3. Aanpak deelmobiliteit Veenendaal

Aanpak Deelmobiliteit Veenendaal

2

Inhoudsopgave 1. Inleiding Aanleiding voor deelmobiliteit in Veenendaal Visie Rol mobiliteit in de gemeente (Koersdocument 2040)

3

2. Huidige situatie

5

Stand van zaken mobiliteit in Veenendaal Beleidskeuzes Deelmobiliteit Algemene beleidskeuzes voor deelauto’s 3. Ambitie en beleid Ambities en invulling deelmobiliteit

7

Beleidskeuzes deelmobiliteit 4. Stimulering van gebruik Communicatie en bewustwording onder inwoners Probeeracties en financiële stimulansen

13

5. Deelmobiliteit – bestaande bouw versus gebiedsontwikkeling Aanpak in de bestaande bebouwde omgeving Aanpak bij gebiedsontwikkeling

15

6. Uitrol deelmobiliteit Veenendaal 2025 2026

17

Planning

Bijlagen Bijlage I Bijlage II Bijlage III Bijlage IV Bijlage V Bijlage VI

Begroting Aanbesteding deelauto’s Vervangingsratio deelauto vs vermindering personenauto’s Regulering deelmobiliteit Rol Gemeente Begripsbepaling

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

21 22 23 24 26 28

3

1. Inleiding Aanleiding voor deelmobiliteit in Veenendaal In het programma Energieneutraal Veenendaal is opgenomen dat ingezet wordt op energiezuinige en duurzame vormen van mobiliteit. Deelmobiliteit biedt hierbij mogelijkheden. Ook in de Nota Parkeernormen, de verstedelijkingsstrategie, de bereikbaarheidsagenda Regio Foodvalley en het ontwikkelkader Het Ambacht is de inzet op deelmobiliteit benoemd. Wat dit betekent voor Veenendaal is niet uitgewerkt.

Visie Veenendaal streeft naar een slim, duurzaam en toegankelijk mobiliteitssysteem dat bijdraagt aan een gezonde en leefbare stad. De groei van inwoners en economie, evenals de toevoeging van woningen en voorzieningen, vergroten de druk op het wegennet en de openbare ruimte. Dit vraagt om slimme en betaalbare mobiliteitsoplossingen die zorgen voor efficiënter ruimtegebruik en een schonere, gezondere leefomgeving. Deelmobiliteit is een duurzame vorm van vervoer en gebruikers maken een bewustere keuze hoe ze zich willen verplaatsen. Ook de circulariteit is belangrijk; delen leidt tot minder bezit en daardoor toe minder gebruik van grondstoffen en een efficientere benutting van middelen. De gemeente wil voor inwoners, werknemers en bezoekers deelmobiliteit faciliteren en stimuleren. Vanuit vitaal, duurzaam, veilig stimuleren we het verduurzamen van de mobiliteit en zetten we in op deelmobiliteit.

Aanleiding voor de Aanpak Deelmobiliteit De Aanpak Deelmobiliteit is voortgekomen uit de motie "Deelnemen aan Deelmobiliteit", die in november 2024 werd aangenomen. Naast deze motie zijn er meerdere redenen waarom de gemeente werk wil maken van deelmobiliteit. Veenendaal staat voor de uitdaging om de groeiende mobiliteitsvraag in goede banen te leiden, terwijl de leefbaarheid, gezondheid en duurzame ontwikkeling gewaarborgd blijven. Daarom zet de gemeente in op een betere balans tussen verschillende vervoersvormen, met extra aandacht voor lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit als volwaardig alternatief voor de eigen auto. In lijn met de Bereikbaarheidsagenda 2023-2026 Regio Foodvalley werkt Veenendaal aan een betere bereikbaarheid en stimuleert de gemeente duurzame en gezonde mobiliteit. Deelmobiliteit speelt hierin een belangrijke rol als flexibele en ruimte-efficiënte aanvulling op het bestaande vervoersaanbod. Door deelauto’s en –(bak)fietsen op strategische locaties te faciliteren, wordt de parkeerdruk verminderd en ontstaat meer ruimte voor groen, voetgangers en andere stedelijke functies. Bovendien faciliteert deelmobiliteit het gebruik van actieve vervoersmiddelen, zoals fietsen en lopen, wat bijdraagt aan de vitaliteit van inwoners.

Deze aanpak sluit aan bij de ambities uit het Schone Lucht Akkoord en het Klimaatakkoord, waarin Veenendaal zich committeert aan maatregelen die de luchtkwaliteit verbeteren en een gezonde leefomgeving bevorderen. Ook past dit binnen de Omgevingsvisie Veenendaal, waarin een compacte en toekomstbestendige stad centraal staat, met voldoende ruimte voor wonen, werken, recreëren en mobiliteit. Door slimme mobiliteitsoplossingen te integreren in nieuwe en bestaande gebieden, blijft Veenendaal een aantrekkelijke, gezonde en goed bereikbare stad. De visie op mobiliteit in het Koersdocument 2040, zet in op een betere balans tussen Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

4

verschillende vervoersvormen, met een sterke focus op lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit. Definitie van Deelmobiliteit (CROW jun 2024)

“Deelmobiliteit is mobiliteit met één of meer voertuigen die op korte termijn en voor een korte tijd, al dan niet tegen betaling, worden aangeboden en door steeds wisselende gebruikers wordt gebruikt.” Deze definitie benadrukt dat deelmobiliteit gaat om het efficiënter inzetten van vervoermiddelen, zoals (elektrische) deelauto’s, deelfietsen en deelscooters, om het aantal voertuigen in steden te verminderen en duurzame mobiliteit te stimuleren. Het kan zowel commercieel (bijv. MyWheels, Greenwheels) als coöperatief (bijv. buurtinitiatieven zoals OnzeAuto) georganiseerd zijn. Rol mobiliteit (Koersdocument 2040) Slim en schoon vervoer als uitgangspunt Om de stad bereikbaar en aantrekkelijk te houden, wordt ingezet op het verminderen van de auto-afhankelijkheid en het bevorderen van actieve en duurzame mobiliteit. Dit betekent: • Fietsstimulering en infrastructuurverbetering, zowel binnen de stad als richting regio (Ede, Wageningen, Utrecht, Amersfoort). • Een veilig en groen loopnetwerk, zodat inwoners worden gestimuleerd om korte afstanden te wandelen. • Verbetering van het openbaar vervoer door het creëren van OV-knooppunten en aantrekkelijke woon- en werkgebieden rondom stations. Deelmobiliteit en efficiënt ruimtegebruik De gemeente zet in op deelmobiliteit op een manier dat het een aantrekkelijk alternatief is voor het bezit van een eigen eerste en/of tweede of meer auto’s.

