coronacrisis, tijd en aandacht van de organisatie. Het is van belang dat hier een structurele oplossing voor gevonden wordt. Informatieveiligheid De ontwikkelingen op het gebied van informatisering en automatisering volgen elkaar razendsnel op en de risico’s lijken evenredig toe te nemen. Ook de lokale overheid is het doelwit van cyberaanvallen, zoals uit de casus Hof van Twente is gebleken. Het kan zowel gaan om hacks ten behoeve van spionage als om criminele aanvallen voor losgeld. Er wordt al veel ingezet op informatiebeveiliging, maar door de toenemende dreiging, de geavanceerdheid van de middelen die toegepast worden door de aanvallers en de steeds groter wordende eisen en richtlijnen voor de lokale overheid, is het noodzakelijk stevig op dit thema in te zetten.
Het vergt extra mankracht om dit voldoende te kunnen waarborgen. Hiervoor zijn, naast de bestaande functies en taken, nieuwe (hoogwaardige) functies nodig, die gericht zijn op het (beleidsmatig) inrichten van informatiebeveiliging en de bewustwording hiervan. Deze extra formatie en extra investeringen in ICT-techniek zullen via de Kadernota aan de raad worden voorgelegd. Horizontaal toezicht De Belastingdienst heeft de vereisten voor horizontaal toezicht van ‘grote’ organisaties ingrijpend veranderd. De gemeente Veenendaal valt ook onder dit type organisatie, gelet op de omzet en het personeelsbestand. Door middel van zogenaamd ‘self-assessment’ worden gemeenten geacht aan te tonen dat ze fiscaal in control zijn. De interne controleresultaten, discussiepunten en risico’s worden transparant gedeeld met de fiscus. Dit is ook passend bij het rechtmatigsheidsbeleid van de gemeente. De organisatie beschikt momenteel niet over de capaciteit om adequaat invulling te geven aan deze vereisten. Om inhuur door externen te voorkomen is extra formatie noodzakelijk.
12
Programma 1: Fysieke leefomgeving Thema I: Ruimtelijke ontwikkeling Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.a. Goede afweging van de invulling van de ruimtelijke omgeving waarbij we proactief een gezonde duurzame en veilige leefomgeving bevorderen. Keuzes omtrent in- en externe initiatieven die invloed hebben op de invulling van de fysieke leefomgeving zullen worden geïnspireerd door de kwaliteitsdoelstellingen met als speerpunten: gezondheid, duurzaamheid en veiligheid, zoals deze zijn geformuleerd in de in 2020 vastgestelde Omgevingsvisie. Deze keuzes worden door het gemeentebestuur in samenspraak met alle belanghebbenden gemaakt. Naast een goede invulling van urgente opgaven staat ook het benutten van kansen op kwaliteitsverbetering centraal.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.a.1. Integrale afweging tussen alle onderwerpen die ruimte vragen waarbij een zorgvuldige afweging van de belangen plaatsvindt. Inhoud Bij ruimtelijke ontwikkelingen worden alle relevante beleidsterreinen integraal betrokken. Daarnaast vindt burgerparticipatie plaats om op die wijze te komen tot een zorgvuldige belangenafweging. Planning Doel is gerealiseerd of verloopt conform afspraak. I.a.2. Kosten voor ruimtelijke investeringen en eigen plankosten aan derden doorberekenen. Inhoud Elk plan wordt getoetst op de gemeentelijke plankosten en deze worden via een anterieure overeenkomst met een derde vastgelegd en doorberekend. Planning Planning is conform de looptijd van een initiatief. I.a.3. Goede beheersing van actieve, gemeentelijke grondexploitaties. Inhoud Uit het projectenboek 2021 blijkt dat de grondexploitaties zich goed ontwikkelen en de risicoreserve grondexploitaties goed op peil is per 1-1-2021. Planning Verloopt conform planning. I.a.4. Actueel ruimtelijk beleid voortzetten en uitvoeren. Inhoud Bij nieuwe ontwikkelingen wordt het bestaande beleid gevolgd. Indien nodig wordt nieuw beleid ontwikkeld of wordt bestaand beleid aangepast. 13
Planning Doel is gerealiseerd of verloopt conform afspraak. I.a.5. Als voorbereiding op de invoering van de Omgevingswet stellen we het omgevingsplan deel 1 vast. Inhoud Op 1 januari 2022 treedt de Omgevingswet in werking. De gemeente bereidt zich voor op deze invoeringsdatum. De Omgevingswet (Ow) kent een aantal instrumenten waarvan het Omgevingsplan er één is. Deze wordt vastgesteld door de raad. Daarnaast zijn er de Omgevingsvisie (vaststelling raad, december 2020) dat het beleid en doelstellingen voor de fysieke leefomgeving bevat, het Omgevingsprogramma dat invulling geeft aan de uitvoering van het beleid (college bevoegdheid) en de Omgevingsvergunning voor concrete initiatieven (college bevoegdheid). Het college heeft op 14 januari 2020 de Nota van uitgangspunten voor het opstellen van het lokale Omgevingsplan vastgesteld. Er is besloten het Omgevingsplan in twee delen op te delen en vast te stellen. • ‘Omgevingsplan, deel I’ (deze bestaat uit regels uit de verordeningen die gevolgen (kunnen) hebben voor de fysieke leefomgeving, instructieregels van de provincie en de bruidsschat) en een; • ‘Omgevingsplan, deel II’ ter vervanging van het omgevingsplan van rechtswege (dit zijn alle vigerende bestemmingsplannen voor gehele grondgebied tezamen). Dit kan zowel gebieds- als themagericht plaatsvinden.
