2084678 Bijlage 1 memo proces kadernota

MEMO Op weg naar de kadernota 2024

Vraagstelling De vraag ligt voor hoe dit jaar het proces om te komen tot een kadernota vorm kan krijgen. Uit de diverse gesprekken over deze vraag valt te destilleren dat deze vraag bestaat uit twee deelvragen: 1. Hoe wordt het proces van de kadernota zo ingericht dat de raad in een vroegtijdig stadium en op een interactieve wijze wordt betrokken bij de totstandkoming van deze nota?; en 2. Hoe kan er de komende maanden op een integrale wijze worden besloten over enkele majeure – en kostbare – dossiers? In deze memo doet het college een voorstel aan de (agendacommissie van de) raad voor de aanpak van de kadernota dit jaar. Met dit voorstel hoopt het college een proces met de raad overeen te komen waarin tegemoet wordt gekomen aan de wensen zoals hiervoor in de beide deelvragen geformuleerd. Zodra de uitkomsten van de enquête over het begrotingsproces afgelopen jaar beschikbaar zijn, kunnen deze waar nodig nog worden ingepast in de aanpak zoals nu in deze memo voorgesteld.

Financieel kader Zoals ook afgelopen jaar in de aanloop naar de begroting 2023 al uitgebreid aan de orde is geweest, bestaat er grote onzekerheid over de inkomsten van de gemeente vanaf 2026. De afgelopen maanden is deze onzekerheid over de gemeentelijke middelen op de middellange termijn niet afgenomen. Dit impliceert dat nog meer dan onder ‘normale’ financiële omstandigheden bij het aangaan van nieuwe verplichtingen oog moet zijn voor de structurele (meerjarige) financiële effecten van omvangrijke investeringen. Het voorgaande geldt uiteraard ook voor de dossiers zoals opgenomen in de tabel op pagina 17 van het raadsakkoord. Het voorstel van het college is om in de tweede helft van de maand maart een avond te organiseren om met de raadsleden het meerjarig financieel perspectief te bespreken. In deze avond kan onder meer worden geschetst wat het financieel perspectief is volgens de nu beschikbare informatie, wat de schuldpositie is, wat het financieel effect is van de verschillende grote dossiers uit het raadsakkoord, en welke financiële scenario’s denkbaar zijn voor de komende jaren. Ook kan worden toegelicht wanneer de mei-circulaire wordt verwacht en welke invloed deze circulaire kan hebben op de begroting 2024.

De informatie van deze bijeenkomst moet de raad (beter) in staat stellen om later in het proces van de kadernota 2024 en de begroting 2024 keuzes te maken over de gemeentelijke financiën als geheel en over grote investeringen in het bijzonder. Hierbij kan ook worden geschetst welke ‘go – no go’-momenten er de komende jaren zijn om op basis van nieuwe (financiële) informatie eerdere besluiten over grote investeringen te heroverwegen.

Integrale afweging (deelvraag 2) De vraag is op welke wijze een integrale afweging van de majeure dossiers plaats kan vinden, met name van de dossiers zoals genoemd op pagina 17 van het raadsakkoord. Naar het oordeel van het college kan de komende maanden voorafgaande aan de besluitvorming over de kadernota, en later dit jaar over de begroting 2024, over enkele van deze investeringen inhoudelijk in de raad worden 1

gediscussieerd. Deels is dit ook al gebeurd. Waar nuttig en mogelijk kunnen hierbij ook meerdere inhoudelijke varianten aan het college worden meegegeven. Het college zal de raad voorstellen om de bijbehorende besluitvorming over de beschikbaar te stellen budgetten te betrekken bij de integrale afweging. Bij de behandeling van de kadernota kan de raad zich ten aanzien van deze majeure investeringen meer concentreren op de integrale afweging van de verschillende grote dossiers en dan ook ‘pas’ het besluit nemen welke majeure investeringen een plek moeten krijgen in de begroting 2024 en de meerjarenraming. Het definitief beschikbaar stellen van de benodigde (voorbereidings)budgetten voor grote investeringen vindt plaats bij de besluitvorming over de programmabegroting 2024. In deze besluitvorming eind 2023 kunnen dan ook de te verwachte nieuwe financiële besluiten van het rijk (zoals opgenomen in de mei-circulaire) worden meegenomen. Naar verwachting is de invloed van de mei-circulaire dit jaar (erg) groot waardoor een integrale (financiële) afweging waarschijnlijk bij de behandeling van de programmabegroting opnieuw een zeer belangrijk aandachtspunt is. Wat blijft, zoals ook in voorgaande jaren, is dat de informatie over alle voornemens en over de gemeentelijke financiën de komende jaren met onzekerheden zijn omgeven.

Dit maakt dat een integrale afweging tussen álle dossiers die in de lopende raadsperiode mogelijk op tafel (moeten) komen niet eenvoudig is, net zomin als er zekerheid te geven is over de gemeentelijke inkomsten op de iets langere termijn (langer dan twee jaar).

Vroegtijdig en interactief (deelvraag 1) Met een bijeenkomst over het meerjarig financieel perspectief én met een inhoudelijke behandeling van enkele van de majeure dossiers voor de raadsbehandeling van de kadernota wordt gepoogd invulling te geven aan de wens om de raad vroegtijdig en interactief mee te nemen in de totstandkoming van het collegevoorstel voor de kadernota. Uiteraard gaan de kadernota en de begroting 2024 over meer dan de onderwerpen zoals genoemd op pagina 17 van het raadsakkoord. Voor deze bredere afweging is in de vergaderplanning van de raad voorzien in een reguliere behandeling van de kadernota en de begroting 2024 in commissievergaderingen voorafgaande aan de raadsbehandeling. Het voorgaande staat los van de vraag of en hoe er later in het proces (juni) ruimte wordt gegeven aan de samenleving om te reageren op de plannen uit de kadernota.

Tot slot Inhoud geven aan de in het Raadsakkoord beschreven bestuursstijl is voor alle gremia binnen de gemeente een zoektocht. Het is vooral een ontwikkeling die vorm moet krijgen in een dialoog tussen alle betrokkenen. Het college ziet deze memo als een onderdeel van deze dialoog met de (agendacommissie van de) raad.

Het college van B&W 17 februari 2023

2