Door deelauto’s en deel(bak)fietsen op strategische plekken te faciliteren, Als dat lukt wordt de parkeerdruk verlaagd. Op termijn ontstaat er dan meer ruimte voor groen of maatschappelijke functies. In nieuwbouwwijken wordt parkeren gebundeld en waar mogelijk meerlaags opgelost. Onderzoek toont aan dat er meer gebruik wordt gemaakt van deelmobiliteit in gebieden met parkeerregulering en hierop ingerichte nieuwbouwwijken (zoals het Ambacht). Auto blijft en wordt slimmer en duurzamer De auto blijft een belangrijk vervoermiddel. De gemeente stuurt op een efficiënter en duurzamer gebruik. Dit wordt bereikt door: •

Het verbeteren van de verkeersdoorstroming, met name op de rondwegen, drukke kruispunten en de A12.

•

Het verder ontwikkelen van de publieke (snel)laadinfrastructuur voor elektrische (deel)auto’s

•

Het realiseren van duurzame parkeeroplossingen, zoals dubbelgebruik van ruimte en de vergroening van parkeerterreinen.

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

5

2. Huidige situatie Deelauto’s Veenendaal Op dit moment zijn er verschillende deelmobiliteitsinitiatieven in de stad. Zo zijn er twee deelauto’s van MyWheels beschikbaar, één bij Het Ambacht en één in Dragonder. Daarnaast biedt het bewonersinitiatief "Onze Auto" een deelauto in de wijk De Pol en drie deelauto’s voor de bewoners van het Centrum. Deze initiatieven geven bewoners toegang tot een duurzame vervoersoptie, zonder dat zij zelf een auto hoeven te bezitten. Gemeentemedewerkers maken voor dienstreizen gebruik van de deelauto’s van OnzeAuto in het centrum. Hiermee geeft de gemeente het goede voorbeeld en draagt zij bij aan de beschikbaarheid van deze auto’s voor bewoners. In Veenendaal worden via het bekende peer-to-peer platform SnappCar ook auto’s gedeeld volgens het principe "van particulieren – voor particulieren". Het aanbod varieert van compacte en middenklasse auto's tot luxe sportwagens en klassiekers. Momenteel zijn er ongeveer 35 kleine en middenklasse auto’s beschikbaar voor verhuur via SnappCar. Deelmobiliteit landelijk Deelmobiliteit blijft in absolute aantallen voornamelijk geconcentreerd in stedelijke omgevingen. Maar ook kleinere gemeenten als Wageningen en Culemborg hebben een relatief hoog aantal deelvoertuigen. Een derde van de Nederlanders heeft een deelauto binnen 400 meter loopafstand van huis.

Voor meer dan tien gemeenten geldt dit voor ruim 80% van hun inwoners. Verder valt op dat het wagenpark van deelauto’s veel verder is in de elektrificatie dan privéauto’s. Met een lichte stijging ten opzichte van 2023 is nu meer dan de helft van de deelauto’s in Nederland elektrisch. Per 1000 inwoners is er 0,45 deelauto in Nederland. In Veenendaal ligt dat nu nog aanzienlijk lager op 0,075 deelauto per 1000 inwoners. Deelfietsen Qua deelfietsen is het aanbod nog gering. Op dit moment is alleen OV fiets actief in Veenendaal bij de drie stations: Veenendaal-De Klomp, Veenendaal-Centrum en Veenendaal-West. De OV fietsen bij Veenendaal – De Klomp worden goed gebruikt en wordt er soms misgegrepen. Bij station Veenendaal-Centrum zijn de nieuwe “OV-fiets paviljoens” in gebruik genomen waardoor het voor de reiziger makkelijker is geworden om een fiets te pakken. (zie afbeelding hieronder)

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

6

Afbeelding toont het ov-fietspaviljoen bij station Veenendaal- Centrum. De fietsen met de slimme sloten moeten nog geplaatst worden. Op Veenendaal- Centrum zijn nu de lockers voor de ov-fietsen nog actief.

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

7

3. Ambitie en beleid In dit hoofdstuk beschrijven we de ambities en het beleid waar de gemeente op inzet. De ambities voor deelmobiliteit Schonere lucht en minder uitstoot Meer elektrische deelauto’s en bakfietsen zorgen voor een lagere CO₂-uitstoot en minder geluidsoverlast, waardoor de leefomgeving gezonder wordt. Efficiënter gebruik van de openbare ruimte Minder privéauto’s betekent meer ruimte voor groen, speelplekken en ontmoetingsgebieden. Dit verhoogt de leefbaarheid in de stad, vooral in de binnenstad en nieuwbouwwijken. Betere bereikbaarheid voor iedereen Deelmobiliteit biedt een flexibel alternatief voor eigen autobezit. Door de integratie met het openbaar vervoer en slimme mobiliteitshubs wordt Veenendaal beter verbonden met omliggende steden en regio’s. Kostenbesparing voor inwoners Waarom betalen voor een eigen auto als je er maar af en toe één nodig hebt? Deelmobiliteit is goedkoper dan autobezit: geen onderhoud, verzekering of vaste lasten – je betaalt alleen wanneer je het gebruikt. Meer vitaliteit en gezond bewegen Deelmobiliteit stimuleert inwoners om vaker te lopen of fietsen. Of je nu naar een deelauto wandelt of een bakfiets pakt voor je boodschappen, elke stap telt voor een vitaler Veenendaal! Slim energiegebruik Elektrische deelauto’s kunnen ingezet worden om het elektriciteitsnet te balanceren en energie op te slaan waardoor woningbouw mogelijk blijft.

Op landelijk niveau wordt hiermee een proef uitgevoerd in samenwerking met de netbeheerders.

De invulling van deelmobiliteit Meer deelauto’s en deelbakfietsen Veenendaal zet in eerste instantie in op het stimuleren van (elektrische) deelauto’s en deelbakfietsen, gezien hun milieuvriendelijke karakter en de bredere voordelen die zij bieden aan de gemeenschap. Deelauto’s bieden de mogelijkheid om op een duurzame manier autovervoer te gebruiken, terwijl elektrische deelbakfietsen vooral ideaal zijn voor het vervoer van grotere goederen en boodschappen, zonder gebruik te maken van een verbrandingsmotor. De komende jaren breiden we het aanbod van deelauto’s en deelbakfietsen uit. In nieuwbouwwijken en mobiliteitshubs nemen we het voortouw, terwijl de markt in de rest van de stad reguleerbaar groeit. Minder parkeerdruk, meer ruimte Elke deelauto kan meerdere particuliere auto’s vervangen, wat direct bijdraagt aan minder geparkeerde auto’s in de stad. Dit betekent meer ruimte voor groen, speelplekken en ontmoetingsplekken. Slimme mobiliteitshubs op strategische locaties We investeren in mobiliteitshubs waar verschillende vormen van deelmobiliteit samenkomen. Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

8

Door deelauto’s en deelbakfietsen slim te koppelen, creëren we handige knooppunten waar inwoners moeiteloos overstappen op het vervoermiddel dat op dat moment het beste past. Volledig emissievrije deelmobiliteit vanaf 2028 Vanaf 2028 zijn alle commerciële deelauto’s en deelbakfietsen emissievrij. Dit is een grote stap richting minder CO₂-uitstoot en schonere lucht, wat direct bijdraagt aan een gezondere stad.

