2. Technische vragen en antwoorden Consultatie aanpak buurtuitvoeringsplannen Dragonder-oost De Faktorij De Vendel FJOv4

TECHNISCHE VRAGEN Raadscyclus d.d.

September 2022

Naam fractie:

ChristenUnie, D66, GroenLinks, PvdA, SP

Onderwerp:

5. Consultatie aanpak buurtuitvoeringsplannen Dragonder-oost De Faktorij De Vendel

ChristenUnie 1. In het memo staat geschreven dat het Rijk de proeftuinsubsidie van 4.2 mln heeft afgewezen. Is er een specifieke reden waarom deze subsidie ons niet is gegund? Is het college bij een eventueel volgende trance van deze subsidie van zin om opnieuw het plan in te dienen om de subsidie te krijgen. Wat positief werd beoordeeld in de aanvraag, was de mix van werken en wonen. Ook de samenwerking met en mate van commitment van de bedrijven/Bedrijvenkring Ondernemend Veenendaal werden als positief beoordeeld. De uitwerking op financieel en technisch gebied werd minder positief beoordeeld. Hier verschillen we van inzicht met het Rijk; de wat hogere mate van onzekerheid over de kosten en technische oplossingen voor het aardgasvrij maken van utiliteit (ten opzichte van woningen) is wat ons betreft juist een reden waarom het wél wenselijk is om een bedrijventerrein aan te dragen als proeftuin. Er is uiteindelijk géén uitgesproken bedrijventerrein/gebied gehonoreerd in de afgelopen drie tranches proeftuinen aardgasvrije wijken. We verwachten dat er geen nieuwe, soortgelijke tranche proeftuinsubsidie beschikbaar komt. Er wordt echter landelijk steeds duidelijker dat er specifieke aandacht nodig is voor energietransitie op bedrijventerreinen. Een voorbeeld hiervan is het landelijke Versnellingsprogramma Verduurzaming Bedrijventerreinen (VVB).

Ook is recent bekend geworden dat het huidige wetsvoorstel dat de bevoegdheden van gemeenten moet gaan regelen in de warmtetransitie (de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie, Wgiw) aangeeft dat, op de zogenaamde ETSbedrijven1 na, álle bedrijven onder de wijkgerichte aanpak van gemeenten gaan vallen. We denken daarom dat er de komende jaren meer ondersteuning komt, specifiek op dit thema. We blijven hier alert op, onder andere door nauwe contacten te houden met het VVB en door landelijk aandacht te (blijven) vragen voor de warmtetransitie op bedrijventerreinen. . 2. Er staat €160.000 gereserveerd voor uitgebreide energiescans bij bedrijven. 50% wordt mogelijk gefinancierd door de provincie. Wanneer de provincie deze financiering niet geeft wordt het budget dan 80.000 euro of wil het college het budget alsnog aanvullen tot 160.000 euro? Als de provincie niet kan of wil bijdragen, wordt het budget niet verhoogd en bedraagt het budget dus 80.000 euro. Omdat er ook voor de andere buurtuitvoeringsplannen middelen beschikbaar moeten blijven binnen het programma Energieneutraal Veenendaal 2022-2025 (ENV), is het niet wenselijk om het budget aan te vullen.

In het programmaplan ENV is aangegeven dat het wel of niet beschikbaar krijgen van externe middelen aanleiding kan zijn om de streefdoelen voor het aantal adviezen op De Faktorij en De Vendel bij te stellen (zie p 26 van het programmaplan).

D66, GroenLinks, PvdA en SP Op pagina drie van de Consultatie BUP Dragonder-Oost en De Faktorij en de Vendel wordt geschreven dat er een subsidie voor een energiescan en businesscase komt voor de bedrijven op de Faktorij en de Vendel. Het gestelde doel hiervan is om een goed advies te geven van de kosten en terug verdiensten van het aardgasvrij worden. Budget hiervoor is vanuit de gemeente €80.000,-. Dit terwijl er voor de koplopers in de dragonder €40.000,- begroot wordt. Gezien de sterk stijgende energieprijzen van het moment van schrijven is het voor bedrijven al snel gunstig om van het gas af te gaan. We vragen ons dan ook af of dit een doeltreffende uitgave is. - Op welke manier verantwoordt het college de uitgave van €80.000,- voor bedrijven om een businesscase te maken, gezien de huidige situatie op de energiemarkt? Dit bedrag is passend bij een voldoende grote adviescampagne om de doelstellingen voor De Faktorij en De Vendel uit het programmaplan ENV 2022-2025 en de Transitievisie Warmte 1.0 te halen (50 bedrijven adviseren, mits de provincie ook een bijdrage levert).