Op 14 juli 2020 heeft het college in haar besluit ‘Omgevingsplan, deel I – criteria vaststellen voor 3S (specificeer, stem af en schrap)’ criteria vastgesteld. Doel van deze criteria is te voldoen aan eenvoudige, duidelijke, toegankelijke en actuele regels in het Omgevingsplan deel I (verder: OPI). Deze criteria zijn dan ook gehanteerd bij het opstellen van OPI. Op 11 mei 2021 heeft het college -in lijn met de eerdere besluitvorming- een nieuwe stap gezet richting de vaststelling van OPI door de gemeenteraad (voorzien oktober 2021), waarbij de raad tussentijds geconsulteerd wordt op de toepassing van de 3Scriteria op de inhoudelijke onderdelen van het OPI. Volgens planning zal het college begin juni 2021 met het complete Ontwerp Omgevingsplan instemmen en vervolgens voor zes weken ter inzage leggen. Planning
I.a.6. We geven uitvoering aan programma Winkelstad met de realisatie van een compactere binnenstad. Inhoud Zie de uitgebreide toelichting bij doel a over de binnenstad. Planning Verloopt conform planning. I.a.7. We geven uitvoering aan programma Energieneutraal Veenendaal (1e planperiode 2017-2021) met projecten uit de ENV-pijlers Wonen, Werken en Communicatie.
14
Inhoud Zie toelichting bij onderdelen voor Programmaplan ENV 2050, ten behoeve van doelstellingen bij inwoners, bedrijven en communicatie. Planning
I.b. Voldoende aanbod van het juiste type woningen afgestemd op de vraag naar wonen. De vergrijzing en het scheiden van Wonen en zorg vraagt om een aanpassing van de woningvoorraad. We bouwen typen woningen die daarop aansluiten zodat de woningvoorraad overeenkomt met de toekomstige vraag.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.b.1. De komende jaren met name op inbreidingslocaties de juiste typen woningen neer te zetten. Inhoud Als een inbreidingslocatie beschikbaar komt wordt conform de Omgevingsvisie eerst gekeken voor welk doel deze plek het meeste geschikt is. Indien dit woningbouw blijkt te zijn wordt het bouwprogramma bepaald op basis van de omliggende bestaande woningvoorraad. We voegen toe wat daaraan qua type woningen ontbreekt zodat de bewoners ook in de toekomst kunnen kiezen uit een divers aanbod in de wijk. Planning Zodra de kans zich voordoet. I.b.2. Anticiperen op demografische en economische ontwikkelingen door het nieuwe woonbeleid in de Omgevingswet. In het woonbeleid wordt per woonwijk vastgelegd welke typen woningen er toegevoegd worden als de kans zich voordoet. Inhoud Het aantal ouderen in Veenendaal neemt de komende jaren toe, terwijl de overige leeftijdsgroepen ongeveer gelijk blijven. Dit betekent dat we de woningvoorraad hierop aan moeten passen. Dit betekent dat we niet enkel seniorenwoningen gaan bouwen, maar wel woningtypen die levensloop- of zorggeschikt zijn. Dit zijn normale woningen, maar wel aanpasbaar zodra dit in de toekomst nodig is. Daarbij kan men in die woning blijven wonen. Planning Zodra de kans zich voordoet, zowel bij inbreiding als bij transformatie locaties. I.c.
Het cultuurhistorisch erfgoed van Veenendaal draagt bij aan de identiteit van de stad. Erfgoed in brede zin is een belangrijke drager voor de identiteit en het verhaal van Veenendaal. We zetten ons dan ook in op behoud, herstel en ‘beleefbaar’ maken van het ondergronds en bovengronds erfgoed van Veenendaal.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.c.1. Het cultuurhistorisch erfgoed wat er is behouden door subsidie voor onderhoud te verstrekken.