Beleidskeuzes Deelmobiliteit Zoals hierboven beschreven zet de gemeente Veenendaal in eerste instantie in op het stimuleren van (elektrische) deelauto’s en deelbakfietsen. Naast deelfietsen en deelbakfietsen zijn er andere deelvoertuigen, zoals deelstepjes, deelscooters en deel-LEV’s. De gemeente Veenendaal ziet op dit moment geen meerwaarde in het toelaten van deze vervoersmiddelen. Deelstepjes In Nederland zijn deze voertuigen nog niet toegestaan op de openbare weg. Daarnaast wordt in andere steden ervaren dat deelstepjes vooral korte afstanden vervangen die anders te voet of met de fiets worden afgelegd, wat ten koste gaat van actieve mobiliteit en kan leiden tot verrommeling van de openbare ruimte. Deel-LEV’s (Light Electric Vehicles) De gemeente acht voertuigen zoals de Biro onwenselijk, omdat ze veel ruimte innemen op fietspaden en geen duidelijke meerwaarde bieden ten opzichte van elektrische deelscooters of deelfietsen. Deelscooters De ervaringen met deelscooters in Nederlandse gemeenten zijn gemengd. Ze bieden duidelijke voordelen voor duurzame mobiliteit, maar ze brengen ook uitdagingen met zich mee, vooral op het gebied van overlast, veiligheid, en regulering. Daarom zien we vooralsnog geen rol in Veenendaal. We nemen in de APV op dat deelscooter aanbieders nu nog niet welkom zijn in Veenendaal. We willen eerst meer weten over de ervaringen in andere gemeenten.

Om te voorkomen dat deelscooters net buiten de gemeentegrenzen worden aangeboden en alsnog in Veenendaal worden gebruikt, bespreken we dit met onze buurgemeenten om hierin ook gezamenlijk beleid af te stemmen. Deelscooters maken jongeren vroeg vertrouwd met deelmobiliteit, wat kan helpen bij een snellere overstap naar een deelauto zodra ze hun rijbewijs hebben.

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

9

Beleidskeuzes voor deeltweewielers De gemeente Veenendaal wil ruimte bieden aan aanbieders van deeltweewielers (stadsfiets/bakfiets), omdat dit bijdraagt aan de mobiliteitsdoelstellingen van de gemeente. Hierbij hanteert de gemeente drie algemene uitgangspunten: 1. Stimuleren van duurzame mobiliteit: Een goed aanbod van deelmobiliteit helpt bij het verminderen van het autogebruik. Door het aanbod te vergroten, wordt het gemakkelijker voor inwoners om te kiezen voor duurzamere vervoersmiddelen. 2. Gelijk speelveld voor aanbieders: De gemeente streeft naar eerlijke concurrentie en biedt ruimte aan meerdere aanbieders, zodat inwoners en bezoekers keuzevrijheid hebben. 3. Voorkomen van overlast: Om overlast in de openbare ruimte te beperken, worden aantallen voertuigen gereguleerd en worden duidelijke afspraken gemaakt over de plaatsing en het gebruik van deelvoertuigen. Op basis van deze uitgangspunten besluit de gemeente Veenendaal om bepaalde deelconcepten toe te staan, terwijl andere voorlopig niet worden geïmplementeerd. Deelfietsen en deelbakfietsen krijgen groen licht, omdat ze bijdragen aan de mobiliteitsdoelstellingen van de gemeente. Om het gebruik van deze voertuigen in de openbare ruimte te reguleren, wordt een vergunningsstelsel opgenomen in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV).

De OV-fiets van de Nederlandse Spoorwegen (NS) wordt ook aangeboden in Veenendaal en is ook een vorm van deelmobiliteit. Omdat bij deze fietsen verhuurd worden op eigen terrein is deze aanbieder niet-vergunningsplichtig. Beleidskeuzes deelfietsen Vergunningstelsel: Er wordt onderzocht of en onder welke voorwaarden vergunningen voor deelfietsen worden verleend. Daarbij moet een keuze worden gemaakt over het aantal toegestane aanbieders en het maximale aantal deelfietsen. Als uitgangspunt wordt voorgesteld eerst de lopende vergunningen vanuit Utrecht en Amersfoort medio 2026 te evalueren en samen met de provincie te onderzoeken of het wenselijk en mogelijk is om vanaf 2027 een regionale deelfietsensysteem op te zetten. Vergelijkende toets bij meerdere aanvragen: Indien er meer aanvragen zijn dan beschikbare vergunningen, worden aanbieders geselecteerd op basis van een toetsing van hun handhavingsplan, gebruikersplan en dataplan. De twee aanbieders die het beste bijdragen aan duurzame mobiliteit en het voorkomen van overlast krijgen een vergunning.

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

10

Elektrische fietsen: door in te zetten op elektrische deelfietsen ontstaat een voordeel in het gebruik ten opzichte van de ov-fiets die (nog) niet elektrisch ondersteund zijn. Hiermee geven we ook ruimte aan gebruikers die moeite hebben met fietsen vanwege hun gezondheid. De elektrische fiets zorgt ervoor dat ook zij een fiets kunnen gebruiken. Het vergroot ook het bereik voor de gebruiker. De fietsen kunnen ook ingezet worden voor recreatieve ritten. Back-to-many-systeem met dropzones: Deelfietsen worden aangeboden via een systeem met digitaal afgebakende parkeerplekken (dropzones). Onderzocht moet worden welke locaties hiervoor het meest geschikt zijn. Algemene beleidskeuzes voor deelauto’s De gemeente Veenendaal ziet deelauto’s als een essentieel middel om duurzame mobiliteit te bevorderen. Om de transitie naar deelmobiliteit te ondersteunen, hanteert de gemeente Veenendaal de volgende uitgangspunten: •

Stimuleren van elektrische deelauto’s – De nadruk ligt op het uitbreiden van emissievrij deelvervoer. Met als doelstelling dat alle deelauto’s vanaf 2028 emissievrij zijn. Hierbij is het wenselijk dat deze auto’s bidirectioneel moeten kunnen laden om bij te dragen aan de vermindering van de netcongestie.

•

Vergroting van het aanbod – Een ruimer aanbod zorgt voor een betere beschikbaarheid en gebruiksgemak.

•

Actieve stimulering van deelautogebruik – Bewoners worden aangemoedigd om een deelauto als alternatief voor privébezit te gebruiken of als alternatief voor een tweede auto.

Elektrificatie van deelauto’s Op dit moment hebben deelauto-aanbieders de vrijheid om zelf te bepalen welke voertuigen zij inzetten, zonder specifieke kaders vanuit de gemeente. Om richting te geven aan een duurzame toekomst, is het wenselijk om in de nabije toekomst beleid op te stellen dat de transitie naar elektrische deelauto’s ondersteunt en het gebruik van fossiel aangedreven voertuigen geleidelijk afbouwt. Vanaf 2028 wil de gemeente inzetten op uitsluitend elektrische deelauto’s voor nieuwe en extra voertuigen. Bestaande fossiele deelauto’s mogen tot het einde van hun levensduur blijven rijden, maar bij vervanging of uitbreiding vanaf 2028 moeten alle nieuw geplaatste deelauto’s elektrisch zijn. Dit zorgt voor een stapsgewijze overgang, waarbij gebruikers de tijd krijgen om te wennen aan zowel deelmobiliteit als elektrisch rijden. Delen is voor veel mensen al een grote stap, en als daar tegelijkertijd de overstap naar een elektrische auto bijkomt, kan dit een extra horde opwerpen. Door een geleidelijke invoering te hanteren, wordt de drempel verlaagd en blijft deelmobiliteit toegankelijk voor een brede doelgroep.

