10. Technische vragen en antwoorden RV Kaderbrief Regio Foodvalley 2024-2027

TECHNISCHE VRAGEN Raadscyclus d.d.

februari 2023

Naam fractie:

D66, ProVeenendaal, SP

Onderwerp:

Raadsvoorstel Kaderbrief Regio Foodvalley 2024-2027

Vragen D66 - In het budget voor 2024 en 2025 is een bedrag van €458.000 per jaar vrijgemaakt voor 'het versterken van de strategische slagkracht van de regio (lobbyen), een bedrag van iets minder dan anderhalve euro per inwoner. Hoe verhoudt dit bedrag zich tot het lobbybudget van andere regio's? Antwoord: Dit bedrag wordt beslist niet volledig ingezet voor lobby, maar voor het grootste deel aan het uitwerken van voorstellen die moeten leiden tot beter OV, betere verbindingen, middelen om de onrendabele top van grotere woningbouwprojecten te dekken (zoals inbreidingslocaties), het laten uitvoeren van onderzoeken ter onderbouwing van eventuele aanvragen (inclusief de kosten van deze onderzoeken), de intensivering van de samenwerking met de regiogemeenten, met de provincies en met het Rijk. Lobby zit in deze werkzaamheden verweven, maar voor de beeldvorming: er worden geen nieuwe lobbyisten ingehuurd. We hebben geen overzicht van de lobbybudgetten van andere regio’s, maar we vermoeden dat die bij andere regio’s vaak hoger zijn (omdat ze meer lobbyisten in dienst hebben dan Regio Foodvalley (1 fte). -

Waar is het mobiliteitsfonds de afgelopen jaren voor ingezet? Graag specifieke voorbeelden.

Antwoord: Het mobiliteitsfonds heeft er de afgelopen jaren voor gezorgd dat de regio rechtstreeks aan de onderhandeltafel kon aanschuiven bij de grote infrastructurele mobiliteitsprojecten (A1/A30, Rijnbrug, Valleilijn, etc). Dit omdat de regio formeel medefinanciert. Door deze positie zijn vooral rond de Rijnbrug en A1/A30 versnellingen in besluitvorming naar oplossingen gekomen die er anders niet waren gekomen. In het regelement van het Mobiliteitsfonds staat dat de regio pas geld overmaakt als het project daadwerkelijk is gerealiseerd (dus niet aan de voorkant), om die reden is het geld wél gealloceerd voor de projecten, maar nog niet uitgekeerd. In de afgelopen jaren is de Rondweg-Oost toegevoegd aan het mobiliteitsfonds (voor 1 miljoen). Dat geld wordt overgemaakt zodra de capaciteitsuitbreiding van de Rondweg-Oost daadwerkelijk wordt opgeleverd. Kortom: omdat de regio meebetaalt aan infrastructurele knelpunten van bovenlokale omvang, heeft de regio veel lobby-invloed op de besluitvorming. Hier betaalt zich uit dat niet ‘slechts’ één gemeente het belang van een gewenste investering naar voren brengt, maar dat alle buurgemeenten dat belang ook uitdragen én er aan meebetalen. Dit heeft veel (positieve) invloed op de besluitvorming bij hogere overheden en partijen als Rijkswaterstaat.

Vragen ProVeenendaal - Kijkend naar de voorgestelde versterking van de strategische slagkracht in de regio in relatie tot de uitbreiding van strategische adviseurs in Veenendaal: Hoe gaan we er voor zorgen dat de extra strategische slagkracht in Veenendaal op de meeste effectieve manier wordt benut en versterkend is aan de regio slagkracht? Antwoord: Hier geldt: één plus één is drie. Voor de regio is de afgelopen jaren veel plek aan de belangrijke onderhandeltafels van het Rijk ontstaan. Daar zit je niet eenmalig, maar als je langdurig effect wilt hebben, zit je daar structureel. Het werkt optimaal als strategen van Veenendaal een heel kort lijntje hebben met de mensen die de regio vertegenwoordigen. Ook Veenendaal moet haar verhaal strak op orde hebben, op het juiste moment de juiste onderbouwing kunnen leveren en dit in een soepel samenspel doen met de andere regiogemeenten, zodat het niet een lokaal Veens belang is dat aan de onderhandeltafel wordt ingebracht, maar een breed gedragen regionaal belang. Het is heel goed om te zien dat Veenendaal, net als een aantal andere regiogemeenten, hierom extra investeren in strategische slagkracht. Dit gecombineerd met de investering op regionaal niveau levert verreweg de beste resultaten op, ook voor Veenendaal. Graag vestigen wij ook de aandacht op onderstaande passage uit het raadsvoorstel:

“Zoals in de kaderbrief wordt opgemerkt investeren meerdere regiogemeenten, waaronder ook Veenendaal, in hun strategische slagkracht. Deze investeringen zijn niet dubbelop maar versterken elkaar. Resultaten zoals de middelen uit het BO MIRT in november 2022 (€ 107 miljoen) zijn in een zeer intensieve onderlinge samenwerking tot stand gekomen. Juist doordat gemeenten zelf én via de regio investeren in strategische slagkracht levert dat nu en in de komende jaren zeer grote investeringen op vanuit Rijk en provincies. Voor het zoeken en inzetten van die extra strategische menskracht wordt afstemming en samenwerking met alle gemeentesecretarissen gezocht om maximaal aanvullend op elkaar te kunnen zijn.” De voor de gemeente aan te trekken strategisch adviseurs zullen zich niet alleen met de regio gaan bezighouden. Zij hebben oog voor alle externe relaties en zijn in staat Veenendaal extern op de kaart te zetten Het gaat daarbij om het ontwikkelen en uitvoeren van een gerichte lobbystrategie en het vertalen daarvan in concrete acties (public affairs). In samenwerking met de vakinhoudelijke collega’s zetten zij zich actief in op relatiebeheer en het agenderen van specifieke onderwerpen bij relevante partners: andere gemeenten, regio, provincie, rijk en zelfs Europa (Brussel). Continu op zoek naar mogelijkheden en kansen verkennend rondom het aantrekken van middelen.

-

Voor het vergroten van de strategische slagkracht van Regio FoodValley wordt voor de jaren 2024 en 2025 een tijdelijke extra investering gevraagd. De verwachting is dat vanaf 2026 dit budget kan worden opgevangen vanuit aanvullende financieringsbronnen en project gelden. Over wat voor aanvullende financieringsbronnen hebben we het hier? En wat als het benodigde budget vanaf 2026 NIET gedicht kan worden? Welke garantie hebben wij dat er niet automatisch vanuit wordt gegaan dat de gemeenten de gaten dan wel weer dicht?

Antwoord: Wat het regiobestuur vooral graag wil doen is met raden kijken naar een nieuwe opdracht aan de regio vanaf 2026. De huidige strategische agenda loopt tot en met 2025, om die reden loopt deze financiering ook tot dat moment. Bij een nieuwe strategische agenda moeten we samen goed kijken naar de scope van de regio en de precieze opdracht. Daar wil het regiobestuur nog niet op vooruitlopen en eventuele bezuinigingen of investeringen in de regio afhankelijk maken van de nieuwe strategische agenda.

-

Hoe worden wij als raden periodiek meegenomen in de status/verwachtingkans van de aanvullende gelden?

Antwoord: Dat gebeurt sowieso bij elke jaarrekening. Daarin valt te zien dat er jaarlijks vele tonnen aan middelen vanuit andere partijen wordt bijgedragen aan de regionale opgaven. In 2022 werd bij het BO MIRT 67 miljoen toegezegd, plus 40 miljoen voor de Rijnbrug, wat inmiddels door beide provincies is verhoogd met ruim 20 miljoen. Ook in 2023, 2024 en de daaropvolgende jaren zullen afspraken met het Rijk gemaakt worden over grote investeringen in deze regio. Daar zullen raden altijd actief over worden geïnformeerd, en reactief via de jaarrekening van de regio.

-

Hoe worden wij als raden periodiek meegenomen in de effecten van de investering in de extra strategische slagkracht?

Antwoord: Dit zal worden meegenomen in de regelmatige voortgangsrapportages van de regio. Bij bijzonderheden zullen hier ook aanvullende raadsinformatiebrieven worden geschreven of raadsinformatiebijeenkomsten worden georganiseerd.

-

Als blijkt dat door minder ambitie in de nieuwe Strategische Agenda of als er geen budget meer voor is, hoe schalen we de nu ingezette uitbreiding van de strategisch slagkracht dan af?

Antwoord: Niet alle middelen gaan in uren van professionals zitten, en in een aantal gevallen kunnen deze uren tijdelijk worden uitgebreid. Mocht de nieuwe strategische agenda aanleiding geven tot het afschalen van het regiokantoor, is het aannemelijk dat hier in samenspraak met de regiogemeenten goede oplossingen gevonden kunnen worden. Ter verduidelijking: op dit moment bestaat het regiokantoor uit iets meer dan 11 fte.

Vragen SP In hoeverre betalen wij als gemeente via de gemeenschappelijke regeling mee aan de World Food Experience in Ede? Antwoord: Niet.