15
Inhoud Tot mei 2021 is er eenmaal gebruik gemaakt van het budget voor subsidie voor gemeentelijke monumenten. Er ligt een nieuwe aanvraag en twee informatieverzoeken. Planning Na afhandeling van de ingediende subsidieaanvragen is er nog ruim voldoende budget beschikbaar voor nieuwe aanvragen dit jaar. I.c.2. Onderzoek naar nieuwe monumenten en beeldbepalende panden implementeren. Inhoud Voor erfgoed is een beleidsnota uitgewerkt, waarin is aangegeven welke structuren, objecten en panden we nader willen beschermen en op welke wijze. Deze panden, objecten en structuren zijn juridisch verankerd in het Omgevingsplan deel 1. Planning De planning is dat zowel de beleidsnota al het omgevingsplan deel I gelijk opgaan in de procedure en half juni ter visie worden gelegd. In het najaar worden de stukken naar verwachting ter vaststelling aan de raad voorgelegd.
Thema II: Openbare ruimte Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.a. De inwoners zijn tevreden als het gaat om de parameters ‘schoon, heel en veilig’ in de openbare ruimte en beoordelen dit met minimaal een 6,5.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.a.1. We monitoren de ervaring van bewoners via het burgerpanel of Lemon-onderzoek en sturen indien noodzakelijk bij. Inhoud Op dit moment zijn we bezig met het voorbereiden van een nieuw onderzoek. Planning Onderzoek zal plaatsvinden in het najaar van dit jaar. II.a.2. We houden bij het onderhoud en aanpassingen in de openbare ruimte rekening met de wensen van de inwoners. Inhoud Bij reconstructies en groot onderhoud wordt er een participatieproces doorlopen voordat een definitief ontwerp of plan wordt vastgesteld. Indien de wensen van bewoners gerealiseerd kunnen worden binnen de vooraf gestelde kaders wordt dit meegenomen. Planning Momenteel vindt o.a. het participatieproces plaats voor de projecten HertogenlaanRegentesselaan en Lange Vore, Ploegschaar, Lemoen, Dissel en Tarweveld.
16
II.a.3. Na realisatie projecten evalueren we samen met bewoners het resultaat en proces en stellen indien nodig het werkproces of resultaat bij. Inhoud In het eerste kwartaal van 2021 zijn er nog geen projecten geëvalueerd met bewoners. Er staan een aantal projecten op de planning die dit jaar voor evaluatie in aanmerking komen. Planning In Q2/Q3 staat de herinrichting Valleistraat en de herinrichting Kerkewijk fase 2 gepland. In Q4 wordt o.a. gekeken naar de herinrichting Hertogenlaan-Regentesselaan, de Dragonderweg, de rioolaanleg Bobinestraat/Smalle Zijde, de herinrichting van het parkeerterrein Spitsbergenweg en de herinrichting van de Ellekoot. II.b. Inwoners van Veenendaal gebruiken duurzame vervoersalternatieven om binnen Veenendaal van a. naar b. te reizen.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.b.1. We monitoren de parameters aan de hand van CBS cijfers en waar nodig sturen wij bij. Inhoud Om te kunnen bepalen of de inwoners in Veenendaal vaker een duurzamer vervoersalternatief gebruiken, is het van belang om eerst de huidige situatie in beeld te brengen. De data die het CBS levert, is erg globaal. Wij willen daarom bekijken of het mogelijk is om zelf nauwkeurigere data te generen. Daarvoor is het nodig om te bepalen welke data daarvoor het meeste geschikt is. In 2021 zal de opzet voor een monitoringsplan verder worden uitgewerkt. In dit plan zal een faseringschema worden opgenomen: eerst een pilot uitvoeren in een beperkt gebied en op basis van de verkregen data, beoordelen of de methodiek aangepast moet worden of niet. Planning De data van het CBS is niet geschikt om een monitoring mee uit te voeren. We zullen daarom zelf eerst moeten bepalen welke data we nodig hebben en hoe wij die kunnen verzamelen. II.b.2. We voeren bewustwordingscampagnes over duurzame vervoermiddelen. Inhoud Gepland was om in januari een fietsstimuleringscampagne uit te voeren. Deze campagne zou zich gaan richten op het stimuleren van het fietsgebruik onder forenzen. Echter om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, zien we dat heel veel inwoners nog steeds thuiswerken.
Om deze reden is er in januari gekozen om een bewustwordingscampagne voor werkgevers op een later moment uit te voeren. Planning Vanwege de coronamaatregelen is de bewustwordingscampagne uitgesteld. II.b.3. We geven uitvoering aan Mobiliteitsconvenant regio Foodvalley.