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

11

Om deze transitie te borgen, wordt dit uitgangspunt opgenomen in het gemeentelijk mobiliteitsbeleid en in de vergunningsvoorwaarden voor deelauto-aanbieders. Hiermee wordt een haalbare en goed gefaseerde overgang naar een volledig emissievrij deelautonetwerk gerealiseerd. Tegelijkertijd zien we dat aanbieders zoals OnzeAuto en MyWheels nu al kiezen voor een volledig elektrische vloot. De gemeente Veenendaal wil deze ontwikkeling stimuleren. Daarnaast wordt deze transitie ondersteund door de laadvisie van de gemeente, waarin is vastgelegd dat elektrische deelauto’s worden gefaciliteerd door het plaatsen en aanwijzen van vaste laadplekken. Deelauto en de rol bij netcongestie Daarnaast kunnen elektrische deelauto’s in de (nabije) toekomst bijdragen aan het verminderen van netcongestie door het gebruik van bidirectioneel laden. Dit houdt in dat de auto's niet alleen elektriciteit verbruiken, maar ook terug kunnen leveren aan het net wanneer ze niet in gebruik zijn. Zo kunnen zij fungeren als tijdelijke opslag van energie en helpen bij het balanceren van vraag en aanbod op het elektriciteitsnet. Voor bicirectionele deelauto's geldt dat er nog niet veel aamnbieders zijn die het kunnen aanbieden en dat er nog weinig keuze is in beschikbare automodellen.

Naast de benodigde aanpassingen aan de auto en de laadpaal, is ook een softwarematige aanpassing in de woning of het gebouw noodzakelijk. Dit betreft met name een energiebeheer- en omvormersysteem dat kan reguleren wanneer en hoeveel stroom de auto teruglevert aan de woning of het net. Zonder deze slimme aansturing kan de energie niet efficiënt worden ingezet en blijft de integratie met het huishoudelijke of lokale energienet beperkt. De gemeente Veenendaal gaat onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor bidirectioneel laden. Hierbij denken we aan Het Ambacht als pilot locatie Dit zou een belangrijke stap zijn in de richting van een duurzamer en veerkrachtiger energiesysteem.

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

12

Relatie met parkeerbeleid Veenendaal groeit in woningvoorraad, wat leidt tot een toenemende mobiliteitsvraag. Het autobezit in de gemeente Veenendaal is relatief hoog en daarbij komt dat auto’s ook steeds groter worden en er jaarlijks meer auto’s bijkomen.

Deelmobiliteit kan een waardevol alternatief zijn door bewoners mobiliteit te bieden zonder de parkeerdruk te vergroten. In zowel nieuwe als bestaande wijken kan dit een effectieve oplossing zijn om de parkeerdruk te verlagen. In de Spoorzone gaat de gemeente over tot parkeerregulering. Ervaringen uit andere gemeenten laten zien dat parkeerregulering een stimulerend effect heeft op het gebruik van deelmobiliteit. Door parkeerplaatsen schaarser en minder vanzelfsprekend te maken, worden bewoners sneller gestimuleerd om te kiezen voor deelauto’s en andere duurzame vervoersopties. Daarnaast is het wenselijk de huidige parkeernormen, die nog gebaseerd zijn op privéauto’s, aan te passen nu deelmobiliteit steeds gangbaarder wordt. Door deelauto’s strategisch te plaatsen, kan het aantal benodigde parkeerplaatsen per woning worden verminderd. Dit creëert ruimte voor groen en andere stedelijke voorzieningen, waardoor de leefbaarheid in de stad toeneemt. In nieuwe ontwikkelingen wordt deelmobiliteit vanaf het begin geïntegreerd, zodat bewoners direct duurzame vervoersoplossingen, zoals deelauto’s en deelbakfietsen, kunnen gebruiken. Een reductie van 25% op de totale parkeereis voor de auto is haalbaar indien in een mobiliteitsplan overtuigend wordt aangetoond hoe de mobiliteit duurzaam en efficiënt wordt georganiseerd (Notitie parkeernormen Veenendaal, 2023).

Het parkeerbeleid zal worden geactualiseerd na de vaststelling van de Omgevingsvisie Veenendaal 2040. Hierin zal ook het parkeren van deelauto’s worden opgenomen.

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

13

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

14

4. Stimulering van gebruik Om deelmobiliteit succesvol te maken, zet Veenendaal in op gerichte communicatie, probeeracties en samenwerking met lokale partners. Bewoners worden bewust gemaakt van de voordelen, zoals kostenbesparing en duurzaamheid, en gestimuleerd om deelauto’s en bakfietsen te gebruiken. Door proefritten, financiële prikkels en integratie in nieuwbouwprojecten wordt deelmobiliteit een aantrekkelijk alternatief voor eigen autobezit. Communicatie en bewustwording onder inwoners Om deelmobiliteit succesvol te maken, is goede communicatie cruciaal. De gemeente Veenendaal gaat een brede bewustwordingscampagne opzetten, gericht op het informeren van bewoners over de voordelen van deelmobiliteit, zoals kostenbesparing en het bijdragen aan een beter milieu. Communicatiemiddelen zijn: •

Online platforms: Website van de gemeente en sociale media.

•

Informatiemarkten en bewonersavonden: Voorlichting over deelauto's en bakfietsen in de wijk en informatie bij het Trefpunt.

•

Samenwerking met lokale media: Artikelen en advertenties in lokale kranten en magazines.

Probeeracties en financiële stimulansen Een van de beste manieren om bewoners kennis te laten maken met deelmobiliteit is door het organiseren van probeeracties: •

Gratis proefritten met deelauto’s en deelbakfietsen: In samenwerking met aanbieders van deelauto’s kunnen gratis proefritten worden georganiseerd voor bewoners.

•

Financiële stimulansen: Inwoners kunnen worden gestimuleerd met tijdelijke kortingen of gratis abonnementen voor de eerste maand.

•

Subsidies voor bewonersinitiatieven: Buurten die zelf een deelmobiliteitssysteem willen opzetten, kunnen subsidie aanvragen voor het aanschaffen van deelauto’s of deelbakfietsen.

•

Starten pilot inclusieve deelmobiliteit: hierbij kunnen gebruikers van de Veenendaalpas en/of bewoners met een laag inkomen voordelig gebruik maken van deelauto’s en deelbakfietsen.