1 ETS-bedrijven zijn grote bedrijven die deelnemen aan het CO -emissiehandelsysteem van de Europese Unie. In 2

Nederland zijn dit in totaal zo’n 450 bedrijven. In Veenendaal zijn géén ETS-bedrijven gevestigd.

-

Aanvullend is er een aantal redenen om ook (of juist) in tijden van hoge energieprijzen bedrijven te blijven adviseren: o Juist bij de bedrijventerreinen is er een kennisachterstand ten opzichte van woonwijken. Dit blijkt alleen al vanuit de selectie van enkel woonwijken voor de proeftuinen aardgasvrije wijken. De informatie die we kunnen ophalen vanuit een groot aantal scans bij bedrijven (met verschillende panden van verschillende leeftijden en met verschillende functies) is zeer waardevol om beter inzicht te krijgen in de opgave voor Veenendaal (én landelijk) op dit gebied. o Bij bedrijven zien we dat er een klein percentage koplopers is die al grote stappen heeft gezet of bereid is dit te doen, maar dat er bij de meeste ondernemers nog onwetendheid is dat ook voor hen (minstens) geldt dat ze in 2050 geen aardgas meer kunnen gebruiken. De stap naar aardgasvrij vraagt dus niet alleen advies maar ook bewustwording en begeleiding. Dit is in het adviestraject voorzien. o We denken dat een grootschalige adviescampagne ons in staat stelt om landelijk koploper te blijven op het thema aardgasvrije bedrijventerreinen en dat daarmee de kans om op een later moment externe middelen te verkrijgen voor dit traject, aanzienlijk vergroot wordt.

Wat is het verwachte resultaat van deze uitgave in verhouding tot de maximaal €40.000 die beschikbaar wordt gesteld voor de ‘koplopers subsidie’? Elke buurt vraagt naar ons idee om een eigen aanpak met daarbij passende instrumenten. Tegelijkertijd is voor beide buurten het kader/ambitieniveau gelijk: het realiseren van de ambities en doelen die gesteld zijn in de Transitievisie Warmte 1.0 en het programmaplan ENV. De situatie in De Faktorij en De Vendel vraagt op dit moment naar ons idee om een ander type ondersteuning dan in Dragonder-oost. o In het geval van De Faktorij en De Vendel gaat het om advies over van maatregelen. De genoemde 80.000 euro beslaat een groot deel van het budget dat momenteel binnen het programma ENV is gereserveerd voor het Buurtuitvoeringsplan De Faktorij en De Vendel. o In het geval van Dragonder-oost willen we verschillende typen technieken kunnen testen/uitvoeren, die anders voor bewoners financieel niet interessant genoeg zijn, maar die wel extra inzicht kunnen opleveren voor in het Buurtuitvoeringsplan. We denken dat de genoemde 40.000 euro voldoende is om enkele voorbeelden per techniek te hebben. We consulteren de raad specifiek over dit onderwerp, omdat met een dergelijke subsidie er altijd een bepaalde mate van ongelijkheid meespeelt (koplopers versus achterblijvers, bewoners van Dragonder-oost versus bewoners in andere buurten).

Voor beide buurten geldt daarnaast dat de financiële regelingen die genoemd worden in de consultatiememo niet de enige uitgaven zijn. Op dit moment wordt bijvoorbeeld al extra inzet gepleegd door het energieloket en het Trefpunt #duurzaam om bewoners in Dragonder-oost te adviseren. Ook werken we aan extra (financiële) ondersteuning van de VvE’s in deze buurt, voor onderzoek naar het aardgasvrij maken van deze gebouwen. Al met al wordt er in beide buurten ongeveer evenveel geïnvesteerd. De genoemde bedragen zijn geen indicatie van een verschil in mate van inspanning of hoogte van ambities tussen beide buurten: het programmaplan ENV en de Transitievisie Warmte 1.0 zijn leidend.