17
Inhoud We ondersteunen de Bedrijvenkring Ondernemend Veenendaal bij het uitvoering geven aan het mobiliteitsconvenant. De periode stond in het teken van voorbereidingen van bewustwordingsacties bij bedrijven. Binnen de eigen organisatie wordt o.a. invulling gegeven aan het convenant door ‘het Veense nieuwe werken’, waarbij we medewerkers stimuleren en faciliteren om deels thuis te blijven werken, ook na corona. Planning Deze corona-crisis was een goed moment om het thuiswerken te stimuleren (ook na corona) dat is dan ook uitgevoerd. II.b.4. Wij passen bij in- en uitbreidingsinitiatieven de nieuwe notitie parkeernormen (vastgesteld eind 2020) toe waarin wij het gebruik van fiets, deelauto en openbaar vervoer stimuleren. Inhoud De nieuwe notitie parkeernormen is vanaf begin 2021 bij meerdere in- en uitbreidingsinitiatieven toegepast. Dit betreft tot nu toe vooral een beperkt aantal kleine aanvragen zoals bijvoorbeeld het verbouwen van een winkel tot woningen. Planning Uitvoering loopt conform planning II.b.5 We geven uitvoering aan programma Energieneutraal Veenendaal 1e planperiode (2017-2021) met diverse projecten uit de pijler Mobiliteit (waaronder de hierboven genoemde activiteiten). Inhoud Zie toelichting bij onderdelen voor Programmaplan ENV 2050, t.b.v. doelstellingen bij mobiliteit Planning
II.c. Veenendaal is beter bestand tegen klimaatveranderingen. Dit betreft zowel het openbare (gemeentelijke) als het particuliere terrein.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.c.1. We voeren stimuleringsacties uit voor het klimaatadaptief inrichten van particulier terrein, we streven hierbij naar het afkoppelen van 200 bestaande panden en het vergroenen/ontstenen van particulier terrein. Inhoud De subsidieregelingen en de regentonactie hebben als resultaat dat bewoners op verschillende manieren hun regenwater afkoppelen en/of hergebruiken. Onze regenwateradviseurs spelen een belangrijke rol bij het adviseren over het afkoppelen van regenwater en het vergroenen op particulier terrein. Planning Door middel van communicatie, de subsidieregelingen en - indien de gemeenteraad daarmee akkoord gaat - het ontzorgen van het afkoppelen op particulier terrein verwachten we het streefaantal af te koppelen woningen te halen. 18
II.c.2. Wij maken een start met de realisatie van het plan van aanpak voor het ontstenen van de openbare ruimte van Veenendaal. Inhoud Bij wegreconstructies kijken we naar mogelijkheden om extra groen aan te brengen op openbaar terrein. Planning In 2021 zal verder vorm gegeven worden aan het ontstenen en vergroenen van de openbare ruimte. II.d. De afvalinzameling draagt bij aan een circulaire economie waarbij we in 2023 maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar hebben en in 2025 80 kg.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.d.1. Het plan voor gf+e inzameling bij hoogbouw wordt afgerond. Inhoud In september 2020 zijn ook de complexen met minder dan 20 wooneenheden aangeschreven. Hier zijn ook al weer zo'n 70 aanvragen afgehandeld. Maar ook van de complexen met 20 wooneenheden of meer komt er nog een enkele aanvraag binnen. In het vierde kwartaal van 2021 zal worden bekeken of er nog blinde vlekken zijn en of er daar buurtvoorziening voor gf+e nodig is. Planning De uitrol van gf+e bij de bestaande hoogbouw verloopt volgens planning. De aanleg van gf+e voorzieningen bij hoogbouw blijft een doorlopend project, aangezien ook bij toekomstige ontwikkelingen moet worden bekeken hoe de gf+e inzameling daar het best kan plaatsvinden. II.d.2. Wij actualiseren het afvalbeleidsplan. Inhoud In 2021 wordt het afvalbeleidsplan geactualiseerd. Hierin wordt ook de nascheiding van PMD en restafval in de huishoudelijke afvalstromen, inclusief de technische en financiële consequenties, als serieus alternatief voor bronscheiding uitgewerkt. Planning Het afvalbeleidsplan stond in juni op de agenda voor behandeling in de raad. Maar de agendacommissie heeft de raadscommissie voorgesteld om dit plan in september te behandelen. II.e. In 2021 vormt circulariteit altijd een inkoopcriterium binnen aanbestedingen.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.e.1. In 5 projecten vormt circulariteit een belangrijke voorwaarde tijdens het inkoop/aanbestedingstraject. Inhoud Begin dit jaar zijn de twee bruggen bij de surfvijver opgeleverd. Deze bruggen zijn op basis van circulariteit gegund. Het parkeerterrein Spitsbergenweg is op basis van Beste 19
Prijs KwaliteitsVerhouding (BPKV) aanbesteed met onder andere duurzaamheid als criterium, waaronder circulariteit. Hieruit zijn door de winnende inschrijver onder andere biobased klinkers aangeboden en circulair asfalt. Over de daadwerkelijke toepassing moeten nog keuzes gemaakt worden. Het IKC Franse Gat is dit jaar op basis van circulariteit aanbesteed. Een aantal projecten worden dit jaar nog aanbesteed met daarin het component circulariteit.
Planning In Q 4 - Voor de herinrichting van de wijk Dragonder-noord wordt circulariteit meegenomen in de aanbestedingsuitvraag. Voor de geluidsschermen Grote Beer wordt mogelijk op het component circulair aanbesteed.