•

Inclusieve deelmobiliteit: De gemeente Veenendaal onderzoekt hoe deelmobiliteit toegankelijk kan worden gemaakt voor een brede groep bewoners, inclusief huishoudens met een kleiner budget. In wijken waar bewoners minder te besteden hebben, is het belangrijk dat deelmobiliteit een betaalbaar en haalbaar alternatief biedt voor een eigen auto. Daarom starten we pilots voor inclusieve deelmobiliteit, waarbij we kijken naar passende tarieven, subsidies of samenwerkingen met sociale initiatieven om deelvervoer voor iedereen toegankelijk te maken. Via de SPUK subsidieregeling “Inclusieve Deelmobiliteit” doen wij als gemeente een aanvraag. waarbij de gebruikers van de Veenendaal- pas (bijstandsnorm 120%) een mogelijke korting krijgen op gebruik deelmobiliteit. Hier verkennen we ook de samenwerking met woningbouwcoöperaties.

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

15

Samenwerking met woningcorporaties en ontwikkelaars Woningcorporaties en projectontwikkelaars zijn belangrijke partners bij de uitrol van deelmobiliteit. In nieuwbouwprojecten moet deelmobiliteit een vast onderdeel worden van de mobiliteitsoplossingen: •

Incorporatie van deelmobiliteit in projectplannen: Ontwikkelaars worden verplicht gesteld om deelmobiliteit te integreren in hun plannen, zoals parkeernormen voor deelmobiliteit.

•

Samenwerking met woningcorporaties: Woningcorporaties kunnen deelauto’s aanbieden aan hun huurders.

Ook zorgaanbieders en andere maatschappelijke instellingen kunnen betrokken worden bij de verdere stimulering van deelmobiliteit.

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

16

5. Aanpak deelmobiliteit: Bestaande Bouw vs. Gebiedsontwikkeling De inzet van deelmobiliteit verschilt per context en vraagt om een specifieke aanpak. In bestaande wijken wordt deelmobiliteit stapsgewijs geïntroduceerd via proefprojecten en gedragsverandering, terwijl het bij gebiedsontwikkeling direct als vast onderdeel van de mobiliteitsoplossingen wordt geïntegreerd. Aanpak in de Bestaande Bebouwde Omgeving In bestaande wijken en stadsdelen wordt deelmobiliteit gefaseerd ingevoerd via probeeracties en pilotprojecten. Dit heeft drie belangrijke redenen: •

Gewoontepatronen: Inwoners zijn gewend aan hun huidige mobiliteit, waardoor een stapsgewijze verandering noodzakelijk is.

•

Bestaande parkeersituatie: Het verminderen van het aantal auto’s vereist draagvlak en alternatieve oplossingen.

•

Inzichten uit pilots: Proefprojecten helpen de gemeente te begrijpen waar deelmobiliteit het beste werkt en welke concepten het meest effectief zijn.

Door laagdrempelige initiatieven zoals proefperiodes, aantrekkelijke abonnementen en samenwerking met bewoners en bedrijven wordt de acceptatie van deelmobiliteit bevorderd. Op basis van deze ervaringen kan het parkeer- en mobiliteitsbeleid in bestaande wijken verder worden aangepast en geoptimaliseerd. Aanpak bij Gebiedsontwikkeling Bij nieuwe ontwikkelingen wordt deelmobiliteit vanaf het begin als essentieel onderdeel van het mobiliteitsconcept geïntegreerd. Dit biedt grote kansen: •

Gedragsaanpassing bij ‘life events’: Nieuwe bewoners staan eerder open voor alternatieve mobiliteitsoplossingen.

•

Lager aantal privéparkeerplaatsen: Door lagere parkeernormen wordt deelmobiliteit een vanzelfsprekend alternatief.

•

Breed aanbod aan deelmobiliteit: Naast deelauto’s worden ook deelfietsen en deelbakfietsen standaard aangeboden.

•

Vroegtijdige adoptie: Bewoners wennen direct aan gedeelde mobiliteit, waardoor de afhankelijkheid van een eigen auto vermindert.

•

Ondersteuning door OV en mobiliteitshubs: Goede OV-verbindingen en mobiliteitshubs zorgen voor soepele overstappen tussen vervoersmiddelen.

Bij gebiedsontwikkelingen, zoals in Het Ambacht, wordt deelmobiliteit structureel geïntegreerd, waardoor een duurzame en efficiënte mobiliteitsstructuur ontstaat.

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

17

Samenvatting •

Bestaande bouw: Proefprojecten en gedragsverandering via experimenten, waarbij bestaande parkeersituatie en gewoonten worden meegenomen.

•

Gebiedsontwikkeling: Structurele integratie van deelmobiliteit met lagere parkeernormen en een breed aanbod aan deelmodaliteiten, zodat duurzame mobiliteit direct de standaard is.

•

Gemeentebreed kiezen we voor deelauto’s en (elektrische) deelfietsen en bakfietsen.

Hierdoor ontstaat een tweesporenbeleid, waarbij de gemeente enerzijds bestaande wijken stap voor stap transformeert en anderzijds nieuwe ontwikkelingen vanaf de basis duurzaam en efficiënt inricht.

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

18

6. Uitrol deelmobiliteit Veenendaal 2025 Om deelmobiliteit succesvol te implementeren in Veenendaal, wordt in de zomer gestart met de uitrol van verschillende deelmobiliteitsinitiatieven. Hierbij wordt aandacht besteed aan communicatie, promotie en samenwerking met lokale ondernemers om het gebruik te stimuleren. Uitrol deelbakfietsen (BAQME) •

In de zomer start BAQME met de uitrol van deelbakfietsen in Veenendaal.

•

Er wordt een uitgebreide campagne opgezet om inwoners bewust te maken van de mogelijkheden en voordelen van deelbakfietsen.

•

Een communicatiecampagne wordt ontwikkeld, inclusief sociale media, flyers en een online platform.

•

Een probeeractie wordt gelanceerd voor de eerste maanden, waarbij inwoners met korting een deelbakfiets kunnen testen of een eerste rit gratis.

•

Samenwerking met lokale ondernemers wordt opgezet, zodat gebruikers van de deelbakfietsen korting kunnen sparen, bijvoorbeeld voor korting bij een ijsboerderij of voor andere lokale horeca.

•

BAQME voorziet de gemeente maandelijks van een update over het gebruik, zodat indien nodig de locaties van de bakfietsen kunnen worden aangepast of extra bakfietsen kunnen worden geplaatst.

Uitrol deelauto’s (Greenwheels en andere aanbieders) •

In de zomer start Greenwheels met de uitrol van 10 deelauto’s in Veenendaal.

•

Uitbreiding OnzeAuto in het Centrum van 3 naar 5 auto’s i.c.m. kortingsactie vanuit de provincie Utrecht/Goedopweg.

•

Een speciale actie wordt opgezet, waarbij een aantrekkelijk probeeraanbod wordt gedaan voor nieuwe gebruikers. Dit gebeurt voor alle aanbieders.

•

Bewonersbrieven worden verstuurd in een straal rondom de locaties van de deelauto’s om hen te informeren over het aanbod en de voordelen.

•

Voor alle aanbieders wordt een campagne opgezet om een gelijk speelveld te creëren en het bewustzijn over deelauto’s te vergroten. (ook voor MyWheels en OnzeAuto)

•

Er wordt gebruikgemaakt van de landelijke toolkit die beschikbaar wordt gesteld via het ministerie en via Natuurlijk! Deelmobiliteit.

•

Bewonersbrieven worden verstuurd in een straal rondom de locaties van de deelauto’s om hen te informeren over het aanbod en de voordelen.

•

Opstellen reguleringsopties APV / Vergunningen voor deelmobiliteit.

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

19

Afbeelding: locaties van deelauto’s in Veenendaal van de aanbieders MyWheels, Greenwheels en OnzeAuto

De locatiebepaling voor deelauto’s gebeurt op basis van verschillende parameters. Greenwheels kijkt hierbij naar wijken en buurten met een laag autobezit, een hoge adresdichtheid en de WOZ-waarde. Op basis van deze criteria worden potentiële wijken en locaties geselecteerd. In Veenendaal leidt dit tot een focus op meer oostelijke wijken als kansrijke gebieden voor deelmobiliteit. Aanbieders willen daarnaast gebruikers een bepaalde garantie bieden op de beschikbaarheid van een deelauto. Daarom worden deelauto-netwerken opgezet, zodat er altijd een auto op loopafstand beschikbaar is. Monitoring en evaluatie •

Elk kwartaal wordt een voortgangsoverleg ingepland om de ontwikkeling en het gebruik van de deelauto’s en deelbakfietsen te evalueren met alle aanbieders die actief zijn in Veenendaal.

•

Via BAQME ontvangt de gemeente maandelijks een update over het gebruik van de deelbakfietsen en kan op basis hiervan worden bepaald of verplaatsing of uitbreiding nodig is.

2026 De pilot met de deelauto’s in het Centrum met Onze Auto loopt tot juli 2026. Op basis van de tussentijdse evaluatie en de eindevaluatie bepalen we of we hiermee doorgaan. Hierbij maken we een onderscheid in bewoners en medewerkers van de gemeente. We bekijken met alle aanbieders hoe de groei van het aantal deelnemers is en of we opnieuw een activatiecampagne moeten opstarten met probeeracties en uitingen om bewoners te werven en te verleiden de deelauto te proberen. Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

20

Planning Planning korte termijn 1. Initiële fase (Q4 2024 – Q2 2025) o

Locatiebepaling deelauto’s/deelbakfietsen We onderzoeken welke locaties het meest geschikt zijn voor de plaatsing van extra deelauto’s en deelbakfietsen op basis van verzamelde data. (reeds uitgevoerd voor de deelauto’s van Greenwheels en wordt nu uitgevoerd door BAQME voor de deelbakfietsen i.s.m. de Hogeschool Utrecht)

o

Samenwerkingsafspraken: Afspraken vastleggen met aanbieders voor beschikbaarheid, onderhoud, en het aantal benodigde voertuigen.

o

Communicatievoorbereiding: Ontwikkelen van een communicatieplan, inclusief de introductiecampagne en probeeracties.

o

Opstellen reguleringopties voor deelmobiliteit: deelauto en deebakfietsen onder voorwaarden toelaten en opnemen in APV. Deelscooters etc. uitsluiten in APV zie bijlage.

2. Uitrol Fase (Q2 – Q3 2025) o

Plaatsing en lancering: Plaatsing 8 deelbakfietsen op geselecteerde locaties en eventuele opschaling deelauto’s. Plaatsing 10 deelauto’s van Greenwheels.

o

Promotiecampagnes en probeeracties: In samenwerking met deelauto en deelbakfiets aanbieders inwoners informeren over het gebruik en de voordelen van de deelauto’s en daaraan probeeracties koppelen. Campagne voor de promotie en lancering van de deelbakfietsen en de extra deelauto’s in Veenendaal.

o

Mobiliteitshubs: creëren van mobiliteitshubs door koppeling deelauto en deelbakfiets. Allereerst op de ov knooppunten i.c.m. bewoners 2e instantie in combinatie met deelauto’s in de woonwijken. Met behulp van de HUB signing

o

Deelfietsen: we verkennen met aanbieders wat de mogelijkheden zijn voor een pilot met deelfietsen.

o

Evaluatie van Gebruikerservaringen: Peilen van gebruikersfeedback om verbeteringen door te voeren in het gebruiksgemak en de beschikbaarheid.

3. Opschalingsfase (2025 - 2026) o

Uitbreiding Locaties en Aanbieders: Op basis van feedback en gebruiksdata het aantal locaties en deelvoertuigen uitbreiden in afstemming met de aanbieders.

o

Integratie in nieuwe gebiedsontwikkelingen: Deelauto’s en deelbakfietsen actief integreren in gebiedsontwikkelingen zoals Het Ambacht, met gerichte parkeernormen die deelmobiliteit stimuleren. Marktconsultatie uitvoeren voor potentiele aanbieders voor Het Ambacht.

o

Evaluatie en Verbetering: Halfjaarlijkse evaluatie van gebruik, kosten, en impact op autobezit in Veenendaal.

4. Optimalisatiefase (2027 - 2030)

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

21 o

Optimalisatie locaties en aanbod: Bestaande locaties optimaliseren op basis van vraag en aanbod, met continue monitoring en aanpassingen.

o

Verstevigen gemeente-overstijgende samenwerking: Versterken van samenwerking met naburige gemeenten en regionale partners zoals Regio Foodvalley en de Provincie Utrecht voor grensoverschrijdend autodelen.

o

Ketenreizen en OV-integratie: Deelauto’s en deelbakfietsen aansluiten op belangrijke OV-knooppunten, zoals Veenendaal-Centrum en De Klomp, om de ketenreis te bevorderen.

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

22

Bijlagen

Bijlage I

Begroting 2025 -2026

Activiteit Campagne

Inhoud Aantal Gericht op bekendmaking deelvervoer in Veenendaal. Specifiek en 4x per jaar voor locatiegericht in straal rond deelvervoer locaties. 2025/6 Campagnes + advertenties (via: video, abri's, socials, huis-aan-huis mailing, bewonersbrieven, etc.) Probeeracties Deelauto: per deelautoaanbieder de prijs per uur en km verlagen door voor periode van 9 een aantal maanden een bijdrage te geven aan de aanbieder. OnzeAuto maanden doet dat in het Centrum voor 9 maanden. Dit doen we ook voor de andere deelauto-aanbieders in Veenendaal om een gelijke kans te bieden. Pilot voor inclusieve deelmobiliteit waarbij we mensen met een laag minimaal 6 inkomen ook toegang willen bieden tot deelvervoer. (SPUK aanvraag apr mnd 2025) Deelbakfiets: BAQME contract is voor 2 jaar. Betaald vanuit ENV. periode van 12 Probeeracties voor de lancering met een rijtegoed om gebruikers te trekken maanden en een deel om het bedrag per km laag te houden. Deelvervoer Contract OnzeAuto in het Centrum verlengen na 30 juni 2026 voor een 6 maanden periode tot einde jaarvoor 3 auto's in het Centrum. (á 400,- per auto) Deelmobiliteit locaties Inrichting deelauto plek.