Thema III: Wijkgericht werken Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.a. Bewoners nemen zelf initiatief voor schoon, heel en veilig in de buurt. We streven ernaar dat 10% van de inwoners die een idee hebben voor het verbeteren van de openbare ruimte, dit zelf of in gezamenlijkheid met de gemeente, oppakt.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.a.1. We gaan in 2021 verder met het stimuleren en faciliteren van bewonersinitiatieven in de buurt, onder andere door een website ‘bewonersinitiatieven’, een digitale participatietool en een fysiek loket in iedere wijk. Inhoud Het digitaal initiatievenloket is gestart. Ruim 15/20 bewoners hebben de weg hiernaar toe weten te vinden en hebben aangegeven te willen starten met een bewonersinitiatief. Planning Helaas zijn de initiatieven door de corona niet tot uitvoering gekomen maar de initiatiefnemers zijn wel bezig met de voorbereidingen zodat zodra het weer kan er uitvoering aan deze ideeën gegeven kan worden. Met het fysieke loket in de wijk is nog niet gestart i.v.m. corona. Hiervoor in de plaats is gestart met het digitaal initiatievenloket. III.a.2. We verhogen de medeverantwoordelijkheid voor de leefbaarheid in de wijk bij organisaties en inwoners. Inhoud We zijn gestart met de PR campagne, www.verbeterjewijk.nl. In deze campagne worden mensen opgeroepen/gestimuleerd om zelf het initiatief te nemen om tot verbeteringen te komen in zijn/haar buurt of wijk. De posters zijn opgehangen in de wijken, artikelen staan in verschillende kranten en een digitale nieuwsbrief is per wijk verstuurd.
Afhankelijk van het thema wordt vanuit de wijkteams gekeken naar welke organisaties en partners betrokken moeten worden, om de doelen te realiseren.
20
Bijvoorbeeld supermarkten, vrijwilligersorganisaties, scholen etc. Het wijkteam zorgt voor de verbinding tussen inwoners en spelers in de sociale basis, zorg organisaties en/of ondernemers. Planning Door corona kan helaas nog niet de PR campagne worden uitgerold, omdat er nog geen fysieke bijeenkomsten kunnen worden georganiseerd of inwoners niet kunnen worden gestimuleerd om fysiek met een groep inwoners iets te gaan doen. lll.b. Bewoners voelen zich veiliger in hun buurt. Inwoners en organisaties willen we nog meer betrekken bij beleidsontwikkeling om te komen tot een gezamenlijke aanpak van leefbaarheids- en veiligheidsvraagstukken die spelen in de wijk. Dit doen we door samen met inwoners te zoeken naar oplossingen, die we waar mogelijk in gezamenlijkheid uitvoeren. We reiken inwoners concrete handvatten aan wat ze zelf kunnen doen, zoals Whatsapp groepen- en buurtouders. Hierdoor worden inwoners weerbaarder. De wijkteams gaan op basis van wijkprofielen, cijfers, input van inwoners en eigen observaties data gestuurd werken. Het toezicht gebeurt op basis van analyse van actueel beschikbare informatie en trends. Het toezicht wordt afgestemd tussen partners, waaronder politie, boa’s en inwoners, ingezet daar waar de belangrijkste aandachtspunten zijn. Het uitgangspunt is dat het veiligheidsgevoel niet afneemt ten opzichte van 2020.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.b.1. Inwoners/organisaties meer betrekken bij onze werkwijze Inhoud Door burgerparticipatie en het stimuleren van bewonersinitiatieven worden inwoners meer betrokken bij onze werkzaamheden. Daarnaast worden de inwoners door middel van de digitale nieuwsbrief, de PR campagne en in geoportaal productenkaart burgerparticipatie op de hoogte gehouden van hetgeen er speelt in de wijk/buurt. Veens welzijn is verzocht om het concept van buurtvaders om te zetten naar buurtouders, met als insteek meer diversiteit, verbreding van de rol en inzet in meerdere wijken.