(Greenwheels en Onze Auto plaatsen 2025 11 deelauto's) Evaluatie Evaluatie notitie parkeernormen inzet deelmobiliteit 2026 Abonnement Abonnement dashboard deelmobiliteit CROW € 10.000 2026 Aanbesteding Aanbesteding voor deelauto's / deelmobiliteit in Het Ambacht 2026 Hub signing Op de locatie waar meer dan 2 deelvervoersmiddelen staan kan een 4 stuks landelijke HUB signing geplaatst worden. Dit doen we bij de 3 stations en op locaties waar de BAQME bakfiets samenstaat met een deelauto. WE proberen de uitrol van deelbakfietsen en deelauto's zoveel mogelijk samen op 1 plek te plaatsen. Vooralsnog de 3 stations en de JG Sandbrinkstraat

€

8.000

Totaal

€

97.500 €

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

2025

2026 Bedrag

€

40.000 €

10.000 €

50.000

€

20.000 €

10.000 €

30.000

€

10.000

€

10.000

€

1.500 €

1.500 €

3.000

€

7.200 €

7.200

€

8.000 €

7.000 €

15.000

€ €

10.000

5.000 € € 20.000 €

5.000 10.000 20.000

€

8.000

60.700 €

158.200

€

23

Bijlage II

Aanbesteding deelauto’s

Aanbesteding en samenwerking met aanbieders van deelauto’s Voor de uitrol van deelauto's in Veenendaal is een samenwerking met bestaande aanbieders van deelmobiliteit cruciaal. De gemeente kan deze samenwerking op verschillende manieren vormgeven: 1. Aanbestedingstraject: In de gemeente ‘werven’ we niet pro-actief voor deelauto’s. Aanbieders komen via ons netwerk op ons pad en worden via onze stakeholders gekoppeld, zoals Greenwheels via Goedopweg. 2. Samenwerking met bestaande initiatieven: Veenendaal kan bestaande initiatieven, zoals het bewonersinitiatief met Onze Auto in De Pol, ondersteunen door ze te faciliteren met vergunningen en parkeerruimte. Het versterken van deze initiatieven vergroot het draagvlak onder bewoners. 3. Flexibele contracten en vergunningen: Door flexibele contracten en vergunningen te hanteren, kunnen aanbieders inspelen op veranderende vraag en kunnen de diensten worden opgeschaald indien nodig. Dit maakt het mogelijk om de groei van het gebruik van deelauto’s te volgen en aan te passen.

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

24

III

Vervangingsratio deelauto vs vermindering personenauto’s

De impact van deelauto’s op autobezit Lange tijd werd aangenomen dat één deelauto gemiddeld vijf privéauto’s vervangt. Dit leidende principe was gebaseerd op vroegere studies en werd vaak gebruikt als uitgangspunt in mobiliteitsbeleid en stedelijke planning. Echter, recente onderzoeken en praktijkervaringen tonen aan dat deze vervangingsratio niet meer accuraat is en sterk afhankelijk is van de lokale context, het gebruikspatroon en het type deelmobiliteit. Hoeveel privéauto’s vervangt een deelauto écht? Uit recente data blijkt dat de vervangingswaarde van een deelauto varieert tussen 3 en 8 privéauto’s, afhankelijk van factoren zoals: Type deelmobiliteit: Commerciële deelautodiensten (zoals MyWheels of Greenwheels) hebben vaak een lagere vervangingsratio dan buurtinitiatieven of coöperatieve autodelen (zoals OnzeAuto). Omgeving en ruimtelijke context: In stedelijke gebieden met een goed OV-netwerk en beperkte parkeerruimte vervangen deelauto’s meer privéauto’s dan in suburbane of landelijke gebieden. Gebruikspatronen en doelgroep: Deelnemers aan deelmobiliteit zijn vaak stedelijke bewoners die al minder afhankelijk zijn van een auto. Voor hen is de overstap makkelijker dan voor forenzen in minder goed ontsloten gebieden.

Wat betekent dit voor Veenendaal? Voor Veenendaal, een middelgrote gemeente met een relatief hoog autobezit en een groeiend deelmobiliteitsaanbod, betekent dit dat de impact van deelauto’s op het autobezit niet vanzelfsprekend vastligt. In plaats van uit te gaan van een vaste vervangingsratio, is het belangrijk om: Lokale data te verzamelen over het gebruik en de impact van deelauto’s in verschillende wijken. Deelmobiliteit te combineren met ruimtelijke planning en mobiliteitshubs, zodat de afhankelijkheid van een privéauto echt vermindert. Beleidsmaatregelen af te stemmen op het type deelmobiliteit, zoals meer deelauto’s op strategische locaties waar ze de grootste impact hebben op autobezit.

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

25

Bijlage IV

Regulering deelmobiliteit

Deelscooters Als gemeente kun je deelscooters weren door middel van verschillende beleidsmaatregelen en regelgeving. Hieronder staan de belangrijkste instrumenten die gemeenten kunnen gebruiken: 1. Aanpassen van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) De gemeente neemt in de APV op dat deelscooter-aanbieders geen vergunning krijgen of dat het stallen van deelscooters in de openbare ruimte verboden is. Dit juridisch kader maakt het mogelijk om deelscooters effectief te weren. 2. Geen vergunningen verstrekken Sommige gemeenten reguleren deelscooters via een vergunningstelsel. Door simpelweg geen vergunningen te verlenen aan aanbieders, kunnen deelscooters niet legaal opereren. 3. Verbod op het stallen van deelscooters in de openbare ruimte De gemeente kan besluiten dat deelscooters niet in de openbare ruimte mogen worden geparkeerd, waardoor het voor aanbieders praktisch onmogelijk wordt om hun diensten aan te bieden. 4. Handhaving en boetes Als aanbieders toch deelscooters aanbieden zonder toestemming, kan de gemeente boetes opleggen of de deelscooters actief verwijderen uit de openbare ruimte. 5. Samenwerking met omliggende gemeenten Om te voorkomen dat deelscooters net buiten de gemeentegrenzen worden aangeboden en alsnog in Veenendaal worden gebruikt, kan de gemeente samenwerken met buurgemeenten om gezamenlijk beleid af te stemmen. 6.

Tijdelijk weren en evalueren De gemeente kan ervoor kiezen deelscooters voorlopig te weren en de situatie in andere steden te monitoren. Zo kan later een onderbouwde keuze worden gemaakt of deelscooters toch een rol kunnen spelen in de mobiliteitsvisie.

Voorstel tot aanpassing van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) – Regulering van deelscooters in Veenendaal Artikel X: Verbod op het aanbieden en parkeren van deelscooters in de openbare ruimte 1. Het is verboden om zonder vergunning deelscooters aan te bieden voor verhuur of gebruik in de openbare ruimte binnen de gemeente Veenendaal. 2. Het is verboden om een deelscooter te stallen op openbare wegen, trottoirs, pleinen of andere openbare ruimten zonder expliciete toestemming van de gemeente. 3. De gemeente verleent geen vergunningen voor deelscooter-exploitanten, tenzij het college van burgemeester en wethouders anders besluit op basis van nader te bepalen beleidsregels. 4. De gemeente heeft het recht om deelscooters die in strijd met dit artikel worden aangetroffen te verwijderen en op kosten van de exploitant of gebruiker te laten afvoeren.

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

26

5. Overtreding van dit artikel kan worden bestraft met een bestuurlijke boete van maximaal €500 per overtreding en/of kosten voor verwijdering en opslag van het voertuig.

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

27

Bijlage V

Rol Gemeente

De rol van de gemeente De gemeente Veenendaal moet een actieve en faciliterende rol spelen in de uitrol van deelmobiliteit, aanbestedingen en van het ondersteunen van bewonersinitiatieven tot het monitoren en handhaven van de resultaten. Faciliterende rol van de gemeente De gemeente heeft de verantwoordelijkheid om deelmobiliteit toegankelijk te maken door: •

Het aanbieden van infrastructuur: Het beschikbaar stellen van parkeerplaatsen en laadpalen voor deelauto’s en deelbakfietsen. (in concessie opnemen)

•

Ondersteunen van bewonersinitiatieven: Actieve begeleiding en subsidiemogelijkheden voor bewonersgroepen die hun eigen deelmobiliteit willen opzetten.

•

Vergunningverlening en wet- en regelgeving: Afspraken maken met aanbieders en lokale regels opstellen voor het gebruik van deelmobiliteit.

Samenwerking met regionale partners (FoodValley, provincie, Goedopweg) Om de impact van deelmobiliteit te maximaliseren, moet Veenendaal nauw samenwerken met regionale partners zoals de provincie en de FoodValley-regio. Door regionale samenwerking kunnen schaalvoordelen worden bereikt en kan een consistent beleid worden gevoerd op het gebied van deelmobiliteit en duurzaamheid. Iets wat reeds is ingezet met de provincie Utrecht in de vorm van 2 subsidies, één voor de deelauto’s in het Centrum en één voor de pilot met de deelbakfietsen. Monitoring en handhaving Monitoring van Gebruik en Efficiëntie: Het verzamelen van data is essentieel voor het ontwikkelen van beleid en het evalueren van het gebruik, zodat aanpassingen waar nodig kunnen worden doorgevoerd. Deze monitoring dient standaard onderdeel te zijn van de overeenkomsten met aanbiederes. Momenteel voert de gemeente dit uit met de aanbieders die hun diensten gaan uitrollen. Dit stelt ons in staat inzicht te krijgen in het aantal gebruikte deelauto's en bakfietsen, evenals de frequentie en locaties van het gebruik. Handhaving van Parkeerplekken: Wij zorgen ervoor dat deelauto's op de aangewezen parkeerplekken worden geparkeerd, zodat bewoners altijd de auto op de juiste locatie aantreffen. Hiervoor stellen wij regels op die handhaafbaar zijn.

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

28

Regulering De gemeente Veenendaal speelt een rol in het reguleren van deelmobiliteit om een evenwichtig, toegankelijk en duurzaam mobiliteitssysteem te waarborgen. Dit gebeurt door: • • • •

Vergunningsstelsel & regelgeving – Het instellen van voorwaarden voor aanbieders, zoals maximale aantallen, spreiding en duurzaamheidseisen. Parkeer- en laadbeleid – Het toewijzen van specifieke parkeerplekken en laadinfrastructuur voor deelauto’s en deelfietsen. Monitoring & handhaving – Het controleren van gebruik, naleving van regels en aanpakken van overlast of foutgebruik. Stimulering & samenwerking – Het faciliteren van pilots, samenwerkingen met aanbieders en integratie van deelmobiliteit in nieuwbouwprojecten en mobiliteitshubs.

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal

29

Bijlage VI

Begripsbepaling

Hub – Een mobiliteitsknooppunt waar verschillende deelvervoersmiddelen (deelauto’s, deelfietsen, OV) samenkomen. Mobiliteitshub – Een uitgebreide hub waar OV, deelmobiliteit, logistiek en fietsenstallingen samenkomen. Mobility-as-a-Service (MaaS) – Een concept waarbij verschillende vervoersmiddelen (deelauto’s, OV, taxi’s, etc.) worden geïntegreerd in één digitale service, vaak via een app. Hubsigning – De uniforme bewegwijzering en branding van mobiliteitshubs om herkenbaarheid te vergroten. Deelauto-systemen Back-to-One – Een deelauto die altijd teruggebracht moet worden naar dezelfde parkeerplek waar hij is opgehaald. Nu actief in Veenendaal. Back-to-Many – Een systeem waarbij een deelauto op meerdere locaties kan worden opgehaald en ingeleverd. Car Floating – Een flexibel deelsysteem waarbij auto’s overal binnen een bepaald gebied geparkeerd en opgepikt kunnen worden. Free Floating – Een model waarbij voertuigen (auto’s, scooters, fietsen) zonder vaste parkeerlocaties gebruikt kunnen worden en binnen een servicegebied achtergelaten mogen worden. Vaak in grotere steden met een groot aanbod. Peer-to-Peer (P2P) Deelauto – Een particulier verhuurt zijn eigen auto aan andere gebruikers via een platform zoals SnappCar.

Neighbourhood Carsharing – Deelauto’s die specifiek bedoeld zijn voor gebruik binnen een wijk of buurt, vaak georganiseerd via coöperaties of bewonersinitiatieven. Zoals in De Pol Deelvervoer algemeen Deelfiets/deelscooter/deelbakfiets – Gedeelde tweewielers die via een platform of hub beschikbaar zijn voor gebruik, vaak op korte afstanden. Station-based deelfietsen – Deelfietsen die opgehaald en teruggebracht moeten worden bij een vaste locatie (zoals OV-fietsen). Dockless deelfietsen – Fietsen zonder vaste stations, die overal in het servicegebied kunnen worden achtergelaten. Elektrische deelmobiliteit – Een verzamelterm voor elektrische deelauto’s, -fietsen, -scooters en -bakfietsen. Parkeren & regulering Geofencing – Digitale afbakening van gebieden waarin deelvoertuigen mogen rijden of parkeren. Handhaving deelmobiliteit – Maatregelen om misbruik, foutparkeren en overlast door deelvoertuigen te beperken. Parkeernorm deelmobiliteit – Het verlagen van de verplichte parkeerplaatsen per woning in ruil voor deelmobiliteit. Concessiemodel – Een systeem waarbij een gemeente exclusief een beperkt aantal aanbieders toestaat om in de stad te opereren. Vergunningsstelsel deelmobiliteit – Een APV-gebonden systeem waarbij aanbieders aan bepaalde voorwaarden moeten voldoen om deelauto’s of -fietsen te exploiteren.

Slim laden – Het optimaliseren van het laadproces van elektrische deelauto’s op basis van energievraag en netcapaciteit.

Aanpak deelmobiliteit gemeente Veenendaal