Planning Het stimuleren van bewonersinitiatieven en burgerparticipatie wordt bemoeilijkt door de coronamaatregelen. III.c. meer betrokkenheid van inwoners voor elkaar en/of voor hun buurt op het gebied van schoon, heel, leefbaar en toegankelijkheid. Het vergroten van burgerparticipatie vraagt om gedragsverandering en cultuurverandering. Dit vergt tijd, maar vooral ook doordachte en effectieve communicatie richting de inwoners. Het ontbreken van middelen voor communicatieondersteuning in de wijkteams zal het traject om bewoners meer te betrekken minder effectief maken. Instrumentarium dat hiervoor geschikt is, zal hiervoor ingezet worden. We gaan met inwoners in gesprek, wat zij willen en wat we in gezamenlijkheid kunnen uitvoeren. Middels projectenkaart burgerparticipatie in
21
geoportaal worden de participatietrajecten online zichtbaar, zowel voor intern gebruik, als voor de inwoners.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.c.1. We gaan in 2021 verder met het stimuleren en faciliteren van burgerparticipatie op het gebied van schoon, heel, leefbaarheid en toegankelijkheid in de buurt. Inhoud Bewonersparticipatie gaat gestaag door. Diverse reconstructies zijn gestart en bewoners participeren mee via www.meedoeninveenendaal.nl. Daarnaast zijn er diverse thema’s in de buurten waarvoor de wijkmanager of wijkteam een digitale bijeenkomst heeft gepland om naar de bewoners te luisteren en om te kijken naar mogelijke oplossingen van geconstateerde problemen. Voorbeeld: Zo wordt er regelmatig tegen de richting in gereden op de Gortstraat (buurt ’t Hoorntje). Door meldingen van de inwoners kwam het signaal terecht bij de wijkmanager. Er zijn twee digitale bewonersavonden gehouden en er is een tijdelijke whatsapp groep opgericht met de bewoners en de handhaving (boa’s en politie). De handhaving heeft door deze meldingen en op verzoek van de bewoners diverse controles gedaan. Ook de bewoners spreken spookrijders aan. Hierdoor gaat het iets beter. De komende tijd blijven de bewoners de spookrijders aanspreken. Ook wordt er een brief gemaakt door de bewoners om alle andere bewoners ook te activeren. De gemeente gaat de snackbar en een aantal adressen aanschrijven. In Noordwest hebben rond de 140 mensen geparticipeerd binnen het fysieke domein.
In Centrum is met meerdere mensen contact geweest over zaken in de buurt. In Dragonder Noord gaan we aan de slag met het openbaar gebied. Hier zijn 5 digitale bewonersavonden gehouden. Hier hebben ongeveer 70 bewoners aan deelgenomen. Planning Ondanks de belemmeringen die corona met zich meebrengt, wordt er vanuit de wijkteams nog volop ingezet op het betrekken van inwoners bij reconstructies in hun buurt of wijk. III.c.2. Samen met inwoners wijkplannen opstellen die zich richten op schoon, heel, leefbaar, veilig en toegankelijkheid. Inhoud Op dit moment wordt het wijkplan 2020/2021 uitgevoerd. Planning In het najaar wordt gestart met het opstellen van het wijkplan 2022/2023. III.d. De openbare ruimte en gebouwen in de buurten en wijken van gemeente Veenendaal zijn toegankelijk. De wijkteams inventariseren, door middel van gesprekken met direct omwonenden en door veelvuldig gebruikers te spreken, de behoefte met betrekking tot de wensen die er zijn in de openbare ruimte op plekken waar reconstructies plaats zullen vinden. Tevens wordt dan bekeken of de wensen voor aanpassingen meegenomen kunnen worden in de reconstructies.
22
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.d.1. Bij reconstructies en grote onderhoudswerkzaamheden inventariseren we met de inwoners de beperkingen die worden ervaren in de toegankelijkheid. Tijdens de werkzaamheden worden deze beperkingen zoveel mogelijk aangepakt. Inhoud Bij iedere reconstructie wordt aandacht gegeven aan het verbeteren van de toegankelijkheid. Hierdoor weten inwoners het wijkteam beter te vinden en kunnen indien mogelijk ook kleine kansen tot verbetering van de toegankelijkheid worden meegenomen. Planning De inzet wordt gecontinueerd.
Programma/project Energieneutraal Veenendaal Wat willen we bereiken? (doelstellingen) Om een energieneutrale gemeente te worden waarin evenveel energie opgewekt wordt als er verbruikt wordt, hebben we voor de periode tot en met 2021 een aantal doelen bepaald en deze blijven ook nadrukkelijk gehandhaafd. In 2021 hebben we als gemeente 5% energie duurzaam opgewekt en hebben bewoners en mobiliteit 10% energie bespaard en bedrijven en de gemeente (inclusief maatschappelijke instellingen) 15% energie bespaard t.o.v. 2014. Voor het langere termijnperspectief zien wij bij hetzelfde tempo en dezelfde ambitie, maar met naar inmiddels blijkt een veel grotere opgave, de deadline verschuiven van 2035 naar 2050 voor wat betreft een helemaal energieneutrale en aardgasvrije gemeente.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) 1. Voor de energieopwek- en besparingsdoelstelling voor bewoners voeren we diverse projecten uit: zoals het energie-adviesloket, de duurzaamheidslening, kenniskring verduurzamen VVE’s, RRE subsidies met warmtescans en energieadviezen aan huis Inhoud De uitgevoerde acties en lopende projecten ten behoeve van de energiebesparing bij bewoners zijn zeer succesvol. Met name de actie rond de warmtescans met veelal een quickscan als volgende stap, was succesvol. Planning Door de coronamaatregelen is het Trefpunt#Duurzaam in de Corridor gesloten gebleven vanaf medio december. Hierdoor is vertraging ontstaan bij het uitvoeren van de acties in het Trefpunt. 2. Voor de energieopwek- en bespaardoelstelling voor bedrijven voeren we diverse projecten uit zoals het energieconvenant met bedrijven, advisering bedrijven bij activiteitenbesluit en de collectieve BV Zon-op-bedrijfsdaken. Inhoud Met name het project Zon-op-bedrijfsdaken dat vanuit de BOV (Bedrijvenkring Ondernemend Veenendaal) wordt begeleid, is succesvol met het aanvragen van diverse SDE++ subsidies voor zonnepanalen op bedrijfsdaken. 23
Planning Acties t.b.v. de opwekdoelstellingen lopen conform planning, maar de voortgang van de acties t.b.v. de energiebesparingsdoelstellingen, zoals de handhaving en advisering door de ODRU loopt achter op planning 3. Voor de energieopwek- en bespaardoelstelling voor mobiliteit voeren we diverse projecten uit. Inhoud Diverse acties en projecten voor alternatieven voor autovervoer en duurzamer gebruik zijn in uitvoering, zowel op lokaal als regionaal niveau. Planning De planning om de doelstelling te halen (om eind 2021 al 15% fossiele brandstof te besparen op weg naar energieneutraal Veenendaal in 2050) loopt achter op schema, vanwege de toegenomen economische groei vanaf de nulmeting in 2014. 4. Voor de energieopwek- en bespaardoelstellingen voor de gemeente zelf (inclusief de maatschappelijke instellingen) voeren we diverse projecten uit. Inhoud De gemeente heeft een succesvolle audit doorlopen voor de CO2 prestatieladder en is gecertificeerd. Ook is gewerkt aan het Integraal Duurzaam Vastgoed Beheerplan voor het laten aansluiten van de duurzame maatregelen aan de reguliere onderhoudsinvesteringen. In diverse nieuwbouwprojecten van gemeentelijk vastgoed wordt gewerkt met circulair aanbesteden. Bij het project GreenDeal Duurzame zorg is een nieuwe zorginstelling met gebouwen in Veenendaal aangesloten.
Planning De planning om de doelstelling te halen (om eind 2021 al 10% energie te besparen bij de gemeente zelf op weg naar energieneutraal Veenendaal in 2050) loopt achter op schema, vanwege de langere aanlooptijd van de noodzakelijke maatregelen en de aanlevering van verouderde gegevens uit de landelijke Klimaatdatabank (over 2018 is begin2021 meest recente gegevensjaar). 5. Voor het vergroten van de bewustwording en stimuleren van gedragsverandering naar energiebesparing en duurzame energieopwek van bewoners en bedrijven voeren we diverse projecten uit. Inhoud Veel bewustwordingsacties hebben door corona gedwongen via (sociale) media plaatsgevonden. De energiecaravan kon niet worden ingezet. Ook informatiebijeenkomsten werden digitaal verzorgd. De informatie op de website wordt intensief bekeken en de respons op de oproepen via de zogenaamde driehoeksborden (om lantarenpalen heen) was hoog: Er waren n.a.v. deze oproep in korte tijd ruim 300 aanvragen voor een gratis warmtescan, bovenop de 300 aanvragen uit de periode vanaf najaar 2020. Planning De planning om de doelstelling te halen (om eind 2021 al 10% energie te besparen bij woningen op weg naar een energieneutraal Veenendaal in 2050) loopt achter op schema, vanwege de langere aanlooptijd van de noodzakelijke maatregelen en de aanlevering van verouderde gegevens uit de landelijke Klimaatdatabank (begin 2021 is 24
meest recente gegevensjaar 2018). 6. Voor de transitie naar aardgasvrije woningen, kantoren en bedrijven stellen we de Transitievisie Warmte op en starten we met het opstellen van Wijkuitvoeringsplannen voor de aardgasvrije startwijken. Inhoud In januari 2021 is de Transitievisie Warmte 0.5 als raadsinformatiebrief verstuurd. De Transitievisie Warmte 1.0 is bijna gereed voor besluitvorming en wordt naar verwachting in juni aan de gemeenteraad voorgelegd. Het programmaplan Energieneutraal Veenendaal 2022-2025 (dat ook in juni wordt voorgelegd) vormt de basis voor het opstarten van de Wijk-/buurtuitvoeringsplannen. Planning Proces verloopt volgens planning conform raadskalender 7. Wij geven uitwerking aan de opdracht om als regio een deel van de landelijke energieopwek doelstelling voor 2030 en 2050 te realiseren door in Regio Foodvalley samen te werken aan een Regionale Energie Strategie (RES 1.0). Inhoud Samen met de andere Regio Foodvalley-gemeenten, de twee provincies en waterschappen werkt Veenendaal stap voor stap aan de Regionale Energie Strategie. In alle gemeenten wordt onderzocht waar mogelijkheden zijn voor het opwekken van duurzame energie met zon en wind. Dat heeft geleid tot voorlopige zoekgebieden. Gekozen is om te zoeken naar duurzame opwek langs infrastructuur (wegen). De concept-RES is in 2020 door de raad vastgesteld.
Daarna heeft participatie met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen plaatsgevonden. De RES 1.0 wordt in juni aan de raad voorgelegd. Planning Planning verloopt volgens verwachting.
Programma/project Omgevingswet Wat willen we bereiken? (doelstellingen) Het is de bedoeling dat op 1 januari 2022 de Omgevingswet in werking zal treden. Deze wet geldt vanaf dat moment ook voor de gemeente Veenendaal. Organisatie en bestuur bereiden zich voor op de implementatie.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) 1. In 2021 stelt de gemeenteraad het Omgevingsplan deel I vast. Inhoud De voorbereidingen zijn gericht op behandeling van Omgevingsplan deel I in de raad van oktober 2021. Tot nu toe loopt dat naar verwachting, maar vanwege de inhoudelijke complexiteit (er gaan 26 wetten op in 1 wet, met de nodige aanpassingen in regelgeving) is dit een stevige uitdaging. Bij het opstellen zijn veel verschillende teams/ ambtenaren betrokken die vanwege de lockdown alleen digitaal samenwerken. Dit werkt door in het tempo.
25
Planning De voorbereidingen zijn gericht op behandeling van Omgevingsplan deel I in de raad van oktober 2021. Tot nu toe loopt dat naar verwachting, maar vanwege de inhoudelijke complexiteit (er gaan 26 wetten op in 1 wet, met de nodige aanpassingen in regelgeving) is dit een stevige uitdaging. Bij het opstellen zijn veel verschillende teams/ ambtenaren betrokken die vanwege de lockdown alleen digitaal samenwerken. Dit werkt door in het tempo. 2. In 2020 en volgende jaren wordt bij de totstandkoming van het omgevingsplan en de uitvoering daarvan invulling gegeven aan participatie door samenleving en andere stakeholders. Inhoud In het proces van vaststelling van het Omgevingsplan deel I is gekozen voor de formele route van participatie, te weten "ter inzagelegging". In het Omgevingsplan deel I wordt een paragraaf opgenomen over participatie door initiatiefnemers bij de initiatieven die zij ondernemen. Planning In het proces van vaststelling van het Omgevingsplan deel I is gekozen voor de formele route van participatie, te weten "ter inzagelegging". In het Omgevingsplan deel I wordt een paragraaf opgenomen over participatie door initiatiefnemers bij de initiatieven die zij ondernemen. 3. De gemeente sluit zich in 2021 aan op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (landelijke voorziening).
Inhoud De gemeente is, via haar softwareleveranciers, aangesloten op het Digitaal Stelsel Omgevingswet- Landelijke Voorziening (DSO-LV). De informatie uitwisseling met andere (semi) overheden hangt af van de aansluiting door deze organisatie op het DSO-LV. Dit wordt de komende maanden landelijk getest. Planning De gemeente is, via haar softwareleveranciers, aangesloten op het DSO-LV. De informatie uitwisseling met andere (semi) overheden hangt af van de aansluiting door deze organisatie op het DSO-LV. Dit wordt de komende maanden landelijk getest. 4. De organisatie is zodanig ingericht dat vanaf 1 januari 2022 de Omgevingswet adequaat uitgevoerd kan worden. Inhoud In de programmabegroting 2021-2024 heeft de raad middelen beschikbaar gesteld voor 1 fte gekoppeld aan de (digitale) dienstverlening bij de Omgevingswet. Met de komst van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) verandert er veel. De sollicatieprocedure is afgerond. Er is een eindrapport voor de inrichting van de werkprocessen om te kunnen voldoen aan de (wettelijke) eisen van de Omgevingswet. In de komende maanden wordt dit geïmplementeerd. Planning In de programmabegroting 2021-2024 heeft de raad middelen beschikbaar gesteld voor 1 fte gekoppeld aan de (digitale) dienstverlening bij de Omgevingswet. Met de komst van het DSO verandert er veel. De sollicatieprocedure is afgerond. Er is een eindrapport 26
voor de inrichting van de werkprocessen om te kunnen voldoen aan de (wettelijke) eisen van de Omgevingswet. In de komende maanden wordt dit geïmplementeerd.
Programma/project Grondexploitatie Wat willen we bereiken? (doelstellingen) De grondexploitaties dragen bij aan de gemeentelijke beleidsdoelstellingen door onder andere: - bij verkoop gemeentelijke bouwgrond aandacht te schenken aan duurzaamheid / energieneutraal; - creëren van voldoende aanbod voor de huidige marktvraag; - aandacht voor bijzondere doelgroepen (sociale woningbouw / geschikt voor ouderen en zorg). Dit wordt uitgevoerd conform de financiële uitgangspunten van het raadsprogramma.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) Jaarlijks worden de grondexploitaties herzien en vastgesteld door de gemeenteraad bij het projectenboek. Inhoud Het Projectenboek 2021 met herzieningen van de grondexploitaties is geagendeerd voor de raadsvergadering van juni. Planning Het Projectenboek 2021 is geagendeerd voor de raadsvergadering van juni.